Przejdź do treści

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

wyspadek samochodowy
Jak rozpoznać wstrząs mózgu? Fot. Photographee.eu/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Elektrolity – sprawdź, czego jeszcze o nich nie wiesz
Zmagasz się z wypadającymi włosami, gromadzeniem wody i workami pod oczami? To mogą być objawy chorych nerek
Prekoncepcja - czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska
Prekoncepcja – czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska
Grozi nam kolejna epidemia? Wirus Nipah może zabić 75 proc. zakażonych
Niekonwencjonalnie: kręgarstwo. Czym jest i na czym polega? Czy jest bezpieczne?

Wstrząs mózgu pojawia się najczęściej po mechanicznych urazach, a jego skutki nie są permanentne. Objawy wstrząsu mózgu utrzymują się kilka dni, znacznie rzadziej kilka tygodni lub miesięcy. Do rozpoznania wstrząsu mózgu konieczna jest konsultacja lekarska, a leczenie wstrząsu mózgu ma charakter zachowawczy. Jakie są objawy wstrząsu mózgu i jak wygląda pierwsza pomoc?

Wstrząs mózgu – co to jest?

Wstrząśnienie mózgu, określane potocznie jako wstrząs mózgu, to łagodne następstwo urazu głowy. Jego skutki są przemijające, natomiast czas trwania objawów klinicznych jest trudny do przewidzenia. Wstrząśnienie mózgu u dzieci (szczególnie u niemowląt) może nie dawać tak typowych objawów jak u dorosłych.

Jak dochodzi do wstrząsu mózgu?

Wstrząśnienie mózgu pojawia się najczęściej po mechanicznych urazach głowy, głównie w wypadkach komunikacyjnych przy zderzeniu, gwałtownym hamowaniu lub przyspieszeniu. Wstrząśnienia mózgu są również następstwem uprawiania sportu, np. narciarstwa, boksu, piłki nożnej lub hokeja. Częstym objawem jest utrata przytomności, na ogół chwilowa, której towarzyszy przemijająca utrata pamięci.

Wstrząs mózgu jest jednym z rodzajów urazów głowy, podczas których dochodzi do uszkodzenia lub zniszczenia elementów tkanki mózgowej. W zależności od stopnia uszkodzenia rozróżniamy:

  • wstrząśnienie mózgu (powstają jedynie przejściowe zaburzenia w tkance mózgu),
  • stłuczenie mózgu (tu dochodzi do rozległego obrzęku mózgu),
  • zranienie mózgu (w tym przypadku mamy do czynienia z przerwaniem tkanki mózgowej, martwicą i krwotokiem).

Rodzaje i stopnie wstrząsu mózgu

Wyróżnia się trzy stopnie wstrząśnienia mózgu:

  1. Stopień I – nie nastąpiła utrata przytomności, a objawy wstrząśnienia ustępują po 15 minutach od wypadku.
  2. Stopień II – nie nastąpiła utrata przytomności, ale objawy wstrząśnienia utrzymują się dłużej niż 15 minut.
  3. Stopień III – nastąpiła utrata przytomności.

Zawsze po urazie głowy wskazana jest kontrola lekarska.

Objawy wstrząsu mózgu

Zarówno u dziecka, jak i u dorosłego człowieka objawy wstrząśnienia mózgu mogą być podobne, jednak w praktyce u niemowląt i małych dzieci są mniej swoiste. Do typowych objawów wstrząsu mózgu zalicza się:

  • zaburzenia pamięci wstecznej związane z okolicznościami wypadku,
  • splątanie,
  • utrata przytomności trwająca maksymalnie godzinę,
  • zaburzenia mowy,
  • nudności i wymioty,
  • zawroty i bóle głowy,
  • zmęczenie,
  • światłowstręt,
  • nadwrażliwość na hałas,
  • problem z koncentracją,
  • zaburzenia osobowości.

Po jakim czasie pojawiają się objawy wstrząśnienia mózgu? Czas pojawienia się objawów wstrząsu mózgu jest bardzo zróżnicowany. Mogą pojawić się od razy po urazie, a mogą ujawnić się ze znacznym opóźnieniem pod postacią depresji, problemów ze snem, drażliwości czy problemów z uczeniem się.

Zobacz także

Wstrząs mózgu u dziecka

Wstrząs mózgu u niemowlaka czy starszego dziecka objawia się podobnie jak u dorosłych, choć objawy wstrząsu mózgu u dziecka mogą mieć dyskretny, niejednoznaczny charakter. Kilka chwil po incydencie (najwięcej wypadków u maluchów ma miejsce na placu zabaw lub podczas zabawy w domu) może wystąpić tzw. niepamięć wsteczna, trwająca kilka minut. Lekki wstrząs mózgu może objawiać się zaburzeniem równowagi, krwawieniem z nosa, zaburzeniem widzenia, nudnościami i wymiotami. Zarówno ból głowy, jak i zawroty zdarzają się sporadycznie i tylko przy cięższych urazach mogą utrzymywać się kilka tygodni. Po kilku dniach może dojść do zaburzeń neuropsychologicznych, w tym nadwrażliwości na hałas i światło, zaburzeń koncentracji i pamięci. Sygnałem alarmującym, wymagającym konsultacji lekarskiej, są objawy, które wcześniej nie występowały u dzieci po urazie, np.: zaburzenia snu, węchu i osobowości oraz depresja. Czasami osoby po silnych mechanicznych urazach są apatyczne i trudno jest nawiązać z nimi kontakt.

Wstrząśnienie mózgu u niemowlaka może nie dawać typowych objawów, jednakże często obserwuje się senność, wymioty oraz bladość skóry. Jeśli stan dziecka po uderzeniu nie pogarsza się w zakresie kontaktu, umiejętności i świadomości, jest żywotne i rodzic nie obserwuje nic niepokojącego, nie ma potrzeby pilnego zgłaszania się do szpitala. Dopiero obecność nudności i wymiotów czy innych niepokojących objawów powinno skłonić do konsultacji medycznej. Bardzo niepokojące objawy to zaburzenia orientacji, problemy z mową, zaburzenia rozpoznawania osób w otoczeniu, nierówność źrenic, nasilone wymioty, silne zawroty i bóle głowy, napad padaczkowy, zmiana w sposobie zachowania.

Jak rozpoznać wstrząs mózgu?

Rozpoznania dokonuje lekarz na podstawie wywiadu i badania neurologicznego. Kiedy stwierdzi, że istnieją wskazania do badania obrazowego, np. tomografii komputerowej, zleca ją, czasem również decydując się na badanie MR, czyli rezonansu magnetycznego. W przypadku niemowląt, kiedy tego typu diagnostyka jest dość trudna, podstawą jest USG, które jest w stanie zobrazować wszelkiego rodzaju krwawienia czy nieprawidłowości. Wykonuje się je przez ciemię przednie, które u najmłodszych pacjentów nie jest jeszcze zarośnięte.

Najnowsze w naszym serwisie

Pierwsza pomoc przy wstrząsie mózgu

Gdy podejrzewany jest wstrząs mózgu, pierwsza pomoc powinna sprowadzać się do oceny, czy poszkodowany jest przytomny i sprawdzenia czynności życiowych (oddech, tętno). Należy unikać poruszania głową i pozostawać bez ruchu, aż do czasu przybycia fachowej pomocy.

Wstrząs mózgu – leczenie

Leczenie wstrząśnienia jest zachowawcze. Zazwyczaj wstrząśnienie mózgu nie pozostawia trwałych dolegliwości. Zaleca się natomiast ograniczenie aktywności fizycznej, jak również zbyt intensywnej pracy fizycznej. Do momentu ustąpienia objawów klinicznych pod postacią np. bólu głowy konieczne jest maksymalne ograniczenie intensywnych bodźców zewnętrznych. Warto więc odizolować chorego od głośnej muzyki, gier komputerowych czy bodźców świetlnych. Dotyczy to zarówno dorosłych, jak i dzieci. Czasami konieczne jest przyjęcie leków przeciwbólowych, choć uznaje się, że powinny być podawane z rozwagą. Całkowite zniwelowanie bólu i dobre samopoczucie może spowodować, że chory nie będzie przestrzegał zaleconego ograniczenia aktywności. W przypadku urazu głowy i podejrzenia wstrząśnienia mózgu nie powinno się dawać choremu leków, które zmniejszają krzepliwość krwi, gdyż może przyczynić się to do wzrostu ryzyka krwawienia w tkance mózgowej. Trudno powiedzieć, ile trwają objawy wstrząśnienia mózgu. Konieczna jest obserwacja chorego. Nie wolno bagatelizować jakiegokolwiek objawu mogącego sugerować pogorszenie ogólnego stanu pacjenta.

Powikłania wstrząsu mózgu

Najczęściej objawy wstrząsu mózgu mijają samoistnie, jednak niekiedy dochodzi do rozwoju zespołu powstrząśnieniowego. W jego przebiegu pojawiają się bóle i zawroty głowy, problemy z koncentracją i pamięcią. Objawy te mogą utrzymywać się przez wiele tygodni po urazie. Poważnym powikłaniem wstrząsu mózgu może być wylew krwi do przestrzeni pomiędzy mózgiem a oponą twardą.

 

Bibliografia:

  1. Ferry B., DeCastro A., Concussion; 2020
  2. Choroby wewnętrzne. Kompedium Medycyny Praktycznej pod red. A. Szczeklika i P. Gajewskiego; Medycyna Praktyczna 2010
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Jesteś w trakcie chemioterapii i masz problemy z pamięcią i koncentracją? Psychoonkolożka wyjaśnia, jak sobie z nimi poradzić

Bezoar – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Chlorki we krwi – badanie, norma, jak obniżyć chlorki

Urwany film po alkoholu – czym jest i jak mu zapobiec

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Demielinizacja – przyczyny, objawy, rodzaje chorób i leczenie

Ropień mózgu – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

7 zdrowotnych właściwości imbiru

Krwiak podtwardówkowy – przyczyny, objawy i leczenie

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Anna Golan, psycholog i seksuolog kliniczny

„Słowa uwodzą i to bardzo skutecznie. Zwracajcie uwagę, jak mówicie do swoich partnerów seksualnych” – Anna Golan o sapioseksualizmie

Zanik wieloukładowy – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Hormon wzrostu (somatotropina) – efekty, badanie i cena

Rezonans magnetyczny głowy – wskazania, ile trwa, skutki uboczne

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Badanie błędnika (ENG, VNG) – jak wygląda i ile kosztuje?

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks