Choroba Peyroniego – co to jest?
Choroba Peyroniego to choroba zdiagnozowana po raz pierwszy w 1743 roku przez francuskiego lekarza de la Peyroniego. Schorzenie to polega na powstawaniu nieprawidłowych zmian w okolicy ciał jamistych prącia, co może zaburzyć procesy erekcji. Każde ciało jamiste prącia otoczone jest tzw. otoczką białawą – błoną, która w stanie spoczynku ma około 2 mm grubości, a podczas wzwodu – 0,5 mm grubości. Włóknienie i bliznowacenie osłonki białawej, rozwijające się w efekcie odkładanie się twardych blaszek łącznotkankowych prowadzą do deformacji prącia i bolesnych erekcji.
Choroba Peyroniego dotyczy około 1% mężczyzn, głównie w wieku 40 – 60 lat i cechuje się stopniowym rozwojem. W pierwszym etapie może przebiegać bezobjawowo, dopiero wraz z coraz większym zaawansowaniem zmian patologicznych w obrębie struktur łącznotkankowych prącia dochodzi do pojawienia się charakterystycznych objawów. Za pierwszy etap choroby Peyroniego uznaje się proces zapalny w obrębie otoczki białawej ciał jamistych. Stanowi zapalnemu towarzyszy wzmożona aktywność fibroblastów i przebudowa struktury otoczki białawej. Dochodzi do jej przebudowy, pogrubienia i utraty elastyczności, a ostatecznie – powstania płytek Peyroniego, czyli wapniejących struktur o charakterze tkanki bliznowatej. Bliznowacenie osłonki białawej prowadzi do powstania zgrubień, a także skrzywienia penisa; zaburza ponadto dopływ krwi do ciał jamistych prącia. Niekiedy może nawet dojść do zmiany grubości i długości prącia.
Rolki
Choroba Peyroniego – przyczyny
Przyczyny choroby Peyroniego są bardzo zróżnicowane. Jedną z wymienianych przyczyn są predyspozycje genetyczne, a także współistnienie rozmaitych schorzeń, a zwłaszcza:
- cukrzycy
- miażdżycy
- dny moczanowej
- zapalenia cewki moczowej
- nadciśnienia tętniczego
- kardiomiopatii
- reumatoidalnego zapalenia stawów
- kolagenozy
Wśród czynników ryzyka rozwoju choroby Peyroniego wymieniane są także mikrouszkodzenia otoczki białawej, mogące powstać podczas współżycia seksualnego, a także w efekcie urazów bądź zabiegów operacyjnych w obrębie miednicy mniejszej. Rozwojowi choroby sprzyja także palenie papierosów, spożywanie alkoholu, a także stosowanie niektórych leków (beta blokery).
Choroba Peyroniego – objawy
W początkowym etapie rozwoju choroba Peyroniego zazwyczaj przebiega bezobjawowo. Pierwsze objawy towarzyszą nasilonemu stanowi zapalnemu w obrębie otoczki białawej ciał jamistych. Wówczas na grzbietowej powierzchni prącia mogą pojawić się zgrubienia, guzki i płytki; ponadto osłonka biaława ulega pogrubieniu oraz zwłóknieniu – i na tym etapie choremu dokucza ból towarzyszący erekcji. Bolesny wzwód może utrudniać zbliżenie seksualne mężczyznom cierpiącym na chorobę Peyroniego. A stosunek może być utrudniony także przez postępujące skrzywienie penisa, będące konsekwencją powstawania bardzo rozległej blaszki łącznotkankowej. Zaobserwować można m. in. wygięcie penisa ku górze, a także w dół lub w bok.
Rozpoznanie choroby Peyroniego opiera się przede wszystkim na wywiadzie lekarskim oraz badaniu fizykalnym; stwierdzana jest wówczas obecność wyczuwalnej tkanki bliznowatej, a także skrócenie penisa postępujące z wizyty na wizytę. Lekarz może poprosić ponadto pacjenta chorego na chorobę Peyroniego o zrobienie zdjęcia penisa we wzwodzie, co umożliwi ocenę jego skrzywienia. Niekiedy wykonywane jest także badanie ultrasonograficzne penisa, pozwalające na zobrazowanie tkanek miękkich prącia, naczyń krwionośnych i ewentualnych zmian miażdżycowych oraz przepływu krwi.
Choroba Peyroniego – leczenie farmakologiczne
Leczenie choroby Peyroniego najczęściej rozpoczyna się od wdrożenia leczenia przeciwzapalnego, co ma na celu ograniczenie deformacji prącia. Jak wygląda takie zachowawcze leczenie u chorych, u których zdiagnozowana została choroba Peyroniego? Witamina E oraz witamina K stosowane doustnie mogą spowolnić niepożądane zmiany w obrębie tkanki łącznej; kwasy omega 3 łagodzą stan zapalny, a kolchicyna ogranicza nadmierną syntezę kolagenu i powstawanie zwłóknień. Miejscowe leczenie choroby Peyroniego sprowadza się do aplikowania werapamilu w postaci żelu – może to przyczynić się do ograniczenia procesów wapnienia płytki Peyroniego. Inną formą miejscowej terapii choroby Peyroniego są iniekcje steroidów; ostrzykiwanie płytki Peyroniego steroidami pozwala na złagodzenie stanu zapalnego, a także ograniczenie włóknienia tkanki łącznej. Dobre efekty terapeutyczne zapewniają także iniekcje interferonu α-2b – taka terapia pozwala na ograniczenie gęstości i rozległości płytki Peyroniego, a także skrzywienia prącia.
Bakteryjny enzym kolagenaza Clostridium histolyticum to jedyny lek zatwierdzony przez Amerykańską Agencję Żywności i Leków w celu leczenia choroby Peyroniego. Preparat ten stosowany jest w postaci iniekcji, a efektem leczenia jest ograniczenie syntezy kolagenu w obrębie osłonki białawej.
U około 10% chorych wymagane jest leczenie operacyjne. Kryteriami kwalifikacji do zabiegu chirurgicznego jest niezadowalający efekt leczenia zachowawczego, czas trwania choroby przekraczający 12 miesięcy, a także brak możliwości odbywania stosunków płciowych. Jeśli stwierdzona zostanie zaawansowana choroba Peyroniego, operacja może polegać na wydłużeniu prącia lub jego skrócenia. W przypadku pacjentów doświadczających znacznego skrzywienia prącia (powyżej 60 stopni) i skrócenia prącia, zalecana jest procedura wydłużenia penisa. Odbywa się to na drodze usunięcia tkanki bliznowatej z obszaru zmienionego chorobowo, czyli na wklęsłej powierzchni prącia. W miejscu usuniętej tkanki wszczepiany przeszczep skóry pobranej od pacjenta. Powikłaniem zabiegu wydłużenia penisa mogą być zaburzenia naczyniowe skutkujące problemami z erekcją. Z kolei operacyjne skrócenie penisa u chorych na chorobę Peyroniego dedykowane jest tym pacjentom, u których skrzywienie penisa nie przekracza 60 stopni. Wówczas operowana jest zdrowa strona prącia, z której usuwany jest fragment błony białawej.
Bibliografia:
Karaszewski J., Darewicz B., Choroba Peyroniego – możliwości farmakoterapii miejscowej; Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu, 1 (46), 2016
Jalkut M. i im., Peyronie’s disease; A review; Rev Urol 2003, 5 (3)
Ostrowski K. i in., A review of the epidemiology and treatment of Peyronie’s disease; Res Rep Urol 2016; 8
