Przejdź do treści

Co to jest hiperandrogenizm i jak się go leczy? Objawy choroby oraz znaczenie odpowiedniej diety

Kobieta zmartwiona siedzi u lekarza i słucha, co mówi do niej lekarka
Fot. Alexander Raths/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Płacząca dziewczyna na rękach mamy
Czy usuwanie migdałków obniża odporność? Jakie są alternatywy dla tego zabiegu? Odpowiada lekarz
Decyzja o ciąży / istockphoto
„Aborcja Bez Granic” będzie zapewniać porady oraz wsparcie kobietom potrzebującym aborcji. To międzynarodowa inicjatywa
dziecko pisze list do świętego mikołaja
6 pomysłów na słodki prezent dla dzieci zamiast sklepowych słodyczy. Podpowiada dietetyczka i naturoterapeutka
Krótka Instrukcja Obsługi Poronienia
Pomóż nam stworzyć Krótką Instrukcję Obsługi Poronienia
Żywa choinka / istockphoto
Czy na żywej choince mogą czaić się kleszcze albo inne owady? Prof. Stanisław Ignatowicz wyjaśnia

Androgeny to hormony występujące nie tylko u panów – ich niewielkie ilości potrzebne są również kobietom. Hiperandrogenizm oznacza zwiększony poziom androgenów we krwi. U kobiet objawia się nadmiernym owłosieniem na ciele, trądzikiem, łysieniem oraz zaburzeniami miesiączkowania.

Objawy hiperandrogenizmu są uciążliwe i wpływają na samopoczucie osoby chorej, są także dużym problemem estetycznym, szczególnie dla kobiet. Leczenie schorzenia wdraża się w przypadku wystąpienia dolegliwości. Opiera się ono na podawaniu hormonów antyandrogennych.

Hiperandrogenizm – przyczyny

Hiperandrogenizm, czyli zwiększony poziom hormonów męskich we krwi (zwykle testosteronu), spowodowany jest nadmierną ich produkcją w jądrach, jajnikach lub nadnerczach. Najczęstszymi przyczynami hiperandrogenizmu u kobiet są zespół policystycznych jajników (PCOS) i inne schorzenia narządów płciowych żeńskich, natomiast u mężczyzn za chorobę odpowiedzialny jest wrodzony przerost nadnerczy (WPN). Częściej hiperandrogenizm występuje u osób otyłych. Nadczynność tarczycy oraz guzy narządów płciowych hormonalnie czynne mogą również dawać objawy w postaci podwyższonego poziomu androgenów we krwi. Fizjologicznie u kobiet do hiperandrogenemii dochodzi podczas menopauzy. Do przyczyn egzogennych hiperandrogenizmu, czyli pochodzących z zewnątrz organizmu, zalicza się przyjmowanie leków androgennych – anabolików, niektórych leków stosowanych w nadciśnieniu, leków przeciwdrgawkowych i antybiotyków. Poziom hormonów mogą podnosić odżywki zwiększające masę mięśniową.

Objawy hiperandrogenizmu

Objawy hiperandrogenizmu u mężczyzn są widoczne przede wszystkim w postaci łysienia typu męskiego – powstawania zakoli na głowie oraz nadmiernego rozwoju płciowych cech męskich. Nadmiar androgenów u kobiet objawia się zazwyczaj tzw. wirylizacją (pojawieniem się cech charakterystycznych dla płci męskiej).

Objawy hiperandrogenizmu u kobiet to:

  • owłosienie typu męskiego na klatce piersiowej (między piersiami, na piersiach), na kresie białej (od pępka w dół), w okolicy występowania zarostu męskiego – na brodzie, nad wargą górną, na wewnętrznej powierzchni ud,
  • trądzik,
  • łysienie typu męskiego, wypadanie włosów,
  • przerost łechtaczki,
  • obniżenie barwy głosu,
  • zaburzenie miesiączkowania: nieregularne, rzadkie krwawienie lub nawet jego zanik,
  • przedwczesne dojrzewanie.

Hiperandrogenizmowi u kobiet może towarzyszyć insulinooporność.

Od czego uzależniony jest proces leczenia?

Leczenie hiperandrogenizmu zależy od przyczyny, która go wywołała. Skupia się na łagodzeniu dolegliwości. Przepisywane przez lekarza preparaty mają działanie antyandrogenne. W przypadku PCOS u kobiet nieplanujących w najbliższym czasie ciąży stosuje się także hormony żeńskie – estrogeny, będące w składzie m.in. leków antykoncepcyjnych. Terapia wrodzonego przerostu nadnerczy opiera się na przyjmowaniu leków z grupy glikokortykosteroidów, natomiast guzy hormonalnie czynne usuwa się operacyjnie. Powikłaniem takiego leczenia może być spadek libido. W przypadku występowania dokuczliwego owłosienia wspomagająco wskazana jest regularna depilacja dotkniętych objawami obszarów skóry. Leczenie naturalne hiperandrogenizmu nie zostało potwierdzone naukowo, dlatego nie zaleca się stosowania żadnych metod bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. Duży nacisk kładzie się jednak na zdrowy tryb życia, dbanie o higienę snu, unikanie stresu i odpowiednią dietę.

Zobacz także

Znaczenie diety przy zdiagnozowanym hiperandrogenizmie

Dużą rolę w leczeniu hiperandrogenizmu odgrywa dieta, szczególnie w przypadku otyłości. Do posiłków należy włączyć warzywa i owoce, trzeba zrezygnować z wysokoprzetworzonej żywności w postaci fast foodów, tłuszcze zwierzęce warto zamienić na roślinne. U osób z otyłością skuteczna w leczeniu hiperandrogenemii może okazać się dieta ubogokaloryczna z ograniczeniem spożywania cukrów prostych wraz z odpowiednio dobranym, regularnym wysiłkiem fizycznym.

Hiperandrogenizm a ciąża

Nadmiar testosteronu u kobiet może skutkować zaburzeniami płodności, a nawet bezpłodnością. W przypadku problemów z zajściem w ciążę konieczna jest opieka lekarza ginekologa-endokrynologa, który skutecznie pokieruje terapią. Hipoandrogenizm w trakcie ciąży spowodowany jest zwiększoną produkcją hormonów przez łożysko, co często objawia się tendencją do przetłuszczania się cery, włosów, trądziku oraz nadmiernego owłosienia. Zwykle te dolegliwości są przejściowe i ustępują kilka tygodni po porodzie. W trakcie ciąży przeciwwskazane jest przyjmowanie leków antyandrogenowych oraz sterydów.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Lewiński A.: Endokrynologia – postępy 2014. Medycyna Praktyczna, 2015; 6: 53–66
Sobieszczańska-Jabłońska A., Lewandowski K, Salata I. i wsp.: Diagnostyka hiperandrogenizmu. W: Lewiński A., Zygmunt A. (red.): Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej. Lublin, Czelej, 2011: 213–221.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.