Przejdź do treści

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.
Amnezja – przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci / AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Małgorzata Rozenek-Majdan po porodzie, z synem Henrykiem
„Jestem grubaską”. Małgorzata Rozenek-Majdan pokazała, jak naprawdę wygląda jej ciało po urodzeniu syna
Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Dieta przed kolonoskopią – co jeść, by wyniki badania były wiarygodne?
„Miesiączka to nie to samo co kupa”. Pani Miesiączka rozprawia się z bzdurnymi argumentami
„Miesiączka to nie to samo co kupa”. Pani Miesiączka rozprawia się z bzdurnymi argumentami
Duffy walczy o usunięcie filmu "365 dni" z Netflixa
 „Zostałam odurzona, porwana, byłam gwałcona”. Duffy walczy u usunięcie filmu „365 dni” z Netflixa

Amnezja, czyli całkowity lub czasowy zanik pamięci, to schorzenie, które dotyka nie tylko osobę chorą, ale i jej najbliższe otoczenie. Obecnie dzieli się ją na kilka rodzajów: wsteczną, następczą, globalną oraz psychogenną. Co może ją spowodować i na czym polega leczenie?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Co to jest amnezja?

Amnezja, inaczej niepamięć, jest to zaburzenie pamięci, w którego przebiegu obserwuje się u chorego zmianę w ilości przechowywanych wspomnień. Zanik pamięci może dotyczyć całego życia osoby chorej, co oznacza, że nie będzie on pamiętał żadnego faktu ze swojego życia lub też konkretnego okresu ze swojego życia np. ostatnich kilku miesięcy.

Nie należy mylić amnezji z zapominaniem, czyli normalnym, powszechnym procesem utraty zapamiętanych informacji u zdrowych ludzi. Bez możliwości zapominania nasz mózg byłby przeciążony mnóstwem niepotrzebnych danych.

Zjawisko niepamięci od dawien dawna fascynuje artystów – amnezja doczekała wielu filmów i książek, które próbują zgłębić jej problematykę.

3 produkty na dobrą pamięć i koncentrację

Rodzaje amnezji

Współczesna medycyna wyróżnia kilka rodzajów zaników pamięci:

  • amnezja dysocjacyjna, inaczej psychogenna występuje znacznie częściej u mężczyzn niż u kobiet. Jej objawem jest zapominanie ważnych wydarzeń, które miały miejsce w życiu chorego. Bardzo często ma to związek z wydarzeniami traumatycznymi, które wypierane są z pamięci. Zanik pamięci jest prawdopodobnie spowodowany przez bardzo silny uraz psychiczny. Dotknięty amnezją dysocjacyjną może mieć również problemy z określeniem własnej tożsamości;
  • amnezja wsteczna – występuje najczęściej. Ma miejsce wówczas, gdy chorzy nie mogą przypomnieć sobie zdarzeń z przeszłości. Nasilenie amnezji wstecznej zależy od indywidualnego przypadku. Jedni ludzie mogą tracić pamięć tylko z okresu, który bezpośrednio poprzedza czynnik będący przyczyną amnezji np. wypadek samochodowy (amnezja powypadkowa), a inni całkowicie tracą zdolność przywoływania wspomnień;
  • amnezja następcza objawia się niepamięcią zdarzeń, które wystąpiły w życiu człowieka już po pojawieniu się czynnika będącego przyczyną amnezji. Dlatego też chory może doskonale pamiętać wydarzenia ze swojej przeszłości, mając jednocześnie problemy z zapamiętaniem tego, co wydarzyło mu się w ciągu ostatnich kilku dni lub tygodni. W skrajnych przypadkach cierpiący na amnezję następczą nie są w stanie przypomnieć sobie, co jedli tego dnia na śniadanie.
  • amnezja globalna należy do form przejściowych schorzenia. Chory cechuje się wówczas bardzo rozległymi ubytkami w pamięci sięgającymi nawet kilkudziesięciu lat wstecz. Jednakże w odróżnieniu od innych rodzajów amnezji, objawy te są przejściowe i przemijają w sposób samoistny, niewymagający wspomagania farmakologicznego. Dokładne przyczyny powstawania amnezji globalnej nie są do końca znane.

Przyczyny amnezji

Do rozwoju niepamięci może przyczynić się bardzo wiele czynników. Mogą mieć one charakter zarówno patologicznego uszkodzenia struktur mózgu związanych z pamięcią lub też być nagłym wynikiem urazu mechanicznego głowy. Do najczęstszych przyczyn amnezji zalicza się:

  • urazy głowy np. po wypadkach komunikacyjnych; mówi się wówczas o amnezji pourazowej;
  • niektóre choroby tkanki nerwowej, w tym zapalenie mózgu, nowotwory centralnego układu nerwowego lub niedotlenienie tkanki nerwowej;
  • przyjmowanie niektórych leków może zwiększać prawdopodobieństwo pojawienia się amnezji; dowiedziono, że przewlekłe stosowanie leków z grupy beznodiazepin może skutkować pojawieniem się amnezji.

Warto dodać, że utrata pamięci po wypadku, np. samochodowym, wśród młodych osób zdarza się statystycznie najczęściej. Chwilowe zaniki pamięci po urazie – pod warunkiem, że nie towarzyszą im zmiany bądź uszkodzenia struktur mózgu widoczne w tomografii komputerowej lub w rezonansie magnetycznym,  raczej nie powinny niepokoić.

Diagnostyka amnezji – badania

Jeśli amnezja pojawia się u osoby, która doświadczyła urazu głowy, wówczas za przyczynę zaników pamięci zazwyczaj uznaje się wypadek. Inaczej jest w sytuacji, gdy człowiek nagle i z niewiadomych przyczyn doświadcza niepamięci – wtedy do postawienia diagnozy niezbędne jest wykonanie badań.

Po pierwsze – u osób z amnezją trzeba wykluczyć m.in. zaburzenia otępienne. Dokonuje się tego na podstawie obserwacji, czy u pacjenta występują jeszcze jakieś inne problemy z pamięcią i funkcjami poznawczymi. Robiony jest też np. test zegara czy test MMSE.

Aby stwierdzić, czy pacjent cierpi na niepamięć, wykonuje się badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny głowy. Pozwalają one zaobserwować m.in. wewnątrzczaszkowe zmiany nowotworowe, ogniska poudarowe czy zmian sugerujących zapalenie mózgu.

Leczenie amnezji

Leczenie amnezji nie zawsze wygląda tak samo i nie zawsze wycofanie się niepamięci (czyli wyleczenie) jest możliwe. Wszystko zależy od przyczyny tego stanu. Czasami objawy amnezji ustępują samoistnie. Po pewnym czasie chory zaczyna przypominać sobie coraz więcej faktów z życia. Niestety to, kiedy pamięć wróci całkowicie, jest sprawą indywidualną.

Poprawienie funkcjonowania pamięci wspomagane jest najczęściej terapiami – indywidualnymi lub grupowymi. Nie ma żadnego, skutecznego i bezpiecznego środka farmakologicznego, który przywróciłby pamięć choremu z amnezją. Pozytywnie na problemy z pamięcią wpływają treningi usprawniające sieci neuronalne w obszarach mózgu zaangażowanych w pamięć. Podczas zajęć z doświadczonym i certyfikowanym terapeutą chory powoli uczy się przyswajać nowe informacje, co wpływa na procesy plastyczności synaps. Skuteczna terapia jednak wymaga czasu. Dlatego też kluczowym czynnikiem, którego nie może zabraknąć podczas leczenia, jest cierpliwość.

Należy pamiętać, że negatywne emocje lub wyrzuty kierowane do osoby poszkodowanej utrudniają procesy zapamiętywania, zmniejszają jej motywację oraz zniechęcają do dalszej terapii. Aby wspomóc chorego na amnezję podczas żmudnego i długiego procesu leczenia, czasami podaje się mu również środki przeciwdepresyjne oraz przeciwlękowe.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Dłonie starszej kobiety z czarno-białymi zdjęciami

Choroba Alzheimera – etapy, objawy, leczenie. Jakie są jej przyczyny?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Śpiączka. Jak naprawdę wygląda przebudzenie?

Śpiączka. Jak naprawdę wygląda przebudzenie?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?