Przejdź do treści

Bilirubina całkowita – badanie, normy. O czym świadczy podwyższona bilirubina całkowita?

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D
Fot. natali_mis / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Nie, nie spodziewasz się dziecka. To tylko ciąża spożywcza”. O dolegliwościach układu pokarmowego opowiada lekarka Małgorzata Ponikowska
Wyjdź ze swojej głowy! Ile razy myślałeś o osobie spotkanej w windzie, ale bałeś się odezwać? Spot reklamujący obuwie świetnie pokazuje, co tracimy będąc nieśmiałymi
Młoda, przeziębiona kobieta siedzi w łózku, do połowy przykryta kołdrą, wyciera nos w chusteczkę, w ręku trzyma szklankę z herbatą
Czy można uodpornić się na działanie leków?
Najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Chcesz przyspieszyć trawienie? Oto najlepsze ćwiczenia na poprawę metabolizmu
Pamiętasz stres przed pierwszym razem? Kilka słów o tym, jak powinniśmy zacząć przygodę z seksem

Bilirubina całkowita jest markerem służącym do oceny czynności wątroby, szeroko wykorzystywanym w diagnostyce laboratoryjnej. Badanie bilirubiny całkowitej wykonuje się m.in. przy podejrzeniu wirusowego zapalenia wątroby czy zatrucia grzybami. Podwyższona bilirubina całkowita może świadczyć o kamicy żółciowej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Bilirubina to żółty barwnik, który pochodzi z rozpadu krwinek czerwonych. Poziom bilirubina całkowitej to ważny parametr wykorzystywany do oceny funkcjonowania wątroby. Zbyt wysokie stężenie bilirubiny może sygnalizować żółtaczkę oraz choroby hemolityczne.

Bilirubina całkowita – co to jest?

Bilirubina jest żółtym barwnikiem powstającym w procesie przemiany grupy hemowej cząsteczki hemoglobiny z rozpadu erytrocytów, czyli krwinek czerwonych. Zdrowy, dorosły organizm codziennie produkuje około 200–350 mg bilirubiny. Większe ilości tego barwnika powstają u noworodków. Bilirubina całkowita stanowi łączne oznaczenie bilirubiny pośredniej oraz bilirubiny bezpośredniej w osoczu. W wyniku procesu rozpadu krwinek czerwonych wytwarzana jest bilirubina pośrednia, nazywana inaczej wolną. Związek ten łączy się z białkami krwi, a następnie przedostaje się do wątroby, w której przekształca się w bilirubinę bezpośrednią po uprzednim sprzężeniu z kwasem glukuronowym. Bilirubina bezpośrednia, inaczej sprzężona, jest substancją rozpuszczalną w wodzie i wydalaną do kanalików żółciowych. Ten naturalny barwnik usuwany jest z organizmu wraz z kałem.

Bilirubina całkowita: badanie

Badanie bilirubiny całkowitej jest powszechnie stosowanym parametrem w diagnostyce laboratoryjnej. Marker ten znajduje zastosowanie przy ocenie funkcji wątroby. Za pomocą poziomu bilirubiny całkowitej można zdiagnozować np. żółtaczkę lub kamienie żółciowe. Badanie stężenia bilirubiny całkowitej wykonuje się również u osób z objawami świadczącymi o nieprawidłowej czynności wątroby oraz w sytuacji podejrzenia wirusowego zapalenia wątroby (WZW). Parametr ten stosuje się także w przypadku prawdopodobieństwa zatrucia grzybami, lekami bądź narkotykami. Obecność bilirubiny we krwi jest zjawiskiem fizjologicznym. Alarmujące jest pojawienie się tego żółtego barwnika w moczu, gdyż zwykle świadczy o chorobie. Badanie bilirubiny całkowitej polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Należy przeprowadzić je na czczo.

Bilirubina: normy dla osób dorosłych

Normy bilirubiny całkowitej dla zdrowych osób dorosłych ustalone są na poziomie od 0,2 do 1,1 mg/dl (3,42–20,6 µmol/l). Prawidłowe stężenie bilirubiny pośredniej (wolnej) wynosi od 0,2 do 0,7 mg/dl (3,42–12 µmol/l), a bilirubiny bezpośredniej (sprzężonej) – od 0,1 do 0,3 mg/dl (1,7–5,1 µmol/l). Należy pamiętać, że powyższe normy nie dotyczą kobiet ciężarnych, u których stwierdza się fizjologicznie podwyższony poziom bilirubiny całkowitej. Inne normy zostały ustalone dla noworodków. Jest to spowodowane tym, że krwinki czerwone zawierające hemoglobinę płodową żyją krócej w porównaniu do erytrocytów osób dorosłych. Ponadto mechanizmy sprzęgania wątrobowego nie są jeszcze w pełni wykształcone. Norma bilirubiny całkowitej u noworodka wynosi:

  • w pierwszej dobie życia – od 0,4 do 4,0 mg/dl (6,8–68 µmol/l),
  • 3 dni po porodzie – od 0,1 do 10,0 mg/dl (17,1–171 µmol/l),
  • około 1 miesiąca życia – od 0,3 do 1,0 mg/dl (5,2–17,1 µmol/l).

Zobacz także

Bilirubina całkowita powyżej normy

Podwyższona bilirubina całkowita we krwi to hiperbilirubinemia. Wyróżnia się dwa rodzaje tego nieprawidłowego stanu: hiperbilirubinemię z przewagą bilirubiny pośredniej (wolnej) oraz hiperbilirubinemię z przewagą bilirubiny bezpośredniej (sprzężonej). Objawy podwyższonej bilirubiny całkowitej to przede wszystkim zażółcenie skóry i białek oczu. Możliwe jest również zabarwienie siniaków na żółty kolor.

Podwyższona bilirubina całkowita: przyczyny

Podwyższona bilirubina całkowita u noworodka może sygnalizować żółtaczkę. Jej występowanie wiąże się niekiedy z:

  • zespołem Criglera-Najjara typu I lub II – choroba spowodowana brakiem lub niedoborem enzymu glukuronylotransferazy umożliwiającego wydalanie bilirubiny z organizmu,
  • chorobą Gilberta (inaczej okresowa żółtaczka młodocianych) – to metaboliczna choroba genetyczna polegająca na nadmiernym gromadzeniu się we krwi bilirubiny,
  • hemolizą wewnątrznaczyniową – zaburzenie, którego istotą jest rozpad krwinek czerwonych w świetle naczynia z towarzyszącym mu uwolnieniem dużych ilości bilirubiny do krwi.

Do przyczyn podwyższonej bilirubiny całkowitej u osób dorosłych należą: żółtaczka poalkoholowa, kamica żółciowa, zwłóknienia przewodów żółciowych oraz nowotwory trzustki. Wysoka bilirubina całkowita może świadczyć również o marskości wątroby lub rozwoju cholestazy o różnym podłożu. Zbyt wysoki poziom bilirubiny sprzężonej może być spowodowany zatruciem muchomorem sromotnikowym albo chorobami metabolicznymi, m.in.: mukowiscydozą, galaktozemią, tyrozynemią, chorobą Wilsona. Nieprawidłowe wyniki bilirubiny całkowitej są podstawą do jak najszybszej konsultacji z lekarzem, który powinien zlecić dalszą diagnostykę w celu ustalenia przyczyny hiperbilirubinemii.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta z nadżerką podczas konsultacji lekarskiej.

Nadżerka – objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Chirurdzy podczas operacji.

Czym zajmuje się chirurg i w jakich dziedzinach może się specjalizować?

Kobieta omawia z lekarką wynik scyntografii kości.

Scyntygrafia kości – na czym polega badanie i jak interpretować wyniki?

Laborantka trzymająca w dłoni pojemniczek z moczem.

Śluz w moczu – przyczyny, objawy i leczenie. Czy pasma śluzu w moczu zawsze świadczą o chorobie?

Kobieta z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi spoglądająca przez okno.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – objawy i standardowe metody leczenia

Kobieta z atopią podczas badania dermatologicznego.

Atopowe zapalenie skóry – objawy, przyczyny i leczenie. Pielęgnacja skóry atopowej.

Kobieta z bólem zęba rozmawia z dentystą przed zabiegiem ekstrakcji zęba.

Ekstrakcja zęba – jak wygląda proces usuwania zębów u chirurga i czego trzeba unikać po zabiegu?

Kobieta z rakiem przełyku podczas konsultacji lekarskiej.

Rak przełyku – nowotwór złośliwy o wielostopniowym rozwoju. Przyczyny, objawy i leczenie nowotworów przełyku

Kobieta hamująca krwotok z nosa chusteczką.

Krwotok z nosa: przyczyny, objawy, pierwsza pomoc. Jak można zapobiec takim krwotokom?

Kobieta podczas USG dopochwowego.

USG dopochwowe – bezpieczne i bezbolesne badanie profilaktyczne umożliwiające ocenę wewnętrznych narządów płciowych

ilustracja 3D nerek

Guz prawego i lewego nadnercza – jak wygląda leczenie?

Lampka wina i kobieta patrząca się przez okno

Zespół Otella – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby?

test na cholesterol

Lipidogram – jak interpretować wynik profilu lipidowego?

kobieta mierząca poziom cukru we krwi

Hiperinsulinemia – czy warto ją diagnozować? Jakie leczenie podjąć?

test na kwasice mleczanową

Kwasica mleczanowa w cukrzycy – jakie daje objawy i jakie leczenie podjąć?

kobieta z zasłoniętymi oczami

Habituacja – czym jest i jaki ma wpływ na zmysły człowieka?

grupa lekarzy

Neonatolog – specjalista dla najmłodszych dzieci

burgundowa wstążka symbolizująca świadomość o szpiczaku mnogim

Szpiczak mnogi – przyczyny, objawy, leczenie. Jaka jest średnia długość życia chorych ze złośliwym nowotworem szpiku kostnego?

kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Przyczyny, objawy oraz leczenie zapalenia przydatków. Czynniki zwiększające ryzyko stanu zapalnego

kobieta, która cierpi na zapalenie pęcherza

Jakie są objawy przeziębienia pęcherza moczowego i jak go leczyć?

badanie ciśnienia krwi

Wysoki puls – czy należy się niepokoić? W jaki sposób można skutecznie poradzić sobie tachykardią?

ilustracja lekarz+jelita w 3D

Zespół Lyncha – jakie są przyczyny i objawy dziedzicznego raka jelita grubego?

DNA w 3D

Zespół Angelmana – jakie są przyczyny i objawy tej choroby genetycznej?

antybiotyki w kapsułkach

W jaki sposób antybiotyki wpływają na zdrowie człowieka? Skutki uboczne, o których warto wiedzieć?