Przejdź do treści

Plamka żółta – czym jest, choroby, przyczyny, leczenie

Plamka żółta - czym jest, choroby, przyczyny, leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Plamka żółta to obszar siatkówki w osi optycznej oka odpowiedzialny za ostre widzenie. Wraz z wiekiem może dojść do zwyrodnienia plamki żółtej. Jego objawy to pogorszenie widzenia, zniekształcenie obrazu i postępująca utrata widzenia centralnego. Postawienie diagnozy umożliwia wykonanie badania OCT. Jakie są inne przyczyny zwyrodnienia plamki żółtej i jak leczyć to schorzenie?

Żółta plamka w oku – co to jest?

Plamka żółta to fragment siatkówki, który zlokalizowany jest w osi optycznej oka. Ten obszar oka cechuje się bardzo wysoką kumulacją fotoreceptorów. W oku znajdują się dwa rodzaje fotoreceptorów – pręciki, zlokalizowane w obwodzie siatkówki oraz czopki, które dominują w plamce żółtej. Trzy rodzaje czopków mogą reagować na światło z innego zakresu długości fali, co przekłada się na rozpoznanie trzech barw – zielonej, czerwonej i niebieskiej. Światło padające do oka koncentruje się właśnie na plamce żółtej i wówczas sygnały świetlne odbierane przez czopki zamieniane są w bodziec elektryczny i za pośrednictwem nerwu wzrokowego docierają do mózgu. Ostrość widzenia uzyskiwana w plamce żółtej jest wynikiem tego, że każdy fotoreceptor przekazuje impuls nerwowy za pośrednictwem osobnego włókna nerwowego.

Podstawowe funkcje plamki żółtej oka są zatem następujące:

  • rozpoznawanie barw,
  • rozpoznawanie szczegółów obiektów widzianych z bliska i z daleka,
  • widzenie centralne.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
Sposoby na zmęczone oczy

Na czym polega zwyrodnienie plamki żółtej?

Najczęstszym schorzeniem dotykającym plamkę żółtą to AMD – zwyrodnienie plamki żółtej. W przebiegu tego schorzenia dochodzi do postępującego zaburzenia ukrwienia plamki żółtej, a także zaniku fotoreceptorów. Wyróżnia się dwie postacie zwyrodnienia plamki żółtej:

  • postać sucha występuje najczęściej i cechuje się powolnym przebiegiem; pogorszenie ostrości wzroku zauważalne jest na przestrzeni miesięcy, a nawet lat, a jego przyczyną jest obumieranie fotoreceptorów; początkowo w obrębie plamki żółtej powstają złogi, a wraz z postępem choroby pojawiają się zaniki siatkówkowo – naczyniowe,
  • postać wysiękowa stanowi zaledwie 10 proc. przypadków i sprowadza się do nagłego wystąpienia objawów, a do znacznego pogorszenia wzorku lub nawet jego całkowitej utraty może dojść w ciągu kilku dni; charakterystyczne jest występowanie nieprawidłowych naczyń krwionośnych, powstania przesięków i krwotoków, a w efekcie – powstanie blizny trwale uszkadzającej siatkówkę.
Kobieta przyzdoboona kwiatkami na czole

Przyczyny zwyrodnienia plamki żółtej

Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na rozwój zwyrodnienia plamki żółtej AMD jest wiek – schorzenie diagnozowane jest zwłaszcza u kobiet po 70. lub 75. roku życia. Zwyrodnienie plamki żółtej u młodych osób występuje bardzo rzadko. Inne czynniki ryzyka rozwoju zaniku plamki żółtej są następujące:

  • nadwaga i otyłość,
  • palenie papierosów,
  • nadmierna ekspozycja na słońce,
  • rasa biała,
  • rodzinne występowanie choroby,
  • dieta uboga w antyoksydanty,
  • nadużywanie alkoholu,
  • schorzenia układu sercowo – naczyniowego.

Zwyrodnienie plamki żółtej – objawy

W przebiegu zwyrodnienia plamki żółtej, objawy najczęściej pojawiają się stopniowo. Najpierw zauważyć można pogorszenie widzenia, litery stają się zamazane. Wraz z postępem choroby zaobserwować można problemy z widzeniem centralnym – obrazy stają się pomniejszone lub powiększone, pojawia się ciemna plama w centrum widzenia, linie proste widoczne są jako krzywe. W przebiegu wysiękowej postaci zwyrodnienia plamki żółtej oka objawy pojawiają się nagle. Litery falują podczas czytania, szybko pojawia się znaczne zaciemnienie centralnego pola widzenia. W ciągu kilku dni może dojść do całkowitej utraty wzroku.

Diagnostyka zwyrodnienia plamki żółtej

Osoba podejrzewająca u siebie zmiany zwyrodnieniowe plamki żółtej może wykonać wstępne badanie w domu. Umożliwia to początkowe rozpoznanie zwyrodnienia plamki żółtej w warunkach domowych. Test Amslera – bo o nim mowa – polega na obserwowaniu kwadratu o boku długości 10 cm, podzielonego na wiele drobnych krateczek. Należy skupić wzrok na centralnym punkcie i ocenić, czy linie nie są zakrzywione lub kwadraciki są nierówne. Test wykonywany jest dla każdego oka osobno, a podejrzenie AMD nasuwa zaobserwowanie zakrzywień obrazu.

W diagnostyce chorób siatkówki, w tym zwyrodnienia plamki żółtej, wykonywane jest badanie OCT. Co to jest? To badanie wykonywane w gabinecie okulisty i polegające na ocenie przekroju siatkówki. Optyczna koherentna tomografia wzroku służy ocenie grubości siatkówki, a także obecności zmian wysiękowych w obrębie plamki żółtej. Gdy wykonywane jest badanie OCT, jak odczytać wynik? Analizowany jest współczynnik odbicia światła od poszczególnych warstw siatkówki, a oceny wyniku dokonuje okulista.

co szkodzi oczom

Zwyrodnienie plamki żółtej – leczenie

Gdy zdiagnozowane zostanie zwyrodnienie plamki żółtej, zastrzyki przynoszą bardzo dobre efekty. Lek hamujący powstawanie nieprawidłowych naczyń krwionośnych w obrębie siatkówki, oraz hamujący wyciek z naczyń krwionośnych podawany jest podawany w formie iniekcji do wnętrza oka. Trwają prace nad wprowadzeniem kropli do oczu na żółtą plamkę, zawierających ten sam lek, który obecnie jest podawany w postaci iniekcji. Zastrzyki stosowane są w celu leczenia postaci wysiękowej AMD. W przypadku  zwyrodnienia plamki żółtej leki doustne nie są stosowane. U chorych na postać suchą zwyrodnienia plamki żółtej, leczenie laserem polega na pobudzeniu regeneracji nabłonka fotoreceptorowego.

 

Bibliografia:

  1. I. Jankowska – Lech i i n., Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) – choroba starzejących się społeczeństw; Postępy Nauk Medycznych, tom 26, nr 12, 2013
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pachymetria – co to jest? Jak czytać wyniki CTT? Jak wygląda badanie?

Amblyopia – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie problemu leniwego oka

oczy

Co jeść, aby mieć zdrowe i sprawne oczy?

Ślepota śnieżna – gdy po długiej wspinaczce na szczyt góry, nie możesz podziwiać widoków

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty

Swędzące powieki – przyczyny, diagnostyka, sposoby leczenia

Często trzesz oczy? Dawid Polak wyjaśnia, dlaczego nie powinnaś tego robić

Często trzesz oczy? Dawid Polak wyjaśnia, dlaczego absolutnie nie powinnaś tego robić

Dziedziczenie koloru oczu. Co wpływa na ich barwę?

6 naturalnych sposobów na poprawę wzroku. Twoje oczy będą wdzięczne

Hemolakria – czym są krwawe łzy i jak leczyć zaburzenie? 

Okłady na oczy – najlepsze domowe sposoby na zmęczone oczy

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

Opadające powieki to nie tylko problem estetyczny, ale i zdrowotny. Kiedy objawy powinny nas zaniepokoić i co możemy zrobić z nadmiarem skóry, mówi dr Jakub Bargiel

10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy

Ashton Kutcher przyznał, że chorował na poważną chorobę immunologiczną. "Mam szczęście, że żyje po tej przerażającej podróży"

Ashton Kutcher przyznał, że chorował na poważną chorobę immunologiczną. „Mam szczęście, że żyję po tej przerażającej podróży”

Kobieta z ręcznikiem na głowie. Na twarzy ma okulary przeciwsłoneczne

Optometrystka sprawdziła okulary przeciwsłoneczne kupione w sklepie. Jej wnioski przerażają

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy sztuczna inteligencja w przyszłości zastąpi okulistów? /fot. Pexels

Czy sztuczna inteligencja w przyszłości zastąpi okulistów? „Algorytm zawiera tyle danych, że lekarz musiałby je zbierać przez całe lata”

Kobieta

Pierwsza pomoc przy urazach oczu przez fajerwerki. Większość osób wykonuje ją źle

Oczy kobiety, Presbiopia oczu

Presbiopia oczu (starczowzroczność) – objawy i leczenie

Kobieta zakrywa się kapeluszem

Optometrystka Justyna Nater: Warto myć powieki, tak samo jak myjemy regularnie zęby. To powinna być standardowa poranna i wieczorna rutyna

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, zdjęcie

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki – objawy i leczenie

Jak starzeje się wzrok kobiet? /fot. Pexels

Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces

×