Przejdź do treści

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

wyspadek samochodowy
Jak rozpoznać wstrząs mózgu? Fot. Photographee.eu/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Jak możesz sobie sama poradzić z refluksem i zgagą? Kamil Kozakowski podpowiada, jakie ćwiczenia mogą być pomocne
Wizja obowiązkowych szczepień przeciw COVID-19 w Polsce jest coraz bardziej realna. Patrycja Pieszczek-Bober wyjaśnia, czy jest to zgodne z prawem
Amantadyna jednak nie taka zła? Wskazuje na to nowe odkrycie naukowców
„Twoją odpowiedzialnością nie jest regulowanie innych osób, zapobieganie ich złym nastrojom, czy uszczęśliwianie ich kosztem siebie” – wyjaśnia psycholożka
Słowacja daje pieniądze seniorom za zaszczepienie się na COVID-19. W nagrodę bon o wartości 500 euro

Wstrząs mózgu pojawia się najczęściej po mechanicznych urazach, a jego skutki nie są permanentne. Objawy wstrząsu mózgu utrzymują się kilka dni, znacznie rzadziej kilka tygodni lub miesięcy. Do rozpoznania wstrząsu mózgu konieczna jest konsultacja lekarska, a leczenie wstrząsu mózgu ma charakter zachowawczy. Jakie są objawy wstrząsu mózgu i jak wygląda pierwsza pomoc?

Wstrząs mózgu – co to jest?

Wstrząśnienie mózgu, określane potocznie jako wstrząs mózgu, to łagodne następstwo urazu głowy. Jego skutki są przemijające, natomiast czas trwania objawów klinicznych jest trudny do przewidzenia. Wstrząśnienie mózgu u dzieci (szczególnie u niemowląt) może nie dawać tak typowych objawów jak u dorosłych.

Jak dochodzi do wstrząsu mózgu?

Wstrząśnienie mózgu pojawia się najczęściej po mechanicznych urazach głowy, głównie w wypadkach komunikacyjnych przy zderzeniu, gwałtownym hamowaniu lub przyspieszeniu. Wstrząśnienia mózgu są również następstwem uprawiania sportu, np. narciarstwa, boksu, piłki nożnej lub hokeja. Częstym objawem jest utrata przytomności, na ogół chwilowa, której towarzyszy przemijająca utrata pamięci.

Wstrząs mózgu jest jednym z rodzajów urazów głowy, podczas których dochodzi do uszkodzenia lub zniszczenia elementów tkanki mózgowej. W zależności od stopnia uszkodzenia rozróżniamy:

  • wstrząśnienie mózgu (powstają jedynie przejściowe zaburzenia w tkance mózgu),
  • stłuczenie mózgu (tu dochodzi do rozległego obrzęku mózgu),
  • zranienie mózgu (w tym przypadku mamy do czynienia z przerwaniem tkanki mózgowej, martwicą i krwotokiem).

Rodzaje i stopnie wstrząsu mózgu

Wyróżnia się trzy stopnie wstrząśnienia mózgu:

  1. Stopień I – nie nastąpiła utrata przytomności, a objawy wstrząśnienia ustępują po 15 minutach od wypadku.
  2. Stopień II – nie nastąpiła utrata przytomności, ale objawy wstrząśnienia utrzymują się dłużej niż 15 minut.
  3. Stopień III – nastąpiła utrata przytomności.

Zawsze po urazie głowy wskazana jest kontrola lekarska.

Objawy wstrząsu mózgu

Zarówno u dziecka, jak i u dorosłego człowieka objawy wstrząśnienia mózgu mogą być podobne, jednak w praktyce u niemowląt i małych dzieci są mniej swoiste. Do typowych objawów wstrząsu mózgu zalicza się:

  • zaburzenia pamięci wstecznej związane z okolicznościami wypadku,
  • splątanie,
  • utrata przytomności trwająca maksymalnie godzinę,
  • zaburzenia mowy,
  • nudności i wymioty,
  • zawroty i bóle głowy,
  • zmęczenie,
  • światłowstręt,
  • nadwrażliwość na hałas,
  • problem z koncentracją,
  • zaburzenia osobowości.

Po jakim czasie pojawiają się objawy wstrząśnienia mózgu? Czas pojawienia się objawów wstrząsu mózgu jest bardzo zróżnicowany. Mogą pojawić się od razy po urazie, a mogą ujawnić się ze znacznym opóźnieniem pod postacią depresji, problemów ze snem, drażliwości czy problemów z uczeniem się.

Zobacz także

Wstrząs mózgu u dziecka

Wstrząs mózgu u niemowlaka czy starszego dziecka objawia się podobnie jak u dorosłych, choć objawy wstrząsu mózgu u dziecka mogą mieć dyskretny, niejednoznaczny charakter. Kilka chwil po incydencie (najwięcej wypadków u maluchów ma miejsce na placu zabaw lub podczas zabawy w domu) może wystąpić tzw. niepamięć wsteczna, trwająca kilka minut. Lekki wstrząs mózgu może objawiać się zaburzeniem równowagi, krwawieniem z nosa, zaburzeniem widzenia, nudnościami i wymiotami. Zarówno ból głowy, jak i zawroty zdarzają się sporadycznie i tylko przy cięższych urazach mogą utrzymywać się kilka tygodni. Po kilku dniach może dojść do zaburzeń neuropsychologicznych, w tym nadwrażliwości na hałas i światło, zaburzeń koncentracji i pamięci. Sygnałem alarmującym, wymagającym konsultacji lekarskiej, są objawy, które wcześniej nie występowały u dzieci po urazie, np.: zaburzenia snu, węchu i osobowości oraz depresja. Czasami osoby po silnych mechanicznych urazach są apatyczne i trudno jest nawiązać z nimi kontakt.

Wstrząśnienie mózgu u niemowlaka może nie dawać typowych objawów, jednakże często obserwuje się senność, wymioty oraz bladość skóry. Jeśli stan dziecka po uderzeniu nie pogarsza się w zakresie kontaktu, umiejętności i świadomości, jest żywotne i rodzic nie obserwuje nic niepokojącego, nie ma potrzeby pilnego zgłaszania się do szpitala. Dopiero obecność nudności i wymiotów czy innych niepokojących objawów powinno skłonić do konsultacji medycznej. Bardzo niepokojące objawy to zaburzenia orientacji, problemy z mową, zaburzenia rozpoznawania osób w otoczeniu, nierówność źrenic, nasilone wymioty, silne zawroty i bóle głowy, napad padaczkowy, zmiana w sposobie zachowania.

Jak rozpoznać wstrząs mózgu?

Rozpoznania dokonuje lekarz na podstawie wywiadu i badania neurologicznego. Kiedy stwierdzi, że istnieją wskazania do badania obrazowego, np. tomografii komputerowej, zleca ją, czasem również decydując się na badanie MR, czyli rezonansu magnetycznego. W przypadku niemowląt, kiedy tego typu diagnostyka jest dość trudna, podstawą jest USG, które jest w stanie zobrazować wszelkiego rodzaju krwawienia czy nieprawidłowości. Wykonuje się je przez ciemię przednie, które u najmłodszych pacjentów nie jest jeszcze zarośnięte.

Najnowsze w naszym serwisie

Pierwsza pomoc przy wstrząsie mózgu

Gdy podejrzewany jest wstrząs mózgu, pierwsza pomoc powinna sprowadzać się do oceny, czy poszkodowany jest przytomny i sprawdzenia czynności życiowych (oddech, tętno). Należy unikać poruszania głową i pozostawać bez ruchu, aż do czasu przybycia fachowej pomocy.

Wstrząs mózgu – leczenie

Leczenie wstrząśnienia jest zachowawcze. Zazwyczaj wstrząśnienie mózgu nie pozostawia trwałych dolegliwości. Zaleca się natomiast ograniczenie aktywności fizycznej, jak również zbyt intensywnej pracy fizycznej. Do momentu ustąpienia objawów klinicznych pod postacią np. bólu głowy konieczne jest maksymalne ograniczenie intensywnych bodźców zewnętrznych. Warto więc odizolować chorego od głośnej muzyki, gier komputerowych czy bodźców świetlnych. Dotyczy to zarówno dorosłych, jak i dzieci. Czasami konieczne jest przyjęcie leków przeciwbólowych, choć uznaje się, że powinny być podawane z rozwagą. Całkowite zniwelowanie bólu i dobre samopoczucie może spowodować, że chory nie będzie przestrzegał zaleconego ograniczenia aktywności. W przypadku urazu głowy i podejrzenia wstrząśnienia mózgu nie powinno się dawać choremu leków, które zmniejszają krzepliwość krwi, gdyż może przyczynić się to do wzrostu ryzyka krwawienia w tkance mózgowej. Trudno powiedzieć, ile trwają objawy wstrząśnienia mózgu. Konieczna jest obserwacja chorego. Nie wolno bagatelizować jakiegokolwiek objawu mogącego sugerować pogorszenie ogólnego stanu pacjenta.

Powikłania wstrząsu mózgu

Najczęściej objawy wstrząsu mózgu mijają samoistnie, jednak niekiedy dochodzi do rozwoju zespołu powstrząśnieniowego. W jego przebiegu pojawiają się bóle i zawroty głowy, problemy z koncentracją i pamięcią. Objawy te mogą utrzymywać się przez wiele tygodni po urazie. Poważnym powikłaniem wstrząsu mózgu może być wylew krwi do przestrzeni pomiędzy mózgiem a oponą twardą.

 

Bibliografia:

  1. Ferry B., DeCastro A., Concussion; 2020
  2. Choroby wewnętrzne. Kompedium Medycyny Praktycznej pod red. A. Szczeklika i P. Gajewskiego; Medycyna Praktyczna 2010
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Szyszynka – lokalizacja, funkcje, zwapnienie szyszynki i guz

Kobieta siedzi w łóżku, trzyma się ręką za głowę

Często boli cię głowa? Lekarka wyjaśnia, kiedy powinnaś zgłosić się na pilną konsultację

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Niedoczynność przysadki mózgowej – przyczyny, objawy i metody leczenia

Zespół pustego siodła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Choroby przysadki – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Elena Krawzow

Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku