Przejdź do treści

Fakty i mity dotyczące mózgu

Fakty i mity: Mózg
Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Samobadanie piersi / istock
Pani Fizjoterapeutka o samobadaniu piersi: „Nagle wyczułam jakąś twardawą grudkę. Znajdowała się bezpośrednio pod prawą piersią. Mogłam ją nieco przesunąć, nic mnie nie bolało…”
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Termometr
„Gorączka jest korzystna, pomaga zwalczać infekcje” – pisze lek. Dawid Ciemięga. Co dzieje się w organizmie przy podwyższonej temperaturze?
Antybiogram - co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?
Antybiogram – co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?
Pandemia koronawirusa w USA - Olivia Grunt przytula babcię
Czy bliskość w dobie koronawirusa jest możliwa? „Time” opublikował zdjęcie, które wzrusza do łez. Poznaj jego historię

Mitów dotyczących naszego mózgu jest wiele. Jedne z nich to fakt, że wykorzystujemy tylko 10% lub jego wyga wynosi 1,3kg. Skąd biorą się takie przypuszczenia?

 

Pierwsza z nich dotyczy oszacowania owych 10 proc. Pomimo prężnego rozwoju technologii metod neuroobrazowania, dzięki którym możemy „podglądać” pracę naszego mózgu, nie jesteśmy w stanie oszacować, co to znaczy 100 proc. jego możliwości. – W każdym z zadań, jakim musimy stawić czoła, wykorzystujemy te funkcje poznawcze, które są adekwatne do rozwiązania danego problemu. Nie wydaje się możliwe skonstruowanie takiego zadania, w którym cały mózgowy potencjał zostałby w pełni zaangażowany, byśmy mogli oszacować, ile to jest 100 proc. jego aktywności – uważa mgr Anna Duszyk ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, związana także z Zakładem Fizyki Biomedycznej Uniwersytetu Warszawskiego. – Poza tym wiele struktur, tworząc sieć połączeń, uczestniczy w realizacji różnych zadań. Na podstawie wyników badań funkcjonalnych mózgu nie stwierdzono dotychczas żadnych struktur, którym nie byłaby przypisana dana funkcja – dodaje.

Kolejny argument, który sugeruje małą wiarygodność dyskutowanego stwierdzenia, porusza obszar ewolucji i kształtowania się cech gatunku ludzkiego na jej przestrzeni. Mózg przeciętnego człowieka waży ok. 1,3 kg, a do swojego działania wykorzystuje ok. 20 proc. wdychanego tlenu i 25 proc. dostarczanej przez organizm glukozy. – Dynamika rozwojowa naszego układu nerwowego jest w dużej mierze uwarunkowana zasadą use it or lose it („organ nieużywany zanika”). Można by zatem sądzić, iż gdyby 10 proc. aktywności mózgu byłoby w stanie zapewnić człowiekowi sprawne funkcjonowanie, nieużywane obszary zostałyby na przestrzeni stuleci zredukowane. Koszty utrzymania takiego „energożercy” byłyby niewspółmierne do ewentualnych zysków. Z perspektywy doboru naturalnego osobniki, które wykorzystywałyby możliwości swojego mózgu w większym zakresie, miałyby lepiej rozwinięte funkcje umysłowe, co zapewniłoby im przetrwanie, sukces reprodukcyjny, a w konsekwencji przewagę ewolucyjną – zauważa specjalistka.

Badania na temat urazów neurologicznych również zasiewają ziarno wątpliwości co do słuszności takiego procentowego oszacowania aktywności mózgu. Gdyby efektywne funkcjonowanie było gwarantowane przez 10 proc. obszaru mózgu, urazy głowy nie powinny mieć odbicia w zdolnościach i zachowaniu osoby. Niestety, każde z uszkodzeń tkanki nerwowej pociąga za sobą upośledzenie funkcjonowania człowieka. – Na skutek procesów plastyczności zachodzących w mózgu w przypadkach nieznacznych urazów utracone zdolności możemy odzyskać. W przypadku zniszczenia większych obszarów skutki są nieodwracalne. Obszary kory, które są nieużywane (np. po amputacji kończyny), zostają zajęte przez funkcje z nimi sąsiadujące lub zanikają. Nie można zatem powiedzieć, że któryś z obszarów mózgu po stracie swojej pierwotne funkcji będzie nieużywany – zaznacza Anna Duszyk.

Powszechność oraz trwałość mitu, iż wykorzystujemy 10 proc. możliwości mózgu, może wynikać z kilku źródeł. Jedno z nich leży w ludzkiej psychice. – Ludzie chętnie wierzą, że mają zapasowe 90 proc. potencjału, który będą mogli aktywować. W takich przekonaniach utwierdzają oferty firm oferujących różnego typu terapie samodoskonalące mające przyczynić się do uwolnienia uśpionego potencjału każdego z nas. Według nich wybitne zdolności drzemią w nieużywanej części mózgu i tylko nielicznym udaje się je wykorzystać – mówi Anna Duszyk.

Niektórzy upatrują również w nieaktywnej części siedliska zdolności paranormalnych. Mit ten zagościł również w sloganach reklamowych oraz w poczytnych pozycjach książkowych, co niewątpliwie ugruntowało jego pozycję wśród najbardziej znanych mitów o mózgu.

Więcej na temat pracy mózgu będzie się można dowiedzieć na wystawie „Mózg”, która będzie miała miejsce w PKiN w Warszawie od 15 III 2013 r.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Joanna Moro, Katarzyna Zielińska, Anna Dereszowska

Poznaj lepiej guza. Gwiazdy w kampanii poświęconej glejakowi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby

Choroby układu nerwowego – najczęstsze (i rzadsze) choroby

Kobieta leży na kanapie i słucha muzyki przez słuchawki

Jak spowolnić starzenie się mózgu? Wyjaśnia neurolożka

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Pamięć decyduje o tym, co zjemy

Pamięć decyduje o tym, co zjemy. Tłumaczymy, dlaczego tak się dzieje

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie są skutki uboczne lobotomii?

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Mózg nie lubi samotności. Neurolożka dr n. med. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

mózg w 3D - oponiak

Oponiak – przyczyny, rokowania i objawy. Jaka jest śmiertelność?

Serotonina - co to jest? Czym grozi jej niedobór?

Serotonina – co to jest? Czym grozi niedobór serotoniny?

Co długotrwały stres robi z mózgiem

Wiesz, co długotrwały stres robi z twoim mózgiem? Jak się bronić przed stresem?

Noga z butem i rumiankiemm za butem

Czy na ból stawów pomagają ciepłe okłady?

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Perfumy

Złudny zapach perfum. Czy ich używanie jest dla nas zdrowe?

„Uważam, że stres wywołał to wszystko, co mnie spotkało. Wyhodowałam sobie guza na własne życzenie” – mówi Ina Dźwierzyńska od trzech lat żyjąca z guzem mózgu

lustrzane neurony

Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe

pizza

6 produktów najgorszych dla mózgu

„To, że przeżyłam, to cud, ale to, że urodziłam syna, to kilka cudów. Medycyna nie brała tego pod uwagę. Dziecko jest najpotężniejszą motywacją do życia” – mówi Iwona Mazur, która 25 lat temu doznała stłuczenia pnia mózgu

ucząca się dziewczyna

7 niezawodnych patentów, by zawalić sesję

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

kobieta ogląda tv

Co telewizja robi z naszym mózgiem? Od jej oglądania stajemy się głupsi?

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

szklanki z wodą

Dlaczego zimą szybciej się odwadniamy?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?