Przejdź do treści

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.
Amnezja – przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci / AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Elektrolity – sprawdź, czego jeszcze o nich nie wiesz
Zmagasz się z wypadającymi włosami, gromadzeniem wody i workami pod oczami? To mogą być objawy chorych nerek
Prekoncepcja - czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska
Prekoncepcja – czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska
Grozi nam kolejna epidemia? Wirus Nipah może zabić 75 proc. zakażonych
Niekonwencjonalnie: kręgarstwo. Czym jest i na czym polega? Czy jest bezpieczne?

Amnezja, czyli całkowity lub czasowy zanik pamięci, to schorzenie, które dotyka nie tylko osobę chorą, ale i jej najbliższe otoczenie. Obecnie dzieli się ją na kilka rodzajów: wsteczną, następczą, globalną oraz psychogenną. Co może ją spowodować i na czym polega leczenie?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Co to jest amnezja?

Amnezja, inaczej niepamięć, jest to zaburzenie pamięci, w którego przebiegu obserwuje się u chorego zmianę w ilości przechowywanych wspomnień. Zanik pamięci może dotyczyć całego życia osoby chorej, co oznacza, że nie będzie on pamiętał żadnego faktu ze swojego życia lub też konkretnego okresu ze swojego życia np. ostatnich kilku miesięcy.

Nie należy mylić amnezji z zapominaniem, czyli normalnym, powszechnym procesem utraty zapamiętanych informacji u zdrowych ludzi. Bez możliwości zapominania nasz mózg byłby przeciążony mnóstwem niepotrzebnych danych.

Zjawisko niepamięci od dawien dawna fascynuje artystów – amnezja doczekała wielu filmów i książek, które próbują zgłębić jej problematykę.

3 produkty na dobrą pamięć i koncentrację

Rodzaje amnezji

Współczesna medycyna wyróżnia kilka rodzajów zaników pamięci:

  • amnezja dysocjacyjna, inaczej psychogenna występuje znacznie częściej u mężczyzn niż u kobiet. Jej objawem jest zapominanie ważnych wydarzeń, które miały miejsce w życiu chorego. Bardzo często ma to związek z wydarzeniami traumatycznymi, które wypierane są z pamięci. Zanik pamięci jest prawdopodobnie spowodowany przez bardzo silny uraz psychiczny. Dotknięty amnezją dysocjacyjną może mieć również problemy z określeniem własnej tożsamości;
  • amnezja wsteczna – występuje najczęściej. Ma miejsce wówczas, gdy chorzy nie mogą przypomnieć sobie zdarzeń z przeszłości. Nasilenie amnezji wstecznej zależy od indywidualnego przypadku. Jedni ludzie mogą tracić pamięć tylko z okresu, który bezpośrednio poprzedza czynnik będący przyczyną amnezji np. wypadek samochodowy (amnezja powypadkowa), a inni całkowicie tracą zdolność przywoływania wspomnień;
  • amnezja następcza objawia się niepamięcią zdarzeń, które wystąpiły w życiu człowieka już po pojawieniu się czynnika będącego przyczyną amnezji. Dlatego też chory może doskonale pamiętać wydarzenia ze swojej przeszłości, mając jednocześnie problemy z zapamiętaniem tego, co wydarzyło mu się w ciągu ostatnich kilku dni lub tygodni. W skrajnych przypadkach cierpiący na amnezję następczą nie są w stanie przypomnieć sobie, co jedli tego dnia na śniadanie.
  • amnezja globalna należy do form przejściowych schorzenia. Chory cechuje się wówczas bardzo rozległymi ubytkami w pamięci sięgającymi nawet kilkudziesięciu lat wstecz. Jednakże w odróżnieniu od innych rodzajów amnezji, objawy te są przejściowe i przemijają w sposób samoistny, niewymagający wspomagania farmakologicznego. Dokładne przyczyny powstawania amnezji globalnej nie są do końca znane.

Przyczyny amnezji

Do rozwoju niepamięci może przyczynić się bardzo wiele czynników. Mogą mieć one charakter zarówno patologicznego uszkodzenia struktur mózgu związanych z pamięcią lub też być nagłym wynikiem urazu mechanicznego głowy. Do najczęstszych przyczyn amnezji zalicza się:

  • urazy głowy np. po wypadkach komunikacyjnych; mówi się wówczas o amnezji pourazowej;
  • niektóre choroby tkanki nerwowej, w tym zapalenie mózgu, nowotwory centralnego układu nerwowego lub niedotlenienie tkanki nerwowej;
  • przyjmowanie niektórych leków może zwiększać prawdopodobieństwo pojawienia się amnezji; dowiedziono, że przewlekłe stosowanie leków z grupy beznodiazepin może skutkować pojawieniem się amnezji.

Warto dodać, że utrata pamięci po wypadku, np. samochodowym, wśród młodych osób zdarza się statystycznie najczęściej. Chwilowe zaniki pamięci po urazie – pod warunkiem, że nie towarzyszą im zmiany bądź uszkodzenia struktur mózgu widoczne w tomografii komputerowej lub w rezonansie magnetycznym,  raczej nie powinny niepokoić.

Diagnostyka amnezji – badania

Jeśli amnezja pojawia się u osoby, która doświadczyła urazu głowy, wówczas za przyczynę zaników pamięci zazwyczaj uznaje się wypadek. Inaczej jest w sytuacji, gdy człowiek nagle i z niewiadomych przyczyn doświadcza niepamięci – wtedy do postawienia diagnozy niezbędne jest wykonanie badań.

Po pierwsze – u osób z amnezją trzeba wykluczyć m.in. zaburzenia otępienne. Dokonuje się tego na podstawie obserwacji, czy u pacjenta występują jeszcze jakieś inne problemy z pamięcią i funkcjami poznawczymi. Robiony jest też np. test zegara czy test MMSE.

Aby stwierdzić, czy pacjent cierpi na niepamięć, wykonuje się badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny głowy. Pozwalają one zaobserwować m.in. wewnątrzczaszkowe zmiany nowotworowe, ogniska poudarowe czy zmian sugerujących zapalenie mózgu.

Leczenie amnezji

Leczenie amnezji nie zawsze wygląda tak samo i nie zawsze wycofanie się niepamięci (czyli wyleczenie) jest możliwe. Wszystko zależy od przyczyny tego stanu. Czasami objawy amnezji ustępują samoistnie. Po pewnym czasie chory zaczyna przypominać sobie coraz więcej faktów z życia. Niestety to, kiedy pamięć wróci całkowicie, jest sprawą indywidualną.

Poprawienie funkcjonowania pamięci wspomagane jest najczęściej terapiami – indywidualnymi lub grupowymi. Nie ma żadnego, skutecznego i bezpiecznego środka farmakologicznego, który przywróciłby pamięć choremu z amnezją. Pozytywnie na problemy z pamięcią wpływają treningi usprawniające sieci neuronalne w obszarach mózgu zaangażowanych w pamięć. Podczas zajęć z doświadczonym i certyfikowanym terapeutą chory powoli uczy się przyswajać nowe informacje, co wpływa na procesy plastyczności synaps. Skuteczna terapia jednak wymaga czasu. Dlatego też kluczowym czynnikiem, którego nie może zabraknąć podczas leczenia, jest cierpliwość.

Należy pamiętać, że negatywne emocje lub wyrzuty kierowane do osoby poszkodowanej utrudniają procesy zapamiętywania, zmniejszają jej motywację oraz zniechęcają do dalszej terapii. Aby wspomóc chorego na amnezję podczas żmudnego i długiego procesu leczenia, czasami podaje się mu również środki przeciwdepresyjne oraz przeciwlękowe.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

ADD – co to jest, objawy, rozpoznanie, leczenie

Urwany film po alkoholu – czym jest i jak mu zapobiec

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

„Chciałam mieć dziecko, póki jeszcze jestem w pełni samodzielną osobą” – mówi 33-latka. Stwardnienie rozsiane nie jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks