Przejdź do treści

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT
Fot. benjaminnolte / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Picie wody z cytryną / istock
Picie wody z cytryną oczyszcza organizm z toksyn, odkwasza i chroni przed przeziębieniem? Dietetyczka wyznała, co o tym sądzi
Krew jest cenna / istock
Jak cenna jest krew? Dr Michał Strus pokazał nagranie z sali operacyjnej
Wizyta u psychiatry / istock
Wizyta u psychiatry? Zobacz, jak się do niej przygotować. Wyjaśnia lek. Monika Tucholska
otolaryngolog
Ucho pływaka i inne problemy ucha zewnętrznego. Poznaj ich przyczyny i objawy
Okłady ze smalcu gęsiego - sposób Anny Lewandowskiej na przeziębienie
Anna Lewandowska poleca na przeziębienie okłady ze smalcu gęsiego. Pediatra komentuje ten sposób leczenia

Aminotransferaza asparaginianowa, czyli AspAT, opisywana jest jako enzym wewnątrzkomórkowy, który obecny jest w wątrobie, w mięśniu sercowym i w mięśniach szkieletowych oraz w erytrocytach (czerwonych krwinkach).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

AspAT jest skrótem od nazwy „aminotransferaza asparaginianowa”. W badaniach laboratoryjnych jego poziom często określany jest razem z poziomem aminotransferazy alaninowej (ALAT). Zbyt wysokie stężenia obu tych enzymów mogą świadczyć o zapaleniu wątroby.

AspAT i ALAT w badaniach biochemicznych

Badanie AspAT i ALAT wykonywane jest w przypadku podejrzenia chorób wątroby, mięśnia sercowego oraz mięśni szkieletowych, szczególnie kiedy pacjent cierpi już na objawy którejś z nich. Do najczęściej występujących objawów i czynników skłaniających do badania zalicza się: chroniczne zmęczenie, problemy z trawieniem, długotrwałe stosowanie antykoncepcji hormonalnej lub kilku różnych leków jednocześnie, uzależnienie od alkoholu, cukrzycę, infekcje wirusowe (np. HIV, HCV) oraz obciążenia rodzinne.

Badania ALAT i AspAT określane są jako próby wątrobowe i wykonuje się je w każdym laboratorium diagnostycznym. Nie wymagają szczególnego przygotowania z wyjątkiem unikania posiłków w ciągu 12 godzin przed pobraniem krwi. Na dobę przed badaniem nie zaleca się spożywania alkoholu oraz intensywnego treningu fizycznego. Materiałem biologicznym do analizy jest krew pobrana z żyły łokciowej. Na wyniki czeka się 1 dobę.

A Ty, wiesz, gdzie masz wątrobę?

Normy AspAT i ALAT

Normy aminotransferazy asparaginianowej i alaninowej są inne dla kobiet i mężczyzn. Warto również pamiętać, że mogą się różnić w zależności od laboratorium. Zakres referencyjny dla AspAT powinien mieścić się w zakresie 5–40 U/l u kobiet oraz 19 U/l u mężczyzn. Norma dla ALAT z kolei to: < 35 U/l dla kobiet, < 45 U/l dla mężczyzn oraz < 25 U/l u dzieci między 1 a 15 rokiem życia.

Podwyższone poziomy AspAT i ALAT

Podwyższony AspAT we krwi obwodowej może być przyczyną uszkodzenia hepatocytów, czyli komórek wątroby. Wysoki AspAT pozwala przypuszczać rozwinięcie się mononukleozy oraz przewlekłe i ostre zapalenie wątroby. Innymi możliwościami są upośledzenia funkcjonowania mięśnia sercowego oraz mięśni szkieletowych. Przy zawale serca poziom AspAT może wzrosnąć nawet do 400–4000 U/l. Jednakże jednorazowe badanie może okazać się niewystarczające, aby postawić diagnozę. Zazwyczaj lekarz zaleca powtórzenie oznaczenia enzymów po upływie kilku tygodni.

Przy chorobach wątrobowych poziomy ALAT i AspAT są podwyższone. Może to świadczyć m.in. o zatruciu grzybami czy toksynami, zapaleniu trzustki, hemochromatozie (schorzeniu, w którym obserwuje się odkładanie żelaza w wątrobie), chorobie Wilsona (schorzeniu o charakterze metabolicznym, w których dochodzi do odkładania się miedzi w organizmie) oraz o zatorowości płucnej.

Zobacz także

Inne przyczyny zbyt wysokiego poziomu AspAT i ALAT

Cholestaza jest zespołem objawów klinicznych związanych z zatrzymaniem odpływu żółci bądź też z upośledzeniem prawidłowego funkcjonowania wątroby. Choroba atakuje nie tylko wątrobę, ale i drogi żółciowe. Do rozwoju cholestazy dochodzi u 4% kobiet w ciąży. Mogą one wówczas doświadczać uporczywego swędzenia skóry, zwłaszcza w nocy. Wysoki poziom AspAT i ALAT w ciąży może wskazywać na cholestazę. Dodatkowo należy oznaczyć poziom kwasów żółciowych oraz pilnie skonsultować się z ginekologiem.

Zbyt wysokie poziomy ALAT i AspAT mogą towarzyszyć uszkodzeniu mięśni szkieletowych. Znaczne zwiększenie AspAT występuje w ciągu 4–6 godzin po zawale serca i może się utrzymywać nawet kilka dni. Wysoki poziom aminotransferazy asparaginianowej może być następstwem niedotlenienia powstałego na skutek inwazyjnych badań, takich jak angiografia, lub zabiegów kardiochirurgicznych.

Lekarze, interpretując wyniki badań, patrzą na stosunek między ALAT i AspAT.

Kiedy wykonać badania AspAt i ALAT?

Zdrowej osobie, niecierpiącej na przewlekłe schorzenia wątroby, zaleca się badanie poziomu ALAT i AspAT raz na 2 lata. Przy przyjmowaniu leków, antykoncepcji czy chorobie wątroby czynność tę należy powtarzać znacznie częściej, nawet 2 razy w roku, lub zgodnie z zaleceniami lekarza. Niektóre leki, np. statyny, barbiturany czy aspiryna, mogą dawać objawy niepożądane w postaci podwyższonego poziomu AspAT.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Edward Bańkowski: Biochemia. Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner, Wrocław 2005.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Cewnikowanie serca

Cewnikowanie serca – na czym polega badanie?

Badanie angio-tk - na czym polega tomografia naczyń krwionośnych?

Badanie angio-tk – na czym polega tomografia naczyń krwionośnych?

Tętnica szyjna – budowa i funkcje, choroby

Tętnica szyjna – budowa i funkcje, choroby

Scyntygrafia serca – wskazania i przeciwwskazania do badania

Scyntygrafia serca – wskazania i przeciwwskazania do badania

arteria

Arteria – czym jest? Jak wygląda jej budowa i jakie spełnia funkcje?

Wkłucie centralne - wskazania, przebieg, pielęgnacja

Wkłucie centralne – wskazania, przebieg, pielęgnacja

Leukocytoza — dowiedz się wszystkiego o podwyższonym stężeniu białych krwinek

Leukocytoza (podwyższone stężenie białych krwinek) – czego może być objawem?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.