Przejdź do treści

Refrakcja oka – czym jest i jakie zaburzenia mogą się z nią wiązać?

Refrakcja oka - czym jest i jakie mogą być jej zaburzenia
Refrakcja oka - czym jest i jakie mogą być jej zaburzenia / iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pij wodę jesienią! Poznaj 4 najważniejsze powody, dla których warto to robić
Skąd się bierze nudny seks? Wyjaśnia Alicja Długołęcka
Kobieta siedzi przy stole z książką
Naukowcy odkryli przeciwciała, które niszczą stare komórki. Dzięki temu będzie można spowolnić procesy starzenia?
Zendaya
Zendaya wyznała, że social media wyzwalają u niej stany lękowe. „Staję się niespokojna, za dużo myślę i analizuję”
yoga twarzy joga
Joga dla twarzy. Ćwiczenia przywrócą skórze blask i wygładzą zmarszczki

Refrakcja i akomodacja oka to dwa mechanizmy odpowiedzialne za prawidłowe, ostre widzenie.  Gdy ich działanie jest zaburzone, powstają wady wzroku. Sprawdź, jak je rozpoznać, jakie badania należy w tym celu wykonać i jak wygląda leczenie.

Co to jest refrakcja oka?

Sama refrakcja to inaczej załamanie światła. Dochodzi do niej również w ludzkim oku, wtedy jest mowa o refrakcji oka. Dzieje się tak, gdy do oka trafia światło i zostaje skupione w taki sposób, aby trafić do siatkówki i dać widoczny obraz tego, na co się patrzy.

Prawidłowe widzenie jest efektem przecięcia się promieni świetlnych dokładnie na siatkówce, która wyściela tylną część oka. Umożliwia to budowa oka – sama siatkówka jest światłoczułą warstwą komórek nerwowych, która przetwarza światło na sygnały nerwowe i właśnie dzięki temu człowiek widzi. Gdy wszystko działa poprawnie, mamy do czynienia z czymś, co w okulistyce określane jest jako „oko miarowe” – takie, które nie ma wady wzroku.  Przeciwieństwem emetropii, czyli miarowości oka, jest ametropia, niemiarowość oka.

Może się bowiem zdarzyć tak, że mechanizm refrakcji oka będzie zaburzony i wtedy pojawiają się wady refrakcji, popularnie zwane wadami wzroku.
Są to takie zmiany w oku, które powodują, że obraz ogniskowany jest przed lub za siatkówką. Pacjent bez okularów lub szkieł kontaktowych widzi obraz nieostry, zamazany.

Refrakcja oka – wady wzroku

Za prawidłowe i ostre widzenie odpowiada refrakcja oraz akomodacja oka. Zaburzone funkcjonowanie którejś z nich powoduje wady, które w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 określane są  jako H52 – zaburzenia refrakcji i akomodacji oka.

  • nadwzroczność, czyli dalekowzroczność – wada refrakcji oka polegająca na tym, że siatkówka jest za blisko soczewki oraz rogówki i przez to promienie świetlne nie przecinają się i nie powstaje ostry obraz;
  • krótkowzroczność – zaburzenia refrakcji polegające na niewłaściwej budowie oka, przez co promienie świetlne zbiegają się przed siatkówką;
  • astygmatyzm, czyli niezborność; to wada refrakcji oka wywołane zaburzoną symetrią oka – promienie światła załamują się inaczej w pionie niż w poziomie, a przez to powstaje rozmycie obrazu w jedną stronę i zniekształcenie widzenia,
  • starczowzroczność – jest to zaburzenie refrakcji i akomodacji postępujące z wiekiem, spowodowany  utratą elastyczności soczewki – w rezultacie pogorszona jest zdolność widzenia z bliska, czytania czy oglądania małych przedmiotów.
oczy wada wzroku okulary

Refrakcja oka – badanie

Do oceny wad oka najczęściej używa się standardowych metod, czyli np. tablic z różną wielkością liter. Takie badanie refrakcji oka rok po kroku wygląda w następujący sposób:  najpierw tablicę ogląda się jednym okiem i z różnych odległości, potem to samo robi się z drugim okiem. Jeśli zostanie wykryta wada, to badanie powtarza się, aby dobrać odpowiednie szkła. Używa sie do tego zazwyczaj tzw.  metoda Dondersa – subiektywna metoda badania wady refrakcji metoda Dondersa (polega na badaniu ostrości wzroku oka, gdy pacjent patrzy w dal przez specjalne oprawki, do których wkłada się soczewki o różnej mocy do czasu aż badany stwierdzi, że obraz jest najostrzejszy).

Kolejną metodą badania refrakcji oka jest użycie autorefraktometru, czyli urządzenia, które bada wszystko komputerowo. Jest to nowoczesna metoda stosowana już w wielu gabinetach. Pozwala szybko i sprawnie ocenić m.in.:

  • wielkość wady sferycznej (krótkowzroczność, nadwzroczność, korekta do bliży przy starczowzroczności),
  • wielkość astygmatyzmu w oku,
  • kąt astygmatyzmu.

Do innych badań pozwalających ocenić wadę wzroku należą:

  • Skiaskopia (retinoskopia) – to badanie oka polegające na obserwacji cienia poruszającego się w obrębie źrenicy przy oświetleniu oka; do badania służą specjalne listwy (linijki) lub koło Hessa z osadzonymi w nich soczewkami o różnej mocy; aby przeprowadzić badanie, należy farmakologiczne (przy pomocy atropiny) porazić mięsień rzęskowy odpowiadający za akomodację oka.
  • Keratometria Javala – określenie krzywizny rogówki;
  • USG projekcja A – badanie długości gałki ocznej;
  • IOL Master – biometria optyczna – bezkontaktowe i najdokładniejsze badanie długości gałki ocznej.

Refrakcja oka – leczenie wad

Najbardziej znaną wszystkim metodą walczenia z wadami jest korekcja poprzez użycie i dobranie odpowiednich szkieł, dzięki którym światło będzie odpowiednio skupiało się na soczewce. A wybór szkieł jest następujący:

  • w przypadku krótkowzroczności stosuje się szkła rozpraszające
  • w przypadku nadwzroczności stosuje się szkła skupiające
  • w przypadku dodatkowo pojawiające się astygmatyzmu stosuje się soczewki toryczne o nieregularnej grubości korygującej zaburzenia symetrii oka
  • przy starczowzroczności stosuje się okulary do czytania, aby zwiększyć komfort widzenia.

Popularne jest również stosowanie szkieł kontaktowych, które wymagają odpowiedniej higieny i przestrzegania zasad ich noszenia. Dla wielu osób soczewki są wygodniejszą opcją na co dzień, np. ze względów wykonywanej pracy.

Istnieje też możliwość trwałej korekty wad refrakcji i wykonuje się to zazwyczaj przy użyciu lasera, ale jest to już metoda, która wymaga ingerencji chirurgicznej i zabiegu, do którego trzeba zostać odpowiednio zdiagnozowanym.

Poza tym w określonych sytuacjach stosuje się metody bardziej złożone takie jak:

  • keratotomia (precyzyjne nacinanie powierzchni rogówki tak, by zmieniła swój kształt),
  • wszczepienie specjalnej soczewki korekcyjnej do wnętrza gałki ocznej.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta kąpie się w morzu

„Soczewki kontaktowe to nie szampon, żeby w razie czego kupić sobie inny w pierwszym lepszym sklepie” – pisze optometrystka Justyna Nater odnośnie używania soczewek na urlopie

Sokoli wzrok po borówkach - optometrystka wyjaśnia, ile w tym prawdy

Borówki panaceum na problemy ze wzrokiem? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów? Uważaj na oczy - ostrzega optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów Holi? Uważaj na oczy – ostrzega optometrystka Justyna Nater

Kobiece odbicie w lusterku

Kładziesz na oczy ciepłe woreczki z herbatą? Optometrystka Justyna Nater wyjaśnia, czy to dobry pomysł

Dlaczego nie wolno patrzeć „gołym okiem” na Słońce? Wyjaśnia optometrystka

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Twardówka – budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka

Tęczówka – budowa, funkcje i zapalenie tęczówki oka

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Ciało szkliste oka – funkcje, zmętnienie, leczenie

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Plamka ślepa – czym jest, wpływ na widzenie, test

Siatkówka oka – budowa, funkcje, zwyrodnienia

Soczewka oka – budowa, funkcje, schorzenia i leczenie

Plamka żółta – czym jest, choroby, przyczyny, leczenie

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy można spać w soczewkach kontaktowych? Optometrystka odpowiada

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Oko – budowa, funkcje, astygmatyzm i inne wady wzroku

Płaczące suche oko – co to jest? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Płaczące suche oko – co to jest i czym się objawia? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Test Schirmera – wskazania, rodzaje, przebieg badania

„Osoby niewidome są dużo aktywniejsze niż osoby widzące. Więcej chcą od życia, mają bardzo wysokie kompetencje” – mówią twórczynie projektu Wielozmysły

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?