Przejdź do treści

Co to jest cholestaza i jak się objawia? Cholestaza ciężarnych – czy jest powodem do niepokoju?

kobieta cierpiąca na cholestazę dotyka brzucha
Fot. blackday / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Koronawirus - lotnisko / gettyimages
Koronawirus w Polsce? Ministerstwo Zdrowia uspokaja: żadna z badanych przez PZH próbek nie jest pozytywna
Choroby rzadkie / istock
Mogą dotyczyć nawet 2,5 mln Polaków. 29 lutego obchodzimy Światowy Dzień Chorób Rzadkich
nalewanie kawy do kubka
Kawa i jej wpływ na zdrowie. Poznaj wszystkie zalety picia kawy
Choroba Hashimoto - dieta / istock
„Istnieje takie przeświadczenie, że jak chorujemy na Hashimoto, to możemy zapomnieć o efektach odchudzania” – pisze Roksana Środa, dietetyczka
Kobieta z chorym dzieckiem - mokowiscydoza
Mukowiscydoza, czyli „choroba słonego potu”. Pediatra wyjaśnia, co powinno jeść dziecko, które się z nią zmaga

Pierwszym objawem cholestazy, czyli zaburzenia pracy komórek wątroby lub utrudnienia przepływu żółci w drogach żółciowych, jest zażółcenie skóry lub jej świąd. Przyczyn cholestazy jest wiele – od błahych, takich jak żółtaczka ciężarnych, do bardzo poważnych, jak rak trzustki.

W diagnostyce cholestazy ogromne znaczenie ma obraz kliniczny oraz dodatkowe badania laboratoryjne i obrazowe. Na ich podstawie lekarz jest w stanie odnaleźć przyczynę cholestazy oraz włączyć odpowiednie leczenie.

Co to jest cholestaza?

Cholestaza (potocznie zastój żółci) to zaburzenie czynności wątroby polegające na zwiększeniu we krwi oraz tkankach stężenia kwasów żółciowych. Jest ono wynikiem trudności w ich wydzielaniu z komórek wątroby, czasem też utrudnieniem przepływu przez drogi żółciowe znajdujące się wewnątrz wątroby (cholestaza wewnątrzwątrobowa) lub na zewnątrz wątroby (cholestaza zewnątrzwątrobowa). Chorobie tej może, ale nie musi towarzyszyć żółtaczka.

żółtaczka

Przyczyny cholestazy

Do przyczyn związanych z zaburzeniami wytwarzania kwasów żółciowych (w przypadku cholestazy wewnątrzwątrobowej) należą:

  • marskość wątroby związana z nadużywaniem alkoholu, pozapalna, metaboliczna;
  • toksyczne uszkodzenie komórek wątroby – sepsa, ostre zatrucie alkoholem, zatrucie lekami lub substancjami toksycznymi. Cholestazę mogą wywoływać zioła chińskie, które w swoim składzie mają lukrecję oraz mieszanki zawierające glistnik jaskółcze ziele i wyciąg z kory szakłaku amerykańskiego, które są dostępne jako suplementy diety i używane przez pacjentów na różne dolegliwości;
  • nowotwory wątroby – pierwotne oraz przerzuty do tego narządu;
  • zakażenia – najczęściej wirusowe zapalenia wątroby, ale także inne choroby związane z martwicą komórek wątroby, ropień wątroby;
  • zaburzenia układu krążenia – niewydolność serca, zespół Budda i Chiariego;
  • przyjmowanie środków antykoncepcyjnych.

Cholestaza zewnątrzwątrobowa, inaczej żółtaczka mechaniczna, dotyczy osób z:

  • chorobami dróg żółciowych: kamicą, nowotworem, zapaleniem;
  • guzem trzustki.

Cholestaza ciążowa

Szczególną postacią cholestazy wewnątrzwątrobowej jest cholestaza w ciąży. Ma łagodny przebieg i pojawia się najczęściej dopiero w III trymestrze. Najbardziej narażone są osoby, u których w rodzinie kobiety zmagały się z tą dolegliwością. Jej przyczyną są zmiany hormonalne zachodzące w organizmie ciężarnej. Objawy cholestazy w ciąży są typowe dla tego schorzenia. Pierwszym zwiastunem choroby może być swędzenie skóry, które ustępuje ok. 2-3 tygodnie po porodzie. Cholestaza w ciąży może być przyczyną porodu przedwczesnego.

Zobacz także

Objawy cholestazy

W większości przypadków pierwszym objawem cholestazy jest żółtaczka, która początkowo pojawia się na twardówkach, następnie na skórze, ustępuje natomiast w odwrotnej kolejności.

Innym charakterystycznym objawem cholestazy, szczególnie pozawątrobowej, jest odbarwienie stolca w wyniku zmniejszonego przedostawania się bilirubiny do układu pokarmowego. Mocz z kolei ciemnieje z powodu zwiększenia wydalania bilirubiny związanej przez układ moczowy.

Osoby z cholestazą skarżą się zwykle na uporczywe swędzenie, co w konsekwencji prowadzi do drapania się i pozostawiania śladów na skórze – przeczosów. Charakterystyczne dla świądu jest to, że pojawia się najczęściej wieczorem, po kąpieli, czyli rozgrzaniu ciała.

Jakie badania w cholestazie należy wykonać?

Rozpoznanie choroby opiera się na obrazie klinicznym oraz zleconych badaniach dodatkowych. Podstawowe badania laboratoryjne w diagnostyce cholestazy obejmują:

  • poziom bilirubiny związanej, niezwiązanej oraz całkowitej (żółtaczka na skórze pojawia się już przy stężeniu 2,5 mg/dl),
  • czynność wątroby – enzymy wątrobowe,
  • badanie ogólne moczu.

Dodatkowo konieczne może być wykonanie badań wirusologicznych, panelu toksykologicznego, badań immunologicznych. Jeśli podejrzewa się cholestazę zewnątrzwątrobową, lekarz zleca badanie USG. W przypadku uwidocznienia za jego pomocą poszerzenia przewodów żółciowych, kolejnym etapem jest wykonanie bardziej zaawansowanych badań obrazowych. W ostatecznych przypadkach i przy ujemnych wynikach wyżej wymienionych badań konieczne może być wykonanie biopsji wątroby.

Leczenie cholestazy

To, jak powinna być leczona cholestaza, zależy od choroby, która ją wywołała. Konieczna jest abstynencja alkoholowa, odstawienie leków działających destrukcyjnie na wątrobę, a także ziołowych suplementów diety. Lekarz może zlecić podanie leków rozszerzających drogi żółciowe oraz zaproponować tak zwane leki żółciopędne – kwas ursodeoksycholowy. Cholestaza w ciąży leczona jest zwykle za jego pomocą w celu łagodzenia objawów.

Dieta w cholestazie powinna być wzbogacona w kwasy tłuszczowe nienasycone, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K). Należy pamiętać też o odpowiednim nawodnieniu organizmu.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
G. Bręborowicz, Ginekologia i położnictwo, t. I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Kobieta słucha muzyki i żuję gumę, robiąc z niej balona

Jak długo organizm trawi gumę do żucia? Czy guma może przykleić się do ścian żołądka? Odpowiada dietetyczka

schabowy

10 ciężkostrawnych potraw, które można uczynić lżejszymi dla naszego żołądka

Czego nie warto robić na pusty żołądek

Nie tylko picie kawy czy gazowanych słodkich napojów. Sprawdź czego jeszcze nie warto robić na pusty żołądek

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co na zgagę po świętach

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

szklanka wody

Ból żołądka – jak sobie pomóc?

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Operacyjne zmniejszenie żołądka sposobem na nadwagę?

Operacyjne zmniejszenie żołądka sposobem na nadwagę?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?