Przejdź do treści

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

laboratorium
D-dimery - co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska
Seks w ciąży. Czy jest niebezpieczny dla zdrowia? Odpowiada położna Natalia Korzeniowska
Kobieta siedzi w fotelu i przytula psa
Czy osoby zaszczepione przeciw COVID-19 mogą wciąż zarażać?
Odmrożenia – sprawdź, czy popełniasz te błędy
szczepionka przeciwko COVID-19
Szczepionka daje większą odporność niż przechorowanie COVID-19 – wynika z badań
Lek. Aleksandra Pięta: choroby psychiczne to najprawdziwsze, pełnoprawne i niestety nadal zbierające ogromne żniwo choroby
Lek. Aleksandra Pięta: choroby psychiczne to najprawdziwsze, pełnoprawne i niestety nadal zbierające ogromne żniwo choroby

D-dimery powstają w procesie rozpuszczania skrzepów. Ich obecność może więc świadczyć o tym, że w organizmie doszło do nieprawidłowego krzepnięcia, które może powodować niedrożność naczyń krwionośnych i stan zagrażający życiu. Sprawdź, co musisz wiedzieć o D-dimerach.

D-dimery – co to

D-dimery to dwie połączone ze sobą cząsteczki (monomery) białka zwanego fibryną. Białko to bierze udział w procesie krzepnięcia, obudowując siatką fibrynową uszkodzone części ciała (np. skaleczenie). To umożliwia zatrzymanie krwawienia i odbudowę tkanek. Wtedy do akcji wchodzi enzym (plazmina), który rozkłada skrzep. Tak powstają D-dimery.

Krzepnięcie krwi to proces niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dzięki temu, w razie np. skaleczenia nie dochodzi do wykrwawienia. Jednak jeśli ten proces zostanie zaburzony, do krzepnięcia dochodzi wewnątrz naczyń krwionośnych. To powoduje ich zwężenie lub niedrożność.

Stwierdzenie podwyższonego poziomu D-dimerów oznacza, że w organizmie doszło do zaburzeń w układzie krążenia i najprawdopodobniej gdzieś powstał skrzep. Może to oznaczać zawał serca, ale również niedokrwienie np. kończyn czy jelit.

Należy mieć na uwadze, że podwyższony poziom D-dimerów może towarzyszyć nie tylko zaburzeniom zatorowo-zakrzepowym, lecz również kobietom w ciąży, osobom z chorobami wątroby, w stanach zapalnych i przebiegu infekcji oraz w niektórych chorobach nowotworowych.

D-dimery – normy

Norma dla d-dimerów wynosi poniżej 500 mikrogramów/litr. W prawidłowych warunkach, u zdrowej osoby, D-dimery nie powinny być wykrywane na poziomie powyżej normy.

Powyżej tych wartości można podejrzewać, że doszło do zakrzepicy lub do zatorowości płucnej. Należy mieć na uwadze wspomniane inne przyczyny podwyższonego poziomu D-dimerów. Aby wykluczyć lub potwierdzić zaburzenia krzepnięcia, warto oznaczyć również czas protrombinowy, INR, NT-proBNP, enzymy wątrobowe.

D-dimery nie są oznaczane w standardowej morfologii. Skierowanie na badanie pod tym kątem otrzymują osoby, u których występuje podejrzenie:

• zakrzepicy żył głębokich
• zatorowości płucnej
• żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
• zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego
• w badaniu morfologicznym u pacjenta wystąpiła nadpłytkowość

krwinki w 3D

Za wysokie D-dimery: przyczyny, objawy, rokowanie

D-dimery, jak końcowy produkt rozkładu skrzepliny, są objawem innych schorzeń lub czynników zewnętrznych rzutujących na krzepliwość krwi. Jedną z częstych przyczyn problemów zakrzepowych i zbyt wysokich D-dimerów wyników może być zażywanie doustnej antykoncepcji hormonalnej. Do zakrzepicy może przyczynić się również siedzący tryb życia, odwodnienie, genetyczne uwarunkowania.

Objawy, które mogą towarzyszyć zbyt wysokiemu poziomowi D-dimerów to m.in. bóle, obrzęki i zaczerwienienie kończyn (w przypadku zakrzepicy żył), ale również duszności, osłabienie, opuchnięcie kończyn, bóle w klatce piersiowej, opuchnięcie twarzy, krwioplucie (w przypadku zatorowości płucnej).

Rokowanie zależy od tego, o jakiej dolegliwości świadczą podwyższone D-dimery. W przypadku chorób serca i układu krążenia zmiana trybu życia, odpowiednia dieta, ruch, suplementacja, mogą minimalizować ryzyko nawrotów epizodów zakrzepowych lub zawałowych.

– Przede wszystkim duże znaczenie ma dieta i co za tym idzie, utrzymywanie prawidłowej masy ciała – podkreśla farmaceutka Paulina Front. – Ważny jest również ruch, szczególnie jeśli prowadzimy mało aktywny tryb życia.

Jeśli mieliśmy przypadki zakrzepicy w rodzinie, ważne jest poinformowanie o tym lekarza – zwraca uwagę specjalistka. – W szczególności dotyczy to kobiet, które zamierzają rozpocząć zażywanie tabletek antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej (np. podczas menopauzy). Z kolei w sytuacji, kiedy lekarz zaordynuje nam leki przeciwzakrzepowe, ważna jest systematyczność w ich stosowaniu. Tworzące się skrzepy mogą stanowić zagrożenie dla życia – ostrzega farmaceutka Paulina Front.

Nie kombinujemy na własną rękę, a decydując się na leki bez recepty (kwas acetylosalicylowy najczęściej w dawce 75 mg), pamiętamy o ich regularnym stosowaniu. Doraźne stosowanie tego typu leków jest błędem i może zrobić więcej szkód niż pożytku. Takie samo postępowanie dotyczy leków na receptę.

– Inną opcją jest stosowane podkolanówek lub pończoch uciskowych o odpowiednim stopniu kompresji. O ich rodzaju i stopniu ucisku również decyduje lekarz – podkreśla farmaceutka. To ważna informacja dla osób, które niechętnie odwiedzają specjalistów i chcą leczyć się „na własną rękę” (lub w tym przypadku, nogę).

Najgorsze są rokowania w przypadku nadciśnienia płucnego o podłożu zatorowo-zakrzepowym, które jest chorobą postępującą, utrudniającą normalne funkcjonowanie i prowadzącą nawet do śmierci. Chorzy najpierw narzekają na duszności przy wysiłku, a z czasem nawet w stanie spoczynku. Leczenie jest trudne i w skrajnych przypadkach wymaga przeszczepu płuc.

Graficzne przedstawienie zmian w płucach przy nadciśnieniu płucnym

Jak obniżyć poziom D-dimerów

Z uwagi na wysokie m.in. ryzyko zawału, zatoru płucnego, udaru mózgu, niedokrwienia kończyn, w przypadku stwierdzenia zbyt wysokiego poziomu D-dimerów należy udać się do lekarza i podjąć dalszą diagnostykę, stwierdzającą np. lokalizację zakrzepu. Przydatne są badania takie jak USG kończyn dolnych, echo serca, w którym można stwierdzić ewentualne zatorowo-zakrzepowe nadciśnienie płucne, tomografia komputerowa.

W celu obniżenia poziomu D-dimerów, stosowane jest leczenie przeciwzakrzepowe, rozrzedzające krew.
U pacjentów mających skłonność do nadkrzepliwości krwi, podawane są profilaktycznie leki, które mogą temu zapobiegać w przyszłości.

Najczęściej stosowane środki to m.in.:
• heparyna – podawana w zastrzykach bezpośrednio po rozpoznaniu
• leki takie jak polocard, acard, które jednak mogą zaburzenia ze strony układu pokarmowego (m.in. mdłości, wymioty, zgaga, bóle brzucha, utrata apetytu, wrzody żołądka i dwunastnicy) oraz nadmierne rozrzedzenie krwi przyczyniające się do krwawień
• zaax – suplement usprawniający przepływ krwi

Leki przeciwzakrzepowe mają mnóstwo interakcji i działań niepożądanych. Przy warfarynie i acenokumarolu trzeba regularnie badać stan wątroby i nerek – ostrzega farmaceutka Paulina Front. – Trzeba być również systematycznym, a więc leki przyjmujemy o stałej porze, nie dublujemy dawek, ogólnie – pilnujemy się. Powinniśmy również nie szaleć w diecie i jeść podobne posiłki, ponadto alkohol i papierosy należy ograniczyć. A wiemy, jak jest – pacjent nagle wszystkiego sobie nie odmówi.

Każdy lek przeciwzakrzepowy niesie ze sobą ryzyko stosowania. Mimo to stosuje się je, ponieważ korzyść terapeutyczna znacznie przewyższa działania niepożądane. W medycynie często trzeba podejmować tego typu decyzje – pacjent potencjalnie może uszkodzić sobie nerki, ale nie umrze od zakrzepu. Lekarze i farmaceuci nie informują często o wszystkich działaniach niepożądanych z kilku przyczyn: nie ma pewności, że wystąpią (niektóre są niezwykle rzadkie), nie chcemy straszyć pacjenta – wyjaśnia Paulina Front.

Farmaceutka przytacza historię pacjenta, który chcąc uniknąć skutków ubocznych, doprowadził do pogorszenia stanu zdrowia:

Miałam kiedyś sytuację, że pan, w trosce o stan swoich włosów, nie zażywał leków na niedoczynność tarczycy – oczywiście nic nie mówiąc o tym lekarzowi, który na kolejnych receptach wypisywał coraz wyższe dawki, bo myślał, że stosowana dawka jest za mała. Pacjenci często nie zdają sobie sprawy z konsekwencji zdrowotnych niektórych schorzeń, szczególnie kiedy objawy nie są dla nich uciążliwe – przyznaje Paulina Front.

W przypadku problemów zatorowo-zakrzepowych pomocne jest również noszenie specjalnych uciskowych pończoch lub podkolanówek. Zaleca się również zmiany trybu życia. Korzystny wpływ mogą mieć:
• picie dużych ilości wody
• umiarkowana aktywność fizyczna – spacery, rower
• unikanie wymuszonego stania lub siedzenia w jednej utrwalonej pozycji

Ciężko żyć z zakrzepicą, szczególnie wrodzoną – potwierdza Paulina Front. – Leki mają działania niepożądane, to fakt. Jednak brak ich stosowania może prowadzić do śmierci.

D-dimery mogą być czerwoną flagą, którą organizm daje do zrozumienia, że coś wewnątrz dzieje się źle. Wczesne rozpoznanie ich podwyższonego poziomu pozwoli ukierunkować leczenie tak, żeby stan zdrowia pacjenta wrócił do normy.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Endarterektomia – co to jest, przebieg zabiegu, wskazania

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

łóżko para nóg

Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików

Choroba popromienna – przyczyny, objawy, leczenie

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Erytropoetyna – co to, badanie, wynik, lek. EPO a doping

Albuminy – norma, badanie, niedobór i nadmiar

Utrata wzroku – chwilowa i nagła. Przyczyny nagłej ślepoty

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Rezonans magnetyczny głowy – wskazania, ile trwa, skutki uboczne

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Homocysteina – norma, badanie, jak obniżyć poziom homocysteiny

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

„Apeluję do dawców krwi, by w ich sercach pojawił się heroizm. Jeśli zabraknie krwi, ludzie zaczną umierać” – mówi Karol Kukowka, twórca kampanii „Twoje TAK ma ZNACZENIE”

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

kobieta nad morzem

Żylaki kończyn dolnych – przyczyny, objawy, leczenie, operacja

Gienek Loska nie żyje. Zwycięzca X-Factora miał 45 lat

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Fagocyty – jaką pełnią funkcję w organizmie?

Monocyty – o czym świadczy ich poziom?

podróż samochodem a zakrzepica

Długa jazda samochodem jest torturą dla nóg. Jak podróżować, by ustrzec się zakrzepicy?

Catherine Deneuve: Czasem dochodzi się do momentu, że szuka się nowości i eksperymentów

Fotografka Angelika Marciszewska pokazuje w filmie okres widziany jej oczami. „To właśnie tak powinien wyglądać, a nie tak, jak to jest u dziewczyn dotkniętych ubóstwem menstruacyjnym”

Krew, brokat i czekolada. Okres widziany oczami fotografki Angeliki Marciszewskiej

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks