Przejdź do treści

Czym są próby wątrobowe? Kiedy warto wykonać badanie i jak odczytać jego wyniki?

Lekarz trzyma w ręce wizualizację wątroby
Fot. natali_mis/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym – bez retuszu i filtra. „W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet”
Cztery zarzuty o napaść na tle seksualnym. Czy to koniec Kevina Spaceya?
Nietypowa bielizna do seksu oralnego. Agencja Żywności i Leków powiedziała TAK
Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. „Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała”
Nimfy kleszczy – chociaż wyglądają jak niegroźne pieprzyki, mogą przenosić wiele niebezpiecznych chorób

Próby wątrobowe przeprowadza się w przypadku diagnostyki chorób wątroby. Badanie jest szybkie i proste, w związku z czym warto je wykonać, zwłaszcza jeżeli zaobserwuje się niepokojące objawy. Jak się robi próby wątrobowe i co oznaczają ich wyniki?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Próby wątrobowe to popularna nazwa testów laboratoryjnych, które pozwalają ocenić czynności wątroby. Ich głównym zadaniem jest badanie stopnia aktywności enzymów wytwarzanych w komórkach organu. W diagnostyce enzymy oznacza się jako: ALAT, ASPAT, ALP, GGTP, LDH oraz bilirubinę całkowitą. Dzięki temu możliwe jest wykrycie wielu groźnych chorób. Badanie tego typu warto przeprowadzać profilaktycznie, zwłaszcza że cena prób wątrobowych jest niewysoka – ok. 30 zł.

Kiedy warto wykonać próby wątrobowe?

W przypadku osób dorosłych badanie prób wątrobowych najlepiej wykonywać raz do roku. Dodatkowo lekarz może je zlecić w przypadku wystąpienia niepokojących objawów. Wskazaniem do wykonania prób wątrobowych są:

  • przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
  • utrata apetytu,
  • nieuzasadnione chudnięcie,
  • dolegliwości żołądkowe: biegunki, wymioty, nudności, wzdęcia,
  • impotencja i obniżone libido,
  • skurcze mięśni,
  • zaburzenia cyklu miesiączkowego (wraz z całkowitą utratą miesiączki),
  • zabarwienie skóry lub białek oczu na żółto,
  • świąd,
  • powtarzające się krwawienia z nosa i dziąseł,
  • ból pod żebrami z prawej strony.

Profilaktycznie zaleca się także wykonać próby wątrobowe w ciąży, zwłaszcza jeśli obserwuje się powyższe objawy. Należy również pamiętać, że schorzenia wątroby mogą dotknąć nawet najmłodszych. W przypadku niepokojących symptomów warto więc niezwłocznie wykonać próby wątrobowe u dziecka.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Jak się przygotować do badania prób wątrobowych?

Jak się robi próby wątrobowe? Jest to standardowe badanie krwi, które nie wymaga szczególnego przygotowania. Należy jedynie pamiętać, że wykonuje się próby wątrobowe na czczo. Oznacza to, że na 8-12 godzin przed badaniem trzeba powstrzymać się od spożywania jakichkolwiek pokarmów. Należy zrezygnować też z kawy, herbaty czy soków – do picia zalecana jest woda. Nie wolno również żuć gumy ani palić papierosów. Aby wyniki prób wątrobowych były wiarygodne, na tydzień przed badaniem warto też wyeliminować ze swojej diety ciężkostrawne produkty oraz alkohol.

Próby wątrobowe – normy dla dorosłych i dzieci

Poprawne wyniki prób wątrobowych świadczą o prawidłowym funkcjonowaniu wątroby. Niektóre zakresy referencyjne różnią się jednak w zależności od wieku i płci.

Normy prób wątrobowych dla dorosłych:

  • próby wątrobowe ALAT: dla kobiet: <35 U/l; dla mężczyzn: <40 U/I,
  • próby wątrobowe ASPAT: dla kobiet: 5–40 U/I; dla mężczyzn: <19 U/l,
  • próby wątrobowe GGTP: dla kobiet: <35 U/l; dla mężczyzn: <40 U/l,
  • próby wątrobowe ALP: 30–120 U/l,
  • próby wątrobowe LDH: 120–230 U/,
  • bilirubina całkowita: 0,2–1,1 mg%.

Prawidłowe próby wątrobowe u dzieci:

  • próby wątrobowe ALAT do 15 roku życia: <25 U/l,
  • próby wątrobowe ASPAT do 15 roku życia: <50 U/l,
  • próby wątrobowe GGTP: dla noworodków 4–130 U/l (w zależności od miesiąca życia); dla starszych dzieci: <23 U/l,
  • próby wątrobowe ALP: dla noworodków: 50–165 U/I; dla starszych dzieci: 20–150 U/l,
  • próby wątrobowe LDH: u dzieci do 3 lat wyższe niż 120–230 U/l,
  • bilirubina całkowita: u noworodków może być wyższa niż 1,1 mg%.

Należy pamiętać, że normy mogą różnić się w zależności od zakresów referencyjnych przyjętych przez dane laboratorium. Wyniki prób wątrobowych zawsze należy skonsultować z lekarzem.

Zobacz także

O czym świadczą podwyższone próby wątrobowe? Przyczyny nieprawidłowych wyników

Wysokie próby wątrobowe to znak, że w organizmie dzieje się coś złego. Aby postawić konkretną diagnozę, należy udać się z wynikami do lekarza. Choć nieznacznie podwyższone próby wątrobowe u dziecka czy dorosłego nie muszą być groźne, zawsze warto zasięgnąć opinii specjalisty. Jeżeli podwyższone próby wątrobowe wyraźnie przekraczają normę, konieczna będzie dalsza diagnostyka i wprowadzenie leczenia. Przyczyn podwyższonych prób wątrobowych może być wiele. O czym mogą świadczyć nieprawidłowe wyniki poszczególnych parametrów?

  • podwyższone ALAT – żółtaczka mechaniczna, mononukleoza, zapalenie wątroby,
  • podwyższone ASPAT – żółtaczka mechaniczna, zapalenie wątroby, jej marskość lub stłuszczenie, przebyty zawał, uszkodzenie wątroby pod wpływem spożywania alkoholu lub przedawkowania leków,
  • podwyższone GGTP – nadużywanie alkoholu, niedrożność dróg żółciowych, rak wątroby,
  • podwyższone ALP – choroby wątroby jak zapalenie, gruźlica czy marskość oraz schorzenia dróg żółciowych, nerek lub kości,
  • podwyższone LDH – zapalenie wątroby, mięśnia sercowego lub płuc, nowotwory, anemia, stany zapalne dróg żółciowych,
  • podwyższona bilirubina całkowita – zaburzenia pracy wątroby, żółtaczka.

Jak obniżyć próby wątrobowe?

Jak szybko obniżyć próby wątrobowe? Niestety nie ma jednej sprawdzonej metody. Sposób leczenia podwyższonych prób wątrobowych zależy od przyczyn nieprawidłowych wyników. Często konieczne są dalsze badania, a wprowadzenie właściwej terapii odbywa się pod ścisłą kontrolą lekarza.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Tam, gdzie ktoś inny zastanawia się trzy razy czy iść i zaryzykować, tam Polak już jest”. O medycynie ekstremalnej mówi Dariusz Jaroń, autor książki „Ekstremalni”

Sekwencjonowanie DNA – cel, etapy i metody badania

Badania kliniczne – bezpieczeństwo i zasady. Czy każdy może poddać się testom klinicznym?

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy i radzenie sobie z brakiem przyjemności przy wykonywaniu codziennych obowiązków

Kobieta podczas bólu menstruacyjnego

Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić domowymi sposobami?

Kobieta śpi - paraliż senny

Paraliż senny – co to jest, jakie są jego przyczyny i objawy?

Mężczyzna z dzieckiem

Zespół alkoholowy FAS – diagnostyka i objawy u dzieci i dorosłych

"Zamierza pani mieć dzieci?" - czy pracodawca na rozmowie o pracę ma prawo zadać nam takie pytanie? Wyjaśniają prawniczki

„Zamierza pani mieć dzieci?”. Czy pracodawca na rozmowie o pracę ma prawo zadać nam takie pytanie? Wyjaśniają prawniczki

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

Bruzdy na paznokciach – podłużne, poprzeczne. Przyczyny i leczenie bruzd na paznokciach

„Nie oddzielam tego, co dzieje się w głowach moich pacjentów, od tego, co dzieje się w ich ciałach” – mówi Magdalena Kicińska, fizjoterapeutka

pms - krzycząca kobieta

PMS (Zespół napięcia przedmiesiączkowego) – co to jest, objawy, przyczyny

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×