Przejdź do treści

Astygmatyzm – co to jest? Test, objawy, przyczyny, leczenie

Kobieta robi test na astygmatyzm
Jak wygląda test na astygmatyzm? Fot. YakobchukOlena / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak ciężarne Polki czują się podczas wizyt ginekologicznych? „To nie są utopijne potrzeby, z 'innego świata'”
Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska
„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska
Jeśli na zewnątrz wieje wiatr, lepiej mieć na sobie maseczkę ochronną – alarmują naukowcy
Szczepienie
Szczepionka na COVID-19 chroni przed innymi rodzajami koronawirusa? Najnowsze badania rozwiewają wątpliwości
"Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym" - podkreśla psycholog Dominik Haak
„Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym” – podkreśla psycholog i seksuolog Dominik Haak

Astygmatyzm dotyczy aż 40 proc. ludzi na całym globie. Ta wada wzroku może znacznie utrudniać pracę w wielu profesjach lub nawet uniemożliwiać wykonywanie niektórych zawodów. Jeśli zaczyna tobie dokuczać widzenie „za mgłą”, należy sprawdzić, czy przypadkiem powodem nie jest właśnie astygmatyzm. Jakie są jego inne objawy i jak go leczyć?

Co to jest astygmatyzm?

Astygmatyzm to bardzo popularna wada wzroku, która zazwyczaj wymaga noszenia okularów lub soczewek kontaktowych. Najprościej rzecz ujmując – przy astygmatyzmie rogówka lub soczewka oka rozciągają się i ulegają deformacji. Wada, określana mianem „niezborności oka”, charakteryzuje się zatem zniekształconym polem widzenia. Warto jak najszybciej zwrócić uwagę na jej objawy, ponieważ nieleczony astygmatyzm, np. u dzieci, może skutkować różnymi powikłaniami, w tym zezem.

Przyczyny astygmatyzmu

Astygmatyzm spowodowany jest deformacją gałki ocznej. W większości przypadków wada dotyczy obu oczu, jednak jej natężenie w każdym z nich może być różne. Choroba jest zazwyczaj wrodzona, jednak może spowodować ją szereg innych czynników, takich jak: uraz oka, operacje czy stany zapalne, mówi się wówczas o astygmatyzmie wtórnym. Owa wada wzroku jest jedną z trzech najczęściej występujących na świecie, wraz z krótkowzrocznością i dalekowzrocznością. Równie często dotyka mężczyzn i kobiet.

Osoba z astygmatyzmem nieco inaczej postrzega rzeczywistość. Obraz jest nieostry, zamglony lub rozmyty, a kontury są niewyraźne. Można wyróżnić dwa rodzaje astygmatyzmu, które są związane bezpośrednio z przyczynami, które go wywołały.

  1. Astygmatyzm rogówkowy – powstaje w wyniku nieprawidłowości w kształcie rogówki. Osoby z tym rodzajem choroby mogą być krótkowzroczne (astygmatyzm krótkowzroczny), mieć nadwzroczność (astygmatyzm nadwzroczny) lub obie wady (astygmatyzm mieszany).
  2. Astygmatyzm soczewki – to astygmatyzm powstały na skutek nieprawidłowego kształtu soczewki, wrodzonej wady soczewki lub w następstwie zaćmy.

Astygmatyzm – test

Poniżej podajemy najważniejsze informacje o testach na astygmatyzm.

Internetowy test na astygmatyzm

Każda osoba, która podejrzewa u siebie astygmatyzm, może wykonać prosty, internetowy test. Istnienie wady wzroku musi być jednak potwierdzone przez okulistę. Do wykonania testu potrzebne jest tzw. lustro astygmatyczne. Jest to rysunek składający się z prostych linii, ustawionych pod różnym kątem, wychodzących z jednego punktu.

Test na astygmatyzm jest bardzo prosty i pozwala wstępnie zweryfikować wadę wzroku. Wystarczy:

  • popatrzeć na obrazek w odległości około 35 cm od ekranu,
  • zakryć lewe oko i sprawdzić, czy linie poziome i pionowe są tak samo wyraźne,
  • powtórzyć tę samą czynność przy prawym oku i sprawdzić, jak teraz wyglądają linie poziome i pionowe.

Jeśli widziane linie są tak samo ciemne, grube i wyraźne, nie trzeba się niepokoić. Jeśli jednak linie pionowe wydają się grubsze od poziomych lub na odwrót, bądź też wydają się pofalowane a odległości pomiędzy nimi różne, może to sugerować występowanie astygmatyzmu.  Należy wówczas zgłosić się do okulisty.

Testy na astygmatyzm u okulisty

Najbardziej wiarygodny test na astygmatyzm można wykonać właśnie u okulisty. Narzędziem wykorzystywanym w rozpoznawaniu tej wady był początkowo kreatoskop – krążek z białymi oraz czarnymi, naprzemiennymi kręgami. Badanie polegało na obserwacji odbicia krążka na rogówce.

W dzisiejszej medycynie oś oraz niezborność oka mierzona jest oftalmometrem Javala. Urządzenie to służy do mierzenia promienia krzywizny rogówki. Uzyskane wartości mają za zadanie wykluczyć lub potwierdzić astygmatyzm.

Najbardziej skutecznym testem na astygmatyzm jest badanie za pomocą wideokartografii komputerowej. Wykorzystywany jest do niego wcześniej wspomniany kreatoskop. Jego obraz rzucony na rogówkę jest rejestrowany przez kamerę, przesyłany do komputera i odpowiednio analizowany przez lekarza. Wynikiem badania jest mapa rogówki, zawierająca jej powierzchnię, przekrój powierzchni oraz wartości krzywizn. Badanie to wykonuje się zawsze przed laserową korekcją wady.

Na co dzień lekarze wykorzystują też autorefraktometr, który jest wyposażony w kreatograf – to automatyczne badanie refrakcji oka. Jest nieinwazyjne, bezbolesne i polega na obserwacji oka przez wyżej wymienione przyrządy. Badanie to jest potocznie nazywane komputerowym badaniem wzroku. Mierzy ostrość widzenia i niezborność rogówki. Aby je wykonać, niezbędne jest wyeliminowanie akomodacji oka, czyli zmuszenie źrenicy do niepowiększania i niezmniejszania się w czasie patrzenia na przedmioty z różnych odległości. Zniesienie akomodacji oka opiera się na podaniu kropli z atropiną, które ją zatrzymują. Efektem tego jest mocno rozmazane widzenie. Do lekarza należy udać się wówczas z osobą towarzyszącą, ponieważ prowadzenie samochodu jest niemożliwe po badaniu z użyciem tego składnika.

Refrakcja oka - czym jest i jakie mogą być jej zaburzenia

Astygmatyzm – objawy

Objawy astygmatyzmu mogą mieć różne nasilenie, ale wśród nich, najczęściej występują:

  • zamglone widzenie (tego, co blisko i co dalej),
  • częste bóle głowy (w okolicach czoła),
  • mruganie w celu poprawy widzenia,
  • tarcie oczu, które mogą łzawić lub piec,
  • problemy z wyczuwaniem przestrzeni,
  • przekrzywianie głowy,
  • widzenie gwiazd jako plamek.

Do tego:

  • pionowe lub poziome linie wydają są bardziej wyraźne,
  • wysiłek wzrokowy skutkuje zmęczeniem,
  • może pojawiać się podwójny obraz.

Przedmioty obserwowane przez osobę z astygmatyzmem oka mogą wydawać się zamglone, a ich krawędzie rozmazane. Osoby zmagające się z astygmatyzmem mogą widzieć linie proste jako krzywe lub częściowo zakrzywiające się. Kontury widzianych obiektów są nieostre.

Zaburzenie widzenia jest utrudnieniem w codziennym życiu. Brak korekcji tej wady może doprowadzić do pojawienia się nie tylko bólów głowy, ale i dużego zmęczenia podczas pracy przy komputerze. Osoby z astygmatyzmem mają trudności z prowadzeniem samochodu po zmroku – nadjeżdżające światła nie są widziane przez nich punktowo, są bardzo rozlane i przez to bardziej oślepiające. Z tego powodu podróż samochodem po zmroku może być męcząca i niebezpieczna.

Osoby z astygmatyzmem mogą przejawiać również niechęć do takich codziennych aktywności jak czytanie czy nauka. Powikłaniem nieleczonego astygmatyzmu jest często zapalenie spojówek lub brzegów powiek. Zaobserwowanie powyższych objawów powinno więc skłonić do wizyty u okulisty. Można ją poprzedzić wykonaniem wcześniej wspomnianego testu w internecie.

oczy

Leczenie astygmatyzmu

Astygmatyzm można leczyć na różne sposoby. Zależy to głównie od stopnia zaawansowania choroby oraz jej przyczyn. Podczas konsultacji lekarz mierzy krzywiznę rogówki i przeprowadza pomiar refrakcji. Konieczne jest także zbadanie ciśnienia śródgałkowego w oku.

Astygmatyzm a okulary

U osób, które mają astygmatyzm, okulary są jedną z najpopularniejszych i najtańszych metod pozwalających na jego korekcję. Należy jednak pamiętać, że powinny być one wyposażone w specjalne szkła cylindryczne. Ich działanie polega na tym, że odwzorowują kształt rogówki, załamując światło w płaszczyźnie pionowej i poziomej w odmienny sposób.

Zazwyczaj lekarze zalecają korzystanie ze szkieł słabszych, a dopiero później z mocniejszych – wynika to z tego, że ciężko jest się do takich okularów przyzwyczaić. W przypadku, gdy wada jest niewielka, zazwyczaj nie ma potrzeby noszenia okularów przez cały czas, ale tylko podczas czytania, jazdy samochodem czy też przy komputerze.

Soczewki na astygmatyzm

Czy trzeba nosić okulary przy astygmatyzmie? Jak się okazuje, niekoniecznie. Aby poprawić widzenie, stosuje się także soczewki kontaktowe toryczne z cylindrem (miękkie i twarde). Wyróżniają się one kształtem, przypominają bowiem przeciętego na pół obwarzanka. Ich dolna strefa jest grubsza, dzięki czemu zahamowana zostaje ich rotacja w oku. Soczewki na astygmatyzm umożliwiają duże pole widzenia, polecane są także przy uprawianiu różnych aktywności sportowych. To doskonała alternatywa dla osób, które nie chcą nosić okularów.

W przypadku bardziej zaawansowanej wady lub gdy rogówka jest znacznie zniekształcona, zalecane soczewki na astygmatyzm to soczewki twarde. Dobrze dobrane szkła kontaktowe powodują, że astygmatyzm nie powinien przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu. Aby dobrać odpowiedni rodzaj soczewek, należy jednak wcześniej porozmawiać z lekarzem.

Operacja na astygmatyzm

Jeśli chodzi o astygmatyzm, leczenie operacyjne może całkowicie przywrócić właściwą ostrość wzroku i co za tym idzie – powrót do normalnego trybu życia.  Do metod operacyjnych zalicza się m.in:

  • zabieg laserowy PRK – prowadzi do odpowiedniego wyprofilowania rogówki, która – w efekcie – odpowiednio ogniskuje obraz na siatkówkę,
  • zabieg laserowy LASIK – jest to jedna z najnowocześniejszych metod, która umożliwia odzyskanie pełnej ostrości widzenia.

Laserowa operacja astygmatyzmu umożliwia korekcję wady nawet przy wartości -6.0 dioptrii. Odpowiednia metoda dobierana jest m.in. na podstawie topografii i grubości rogówki. Decydując się na zabieg laserowej korekcji astygmatyzmu, należy liczyć się z kosztami rzędu około 2 tys. zł. Niestety metoda nie jest refundowana przez NFZ. Co ciekawe, astygmatyzm można wyleczyć także podczas operacji zaćmy – w miejscu starej soczewki wstawia się wówczas nową soczewkę toryczną.

Astygmatyzm u dzieci

Astygmatyzm u dzieci można podejrzewać, gdy mają one problemy z odróżnieniem niektórych liter, na przykład „o” i „d”. Stanowi on u nich zwykle wadę wrodzoną. U niektórych dzieci rozwija się już w momencie narodzin lub we wczesnym okresie dziecięcym i już wtedy powinien być leczony. Nie wiadomo do końca, czy do jego pojawienia przyczynia się mutacja któregoś z genów. Skłonności do astygmatyzmu są jednak rodzinne i odnotowuje się je nieraz nawet u kilku pokoleń.

U dzieci astygmatyzm objawia się rozdrażnieniem, wrażliwością na światło i ciągłym pocieraniem oczu. U najmłodszych można również zaobserwować zainteresowanie przedmiotami stojącym bardzo blisko lub bardzo daleko. W późniejszym czasie astygmatyzm może skutkować problemami z koncentracją i czytaniem, co z kolei skutkuje gorszymi ocenami w szkole. Nieleczony astygmatyzm u dziecka może spowodować nawet utratę wzroku.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4004377/
  2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10884927/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17177660/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24635572/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Kobieta kąpie się w morzu

„Soczewki kontaktowe to nie szampon, żeby w razie czego kupić sobie inny w pierwszym lepszym sklepie” – pisze optometrystka Justyna Nater odnośnie używania soczewek na urlopie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Sokoli wzrok po borówkach - optometrystka wyjaśnia, ile w tym prawdy

Borówki panaceum na problemy ze wzrokiem? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Kobiece odbicie w lusterku

Kładziesz na oczy ciepłe woreczki z herbatą? Optometrystka Justyna Nater wyjaśnia, czy to dobry pomysł

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Dlaczego nie wolno patrzeć „gołym okiem” na Słońce? Wyjaśnia optometrystka

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?