Przejdź do treści

Co to jest hiperandrogenizm i jak się go leczy? Objawy choroby oraz znaczenie odpowiedniej diety

Kobieta zmartwiona siedzi u lekarza i słucha, co mówi do niej lekarka
Fot. Alexander Raths/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czujesz, że dopada cię jesienna chandra? Poznaj proste triki na poprawienie nastroju
Nietolerancja histaminy - znasz jej objawy?
Nietolerancja histaminy – znasz jej objawy?
Nie chcesz jesieni spędzić na L4? Poznaj 5 sposobów na zwiększenie odporności
Pies jest nie tylko najlepszym przyjacielem człowieka, ale i członkiem rodziny. Traktujemy go jak dziecko
Wek na rozgrzanie: mus imbirowy
Mus imbirowy – działa przeciwzapalnie i obłędnie smakuje. Skorzystaj z naszego przepisu

Androgeny to hormony występujące nie tylko u panów – ich niewielkie ilości potrzebne są również kobietom. Hiperandrogenizm oznacza zwiększony poziom androgenów we krwi. U kobiet objawia się nadmiernym owłosieniem na ciele, trądzikiem, łysieniem oraz zaburzeniami miesiączkowania.

Objawy hiperandrogenizmu są uciążliwe i wpływają na samopoczucie osoby chorej, są także dużym problemem estetycznym, szczególnie dla kobiet. Leczenie schorzenia wdraża się w przypadku wystąpienia dolegliwości. Opiera się ono na podawaniu hormonów antyandrogennych.

Hiperandrogenizm – przyczyny

Hiperandrogenizm, czyli zwiększony poziom hormonów męskich we krwi (zwykle testosteronu), spowodowany jest nadmierną ich produkcją w jądrach, jajnikach lub nadnerczach. Najczęstszymi przyczynami hiperandrogenizmu u kobiet są zespół policystycznych jajników (PCOS) i inne schorzenia narządów płciowych żeńskich, natomiast u mężczyzn za chorobę odpowiedzialny jest wrodzony przerost nadnerczy (WPN). Częściej hiperandrogenizm występuje u osób otyłych. Nadczynność tarczycy oraz guzy narządów płciowych hormonalnie czynne mogą również dawać objawy w postaci podwyższonego poziomu androgenów we krwi. Fizjologicznie u kobiet do hiperandrogenemii dochodzi podczas menopauzy. Do przyczyn egzogennych hiperandrogenizmu, czyli pochodzących z zewnątrz organizmu, zalicza się przyjmowanie leków androgennych – anabolików, niektórych leków stosowanych w nadciśnieniu, leków przeciwdrgawkowych i antybiotyków. Poziom hormonów mogą podnosić odżywki zwiększające masę mięśniową.

Objawy hiperandrogenizmu

Objawy hiperandrogenizmu u mężczyzn są widoczne przede wszystkim w postaci łysienia typu męskiego – powstawania zakoli na głowie oraz nadmiernego rozwoju płciowych cech męskich. Nadmiar androgenów u kobiet objawia się zazwyczaj tzw. wirylizacją (pojawieniem się cech charakterystycznych dla płci męskiej).

Objawy hiperandrogenizmu u kobiet to:

  • owłosienie typu męskiego na klatce piersiowej (między piersiami, na piersiach), na kresie białej (od pępka w dół), w okolicy występowania zarostu męskiego – na brodzie, nad wargą górną, na wewnętrznej powierzchni ud,
  • trądzik,
  • łysienie typu męskiego, wypadanie włosów,
  • przerost łechtaczki,
  • obniżenie barwy głosu,
  • zaburzenie miesiączkowania: nieregularne, rzadkie krwawienie lub nawet jego zanik,
  • przedwczesne dojrzewanie.

Hiperandrogenizmowi u kobiet może towarzyszyć insulinooporność.

Od czego uzależniony jest proces leczenia?

Leczenie hiperandrogenizmu zależy od przyczyny, która go wywołała. Skupia się na łagodzeniu dolegliwości. Przepisywane przez lekarza preparaty mają działanie antyandrogenne. W przypadku PCOS u kobiet nieplanujących w najbliższym czasie ciąży stosuje się także hormony żeńskie – estrogeny, będące w składzie m.in. leków antykoncepcyjnych. Terapia wrodzonego przerostu nadnerczy opiera się na przyjmowaniu leków z grupy glikokortykosteroidów, natomiast guzy hormonalnie czynne usuwa się operacyjnie. Powikłaniem takiego leczenia może być spadek libido. W przypadku występowania dokuczliwego owłosienia wspomagająco wskazana jest regularna depilacja dotkniętych objawami obszarów skóry. Leczenie naturalne hiperandrogenizmu nie zostało potwierdzone naukowo, dlatego nie zaleca się stosowania żadnych metod bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. Duży nacisk kładzie się jednak na zdrowy tryb życia, dbanie o higienę snu, unikanie stresu i odpowiednią dietę.

Zobacz także

Znaczenie diety przy zdiagnozowanym hiperandrogenizmie

Dużą rolę w leczeniu hiperandrogenizmu odgrywa dieta, szczególnie w przypadku otyłości. Do posiłków należy włączyć warzywa i owoce, trzeba zrezygnować z wysokoprzetworzonej żywności w postaci fast foodów, tłuszcze zwierzęce warto zamienić na roślinne. U osób z otyłością skuteczna w leczeniu hiperandrogenemii może okazać się dieta ubogokaloryczna z ograniczeniem spożywania cukrów prostych wraz z odpowiednio dobranym, regularnym wysiłkiem fizycznym.

Hiperandrogenizm a ciąża

Nadmiar testosteronu u kobiet może skutkować zaburzeniami płodności, a nawet bezpłodnością. W przypadku problemów z zajściem w ciążę konieczna jest opieka lekarza ginekologa-endokrynologa, który skutecznie pokieruje terapią. Hipoandrogenizm w trakcie ciąży spowodowany jest zwiększoną produkcją hormonów przez łożysko, co często objawia się tendencją do przetłuszczania się cery, włosów, trądziku oraz nadmiernego owłosienia. Zwykle te dolegliwości są przejściowe i ustępują kilka tygodni po porodzie. W trakcie ciąży przeciwwskazane jest przyjmowanie leków antyandrogenowych oraz sterydów.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Lewiński A.: Endokrynologia – postępy 2014. Medycyna Praktyczna, 2015; 6: 53–66
Sobieszczańska-Jabłońska A., Lewandowski K, Salata I. i wsp.: Diagnostyka hiperandrogenizmu. W: Lewiński A., Zygmunt A. (red.): Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej. Lublin, Czelej, 2011: 213–221.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Patty McCord: Zaufanie musi się opierać na szczerej komunikacji. Pracownicy stają się cyniczni, kiedy słyszą półprawdy

Gimnastyka słowiańska

„Większość ćwiczących kobiet przyznaje, że zapominają, co to PMS, klimakterium i bolesne miesiączki, płaczliwość i drażliwość” – mówi Katarzyna Majak, trenerka gimnastyki słowiańskiej

Wszyscy potrzebujemy wsparcia. Potrzebujemy więzi, bycia zauważonym, zrozumianym.

„Mamy problem ze słowem „wsparcie”, bo sugeruje, że sobie z czymś nie radzimy. A przecież matki, z którymi się spotykamy, radzą sobie ze wszystkim” – mówią Katarzyna Dołęgowska-Urlich i Janka Rykowska z Fundacji Sto Pociech

Jak wygląda życie po udarze

„Potwornie bolało mnie dosłownie wszystko. Potem mąż mi opowiadał, że nie dawałam się dotknąć, bo dosłownie wyłam z cierpienia” – mówi 30-letnia Natalia, która przeszła udar mózgu

Zainteresują cię również:

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Żelatyna na stawy

Żelatyna na stawy – czy rzeczywiście jest skuteczna w walce z bólem stawów?