Przejdź do treści

Refrakcja oka – czym jest i jakie zaburzenia mogą się z nią wiązać?

Refrakcja oka - czym jest i jakie mogą być jej zaburzenia
Refrakcja oka - czym jest i jakie mogą być jej zaburzenia / iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta z pączkami
Co zrobić, żeby pokonać ochotę na słodycze? Wyjaśnia dietetyczka
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek
Niedrożność nosa u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny
szalik zamiast maseczki? Lekarz: to nie jest dobry pomysł
„Maseczka nie jest częścią garderoby!”. Lekarz Aleksander Biesiada o zastępowaniu szalikiem maseczek
Kobieta wystawia twarz do słońca
Kiedy „nic mi się nie chce” to znak od organizmu, że czas zrobić sobie przerwę i odpocząć? Wyjaśnia psychoedukatorka

Refrakcja i akomodacja oka to dwa mechanizmy odpowiedzialne za prawidłowe, ostre widzenie.  Gdy ich działanie jest zaburzone, powstają wady wzroku. Sprawdź, jak je rozpoznać, jakie badania należy w tym celu wykonać i jak wygląda leczenie.

Co to jest refrakcja oka?

Sama refrakcja to inaczej załamanie światła. Dochodzi do niej również w ludzkim oku, wtedy jest mowa o refrakcji oka. Dzieje się tak, gdy do oka trafia światło i zostaje skupione w taki sposób, aby trafić do siatkówki i dać widoczny obraz tego, na co się patrzy.

Prawidłowe widzenie jest efektem przecięcia się promieni świetlnych dokładnie na siatkówce, która wyściela tylną część oka. Umożliwia to budowa oka – sama siatkówka jest światłoczułą warstwą komórek nerwowych, która przetwarza światło na sygnały nerwowe i właśnie dzięki temu człowiek widzi. Gdy wszystko działa poprawnie, mamy do czynienia z czymś, co w okulistyce określane jest jako „oko miarowe” – takie, które nie ma wady wzroku.  Przeciwieństwem emetropii, czyli miarowości oka, jest ametropia, niemiarowość oka.

Może się bowiem zdarzyć tak, że mechanizm refrakcji oka będzie zaburzony i wtedy pojawiają się wady refrakcji, popularnie zwane wadami wzroku.
Są to takie zmiany w oku, które powodują, że obraz ogniskowany jest przed lub za siatkówką. Pacjent bez okularów lub szkieł kontaktowych widzi obraz nieostry, zamazany.

Refrakcja oka – wady wzroku

Za prawidłowe i ostre widzenie odpowiada refrakcja oraz akomodacja oka. Zaburzone funkcjonowanie którejś z nich powoduje wady, które w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 określane są  jako H52 – zaburzenia refrakcji i akomodacji oka.

  • nadwzroczność, czyli dalekowzroczność – wada refrakcji oka polegająca na tym, że siatkówka jest za blisko soczewki oraz rogówki i przez to promienie świetlne nie przecinają się i nie powstaje ostry obraz;
  • krótkowzroczność – zaburzenia refrakcji polegające na niewłaściwej budowie oka, przez co promienie świetlne zbiegają się przed siatkówką;
  • astygmatyzm, czyli niezborność; to wada refrakcji oka wywołane zaburzoną symetrią oka – promienie światła załamują się inaczej w pionie niż w poziomie, a przez to powstaje rozmycie obrazu w jedną stronę i zniekształcenie widzenia,
  • starczowzroczność – jest to zaburzenie refrakcji i akomodacji postępujące z wiekiem, spowodowany  utratą elastyczności soczewki – w rezultacie pogorszona jest zdolność widzenia z bliska, czytania czy oglądania małych przedmiotów.
oczy wada wzroku okulary

Refrakcja oka – badanie

Do oceny wad oka najczęściej używa się standardowych metod, czyli np. tablic z różną wielkością liter. Takie badanie refrakcji oka rok po kroku wygląda w następujący sposób:  najpierw tablicę ogląda się jednym okiem i z różnych odległości, potem to samo robi się z drugim okiem. Jeśli zostanie wykryta wada, to badanie powtarza się, aby dobrać odpowiednie szkła. Używa sie do tego zazwyczaj tzw.  metoda Dondersa – subiektywna metoda badania wady refrakcji metoda Dondersa (polega na badaniu ostrości wzroku oka, gdy pacjent patrzy w dal przez specjalne oprawki, do których wkłada się soczewki o różnej mocy do czasu aż badany stwierdzi, że obraz jest najostrzejszy).

Kolejną metodą badania refrakcji oka jest użycie autorefraktometru, czyli urządzenia, które bada wszystko komputerowo. Jest to nowoczesna metoda stosowana już w wielu gabinetach. Pozwala szybko i sprawnie ocenić m.in.:

  • wielkość wady sferycznej (krótkowzroczność, nadwzroczność, korekta do bliży przy starczowzroczności),
  • wielkość astygmatyzmu w oku,
  • kąt astygmatyzmu.

Do innych badań pozwalających ocenić wadę wzroku należą:

  • Skiaskopia (retinoskopia) – to badanie oka polegające na obserwacji cienia poruszającego się w obrębie źrenicy przy oświetleniu oka; do badania służą specjalne listwy (linijki) lub koło Hessa z osadzonymi w nich soczewkami o różnej mocy; aby przeprowadzić badanie, należy farmakologiczne (przy pomocy atropiny) porazić mięsień rzęskowy odpowiadający za akomodację oka.
  • Keratometria Javala – określenie krzywizny rogówki;
  • USG projekcja A – badanie długości gałki ocznej;
  • IOL Master – biometria optyczna – bezkontaktowe i najdokładniejsze badanie długości gałki ocznej.

Refrakcja oka – leczenie wad

Najbardziej znaną wszystkim metodą walczenia z wadami jest korekcja poprzez użycie i dobranie odpowiednich szkieł, dzięki którym światło będzie odpowiednio skupiało się na soczewce. A wybór szkieł jest następujący:

  • w przypadku krótkowzroczności stosuje się szkła rozpraszające
  • w przypadku nadwzroczności stosuje się szkła skupiające
  • w przypadku dodatkowo pojawiające się astygmatyzmu stosuje się soczewki toryczne o nieregularnej grubości korygującej zaburzenia symetrii oka
  • przy starczowzroczności stosuje się okulary do czytania, aby zwiększyć komfort widzenia.

Popularne jest również stosowanie szkieł kontaktowych, które wymagają odpowiedniej higieny i przestrzegania zasad ich noszenia. Dla wielu osób soczewki są wygodniejszą opcją na co dzień, np. ze względów wykonywanej pracy.

Istnieje też możliwość trwałej korekty wad refrakcji i wykonuje się to zazwyczaj przy użyciu lasera, ale jest to już metoda, która wymaga ingerencji chirurgicznej i zabiegu, do którego trzeba zostać odpowiednio zdiagnozowanym.

Poza tym w określonych sytuacjach stosuje się metody bardziej złożone takie jak:

  • keratotomia (precyzyjne nacinanie powierzchni rogówki tak, by zmieniła swój kształt),
  • wszczepienie specjalnej soczewki korekcyjnej do wnętrza gałki ocznej.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Osoby niewidome są dużo aktywniejsze niż osoby widzące. Więcej chcą od życia, mają bardzo wysokie kompetencje” – mówią twórczynie projektu Wielozmysły

Kobieta przyzdoboona kwiatkami na czole

Nie pocieraj oczu! Nawet podczas demakijażu. Optometrystka wyjaśnia, co ci grozi

„Słyszałam, że jak mam astygmatyzm, to nie mogę nosić soczewek kontaktowych". Optyczka odpowiada, czy tak rzeczywiście jest

„Słyszałam, że jak mam astygmatyzm, to nie mogę nosić soczewek kontaktowych”. Optyczka odpowiada, czy tak rzeczywiście jest

Utrata wzroku – chwilowa i nagła. Przyczyny nagłej ślepoty

Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega

Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega

Kobieta patrzy się w obiektyw. Przy twarzy ma kwiatki

Optometrystka Justyna Nater: żadne komputerowe badanie, ani jego wynik, nie jest receptą na okulary

Twarde soczewki, które zakładasz przed snem? To ortokorekcja

Dziewczynka w okularach

Rozwój wady wzroku u dziecka – jak wygląda w późniejszych latach? Wyjaśnia optometrystka

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Spanie w soczewkach kontaktowych

Spanie w soczewkach kontaktowych może być niebezpieczne? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater

Oczy kobiety

Jak zlikwidować worki pod oczami?

Kobieta idzie do samolotu

Jak zadbać o wzrok w trakcie podróży samolotem?

Chcesz mieć zdrowe oczy? Postaw na aktywność fizyczną

Sól fizjologiczna do oczu / rawpixel

Stosujesz sól fizjologiczną do płukania oczu? Uważaj! Mitem jest, że nawilża

Zbliżenie oka z zaćmą

Zaćma – operacja, objawy, leczenie. Jakie są przyczyny katarakty?

badanie u optometrysty

Optometrystka Justyna Nater obala mity związane ze wzrokiem. Pocieranie jęczmienia na oku obrączką jednak nie działa?

Domowe sposoby na zapalenie spojówek. Jak leczyć?

Zapalenie spojówek – przyczyny, rodzaje, leczenie, rodzaje

Krótkowzroczność, kobieta trzymająca okulary

Krótkowzroczność – rodzaje, przyczyny oraz sposoby leczenia miopii

Kobieta robi test na astygmatyzm

Astygmatyzm – co to jest? Test, objawy, przyczyny, leczenie

Kobieta poddaje się leczeniu jaskry

Jaskra – poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia choroby

Wierząc w teorie pseudonukowe, niszczysz sobie zdrowie. Optyczka wymienia najpopularniejsze z teorii, przez które można popsuć sobie wzrok

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Gotowe okulary do czytania / istock

Gotowe okulary do czytania kupisz w wielu sklepach i drogeriach. Czy są bezpieczne? Optometrystka wyjaśnia

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?