Przejdź do treści

Brakuje ci tchu? Oto 12 możliwych przyczyn

kobieta
Brakuje ci tchu? Oto 12 możliwych przyczyn Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
para w łóżku
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne
Szczepienia a mutacje koronawirusa

Duszność to subiektywne odczucie braku tchu. Nie da się jej zmierzyć i każdy odczuwać ją może na swój sposób. Można ją jednak leczyć. Trzeba tylko poznać przyczynę trudności w oddychaniu.

Proces oddychania przebiega bez udziału naszej świadomości i jest sterowany przez ośrodek oddechowy umieszczony w mózgu. Struktura ta jest wrażliwa na zmiany ciśnienia tlenu i dwutlenku węgla oraz stężenia jonów wodorowych we krwi: wzrost ciśnienia CO2 i/lub stężenia jonów wodorowych oraz spadek ciśnienia tlenu prowadzi do przyspieszenia i pogłębienia oddechu.

Poza tymi objawami mogą również wystąpić: zasinienie skóry i błon śluzowych, świszczący lub charczący oddech, „zaciąganie” przestrzeni międzyżebrowych oraz mięśni szyi podczas oddychania, ból w klatce piersiowej, szybsze męczenie się, osłabienie, kaszel, poty, a także zawroty głowy.

Duszność duszności nierówna

Duszność najczęściej jest wynikiem głodu tlenowego, czyli dysproporcji pomiędzy podażą tlenu do tkanek a ich zapotrzebowaniem na niego i objawem większości chorób układu oddechowego, nerwowego, krążenia. Może również przebiegać bez niedotlenienia tkanek.

Biorąc pod uwagę czas jej trwania, wyróżniamy duszność ostrą (pojawiającą się nagle i szybko narastającą) i przewlekłą (przebiegającą powoli, z objawami utrzymującymi się przez dłuższy czas). Skupiając się na fazie oddechowej, możemy wyróżnić duszność wdechową – to taka, gdy mamy trudności z nabraniem powietrza do płuc, oraz wydechową – gdy nie możemy wykonać spokojnego wydechu, np. w astmie, POChP.

Duszność może być spoczynkowa i wysiłkowa. Ta pierwsza zwykle świadczy o znacznym niedotlenieniu organizmu lub innej chorobie przebiegającej z pobudzeniem ośrodka oddechowego. Postać wysiłkowa jest z kolei manifestacją niedoboru tlenu i pojawia się w momencie, gdy organizm ma zwiększone zapotrzebowanie na niego. Szczególną formą takiej duszności wysiłkowej jest „astma wysiłkowa” oraz te choroby, w których brak tchu wyzwalany jest na skutek napadu skurczu oskrzeli podczas wysiłku fizycznego, wysiłkowej wiotkości krtani, dysfunkcji fałdów głosowych, anafilaksji powysiłkowej (czasami alergia pokarmowa ujawnia się dopiero w trakcie obciążenia fizycznego) czy kaszlu związanego z nasileniem refluksu żołądkowo-przełykowego i obrzękiem śluzówek gardła i krtani drażnionych przez kwaśną treść żołądkową.

Aby móc spokojnie oddychać, przede wszystkim trzeba poznać przyczyny odczuwania braku tchu. Oto 12 najczęstszych:

Obrzęk błony śluzowej krtani, tchawicy lub oskrzeli

Sprawna wymiana gazowa w płucach zależy od niezaburzonej ich wentylacji. W przypadku takiego rodzaju duszności przepływ powietrza przez drogi oddechowe jest jednak utrudniony – na przykład przez wywołany stanem zapalnym czy alergią obrzęk błony śluzowej krtani, tchawicy lub oskrzeli, nadprodukcję i zaleganie śluzu w drogach oddechowych. Lub też: porażenie strun głosowych, zwężenie światła oskrzeli przez guz, ciało obce, uraz lub ucisk z zewnątrz (np. przez powiększone węzły chłonne czy wole tarczycy). Zmiany te powodują zmniejszenie powierzchni oddechowej płuca, a w takiej sytuacji trudniej o głęboki oddech.

Bakteryjne zapalenie płuc lub gruźlica

Duszność jest jednym z objawów chorób płuc, ale także chorób naczyń – zatorowości płucnej i zmian zapalnych (ziarniniak Wegenera), nowotworów płuc, alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych.

Astma oskrzelowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc

To bardzo częste przyczyny napadów duszności. Niemożność złapania oddechu jest w tej sytuacji związana ze skurczem oskrzeli, wzrostem oporu dla przepływającego przez nie powietrza i niewydolnością oddechową.

Poprzez oddech rozpoznajemy kwestie, które ograniczają nas w naszej kobiecości.

Niewydolność serca

W wyniku rozwoju tego schorzenia dochodzi do zastoju krwi w naczyniach płucnych, płyn wnika do wnętrza pęcherzyków płucnych (w przewlekłej niewydolności płyn zbiera się także w jamach opłucnowych) i rozwija się obrzęk płuc. W kontekście chorób sercowo-naczyniowych duszność może być pierwszym objawem: zawału, zapalenia mięśnia sercowego, kardiomiopatii, uszkodzenia zastawek serca, zaburzeń rytmu czy przełomu nadciśnieniowego.

Anemia lub nadkrwistość

W tej sytuacji głód tlenowy, a co za tym idzie duszność, spowodowany jest tym, że organizmowi brakuje nośnika tlenu i dwutlenku węgla, czyli hemoglobiny. Uczucie braku tchu może również towarzyszyć nadkrwistości lub nadpłytkowości, i wtedy jest efektem zwiększenia gęstości krwi i skłonności do tworzenia się zatorów w naczyniach krwionośnych.

Zwłóknienie płuc

Jeśli tkanka płuc ma mniejszą sprężystość, a tym samym jest mniej podatna na rozciąganie, powoduje to zmniejszoną pojemność tego narządu. Takie zwłóknienie płuc może być skutkiem stanu zapalnego lub wynikiem przyjmowania niektórych leków. Występuje także w przebiegu schorzeń tkanki łącznej (np. tocznia trzewnego).

Choroby opłucnej (np. odma opłucnowa)

Stan zapalny opłucnej powoduje ból przy oddychaniu, a to zmusza nas do ograniczania głębokości wdechu. Poza tym nagromadzony w jamach opłucnowych płyn lub krew – uciskając płuco – uniemożliwiają pełne ich rozprężenie.

Uraz klatki piersiowej

Stłuczenia i złamania żeber, ale też deformacje klatki piersiowej i kręgosłupa piersiowego uniemożliwiają prawidłowy pełny wdech, w wyniku czego mogą powodować napady duszności.

Choroby ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego

Zaburzenia funkcjonowania ośrodka oddechowego mogą wystąpić np. po zażyciu niektórych leków lub narkotyków, zwłaszcza opiatów. Są także efektem urazów, nowotworów, zmian naczyniowych w centralnym układzie nerwowym, zmian zapalnych zakończeń nerwowych, które oddziałują na mięśnie oddechowe (zespół Guillaina-Barrego, neuralgia międzyżebrowa).

Niewydolność nerek lub niekontrolowana cukrzyca

Na częstość i głębokość oddechu, a więc nasze subiektywne uczucie duszności, ma wpływ utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej naszego organizmu. Zatem wrażenie braku powietrza może pojawić się w przebiegu niewydolności nerek, przy niekontrolowanej należycie cukrzycy lub jako konsekwencja zatrucia (lekami lub innymi substancjami).

Choroba wysokościowa

Duszność w naturalny sposób pojawia się, gdy w powietrzu, którym oddychamy, jest niska zawartość tlenu. Taka sytuacja dotyka nas, gdy przebywamy na dużych wysokościach, ale też w zamkniętych, niewentylowanych pomieszczeniach, w których znajduje się duża liczba osób.

Silny stres

Napady duszności mogą być następstwem silnego stresu w związku z jakimś przykrym wydarzeniem. W takiej sytuacji duszność jest wyrazem wewnętrznego konfliktu, z którym trudno jest sobie nam poradzić, a doznanie braku powietrza jedynie „odwraca” uwagę od innej, bieżącej trudności.

Skuteczną formą pomocy jest w tym przypadku psychoterapia, ewentualnie wzmocnienie jej środkami farmakologicznymi (lekami zmniejszającymi napięcie oraz niepokój) lub doraźne skorzystanie z inhalatora, który zmniejszy lęk uduszeniem się. W mechanizmie błędnego koła lęk przed dusznością zwiększa bowiem napięcie, i tym samym może wpłynąć na poczucie duszności, które z kolei zwiększa lęk.

Jak leczymy duszność?

Sposób leczenia duszności – co oczywiste – zależy od jej przyczyny. I tak: przy diagnozie zapalenia oskrzeli czy płuc podaje się działające na bakterie antybiotyki, przy skurczu oskrzeli – leki rozszerzające te struktury, w zatorowości płucnej – preparaty przeciwzakrzepowe. Przy nerwobólach, które utrudniają swobodne nabranie powietrza, zastosowanie mają leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, a w zaburzeniach nerwicowo-lękowych – leki uspokajające.

W określonych sytuacjach konieczne mogą być inne działania: oczyszczenie oskrzeli z zalegającej wydzieliny, usunięcie ciała obcego, drenaż jamy opłucnowej (w przypadku odmy), opatrzenie urazów klatki piersiowej, przetoczenie krwi (w anemii), ale także leczenie nowotworowe czy długotrwała terapia niewydolności krążenia. Wspomagająco, czasowo lub przewlekle, możliwe jest podanie tlenu. To, czy z dusznością się pożegnamy, czy będzie nam ona towarzyszyć do końca życia, zawsze zależy od przyczyny braku tchu i tego, czy możliwe jest jej usunięcie.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Odma śródpiersiowa – przyczyny, objawy, leczenie

Odma podskórna – objawy, postępowanie, leczenie

Choroby śródmiąższowe płuc – objawy, leczenie, rokowania

Zarostowe zapalenie oskrzelików – przyczyny i leczenie

Kobieta

Stresujesz się? Oddychaj! Kasia Bem radzi, jak w prosty sposób się rozluźnić

Klatka piersiowa – budowa, funkcje i choroby w jej obrębie

Tchawica – budowa, funkcje i najczęstsze choroby tchawicy

kobieta zimą

Przepona – funkcje, rodzaje, oddychanie, przepuklina

Astma wysiłkowa – objawy, przyczyny, rozpoznanie, leczenie

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Obrzęk płuc - przyczyny, objawy i leczenie

Obrzęk płuc – przyczyny, objawy i leczenie. Czym jest obrzęk płuc?

szyja kobiety

Tracheotomia – czym jest ten zabieg? Wskazania i możliwe powikłania

Kobieta w stanie hiperwentylacji podpiera się o blat w łazience.

Hiperwentylacja – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Ćwiczenia oddechowe - koronawirus

Koronawirus. Brytyjski lekarz proponuje ćwiczenia oddechowe, które teraz mogą być pomoce. Opierają się na jednej prostej zasadzie

Mariola Madej

„Możesz pracować nad wyglądem i osiągać wspaniałe rezultaty, ale jeśli twoje organy wewnętrzne nie działają dobrze, to wszystko na nic” – mówi Mariola Madej, instruktorka Calligraphy Health System

„Fizjoterapeuci wykonują wspaniałą pracę. Ale zarabiają 1800 zł na rękę i żeby zarobić godnie, pracują po 12 godzin przez 7 dni w tygodniu” – mówi fizjoterapeutka Sandra Osipiuk

Jak poradzić sobie z chrapaniem domowymi sposobami

„Miałam problem ze spaniem u kogoś, bo wiedziałam, że głośno chrapię. Dopiero po kilku latach uświadomiłam sobie, że winą były papierosy”

Kobieta z kubkiem

Oddychaj – dowiesz się, co ci dolega

Usuwanie kamienia nazębnego – przebieg i cena zabiegu

Czy wyłączenie z obowiązujących limitów będzie dotyczyło także ozdrowieńców? Wiemy, jak to będzie kontrolowane

Ile utrzymują się przeciwciała po COVID-19, ile po szczepionce?

Szczepionka Johnson&Johnson – najważniejsze informacje

Pierwszy i drugi ton serca – czym są tony sercowe?

Kasia Dziurska

Największe mity na temat treningu na siłowni. Rozprawia się z nimi Kasia Dziurska [WIDEO]

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?