Przejdź do treści

Co to jest hiperandrogenizm i jak się go leczy? Objawy choroby oraz znaczenie odpowiedniej diety

Kobieta zmartwiona siedzi u lekarza i słucha, co mówi do niej lekarka
Fot. Alexander Raths/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad
Psycholożka o pułapkach leczenia niepłodności
„Nie kupię nowej sukienki, bo za chwilę będę w ciąży”. Psycholożka Anna Wietrzykowska o pułapkach niepłodności
Koronawirus u zaszczepionych zatrzymuje się tylko kilka dni w... nosie!
Koronawirus u zaszczepionych zatrzymuje się tylko kilka dni w… nosie! Nowe ustalenia włoskich naukowców
„Nie jestem nikomu winna wyglądu” – mówi Maja Staśko, wyjaśniając zjawisko przemocy psychicznej w sieci
Zdjęcie rentgenowskie mózgu
Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Androgeny to hormony występujące nie tylko u panów – ich niewielkie ilości potrzebne są również kobietom. Hiperandrogenizm oznacza zwiększony poziom androgenów we krwi. U kobiet objawia się nadmiernym owłosieniem na ciele, trądzikiem, łysieniem oraz zaburzeniami miesiączkowania.

Objawy hiperandrogenizmu są uciążliwe i wpływają na samopoczucie osoby chorej, są także dużym problemem estetycznym, szczególnie dla kobiet. Leczenie schorzenia wdraża się w przypadku wystąpienia dolegliwości. Opiera się ono na podawaniu hormonów antyandrogennych.

Hiperandrogenizm – przyczyny

Hiperandrogenizm, czyli zwiększony poziom hormonów męskich we krwi (zwykle testosteronu), spowodowany jest nadmierną ich produkcją w jądrach, jajnikach lub nadnerczach. Najczęstszymi przyczynami hiperandrogenizmu u kobiet są zespół policystycznych jajników (PCOS) i inne schorzenia narządów płciowych żeńskich, natomiast u mężczyzn za chorobę odpowiedzialny jest wrodzony przerost nadnerczy (WPN). Częściej hiperandrogenizm występuje u osób otyłych. Nadczynność tarczycy oraz guzy narządów płciowych hormonalnie czynne mogą również dawać objawy w postaci podwyższonego poziomu androgenów we krwi. Fizjologicznie u kobiet do hiperandrogenemii dochodzi podczas menopauzy. Do przyczyn egzogennych hiperandrogenizmu, czyli pochodzących z zewnątrz organizmu, zalicza się przyjmowanie leków androgennych – anabolików, niektórych leków stosowanych w nadciśnieniu, leków przeciwdrgawkowych i antybiotyków. Poziom hormonów mogą podnosić odżywki zwiększające masę mięśniową.

Objawy hiperandrogenizmu

Objawy hiperandrogenizmu u mężczyzn są widoczne przede wszystkim w postaci łysienia typu męskiego – powstawania zakoli na głowie oraz nadmiernego rozwoju płciowych cech męskich. Nadmiar androgenów u kobiet objawia się zazwyczaj tzw. wirylizacją (pojawieniem się cech charakterystycznych dla płci męskiej).

Objawy hiperandrogenizmu u kobiet to:

  • owłosienie typu męskiego na klatce piersiowej (między piersiami, na piersiach), na kresie białej (od pępka w dół), w okolicy występowania zarostu męskiego – na brodzie, nad wargą górną, na wewnętrznej powierzchni ud,
  • trądzik,
  • łysienie typu męskiego, wypadanie włosów,
  • przerost łechtaczki,
  • obniżenie barwy głosu,
  • zaburzenie miesiączkowania: nieregularne, rzadkie krwawienie lub nawet jego zanik,
  • przedwczesne dojrzewanie.

Hiperandrogenizmowi u kobiet może towarzyszyć insulinooporność.

Od czego uzależniony jest proces leczenia?

Leczenie hiperandrogenizmu zależy od przyczyny, która go wywołała. Skupia się na łagodzeniu dolegliwości. Przepisywane przez lekarza preparaty mają działanie antyandrogenne. W przypadku PCOS u kobiet nieplanujących w najbliższym czasie ciąży stosuje się także hormony żeńskie – estrogeny, będące w składzie m.in. leków antykoncepcyjnych. Terapia wrodzonego przerostu nadnerczy opiera się na przyjmowaniu leków z grupy glikokortykosteroidów, natomiast guzy hormonalnie czynne usuwa się operacyjnie. Powikłaniem takiego leczenia może być spadek libido. W przypadku występowania dokuczliwego owłosienia wspomagająco wskazana jest regularna depilacja dotkniętych objawami obszarów skóry. Leczenie naturalne hiperandrogenizmu nie zostało potwierdzone naukowo, dlatego nie zaleca się stosowania żadnych metod bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. Duży nacisk kładzie się jednak na zdrowy tryb życia, dbanie o higienę snu, unikanie stresu i odpowiednią dietę.

Znaczenie diety przy zdiagnozowanym hiperandrogenizmie

Dużą rolę w leczeniu hiperandrogenizmu odgrywa dieta, szczególnie w przypadku otyłości. Do posiłków należy włączyć warzywa i owoce, trzeba zrezygnować z wysokoprzetworzonej żywności w postaci fast foodów, tłuszcze zwierzęce warto zamienić na roślinne. U osób z otyłością skuteczna w leczeniu hiperandrogenemii może okazać się dieta ubogokaloryczna z ograniczeniem spożywania cukrów prostych wraz z odpowiednio dobranym, regularnym wysiłkiem fizycznym.

Hiperandrogenizm a ciąża

Nadmiar testosteronu u kobiet może skutkować zaburzeniami płodności, a nawet bezpłodnością. W przypadku problemów z zajściem w ciążę konieczna jest opieka lekarza ginekologa-endokrynologa, który skutecznie pokieruje terapią. Hipoandrogenizm w trakcie ciąży spowodowany jest zwiększoną produkcją hormonów przez łożysko, co często objawia się tendencją do przetłuszczania się cery, włosów, trądziku oraz nadmiernego owłosienia. Zwykle te dolegliwości są przejściowe i ustępują kilka tygodni po porodzie. W trakcie ciąży przeciwwskazane jest przyjmowanie leków antyandrogenowych oraz sterydów.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Lewiński A.: Endokrynologia – postępy 2014. Medycyna Praktyczna, 2015; 6: 53–66
Sobieszczańska-Jabłońska A., Lewandowski K, Salata I. i wsp.: Diagnostyka hiperandrogenizmu. W: Lewiński A., Zygmunt A. (red.): Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej. Lublin, Czelej, 2011: 213–221.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Mary Komasa

Zmagająca się z endometriozą Mary Komasa jest w ciąży. „Przez lata przyzwyczajałam się do myśli, że ciąża może być dla mnie nieosiągalnym marzeniem”

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

5 najczęstszych błędów dietetycznych, które mają wpływ na zdrowie hormonalne

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Koncert Mary Komasa

Mary Komasa choruje na endometriozę. „Poziom bólu, z jakim się zmagamy, jest nie do opisania”

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Andropauza – przyczyny, objawy i leki na męskie przekwitanie

Miopatia – przyczyny, rodzaje, objawy i leczenie miopatii

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

choroby tarczycy

Czy osoby z chorobami tarczycy mogą oddawać krew?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku