Przejdź do treści

Plamka żółta – czym jest, choroby, przyczyny, leczenie

Plamka żółta - czym jest, choroby, przyczyny, leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
"Możesz założyć t-shirt powyżej pępka, bo taki lubisz. I to nie jest zaproszenie na wspólny seks" - podkreśla Pani Seksuolog
„Możesz założyć t-shirt powyżej pępka, bo taki lubisz. I to nie jest zaproszenie na wspólny seks” – podkreśla Pani Seksuolog
Choroby tarczycy a anemia
Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”
Będzie nowa szczepionka? Wyniki badań nad szczepionką koncernów Sanofi i GSK są bardzo optymistyczne
Będzie nowa szczepionka? Wyniki badań nad preparatem koncernów Sanofi i GSK są bardzo optymistyczne
Książka „Jak pokonać insulinooporność, główną przyczynę chorób naszych czasów” Benjamina Bikmana już dostępna! Hello Zdrowie patronem medialnym
„Indyjska odmiana COVID-19 może rozprzestrzeniać się jak ogień wśród niezaszczepionych grup” – ostrzega brytyjski minister zdrowia
„Indyjska odmiana COVID-19 może rozprzestrzeniać się jak ogień wśród niezaszczepionych grup” – ostrzega brytyjski minister zdrowia

Plamka żółta to obszar siatkówki w osi optycznej oka odpowiedzialny za ostre widzenie. Wraz z wiekiem może dojść do zwyrodnienia plamki żółtej. Jego objawy to pogorszenie widzenia, zniekształcenie obrazu i postępująca utrata widzenia centralnego. Postawienie diagnozy umożliwia wykonanie badania OCT. Jakie są inne przyczyny zwyrodnienia plamki żółtej i jak leczyć to schorzenie?

Żółta plamka w oku – co to jest?

Plamka żółta to fragment siatkówki, który zlokalizowany jest w osi optycznej oka. Ten obszar oka cechuje się bardzo wysoką kumulacją fotoreceptorów. W oku znajdują się dwa rodzaje fotoreceptorów – pręciki, zlokalizowane w obwodzie siatkówki oraz czopki, które dominują w plamce żółtej. Trzy rodzaje czopków mogą reagować na światło z innego zakresu długości fali, co przekłada się na rozpoznanie trzech barw – zielonej, czerwonej i niebieskiej. Światło padające do oka koncentruje się właśnie na plamce żółtej i wówczas sygnały świetlne odbierane przez czopki zamieniane są w bodziec elektryczny i za pośrednictwem nerwu wzrokowego docierają do mózgu. Ostrość widzenia uzyskiwana w plamce żółtej jest wynikiem tego, że każdy fotoreceptor przekazuje impuls nerwowy za pośrednictwem osobnego włókna nerwowego.

Podstawowe funkcje plamki żółtej oka są zatem następujące:

  • rozpoznawanie barw,
  • rozpoznawanie szczegółów obiektów widzianych z bliska i z daleka,
  • widzenie centralne.
Sposoby na zmęczone oczy

Na czym polega zwyrodnienie plamki żółtej?

Najczęstszym schorzeniem dotykającym plamkę żółtą to AMD – zwyrodnienie plamki żółtej. W przebiegu tego schorzenia dochodzi do postępującego zaburzenia ukrwienia plamki żółtej, a także zaniku fotoreceptorów. Wyróżnia się dwie postacie zwyrodnienia plamki żółtej:

  • postać sucha występuje najczęściej i cechuje się powolnym przebiegiem; pogorszenie ostrości wzroku zauważalne jest na przestrzeni miesięcy, a nawet lat, a jego przyczyną jest obumieranie fotoreceptorów; początkowo w obrębie plamki żółtej powstają złogi, a wraz z postępem choroby pojawiają się zaniki siatkówkowo – naczyniowe,
  • postać wysiękowa stanowi zaledwie 10 proc. przypadków i sprowadza się do nagłego wystąpienia objawów, a do znacznego pogorszenia wzorku lub nawet jego całkowitej utraty może dojść w ciągu kilku dni; charakterystyczne jest występowanie nieprawidłowych naczyń krwionośnych, powstania przesięków i krwotoków, a w efekcie – powstanie blizny trwale uszkadzającej siatkówkę.
Kobieta przyzdoboona kwiatkami na czole

Przyczyny zwyrodnienia plamki żółtej

Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na rozwój zwyrodnienia plamki żółtej AMD jest wiek – schorzenie diagnozowane jest zwłaszcza u kobiet po 70. lub 75. roku życia. Zwyrodnienie plamki żółtej u młodych osób występuje bardzo rzadko. Inne czynniki ryzyka rozwoju zaniku plamki żółtej są następujące:

  • nadwaga i otyłość,
  • palenie papierosów,
  • nadmierna ekspozycja na słońce,
  • rasa biała,
  • rodzinne występowanie choroby,
  • dieta uboga w antyoksydanty,
  • nadużywanie alkoholu,
  • schorzenia układu sercowo – naczyniowego.

Zwyrodnienie plamki żółtej – objawy

W przebiegu zwyrodnienia plamki żółtej, objawy najczęściej pojawiają się stopniowo. Najpierw zauważyć można pogorszenie widzenia, litery stają się zamazane. Wraz z postępem choroby zaobserwować można problemy z widzeniem centralnym – obrazy stają się pomniejszone lub powiększone, pojawia się ciemna plama w centrum widzenia, linie proste widoczne są jako krzywe. W przebiegu wysiękowej postaci zwyrodnienia plamki żółtej oka objawy pojawiają się nagle. Litery falują podczas czytania, szybko pojawia się znaczne zaciemnienie centralnego pola widzenia. W ciągu kilku dni może dojść do całkowitej utraty wzroku.

Kiedy do okulisty, gdy bolą oczy

Diagnostyka zwyrodnienia plamki żółtej

Osoba podejrzewająca u siebie zmiany zwyrodnieniowe plamki żółtej może wykonać wstępne badanie w domu. Umożliwia to początkowe rozpoznanie zwyrodnienia plamki żółtej w warunkach domowych. Test Amslera – bo o nim mowa – polega na obserwowaniu kwadratu o boku długości 10 cm, podzielonego na wiele drobnych krateczek. Należy skupić wzrok na centralnym punkcie i ocenić, czy linie nie są zakrzywione lub kwadraciki są nierówne. Test wykonywany jest dla każdego oka osobno, a podejrzenie AMD nasuwa zaobserwowanie zakrzywień obrazu.

W diagnostyce chorób siatkówki, w tym zwyrodnienia plamki żółtej, wykonywane jest badanie OCT. Co to jest? To badanie wykonywane w gabinecie okulisty i polegające na ocenie przekroju siatkówki. Optyczna koherentna tomografia wzroku służy ocenie grubości siatkówki, a także obecności zmian wysiękowych w obrębie plamki żółtej. Gdy wykonywane jest badanie OCT, jak odczytać wynik? Analizowany jest współczynnik odbicia światła od poszczególnych warstw siatkówki, a oceny wyniku dokonuje okulista.

co szkodzi oczom

Zwyrodnienie plamki żółtej – leczenie

Gdy zdiagnozowane zostanie zwyrodnienie plamki żółtej, zastrzyki przynoszą bardzo dobre efekty. Lek hamujący powstawanie nieprawidłowych naczyń krwionośnych w obrębie siatkówki, oraz hamujący wyciek z naczyń krwionośnych podawany jest podawany w formie iniekcji do wnętrza oka. Trwają prace nad wprowadzeniem kropli do oczu na żółtą plamkę, zawierających ten sam lek, który obecnie jest podawany w postaci iniekcji. Zastrzyki stosowane są w celu leczenia postaci wysiękowej AMD. W przypadku  zwyrodnienia plamki żółtej leki doustne nie są stosowane. U chorych na postać suchą zwyrodnienia plamki żółtej, leczenie laserem polega na pobudzeniu regeneracji nabłonka fotoreceptorowego.

 

Bibliografia:

  1. I. Jankowska – Lech i i n., Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) – choroba starzejących się społeczeństw; Postępy Nauk Medycznych, tom 26, nr 12, 2013
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Twardówka – budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka

Tęczówka – budowa, funkcje i zapalenie tęczówki oka

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Ciało szkliste oka – funkcje, zmętnienie, leczenie

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Plamka ślepa – czym jest, wpływ na widzenie, test

Siatkówka oka – budowa, funkcje, zwyrodnienia

Soczewka oka – budowa, funkcje, schorzenia i leczenie

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy można spać w soczewkach kontaktowych? Optometrystka odpowiada

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Oko – budowa, funkcje, astygmatyzm i inne wady wzroku

Płaczące suche oko – co to jest? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Płaczące suche oko – co to jest i czym się objawia? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Test Schirmera – wskazania, rodzaje, przebieg badania

syndrom MADE

Syndrom MADE, czyli dlaczego w pandemii cierpimy częściej na zespół suchego oka

„Osoby niewidome są dużo aktywniejsze niż osoby widzące. Więcej chcą od życia, mają bardzo wysokie kompetencje” – mówią twórczynie projektu Wielozmysły

Kobieta przyzdoboona kwiatkami na czole

Nie pocieraj oczu! Nawet podczas demakijażu. Optometrystka wyjaśnia, co ci grozi

„Słyszałam, że jak mam astygmatyzm, to nie mogę nosić soczewek kontaktowych". Optyczka odpowiada, czy tak rzeczywiście jest

„Słyszałam, że jak mam astygmatyzm, to nie mogę nosić soczewek kontaktowych”. Optyczka odpowiada, czy tak rzeczywiście jest

Utrata wzroku – chwilowa i nagła. Przyczyny nagłej ślepoty

Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega

Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega

Kobieta patrzy się w obiektyw. Przy twarzy ma kwiatki

Optometrystka Justyna Nater: żadne komputerowe badanie, ani jego wynik, nie jest receptą na okulary

Dziewczynka w okularach

Rozwój wady wzroku u dziecka – jak wygląda w późniejszych latach? Wyjaśnia optometrystka

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?