Przejdź do treści

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

laboratorium
D-dimery - co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Tajemnicze choroby
Tajemnicze choroby. Mimo postępu w nauce, wciąż nie wiemy, co je wywołuje
Polubić... menstruację
Polub… menstruację! Jak dopasować się do hormonów, by czuć się dobrze cały miesiąc?
Sucha skóra? Nie pij wody!
Sucha skóra? Nie pij wody!
Jak poprawić sen dziecka?
Jak poprawić sen dziecka?
Rząd próbuje ograniczyć liczbę zakażeń wśród personelu medycznego/iStock
Rząd próbuje ograniczyć liczbę zakażeń koronawirusem wśród personelu medycznego. Dwa nowe zarządzenia

D-dimery powstają w procesie rozpuszczania skrzepów. Ich obecność może więc świadczyć o tym, że w organizmie doszło do nieprawidłowego krzepnięcia, które może powodować niedrożność naczyń krwionośnych i stan zagrażający życiu. Sprawdź, co musisz wiedzieć o D-dimerach.

D-dimery – co to

D-dimery to dwie połączone ze sobą cząsteczki (monomery) białka zwanego fibryną. Białko to bierze udział w procesie krzepnięcia, obudowując siatką fibrynową uszkodzone części ciała (np. skaleczenie). To umożliwia zatrzymanie krwawienia i odbudowę tkanek. Wtedy do akcji wchodzi enzym (plazmina), który rozkłada skrzep. Tak powstają D-dimery.

Krzepnięcie krwi to proces niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dzięki temu, w razie np. skaleczenia nie dochodzi do wykrwawienia. Jednak jeśli ten proces zostanie zaburzony, do krzepnięcia dochodzi wewnątrz naczyń krwionośnych. To powoduje ich zwężenie lub niedrożność.

Stwierdzenie podwyższonego poziomu D-dimerów oznacza, że w organizmie doszło do zaburzeń w układzie krążenia i najprawdopodobniej gdzieś powstał skrzep. Może to oznaczać zawał serca, ale również niedokrwienie np. kończyn czy jelit.

Należy mieć na uwadze, że podwyższony poziom D-dimerów może towarzyszyć nie tylko zaburzeniom zatorowo-zakrzepowym, lecz również kobietom w ciąży, osobom z chorobami wątroby, w stanach zapalnych i przebiegu infekcji oraz w niektórych chorobach nowotworowych.

D-dimery – normy

Norma dla d-dimerów wynosi poniżej 500 mikrogramów/litr. W prawidłowych warunkach, u zdrowej osoby, D-dimery nie powinny być wykrywane na poziomie powyżej normy.

Powyżej tych wartości można podejrzewać, że doszło do zakrzepicy lub do zatorowości płucnej. Należy mieć na uwadze wspomniane inne przyczyny podwyższonego poziomu D-dimerów. Aby wykluczyć lub potwierdzić zaburzenia krzepnięcia, warto oznaczyć również czas protrombinowy, INR, NT-proBNP, enzymy wątrobowe.

D-dimery nie są oznaczane w standardowej morfologii. Skierowanie na badanie pod tym kątem otrzymują osoby, u których występuje podejrzenie:

• zakrzepicy żył głębokich
• zatorowości płucnej
• żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
• zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego
• w badaniu morfologicznym u pacjenta wystąpiła nadpłytkowość

krwinki w 3D

Za wysokie D-dimery: przyczyny, objawy, rokowanie

D-dimery, jak końcowy produkt rozkładu skrzepliny, są objawem innych schorzeń lub czynników zewnętrznych rzutujących na krzepliwość krwi. Jedną z częstych przyczyn problemów zakrzepowych i zbyt wysokich D-dimerów wyników może być zażywanie doustnej antykoncepcji hormonalnej. Do zakrzepicy może przyczynić się również siedzący tryb życia, odwodnienie, genetyczne uwarunkowania.

Objawy, które mogą towarzyszyć zbyt wysokiemu poziomowi D-dimerów to m.in. bóle, obrzęki i zaczerwienienie kończyn (w przypadku zakrzepicy żył), ale również duszności, osłabienie, opuchnięcie kończyn, bóle w klatce piersiowej, opuchnięcie twarzy, krwioplucie (w przypadku zatorowości płucnej).

Rokowanie zależy od tego, o jakiej dolegliwości świadczą podwyższone D-dimery. W przypadku chorób serca i układu krążenia zmiana trybu życia, odpowiednia dieta, ruch, suplementacja, mogą minimalizować ryzyko nawrotów epizodów zakrzepowych lub zawałowych.

– Przede wszystkim duże znaczenie ma dieta i co za tym idzie, utrzymywanie prawidłowej masy ciała – podkreśla farmaceutka Paulina Front. – Ważny jest również ruch, szczególnie jeśli prowadzimy mało aktywny tryb życia.

Jeśli mieliśmy przypadki zakrzepicy w rodzinie, ważne jest poinformowanie o tym lekarza – zwraca uwagę specjalistka. – W szczególności dotyczy to kobiet, które zamierzają rozpocząć zażywanie tabletek antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej (np. podczas menopauzy). Z kolei w sytuacji, kiedy lekarz zaordynuje nam leki przeciwzakrzepowe, ważna jest systematyczność w ich stosowaniu. Tworzące się skrzepy mogą stanowić zagrożenie dla życia – ostrzega farmaceutka Paulina Front.

Nie kombinujemy na własną rękę, a decydując się na leki bez recepty (kwas acetylosalicylowy najczęściej w dawce 75 mg), pamiętamy o ich regularnym stosowaniu. Doraźne stosowanie tego typu leków jest błędem i może zrobić więcej szkód niż pożytku. Takie samo postępowanie dotyczy leków na receptę.

– Inną opcją jest stosowane podkolanówek lub pończoch uciskowych o odpowiednim stopniu kompresji. O ich rodzaju i stopniu ucisku również decyduje lekarz – podkreśla farmaceutka. To ważna informacja dla osób, które niechętnie odwiedzają specjalistów i chcą leczyć się „na własną rękę” (lub w tym przypadku, nogę).

Najgorsze są rokowania w przypadku nadciśnienia płucnego o podłożu zatorowo-zakrzepowym, które jest chorobą postępującą, utrudniającą normalne funkcjonowanie i prowadzącą nawet do śmierci. Chorzy najpierw narzekają na duszności przy wysiłku, a z czasem nawet w stanie spoczynku. Leczenie jest trudne i w skrajnych przypadkach wymaga przeszczepu płuc.

Graficzne przedstawienie zmian w płucach przy nadciśnieniu płucnym

Jak obniżyć poziom D-dimerów

Z uwagi na wysokie m.in. ryzyko zawału, zatoru płucnego, udaru mózgu, niedokrwienia kończyn, w przypadku stwierdzenia zbyt wysokiego poziomu D-dimerów należy udać się do lekarza i podjąć dalszą diagnostykę, stwierdzającą np. lokalizację zakrzepu. Przydatne są badania takie jak USG kończyn dolnych, echo serca, w którym można stwierdzić ewentualne zatorowo-zakrzepowe nadciśnienie płucne, tomografia komputerowa.

W celu obniżenia poziomu D-dimerów, stosowane jest leczenie przeciwzakrzepowe, rozrzedzające krew.
U pacjentów mających skłonność do nadkrzepliwości krwi, podawane są profilaktycznie leki, które mogą temu zapobiegać w przyszłości.

Najczęściej stosowane środki to m.in.:
• heparyna – podawana w zastrzykach bezpośrednio po rozpoznaniu
• leki takie jak polocard, acard, które jednak mogą zaburzenia ze strony układu pokarmowego (m.in. mdłości, wymioty, zgaga, bóle brzucha, utrata apetytu, wrzody żołądka i dwunastnicy) oraz nadmierne rozrzedzenie krwi przyczyniające się do krwawień
• zaax – suplement usprawniający przepływ krwi

Leki przeciwzakrzepowe mają mnóstwo interakcji i działań niepożądanych. Przy warfarynie i acenokumarolu trzeba regularnie badać stan wątroby i nerek – ostrzega farmaceutka Paulina Front. – Trzeba być również systematycznym, a więc leki przyjmujemy o stałej porze, nie dublujemy dawek, ogólnie – pilnujemy się. Powinniśmy również nie szaleć w diecie i jeść podobne posiłki, ponadto alkohol i papierosy należy ograniczyć. A wiemy, jak jest – pacjent nagle wszystkiego sobie nie odmówi.

Każdy lek przeciwzakrzepowy niesie ze sobą ryzyko stosowania. Mimo to stosuje się je, ponieważ korzyść terapeutyczna znacznie przewyższa działania niepożądane. W medycynie często trzeba podejmować tego typu decyzje – pacjent potencjalnie może uszkodzić sobie nerki, ale nie umrze od zakrzepu. Lekarze i farmaceuci nie informują często o wszystkich działaniach niepożądanych z kilku przyczyn: nie ma pewności, że wystąpią (niektóre są niezwykle rzadkie), nie chcemy straszyć pacjenta – wyjaśnia Paulina Front.

Farmaceutka przytacza historię pacjenta, który chcąc uniknąć skutków ubocznych, doprowadził do pogorszenia stanu zdrowia:

Miałam kiedyś sytuację, że pan, w trosce o stan swoich włosów, nie zażywał leków na niedoczynność tarczycy – oczywiście nic nie mówiąc o tym lekarzowi, który na kolejnych receptach wypisywał coraz wyższe dawki, bo myślał, że stosowana dawka jest za mała. Pacjenci często nie zdają sobie sprawy z konsekwencji zdrowotnych niektórych schorzeń, szczególnie kiedy objawy nie są dla nich uciążliwe – przyznaje Paulina Front.

W przypadku problemów zatorowo-zakrzepowych pomocne jest również noszenie specjalnych uciskowych pończoch lub podkolanówek. Zaleca się również zmiany trybu życia. Korzystny wpływ mogą mieć:
• picie dużych ilości wody
• umiarkowana aktywność fizyczna – spacery, rower
• unikanie wymuszonego stania lub siedzenia w jednej utrwalonej pozycji

Ciężko żyć z zakrzepicą, szczególnie wrodzoną – potwierdza Paulina Front. – Leki mają działania niepożądane, to fakt. Jednak brak ich stosowania może prowadzić do śmierci.

D-dimery mogą być czerwoną flagą, którą organizm daje do zrozumienia, że coś wewnątrz dzieje się źle. Wczesne rozpoznanie ich podwyższonego poziomu pozwoli ukierunkować leczenie tak, żeby stan zdrowia pacjenta wrócił do normy.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kiedy nerki mówią STOP: Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka

Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka

Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia

Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?

Noworodek w szpitalu

Pobranie krwi u noworodka. Jak wygląda? Skąd się pobiera? Wyjaśnia położna

badanie krwii, test, ciążą

Test ciążowy z krwi – kiedy go zrobić i jak interpretować wynik?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

ból w klatce

Ból w klatce piersiowej. Lekarz wyjaśnia, co to może oznaczać

kobieta wiatr

„Stabilne warunki pogodowe sprzyjają zdrowiu. A przechodzący chłodny front może powodować migotanie przedsionków”. Jak pogoda wpływa na nasze serce?

serce

Nie lekceważ tych objawów. To może być serce

Krew jest cenna / istock

Jak cenna jest krew? Dr Michał Strus pokazał nagranie z sali operacyjnej

wnuczka z babcią

Zadbaj o serce dziadków!

Seks jest zdrowy. Ale właściwie dlaczego?

Ambulans / istock

W okresie świąteczno-noworocznym umiera najwięcej osób. Kardiolog wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje

Serce Polki / getty

Dr n. med. Marta Kałużna-Oleksy, kardiolożka: Polki najczęściej zabija choroba niedokrwienna serca i z tym związany zawał mięśnia sercowego

Antykoncepcja a zakrzepica. Oto sygnały, które powinny cię zaniepokoić

Zawał serca a menopauza, zdrowa dieta i aktywność fizyczna.

Kobiecy zawał serca. HZ kontra mity #9

mastocytoza

Mastocytoza – co to za nowotwór? Przyczyny, objawy, leczenie

Leukocytoza — dowiedz się wszystkiego o podwyższonym stężeniu białych krwinek

Leukocytoza (podwyższone stężenie białych krwinek) – czego może być objawem?

Prokalcytonina — czym jest ta substancja pozwalająca wykryć infekcje przed ich wystąpieniem oraz jak się określa jej poziom — sprawdź!

Prokalcytonina – czym jest i jakie jest jej zastosowanie?

Pończochy uciskowe — czym są i jak prawidłowo ich używać?

Pończochy uciskowe – do czego służą, wskazania

Konwulsje — dowiedz się, czym są drgawki, co może być ich przyczyną oraz jak na nie reagować

Konwulsje – czym są i co może być ich przyczyną?

Wstrząs krwotoczny — na czym polega?

Wstrząs krwotoczny – na czym polega?

Co to jest troponina?

Co to jest troponina? Badanie, normy

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jaką zbadać?

Muniek Staszczyk przed studiem "Dzień Dobry TVN"

Muniek Staszczyk o życiu po wylewie: choroba zmienia punkt widzenia i uczy pokory

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?