Przejdź do treści

Bilirubina całkowita – badanie, normy. O czym świadczy podwyższona bilirubina całkowita?

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D
Fot. natali_mis / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
5 dolegliwości, które nie pozwalają się wyspać
Pierwszy pokaz ciałopozytywności w Polsce! Na Starówce w Warszawie kobiety plus size chodziły w samej bieliźnie
Detoks? Naturalnie! Zobacz, jak zrobiła to Kasia Bem
Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?
Kobieta siedzi w łózku pod pościelą i trzyma chusteczkę przy nosie
Krwotok z nosa – czy odchylać głowę do tyłu?

Bilirubina całkowita jest markerem służącym do oceny czynności wątroby, szeroko wykorzystywanym w diagnostyce laboratoryjnej. Badanie bilirubiny całkowitej wykonuje się m.in. przy podejrzeniu wirusowego zapalenia wątroby czy zatrucia grzybami. Podwyższona bilirubina całkowita może świadczyć o kamicy żółciowej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Bilirubina to żółty barwnik, który pochodzi z rozpadu krwinek czerwonych. Poziom bilirubina całkowitej to ważny parametr wykorzystywany do oceny funkcjonowania wątroby. Zbyt wysokie stężenie bilirubiny może sygnalizować żółtaczkę oraz choroby hemolityczne.

Bilirubina całkowita – co to jest?

Bilirubina jest żółtym barwnikiem powstającym w procesie przemiany grupy hemowej cząsteczki hemoglobiny z rozpadu erytrocytów, czyli krwinek czerwonych. Zdrowy, dorosły organizm codziennie produkuje około 200–350 mg bilirubiny. Większe ilości tego barwnika powstają u noworodków. Bilirubina całkowita stanowi łączne oznaczenie bilirubiny pośredniej oraz bilirubiny bezpośredniej w osoczu. W wyniku procesu rozpadu krwinek czerwonych wytwarzana jest bilirubina pośrednia, nazywana inaczej wolną. Związek ten łączy się z białkami krwi, a następnie przedostaje się do wątroby, w której przekształca się w bilirubinę bezpośrednią po uprzednim sprzężeniu z kwasem glukuronowym. Bilirubina bezpośrednia, inaczej sprzężona, jest substancją rozpuszczalną w wodzie i wydalaną do kanalików żółciowych. Ten naturalny barwnik usuwany jest z organizmu wraz z kałem.

Bilirubina całkowita: badanie

Badanie bilirubiny całkowitej jest powszechnie stosowanym parametrem w diagnostyce laboratoryjnej. Marker ten znajduje zastosowanie przy ocenie funkcji wątroby. Za pomocą poziomu bilirubiny całkowitej można zdiagnozować np. żółtaczkę lub kamienie żółciowe. Badanie stężenia bilirubiny całkowitej wykonuje się również u osób z objawami świadczącymi o nieprawidłowej czynności wątroby oraz w sytuacji podejrzenia wirusowego zapalenia wątroby (WZW). Parametr ten stosuje się także w przypadku prawdopodobieństwa zatrucia grzybami, lekami bądź narkotykami. Obecność bilirubiny we krwi jest zjawiskiem fizjologicznym. Alarmujące jest pojawienie się tego żółtego barwnika w moczu, gdyż zwykle świadczy o chorobie. Badanie bilirubiny całkowitej polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Należy przeprowadzić je na czczo.

Bilirubina: normy dla osób dorosłych

Normy bilirubiny całkowitej dla zdrowych osób dorosłych ustalone są na poziomie od 0,2 do 1,1 mg/dl (3,42–20,6 µmol/l). Prawidłowe stężenie bilirubiny pośredniej (wolnej) wynosi od 0,2 do 0,7 mg/dl (3,42–12 µmol/l), a bilirubiny bezpośredniej (sprzężonej) – od 0,1 do 0,3 mg/dl (1,7–5,1 µmol/l). Należy pamiętać, że powyższe normy nie dotyczą kobiet ciężarnych, u których stwierdza się fizjologicznie podwyższony poziom bilirubiny całkowitej. Inne normy zostały ustalone dla noworodków. Jest to spowodowane tym, że krwinki czerwone zawierające hemoglobinę płodową żyją krócej w porównaniu do erytrocytów osób dorosłych. Ponadto mechanizmy sprzęgania wątrobowego nie są jeszcze w pełni wykształcone. Norma bilirubiny całkowitej u noworodka wynosi:

  • w pierwszej dobie życia – od 0,4 do 4,0 mg/dl (6,8–68 µmol/l),
  • 3 dni po porodzie – od 0,1 do 10,0 mg/dl (17,1–171 µmol/l),
  • około 1 miesiąca życia – od 0,3 do 1,0 mg/dl (5,2–17,1 µmol/l).

Zobacz także

Bilirubina całkowita powyżej normy

Podwyższona bilirubina całkowita we krwi to hiperbilirubinemia. Wyróżnia się dwa rodzaje tego nieprawidłowego stanu: hiperbilirubinemię z przewagą bilirubiny pośredniej (wolnej) oraz hiperbilirubinemię z przewagą bilirubiny bezpośredniej (sprzężonej). Objawy podwyższonej bilirubiny całkowitej to przede wszystkim zażółcenie skóry i białek oczu. Możliwe jest również zabarwienie siniaków na żółty kolor.

Podwyższona bilirubina całkowita: przyczyny

Podwyższona bilirubina całkowita u noworodka może sygnalizować żółtaczkę. Jej występowanie wiąże się niekiedy z:

  • zespołem Criglera-Najjara typu I lub II – choroba spowodowana brakiem lub niedoborem enzymu glukuronylotransferazy umożliwiającego wydalanie bilirubiny z organizmu,
  • chorobą Gilberta (inaczej okresowa żółtaczka młodocianych) – to metaboliczna choroba genetyczna polegająca na nadmiernym gromadzeniu się we krwi bilirubiny,
  • hemolizą wewnątrznaczyniową – zaburzenie, którego istotą jest rozpad krwinek czerwonych w świetle naczynia z towarzyszącym mu uwolnieniem dużych ilości bilirubiny do krwi.

Do przyczyn podwyższonej bilirubiny całkowitej u osób dorosłych należą: żółtaczka poalkoholowa, kamica żółciowa, zwłóknienia przewodów żółciowych oraz nowotwory trzustki. Wysoka bilirubina całkowita może świadczyć również o marskości wątroby lub rozwoju cholestazy o różnym podłożu. Zbyt wysoki poziom bilirubiny sprzężonej może być spowodowany zatruciem muchomorem sromotnikowym albo chorobami metabolicznymi, m.in.: mukowiscydozą, galaktozemią, tyrozynemią, chorobą Wilsona. Nieprawidłowe wyniki bilirubiny całkowitej są podstawą do jak najszybszej konsultacji z lekarzem, który powinien zlecić dalszą diagnostykę w celu ustalenia przyczyny hiperbilirubinemii.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?