Przejdź do treści

Co to jest cholestaza i jak się objawia? Cholestaza ciężarnych – czy jest powodem do niepokoju?

kobieta cierpiąca na cholestazę dotyka brzucha
Fot. blackday / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Frytki z batatów z domowym sosem aioli
Zdrowa przekąska na wieczór! Frytki z batatów z domowym sosem aioli
kobieta na ćwiczeniach
Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?
Ćwiczenia na nogi z obciążeniem
10 propozycji ćwiczeń na nogi z obcjążeniem
Obawiasz się zapalenia zatok? Oto co możesz zrobić, aby tego uniknąć
Oparzenia – czego nie robić, gdy się przydarzą
Oparzenia – dowiedz się, czego nie powinnaś robić, gdy ci się przydarzą

Pierwszym objawem cholestazy, czyli zaburzenia pracy komórek wątroby lub utrudnienia przepływu żółci w drogach żółciowych, jest zażółcenie skóry lub jej świąd. Przyczyn cholestazy jest wiele – od błahych, takich jak żółtaczka ciężarnych, do bardzo poważnych, jak rak trzustki.

W diagnostyce cholestazy ogromne znaczenie ma obraz kliniczny oraz dodatkowe badania laboratoryjne i obrazowe. Na ich podstawie lekarz jest w stanie odnaleźć przyczynę cholestazy oraz włączyć odpowiednie leczenie.

Co to jest cholestaza?

Cholestaza (potocznie zastój żółci) to zaburzenie czynności wątroby polegające na zwiększeniu we krwi oraz tkankach stężenia kwasów żółciowych. Jest ono wynikiem trudności w ich wydzielaniu z komórek wątroby, czasem też utrudnieniem przepływu przez drogi żółciowe znajdujące się wewnątrz wątroby (cholestaza wewnątrzwątrobowa) lub na zewnątrz wątroby (cholestaza zewnątrzwątrobowa). Chorobie tej może, ale nie musi towarzyszyć żółtaczka.

żółtaczka

Przyczyny cholestazy

Do przyczyn związanych z zaburzeniami wytwarzania kwasów żółciowych (w przypadku cholestazy wewnątrzwątrobowej) należą:

  • marskość wątroby związana z nadużywaniem alkoholu, pozapalna, metaboliczna;
  • toksyczne uszkodzenie komórek wątroby – sepsa, ostre zatrucie alkoholem, zatrucie lekami lub substancjami toksycznymi. Cholestazę mogą wywoływać zioła chińskie, które w swoim składzie mają lukrecję oraz mieszanki zawierające glistnik jaskółcze ziele i wyciąg z kory szakłaku amerykańskiego, które są dostępne jako suplementy diety i używane przez pacjentów na różne dolegliwości;
  • nowotwory wątroby – pierwotne oraz przerzuty do tego narządu;
  • zakażenia – najczęściej wirusowe zapalenia wątroby, ale także inne choroby związane z martwicą komórek wątroby, ropień wątroby;
  • zaburzenia układu krążenia – niewydolność serca, zespół Budda i Chiariego;
  • przyjmowanie środków antykoncepcyjnych.

Cholestaza zewnątrzwątrobowa, inaczej żółtaczka mechaniczna, dotyczy osób z:

  • chorobami dróg żółciowych: kamicą, nowotworem, zapaleniem;
  • guzem trzustki.

Cholestaza ciążowa

Szczególną postacią cholestazy wewnątrzwątrobowej jest cholestaza w ciąży. Ma łagodny przebieg i pojawia się najczęściej dopiero w III trymestrze. Najbardziej narażone są osoby, u których w rodzinie kobiety zmagały się z tą dolegliwością. Jej przyczyną są zmiany hormonalne zachodzące w organizmie ciężarnej. Objawy cholestazy w ciąży są typowe dla tego schorzenia. Pierwszym zwiastunem choroby może być swędzenie skóry, które ustępuje ok. 2-3 tygodnie po porodzie. Cholestaza w ciąży może być przyczyną porodu przedwczesnego.

Zobacz także

Objawy cholestazy

W większości przypadków pierwszym objawem cholestazy jest żółtaczka, która początkowo pojawia się na twardówkach, następnie na skórze, ustępuje natomiast w odwrotnej kolejności.

Innym charakterystycznym objawem cholestazy, szczególnie pozawątrobowej, jest odbarwienie stolca w wyniku zmniejszonego przedostawania się bilirubiny do układu pokarmowego. Mocz z kolei ciemnieje z powodu zwiększenia wydalania bilirubiny związanej przez układ moczowy.

Osoby z cholestazą skarżą się zwykle na uporczywe swędzenie, co w konsekwencji prowadzi do drapania się i pozostawiania śladów na skórze – przeczosów. Charakterystyczne dla świądu jest to, że pojawia się najczęściej wieczorem, po kąpieli, czyli rozgrzaniu ciała.

Jakie badania w cholestazie należy wykonać?

Rozpoznanie choroby opiera się na obrazie klinicznym oraz zleconych badaniach dodatkowych. Podstawowe badania laboratoryjne w diagnostyce cholestazy obejmują:

  • poziom bilirubiny związanej, niezwiązanej oraz całkowitej (żółtaczka na skórze pojawia się już przy stężeniu 2,5 mg/dl),
  • czynność wątroby – enzymy wątrobowe,
  • badanie ogólne moczu.

Dodatkowo konieczne może być wykonanie badań wirusologicznych, panelu toksykologicznego, badań immunologicznych. Jeśli podejrzewa się cholestazę zewnątrzwątrobową, lekarz zleca badanie USG. W przypadku uwidocznienia za jego pomocą poszerzenia przewodów żółciowych, kolejnym etapem jest wykonanie bardziej zaawansowanych badań obrazowych. W ostatecznych przypadkach i przy ujemnych wynikach wyżej wymienionych badań konieczne może być wykonanie biopsji wątroby.

Leczenie cholestazy

To, jak powinna być leczona cholestaza, zależy od choroby, która ją wywołała. Konieczna jest abstynencja alkoholowa, odstawienie leków działających destrukcyjnie na wątrobę, a także ziołowych suplementów diety. Lekarz może zlecić podanie leków rozszerzających drogi żółciowe oraz zaproponować tak zwane leki żółciopędne – kwas ursodeoksycholowy. Cholestaza w ciąży leczona jest zwykle za jego pomocą w celu łagodzenia objawów.

Dieta w cholestazie powinna być wzbogacona w kwasy tłuszczowe nienasycone, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K). Należy pamiętać też o odpowiednim nawodnieniu organizmu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
G. Bręborowicz, Ginekologia i położnictwo, t. I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

Zgaga – jak jej uniknąć? Poznaj kilka sposobów

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości

lekarze wykonujący zabieg kauteryzacji

Co to jest kauteryzacja? Wskazania do wykonania zabiegu i jego przebieg

Starsza kobieta z otępieniem

Otępienie – czym jest? Przyczyny i objawy chorób otępiennych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

Płaczące dziecko cierpiące na zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej – jakie są ich przyczyny i jak z nimi walczyć?

Wykonywane procesu defibrylacji

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

ilustracja przedstawiająca adenowirus

Co to jest adenowirus? Charakterystyczne objawy i leczenie

Komar zakażający człowieka febrą

Febra – jakie są przyczyny i objawy żółtej gorączki? W jaki sposób można zarazić się febrą?

Chłopiec z zespołem Williamsa kulący się pod ścianą

Zespół Williamsa – jakie są przyczyny i objawy tej genetycznej choroby?