Przejdź do treści

Czym są próby wątrobowe? Kiedy warto wykonać badanie i jak odczytać jego wyniki?

Lekarz trzyma w ręce wizualizację wątroby
Fot. natali_mis/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czy oddawanie szpiku boli? Wyjaśnia Chirurg Paweł
Czy oddawanie szpiku boli? Wyjaśnia Chirurg Paweł
Olejek
Jakich kosmetyków ze sobą nie łączyć, by nie podrażnić skóry? Wyjaśnia dermatolożka z Dermatolook
Kobieta u dentysty
Dlaczego ząb po leczeniu kanałowym boli? Wyjaśnia stomatolożka
8 sposobów, by czuć się lepiej psychicznie każdego dnia
Wątpliwości dotyczące szczepionki AstraZeneca. Pojawił się błąd w testowaniu
Wątpliwości dotyczące szczepionki AstraZeneca. Pojawił się błąd w testowaniu

Próby wątrobowe przeprowadza się w przypadku diagnostyki chorób wątroby. Badanie jest szybkie i proste, w związku z czym warto je wykonać, zwłaszcza jeżeli zaobserwuje się niepokojące objawy. Jak się robi próby wątrobowe i co oznaczają ich wyniki?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Próby wątrobowe to popularna nazwa testów laboratoryjnych, które pozwalają ocenić czynności wątroby. Ich głównym zadaniem jest badanie stopnia aktywności enzymów wytwarzanych w komórkach organu. W diagnostyce enzymy oznacza się jako: ALAT, ASPAT, ALP, GGTP, LDH oraz bilirubinę całkowitą. Dzięki temu możliwe jest wykrycie wielu groźnych chorób. Badanie tego typu warto przeprowadzać profilaktycznie, zwłaszcza że cena prób wątrobowych jest niewysoka – ok. 30 zł.

Kiedy warto wykonać próby wątrobowe?

W przypadku osób dorosłych badanie prób wątrobowych najlepiej wykonywać raz do roku. Dodatkowo lekarz może je zlecić w przypadku wystąpienia niepokojących objawów. Wskazaniem do wykonania prób wątrobowych są:

  • przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
  • utrata apetytu,
  • nieuzasadnione chudnięcie,
  • dolegliwości żołądkowe: biegunki, wymioty, nudności, wzdęcia,
  • impotencja i obniżone libido,
  • skurcze mięśni,
  • zaburzenia cyklu miesiączkowego (wraz z całkowitą utratą miesiączki),
  • zabarwienie skóry lub białek oczu na żółto,
  • świąd,
  • powtarzające się krwawienia z nosa i dziąseł,
  • ból pod żebrami z prawej strony.

Profilaktycznie zaleca się także wykonać próby wątrobowe w ciąży, zwłaszcza jeśli obserwuje się powyższe objawy. Należy również pamiętać, że schorzenia wątroby mogą dotknąć nawet najmłodszych. W przypadku niepokojących symptomów warto więc niezwłocznie wykonać próby wątrobowe u dziecka.

Jak się przygotować do badania prób wątrobowych?

Jak się robi próby wątrobowe? Jest to standardowe badanie krwi, które nie wymaga szczególnego przygotowania. Należy jedynie pamiętać, że wykonuje się próby wątrobowe na czczo. Oznacza to, że na 8-12 godzin przed badaniem trzeba powstrzymać się od spożywania jakichkolwiek pokarmów. Należy zrezygnować też z kawy, herbaty czy soków – do picia zalecana jest woda. Nie wolno również żuć gumy ani palić papierosów. Aby wyniki prób wątrobowych były wiarygodne, na tydzień przed badaniem warto też wyeliminować ze swojej diety ciężkostrawne produkty oraz alkohol.

Próby wątrobowe – normy dla dorosłych i dzieci

Poprawne wyniki prób wątrobowych świadczą o prawidłowym funkcjonowaniu wątroby. Niektóre zakresy referencyjne różnią się jednak w zależności od wieku i płci.

Normy prób wątrobowych dla dorosłych:

  • próby wątrobowe ALAT: dla kobiet: <35 U/l; dla mężczyzn: <40 U/I,
  • próby wątrobowe ASPAT: dla kobiet: 5–40 U/I; dla mężczyzn: <19 U/l,
  • próby wątrobowe GGTP: dla kobiet: <35 U/l; dla mężczyzn: <40 U/l,
  • próby wątrobowe ALP: 30–120 U/l,
  • próby wątrobowe LDH: 120–230 U/,
  • bilirubina całkowita: 0,2–1,1 mg%.

Prawidłowe próby wątrobowe u dzieci:

  • próby wątrobowe ALAT do 15 roku życia: <25 U/l,
  • próby wątrobowe ASPAT do 15 roku życia: <50 U/l,
  • próby wątrobowe GGTP: dla noworodków 4–130 U/l (w zależności od miesiąca życia); dla starszych dzieci: <23 U/l,
  • próby wątrobowe ALP: dla noworodków: 50–165 U/I; dla starszych dzieci: 20–150 U/l,
  • próby wątrobowe LDH: u dzieci do 3 lat wyższe niż 120–230 U/l,
  • bilirubina całkowita: u noworodków może być wyższa niż 1,1 mg%.

Należy pamiętać, że normy mogą różnić się w zależności od zakresów referencyjnych przyjętych przez dane laboratorium. Wyniki prób wątrobowych zawsze należy skonsultować z lekarzem.

Zobacz także

O czym świadczą podwyższone próby wątrobowe? Przyczyny nieprawidłowych wyników

Wysokie próby wątrobowe to znak, że w organizmie dzieje się coś złego. Aby postawić konkretną diagnozę, należy udać się z wynikami do lekarza. Choć nieznacznie podwyższone próby wątrobowe u dziecka czy dorosłego nie muszą być groźne, zawsze warto zasięgnąć opinii specjalisty. Jeżeli podwyższone próby wątrobowe wyraźnie przekraczają normę, konieczna będzie dalsza diagnostyka i wprowadzenie leczenia. Przyczyn podwyższonych prób wątrobowych może być wiele. O czym mogą świadczyć nieprawidłowe wyniki poszczególnych parametrów?

  • podwyższone ALAT – żółtaczka mechaniczna, mononukleoza, zapalenie wątroby,
  • podwyższone ASPAT – żółtaczka mechaniczna, zapalenie wątroby, jej marskość lub stłuszczenie, przebyty zawał, uszkodzenie wątroby pod wpływem spożywania alkoholu lub przedawkowania leków,
  • podwyższone GGTP – nadużywanie alkoholu, niedrożność dróg żółciowych, rak wątroby,
  • podwyższone ALP – choroby wątroby jak zapalenie, gruźlica czy marskość oraz schorzenia dróg żółciowych, nerek lub kości,
  • podwyższone LDH – zapalenie wątroby, mięśnia sercowego lub płuc, nowotwory, anemia, stany zapalne dróg żółciowych,
  • podwyższona bilirubina całkowita – zaburzenia pracy wątroby, żółtaczka.

Jak obniżyć próby wątrobowe?

Jak szybko obniżyć próby wątrobowe? Niestety nie ma jednej sprawdzonej metody. Sposób leczenia podwyższonych prób wątrobowych zależy od przyczyn nieprawidłowych wyników. Często konieczne są dalsze badania, a wprowadzenie właściwej terapii odbywa się pod ścisłą kontrolą lekarza.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

kobieta zgrzytająca zębami

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

dziecko z wysypką

Różyczka u dzieci i dorosłych – objawy, leczenie i szczepienie

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku