Przejdź do treści

Refrakcja oka – czym jest i jakie zaburzenia mogą się z nią wiązać?

Refrakcja oka - czym jest i jakie mogą być jej zaburzenia
Refrakcja oka - czym jest i jakie mogą być jej zaburzenia / iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta w lesie
Kleszczowe zapalenie mózgu – jak się objawia, czym jest spowodowane, jak wygląda leczenie?
Trąd – jakie są objawy tej zapomnianej choroby?
Kobieta w ciąży siedzi na łóżku
Z czego składa się pępowina i jaka jest jej rola? Wyjaśnia Położna Kasia
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nadmierna potliwość – o czym świadczy, jakie są przyczyny?

Refrakcja i akomodacja oka to dwa mechanizmy odpowiedzialne za prawidłowe, ostre widzenie.  Gdy ich działanie jest zaburzone, powstają wady wzroku. Sprawdź, jak je rozpoznać, jakie badania należy w tym celu wykonać i jak wygląda leczenie.

Co to jest refrakcja oka?

Sama refrakcja to inaczej załamanie światła. Dochodzi do niej również w ludzkim oku, wtedy jest mowa o refrakcji oka. Dzieje się tak, gdy do oka trafia światło i zostaje skupione w taki sposób, aby trafić do siatkówki i dać widoczny obraz tego, na co się patrzy.

Prawidłowe widzenie jest efektem przecięcia się promieni świetlnych dokładnie na siatkówce, która wyściela tylną część oka. Umożliwia to budowa oka – sama siatkówka jest światłoczułą warstwą komórek nerwowych, która przetwarza światło na sygnały nerwowe i właśnie dzięki temu człowiek widzi. Gdy wszystko działa poprawnie, mamy do czynienia z czymś, co w okulistyce określane jest jako „oko miarowe” – takie, które nie ma wady wzroku.  Przeciwieństwem emetropii, czyli miarowości oka, jest ametropia, niemiarowość oka.

Może się bowiem zdarzyć tak, że mechanizm refrakcji oka będzie zaburzony i wtedy pojawiają się wady refrakcji, popularnie zwane wadami wzroku.
Są to takie zmiany w oku, które powodują, że obraz ogniskowany jest przed lub za siatkówką. Pacjent bez okularów lub szkieł kontaktowych widzi obraz nieostry, zamazany.

Refrakcja oka – wady wzroku

Za prawidłowe i ostre widzenie odpowiada refrakcja oraz akomodacja oka. Zaburzone funkcjonowanie którejś z nich powoduje wady, które w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 określane są  jako H52 – zaburzenia refrakcji i akomodacji oka.

  • nadwzroczność, czyli dalekowzroczność – wada refrakcji oka polegająca na tym, że siatkówka jest za blisko soczewki oraz rogówki i przez to promienie świetlne nie przecinają się i nie powstaje ostry obraz;
  • krótkowzroczność – zaburzenia refrakcji polegające na niewłaściwej budowie oka, przez co promienie świetlne zbiegają się przed siatkówką;
  • astygmatyzm, czyli niezborność; to wada refrakcji oka wywołane zaburzoną symetrią oka – promienie światła załamują się inaczej w pionie niż w poziomie, a przez to powstaje rozmycie obrazu w jedną stronę i zniekształcenie widzenia,
  • starczowzroczność – jest to zaburzenie refrakcji i akomodacji postępujące z wiekiem, spowodowany  utratą elastyczności soczewki – w rezultacie pogorszona jest zdolność widzenia z bliska, czytania czy oglądania małych przedmiotów.
oczy wada wzroku okulary

Refrakcja oka – badanie

Do oceny wad oka najczęściej używa się standardowych metod, czyli np. tablic z różną wielkością liter. Takie badanie refrakcji oka rok po kroku wygląda w następujący sposób:  najpierw tablicę ogląda się jednym okiem i z różnych odległości, potem to samo robi się z drugim okiem. Jeśli zostanie wykryta wada, to badanie powtarza się, aby dobrać odpowiednie szkła. Używa sie do tego zazwyczaj tzw.  metoda Dondersa – subiektywna metoda badania wady refrakcji metoda Dondersa (polega na badaniu ostrości wzroku oka, gdy pacjent patrzy w dal przez specjalne oprawki, do których wkłada się soczewki o różnej mocy do czasu aż badany stwierdzi, że obraz jest najostrzejszy).

Kolejną metodą badania refrakcji oka jest użycie autorefraktometru, czyli urządzenia, które bada wszystko komputerowo. Jest to nowoczesna metoda stosowana już w wielu gabinetach. Pozwala szybko i sprawnie ocenić m.in.:

  • wielkość wady sferycznej (krótkowzroczność, nadwzroczność, korekta do bliży przy starczowzroczności),
  • wielkość astygmatyzmu w oku,
  • kąt astygmatyzmu.

Do innych badań pozwalających ocenić wadę wzroku należą:

  • Skiaskopia (retinoskopia) – to badanie oka polegające na obserwacji cienia poruszającego się w obrębie źrenicy przy oświetleniu oka; do badania służą specjalne listwy (linijki) lub koło Hessa z osadzonymi w nich soczewkami o różnej mocy; aby przeprowadzić badanie, należy farmakologiczne (przy pomocy atropiny) porazić mięsień rzęskowy odpowiadający za akomodację oka.
  • Keratometria Javala – określenie krzywizny rogówki;
  • USG projekcja A – badanie długości gałki ocznej;
  • IOL Master – biometria optyczna – bezkontaktowe i najdokładniejsze badanie długości gałki ocznej.

Refrakcja oka – leczenie wad

Najbardziej znaną wszystkim metodą walczenia z wadami jest korekcja poprzez użycie i dobranie odpowiednich szkieł, dzięki którym światło będzie odpowiednio skupiało się na soczewce. A wybór szkieł jest następujący:

  • w przypadku krótkowzroczności stosuje się szkła rozpraszające
  • w przypadku nadwzroczności stosuje się szkła skupiające
  • w przypadku dodatkowo pojawiające się astygmatyzmu stosuje się soczewki toryczne o nieregularnej grubości korygującej zaburzenia symetrii oka
  • przy starczowzroczności stosuje się okulary do czytania, aby zwiększyć komfort widzenia.

Popularne jest również stosowanie szkieł kontaktowych, które wymagają odpowiedniej higieny i przestrzegania zasad ich noszenia. Dla wielu osób soczewki są wygodniejszą opcją na co dzień, np. ze względów wykonywanej pracy.

Istnieje też możliwość trwałej korekty wad refrakcji i wykonuje się to zazwyczaj przy użyciu lasera, ale jest to już metoda, która wymaga ingerencji chirurgicznej i zabiegu, do którego trzeba zostać odpowiednio zdiagnozowanym.

Poza tym w określonych sytuacjach stosuje się metody bardziej złożone takie jak:

  • keratotomia (precyzyjne nacinanie powierzchni rogówki tak, by zmieniła swój kształt),
  • wszczepienie specjalnej soczewki korekcyjnej do wnętrza gałki ocznej.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Sól fizjologiczna do oczu / rawpixel

Stosujesz sól fizjologiczną do płukania oczu? Uważaj! Mitem jest, że nawilża

Zbliżenie oka z zaćmą

Zaćma – operacja, objawy, leczenie. Jakie są przyczyny katarakty?

badanie u optometrysty

Optometrystka Justyna Nater obala mity związane ze wzrokiem. Pocieranie jęczmienia na oku obrączką jednak nie działa?

Domowe sposoby na zapalenie spojówek. Jak leczyć?

Zapalenie spojówek: wirusowe, bakteryjne, alergiczne – objawy i leczenie

Krótkowzroczność, kobieta trzymająca okulary

Krótkowzroczność – rodzaje, przyczyny oraz sposoby leczenia miopii

Kobieta poddaje się leczeniu jaskry

Jaskra – poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby

Wierząc w teorie pseudonukowe, niszczysz sobie zdrowie. Optyczka wymienia najpopularniejsze z teorii, przez które można popsuć sobie wzrok

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Gotowe okulary do czytania / istock

Gotowe okulary do czytania kupisz w wielu sklepach i drogeriach. Czy są bezpieczne? Optometrystka wyjaśnia

dr n. med. Małgorzata Zaraś / CMP

Dr n. med. Małgorzata Zaraś obala mity na temat zabiegu laserowej korekcji wzroku: jak przy każdej procedurze zabiegowej pojawia się wiele pytań, a w internecie krążą niesamowite historie

Kobieta w okularach stoi na tle jadącego pociągu

Czy okulary rozleniwiają wzrok? Wyjaśnia optometrystka

Soczewki kontaktowe czy okulary na czas pandemii? Lekarze nie mają wątpliwości – soczewki to prosta droga do infekcji

Soczewki kontaktowe czy okulary na czas pandemii? Lekarze nie mają wątpliwości – soczewki to prosta droga do infekcji

Okulary przeciwsłoneczne – nie kupuj ich na oko! Ekspert tłumaczy, jak dobrać okulary, żeby nie zaszkodzić zdrowiu

Okulary przeciwsłoneczne – nie kupuj ich na oko! Ekspert tłumaczy, jak dobrać okulary, żeby nie zaszkodzić zdrowiu

Podkrążone oczy - przyczyny i sposoby na walkę z nimi

Podkrążone oczy – przyczyny i sposoby na walkę z nimi

Kobieta z dziećmi na kanapie - koronawirus

Dlaczego dzieciom tak bardzo brakuje teraz placów zabaw? Wyjaśnia fizjoterapeutka Małgorzata Paleczny

Choroby oczu i wady wzroku - sprawdź najczęstsze dolegliwości

Choroby oczu i wady wzroku – sprawdź najczęstsze dolegliwości

heterochromia - kobieta o dwóch różnych kolorach oczu

Heterochromia – przyczyny i rodzaje. Jak leczyć heterochromię oczu?

kobieta ze smartfonem

Nasze oczy nie lubią smartfonów. Co robić, by nie zrujnować sobie wzroku? – radzi specjalistka

zdziwiony niemowlak

Babcia zwraca uwagę, by maluch nie patrzył „za siebie”? Ma rację. Lepsze „sprowadzanie wzroku w dół”

Sposoby na zmęczone oczy

6 sposobów na zmęczone oczy

Ślepota zmierzchowa, kurza ślepota. Czy kierowcy mają się czego bać?

soczewki

Problem z soczewkami kontaktowymi? Sprawdź, z czego może wynikać

Oko kobiety

Coś ci wpadło do oka? Okulista tłumaczy, co zrobić

Test Amslera – na czym polega ten rodzaj badania wzroku?

Test Amslera – na czym polega ten rodzaj badania wzroku?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę