Przejdź do treści

Czerwonka bakteryjna (dyzenteria) – objawy i leczenie

Kobieta w białej bluzce trzyma się z bólu za brzuch
fot. metamorworks/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta w masce ochronnej
Co czwarta osoba zakażona koronawirusem w Polsce ma mniej niż 30 lat – podał GIS
Kierowca karetki w pandemii koronawirusa
Covidetki. Lekarz ze Śląska ma świetny pomysł na walkę z koronawirusem
Zioła, których nie może zabraknąć w żadnej kuchni
Zioła, których nie powinno zabraknąć w twojej kuchni
Śniadaniowe ciastka jaglane
Red flag: ból pleców
Ból pleców. Kiedy niegroźna dolegliwość zamienia się w poważną chorobę?

Czerwonka (dyzenteria) to popularna nazwa choroby biegunkowej układu pokarmowego. Wywoływana jest przez czynnik infekcyjny. W zależności od przyczyny wyróżnia się czerwonkę bakteryjną oraz amebową. Zalicza się ją do grupy chorób brudnych rąk. Na zapadnięcie na to schorzenie najbardziej narażeni są podróżnicy.

Czerwonka wymaga leczenia polegającego na nawadnianiu organizmu. W zależności od przyczyny powstania i stanu chorobowego do terapii dołącza się antybiotyki lub leki przeciwpierwotniakowe. Przy szybkim ich wdrożeniu ryzyko pojawienia się powikłań czerwonki zmniejsza się.

Co to jest czerwonka (dyzenteria) i jakie są jej rodzaje?

Czerwonka to potoczne określenie choroby przebiegającej z krwistą biegunką. Może być ona wywołana przez czynnik bakteryjny lub przez pierwotniaka. Zazwyczaj pojawienie się choroby wiąże się z podróżą do ciepłych krajów. Jej występowanie w krajach rozwiniętych, w tym w Polsce, nie zdarza się już często. Czerwonka bakteryjna, wywoływana przez pałeczkę czerwonki (Shigella) – gram-ujemną bakterię, to choroba zakaźna przewodu pokarmowego. Źródłem zakażenia jest człowiek chory, ozdrowieniec lub nosiciel. Do zachorowania najczęściej dochodzi poprzez spożycie zakażonego pokarmu lub wody, a także przez brudne ręce. Czynnikiem chorobotwórczym tej bakterii są toksyny, które wytwarzane są przez nią w przewodzie pokarmowym. Inną chorobą jest czerwonka amebowa – pełzakowica. Wywoływana jest przez pierwotniaka – pełzaka czerwonki (Entamoeba histolytica). Pasożytuje on w jelicie grubym – najczęściej w kątnicy oraz wstępnicy. Człowiek zaraża się cystami, spożywając zanieczyszczoną wodę, nieumyte owoce i warzywa lub poprzez bezpośredni kontakt z osobą zarażoną. Po ich przedostaniu się drogą doustną do ostatniego odcinka przewodu pokarmowego uwalniają się trofozoity. Wydzielają enzymy uszkadzające ścianę jelita i to przez nie tworzą się owrzodzenia z wtórnymi zakażeniami bakteryjnymi. Zarażenie czerwonką pełzakowatą następuje zazwyczaj na terenach tropikalnych oraz subtropikalnych, w krajach rozwijających się.

Kobieta siedzi na toalecie z papierem toaletowym w ręku

Objawy czerwonki

Choć różnią się przyczyną, to objawy czerwonki bakteryjnej (shigellozy) oraz pełzakowicy w początkowym stadium są podobne. W obu przypadkach podstawową dolegliwością jest biegunka. Ponadto mogą pojawić się:

  • kurczowe bóle brzucha,
  • częste oddawanie małych ilości stolca z zawartością patologicznych wydzielin: krwi, śluzu oraz ropy,
  • osłabienie,
  • gorączka,
  • utrata apetytu,
  • zmniejszenie masy ciała,
  • nudności oraz wymioty.

Dodatkowo charakterystyczne dla czerwonki jest szybkie pojawienie się objawów odwodnienia: suchości śluzówek, zmniejszenia napięcia skóry, przyspieszenie akcji serca, a u dzieci zapadnięcie się ciemiączka. W przypadku czerwonki bakteryjnej rokowanie jest dobre, a objawy ustępują zazwyczaj po 7–10 dniach jej trwania. Najgroźniejsze dla tej choroby są jednak powikłania: uszkodzenie nerek, zespół hemolityczno-mocznicowy oraz sepsa – w ich przebiegu mogą pojawić się dolegliwości ze strony układu nerwowego, bóle głowy, zapalenie stawów, cewki moczowej, mięśnia sercowego oraz uszkodzenie wątroby. Czerwonka pełzakowata ma cięższy i dłuższy przebieg. Objawy ustępują wolno po leczeniu, ale przez lata mogą pojawiać się dolegliwości, które przypominają zespół jelita drażliwego. Do możliwych powikłań czerwonki amebowej należą: ropień wątroby, płuc, mózgu, niedrożność przewodu pokarmowego, perforacja, krwotok. Powikłania chorób w obu przypadkach występują częściej u osób z osłabioną odpornością.

Zobacz także

Czerwonka – leczenie

Obecność krwi w stolcu oraz biegunek, które prowadzą do ciężkiego odwodnienia, powinny sprowokować chorego do jak najszybszej wizyty u lekarza. Najważniejszym postępowaniem w leczeniu czerwonki jest nawodnienie organizmu (uzupełnienie strat wody związanych z biegunkami). W tym celu podaje się płyny wieloelektrolitowe. W większości przypadków konieczne jest leczenie za pomocą kroplówek w warunkach szpitalnych. Dodatkowo należy przeprowadzić terapię antybiotykową lub przeciwpierwotniakową. Wybór odpowiedniego leku podparty jest wywiadem oraz wynikami badań dodatkowych: kolonoskopii oraz analizy kału. W przypadku zakażenia bakteriami czerwonki stosuje się doustnie nifuroksazyd lub inne antybiotyki, w zależności od wrażliwości patogenów określanej na podstawie wykonanego antybiogramu. Jeśli przyczyną stanu chorobowego jest pełzak, to w terapii pierwszego rzutu stosuje się metronidazol oraz leki aktywne tylko w świetle jelita, które mają za zadania wyeliminować cysty. W obu przypadkach niezwykle istotna jest profilaktyka zakażenia pełzakiem czerwonki oraz pałeczką czerwonki. W zapobieganiu choroby istotne znaczenie ma przegotowywanie wody do spożycia – wysoka temperatura zabija drobnoustroje. Należy pamiętać o częstym myciu rąk, odpowiednim przygotowaniu warzyw oraz owoców – dokładnym ich umyciu lub termicznej obróbce.

BIbliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A. Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

lekarz myjący dłonie przed operacją

Lekarka wyjawia, jak doszło do tak szybkiego rozprzestrzeniania się koronawirusa we Włoszech. I podpowiada, co robić, jeśli podejrzewasz u siebie chorobę

oronawirus. Dlaczego można zarazić się nim przez klamki, a przez przesyłki z Chin nie?

Koronawirus. Dlaczego można zarazić się nim przez klamki, a przez przesyłki z Chin nie?

Choroby zakaźne / istock

Nie tylko koronawirus. Choroby, których należy się bać, jadąc do Azji

Zagrożenie koronawirusem. Krajowy konsultant ds. chorób zakaźnych wydał zalecenia

Koronawirus – krajowy konsultant ds. chorób zakaźnych wydał zalecenia. Co musisz wiedzieć?

Koronawirus – czym jest, jakie są objawy choroby oraz jak skutecznie dbać o profilaktykę? Odpowiada lek. med. Joanna Pietroń, internistka

Szumowski: w czwartek do Polski dotrą primery koronowirusa

Minister Zdrowia ostrzega: koronawirus prędzej czy później dotrze do Polski

Lek. Katarzyna Woźniak, Mama i stetoskop o koronawirusie z Wuhan

Skąd wiedzieć, czy jest się zakażonym koronawirusem? Mama i stetoskop wyjaśnia, jak przebiega zakażenie

koronawirus

Uwaga! GIS wydał kolejne zalecenia w sprawie koronawirusa: postępowanie dla podróżujących i otrzymujących paczki z Chin

Koronawirusy / gettyimages

W ciągu ostatnich 14 dni byłaś w Chinach lub miałaś kontakt z kimś, kto właśnie wrócił z podróży? MZ podpowiada, co robić

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

Nieswoiste zapalenie jelit — przyczyny, objawy, leczenie

Nieswoiste zapalenie jelit – przyczyny, objawy, leczenie

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - czym jest i jakie są jego objawy?

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie

Szczelina odbytu - Dowiedz się, czym jest ta uciążliwa dolegliwość i jak sobie z nią poradzić

Szczelina odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Czarna śmierć — czy nadal jest niebezpieczna?

Czarna śmierć – czy nadal stanowi zagrożenie?

Dźuma — przyczyny, objawy, leczenie

Dżuma – przyczyny, objawy, leczenie

kobieta z bólem brzucha

IBS – gdy jelito jest zbyt wrażliwe. Wszystko co powinnaś wiedzieć!

istockphoto.com

Lekarka na roślinach: korzyści szczepień wciąż przewyższają ryzyko. Skoro szczepię własne dziecko, to muszę być tego pewna!

Komar azjatycki dotrze do Polski? Już jedno ukłucie tego owada może zabić. Entomolog wyjaśnia, jak go rozpoznać

jak nie zarazić się od dziecka

Jesteś młodą matką i często zarażasz się od swojego dziecka? Sprawdź, jak tego uniknąć

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

lekarz trzyma urządzenie do rektoskopii

Czy rektoskopia boli? Wskazania i przygotowanie do badania odbytnicy

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

zasmucona młoda kobieta siedząca w toalecie na sedesie

Zatwardzenie – jakie są sposoby na zaparcia? Zioła, dieta i inne domowe metody

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.