Przejdź do treści

Co to jest hiperandrogenizm i jak się go leczy? Objawy choroby oraz znaczenie odpowiedniej diety

Kobieta zmartwiona siedzi u lekarza i słucha, co mówi do niej lekarka
Fot. Alexander Raths/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
KE zatwierdziła szczepionkę Comirnaty na COVID-19 dla dzieci w wieku od 5 do 11 lat
Zmarli na COVID-19 powinni zostać skremowani? „To jest potencjalna bomba biologiczna, która może być groźna dla nas wszystkich”
Guma do żucia powstrzyma rozwój pandemii COVID-19? Naukowcy są dobrej myśli
Od 1 grudnia wracają restrykcje związane z pandemią COVID-19. Sprawdź, co się zmieni
Silikonowe plastry na blizny – jakie dają efekty?

Androgeny to hormony występujące nie tylko u panów – ich niewielkie ilości potrzebne są również kobietom. Hiperandrogenizm oznacza zwiększony poziom androgenów we krwi. U kobiet objawia się nadmiernym owłosieniem na ciele, trądzikiem, łysieniem oraz zaburzeniami miesiączkowania.

Objawy hiperandrogenizmu są uciążliwe i wpływają na samopoczucie osoby chorej, są także dużym problemem estetycznym, szczególnie dla kobiet. Leczenie schorzenia wdraża się w przypadku wystąpienia dolegliwości. Opiera się ono na podawaniu hormonów antyandrogennych.

Hiperandrogenizm – przyczyny

Hiperandrogenizm, czyli zwiększony poziom hormonów męskich we krwi (zwykle testosteronu), spowodowany jest nadmierną ich produkcją w jądrach, jajnikach lub nadnerczach. Najczęstszymi przyczynami hiperandrogenizmu u kobiet są zespół policystycznych jajników (PCOS) i inne schorzenia narządów płciowych żeńskich, natomiast u mężczyzn za chorobę odpowiedzialny jest wrodzony przerost nadnerczy (WPN). Częściej hiperandrogenizm występuje u osób otyłych. Nadczynność tarczycy oraz guzy narządów płciowych hormonalnie czynne mogą również dawać objawy w postaci podwyższonego poziomu androgenów we krwi. Fizjologicznie u kobiet do hiperandrogenemii dochodzi podczas menopauzy. Do przyczyn egzogennych hiperandrogenizmu, czyli pochodzących z zewnątrz organizmu, zalicza się przyjmowanie leków androgennych – anabolików, niektórych leków stosowanych w nadciśnieniu, leków przeciwdrgawkowych i antybiotyków. Poziom hormonów mogą podnosić odżywki zwiększające masę mięśniową.

Objawy hiperandrogenizmu

Objawy hiperandrogenizmu u mężczyzn są widoczne przede wszystkim w postaci łysienia typu męskiego – powstawania zakoli na głowie oraz nadmiernego rozwoju płciowych cech męskich. Nadmiar androgenów u kobiet objawia się zazwyczaj tzw. wirylizacją (pojawieniem się cech charakterystycznych dla płci męskiej).

Objawy hiperandrogenizmu u kobiet to:

  • owłosienie typu męskiego na klatce piersiowej (między piersiami, na piersiach), na kresie białej (od pępka w dół), w okolicy występowania zarostu męskiego – na brodzie, nad wargą górną, na wewnętrznej powierzchni ud,
  • trądzik,
  • łysienie typu męskiego, wypadanie włosów,
  • przerost łechtaczki,
  • obniżenie barwy głosu,
  • zaburzenie miesiączkowania: nieregularne, rzadkie krwawienie lub nawet jego zanik,
  • przedwczesne dojrzewanie.

Hiperandrogenizmowi u kobiet może towarzyszyć insulinooporność.

Od czego uzależniony jest proces leczenia?

Leczenie hiperandrogenizmu zależy od przyczyny, która go wywołała. Skupia się na łagodzeniu dolegliwości. Przepisywane przez lekarza preparaty mają działanie antyandrogenne. W przypadku PCOS u kobiet nieplanujących w najbliższym czasie ciąży stosuje się także hormony żeńskie – estrogeny, będące w składzie m.in. leków antykoncepcyjnych. Terapia wrodzonego przerostu nadnerczy opiera się na przyjmowaniu leków z grupy glikokortykosteroidów, natomiast guzy hormonalnie czynne usuwa się operacyjnie. Powikłaniem takiego leczenia może być spadek libido. W przypadku występowania dokuczliwego owłosienia wspomagająco wskazana jest regularna depilacja dotkniętych objawami obszarów skóry. Leczenie naturalne hiperandrogenizmu nie zostało potwierdzone naukowo, dlatego nie zaleca się stosowania żadnych metod bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. Duży nacisk kładzie się jednak na zdrowy tryb życia, dbanie o higienę snu, unikanie stresu i odpowiednią dietę.

Znaczenie diety przy zdiagnozowanym hiperandrogenizmie

Dużą rolę w leczeniu hiperandrogenizmu odgrywa dieta, szczególnie w przypadku otyłości. Do posiłków należy włączyć warzywa i owoce, trzeba zrezygnować z wysokoprzetworzonej żywności w postaci fast foodów, tłuszcze zwierzęce warto zamienić na roślinne. U osób z otyłością skuteczna w leczeniu hiperandrogenemii może okazać się dieta ubogokaloryczna z ograniczeniem spożywania cukrów prostych wraz z odpowiednio dobranym, regularnym wysiłkiem fizycznym.

Hiperandrogenizm a ciąża

Nadmiar testosteronu u kobiet może skutkować zaburzeniami płodności, a nawet bezpłodnością. W przypadku problemów z zajściem w ciążę konieczna jest opieka lekarza ginekologa-endokrynologa, który skutecznie pokieruje terapią. Hipoandrogenizm w trakcie ciąży spowodowany jest zwiększoną produkcją hormonów przez łożysko, co często objawia się tendencją do przetłuszczania się cery, włosów, trądziku oraz nadmiernego owłosienia. Zwykle te dolegliwości są przejściowe i ustępują kilka tygodni po porodzie. W trakcie ciąży przeciwwskazane jest przyjmowanie leków antyandrogenowych oraz sterydów.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Lewiński A.: Endokrynologia – postępy 2014. Medycyna Praktyczna, 2015; 6: 53–66
Sobieszczańska-Jabłońska A., Lewandowski K, Salata I. i wsp.: Diagnostyka hiperandrogenizmu. W: Lewiński A., Zygmunt A. (red.): Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej. Lublin, Czelej, 2011: 213–221.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Zespół pustego siodła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Posocznica - przyczyny i objawy

Sepsa (posocznica) – na czym polega? Jakie są jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?