Przejdź do treści

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT
Fot. benjaminnolte / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
szczepionka
Szczepienie przeciw grypie – dlaczego warto się szczepić?
Kobieta biegnie ulicą w parku. Jest ubrana w sportowe ciuchy. Dookoła są liście, widać, że jest jesień
Jak wzmacniać odporność jesienią? Farmaceutka Zofia Winczewska podpowiada
kobieta
Jak mieć lepszy seks? 7 sposobów, żeby czerpać jeszcze więcej przyjemności w łóżku
Trądzik - jak go wyleczyć? / istockphoto.com
Dlaczego leczenie przeciwtrądzikowe nie zawsze działa? Dermatolożki z Dermatolook odpowiadają
Monika Grzegorzewicz / Instagram.com
Jesteś po porodzie i chcesz wrócić do wzmożonej aktywności fizycznej? Uważaj. Fizjoterapeutka uroginekologiczna wymienia ćwiczenia zakazane

Aminotransferaza asparaginianowa, czyli AspAT, opisywana jest jako enzym wewnątrzkomórkowy, który obecny jest w wątrobie, w mięśniu sercowym i w mięśniach szkieletowych oraz w erytrocytach (czerwonych krwinkach).

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

AspAT jest skrótem od nazwy „aminotransferaza asparaginianowa”. W badaniach laboratoryjnych jego poziom często określany jest razem z poziomem aminotransferazy alaninowej (ALAT). Zbyt wysokie stężenia obu tych enzymów mogą świadczyć o zapaleniu wątroby.

AspAT i ALAT w badaniach biochemicznych

Badanie AspAT i ALAT wykonywane jest w przypadku podejrzenia chorób wątroby, mięśnia sercowego oraz mięśni szkieletowych, szczególnie kiedy pacjent cierpi już na objawy którejś z nich. Do najczęściej występujących objawów i czynników skłaniających do badania zalicza się: chroniczne zmęczenie, problemy z trawieniem, długotrwałe stosowanie antykoncepcji hormonalnej lub kilku różnych leków jednocześnie, uzależnienie od alkoholu, cukrzycę, infekcje wirusowe (np. HIV, HCV) oraz obciążenia rodzinne.

Badania ALAT i AspAT określane są jako próby wątrobowe i wykonuje się je w każdym laboratorium diagnostycznym. Nie wymagają szczególnego przygotowania z wyjątkiem unikania posiłków w ciągu 12 godzin przed pobraniem krwi. Na dobę przed badaniem nie zaleca się spożywania alkoholu oraz intensywnego treningu fizycznego. Materiałem biologicznym do analizy jest krew pobrana z żyły łokciowej. Na wyniki czeka się 1 dobę.

A Ty, wiesz, gdzie masz wątrobę?

Normy AspAT i ALAT

Normy aminotransferazy asparaginianowej i alaninowej są inne dla kobiet i mężczyzn. Warto również pamiętać, że mogą się różnić w zależności od laboratorium. Zakres referencyjny dla AspAT powinien mieścić się w zakresie 5–40 U/l u kobiet oraz 19 U/l u mężczyzn. Norma dla ALAT z kolei to: < 35 U/l dla kobiet, < 45 U/l dla mężczyzn oraz < 25 U/l u dzieci między 1 a 15 rokiem życia.

Podwyższone poziomy AspAT i ALAT

Podwyższony AspAT we krwi obwodowej może być przyczyną uszkodzenia hepatocytów, czyli komórek wątroby. Wysoki AspAT pozwala przypuszczać rozwinięcie się mononukleozy oraz przewlekłe i ostre zapalenie wątroby. Innymi możliwościami są upośledzenia funkcjonowania mięśnia sercowego oraz mięśni szkieletowych. Przy zawale serca poziom AspAT może wzrosnąć nawet do 400–4000 U/l. Jednakże jednorazowe badanie może okazać się niewystarczające, aby postawić diagnozę. Zazwyczaj lekarz zaleca powtórzenie oznaczenia enzymów po upływie kilku tygodni.

Przy chorobach wątrobowych poziomy ALAT i AspAT są podwyższone. Może to świadczyć m.in. o zatruciu grzybami czy toksynami, zapaleniu trzustki, hemochromatozie (schorzeniu, w którym obserwuje się odkładanie żelaza w wątrobie), chorobie Wilsona (schorzeniu o charakterze metabolicznym, w których dochodzi do odkładania się miedzi w organizmie) oraz o zatorowości płucnej.

Zobacz także

Inne przyczyny zbyt wysokiego poziomu AspAT i ALAT

Cholestaza jest zespołem objawów klinicznych związanych z zatrzymaniem odpływu żółci bądź też z upośledzeniem prawidłowego funkcjonowania wątroby. Choroba atakuje nie tylko wątrobę, ale i drogi żółciowe. Do rozwoju cholestazy dochodzi u 4% kobiet w ciąży. Mogą one wówczas doświadczać uporczywego swędzenia skóry, zwłaszcza w nocy. Wysoki poziom AspAT i ALAT w ciąży może wskazywać na cholestazę. Dodatkowo należy oznaczyć poziom kwasów żółciowych oraz pilnie skonsultować się z ginekologiem.

Zbyt wysokie poziomy ALAT i AspAT mogą towarzyszyć uszkodzeniu mięśni szkieletowych. Znaczne zwiększenie AspAT występuje w ciągu 4–6 godzin po zawale serca i może się utrzymywać nawet kilka dni. Wysoki poziom aminotransferazy asparaginianowej może być następstwem niedotlenienia powstałego na skutek inwazyjnych badań, takich jak angiografia, lub zabiegów kardiochirurgicznych.

Lekarze, interpretując wyniki badań, patrzą na stosunek między ALAT i AspAT.

Kiedy wykonać badania AspAt i ALAT?

Zdrowej osobie, niecierpiącej na przewlekłe schorzenia wątroby, zaleca się badanie poziomu ALAT i AspAT raz na 2 lata. Przy przyjmowaniu leków, antykoncepcji czy chorobie wątroby czynność tę należy powtarzać znacznie częściej, nawet 2 razy w roku, lub zgodnie z zaleceniami lekarza. Niektóre leki, np. statyny, barbiturany czy aspiryna, mogą dawać objawy niepożądane w postaci podwyższonego poziomu AspAT.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Edward Bańkowski: Biochemia. Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner, Wrocław 2005.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Co to są by-passy?

Co to są by-passy (bajpasy)? Na czym polega pomostowanie aortalno-wieńcowe?

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

Niedrożność tętnicy - przyczyny i formy leczenia

Niedrożność tętnicy – przyczyny i formy leczenia

Syndrom zimnej ręki. Marzną ci dłonie i stopy przez cały rok? To sygnał od organizmu!

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Ciśnienie krwi - czym jest i jakie są jego normy? Kiedy występuje niedociśnienie, a kiedy nadciśnienie?

Ciśnienie krwi – czym jest i jakie są jego normy? Kiedy występuje niedociśnienie, a kiedy nadciśnienie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

Masz cerę naczynkową? Zobacz, dlaczego fotoprotekcja jest dla ciebie tak ważna! Ostrzegają dermatolożki z Dermatolook

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

„Życie człowieka, którym się zajmuję, nie może zależeć od tego czy mi smutno, czy jestem zły, czy się boję” – mówi Mateusz Sieradzan, znany na FB jako Pan Pielęgniarka