Przejdź do treści

Co to jest hiperprolaktynemia i skąd się bierze? Objawy wzrostu stężenia hormonu oraz leczenie

kobieta przed miesiączką
Fot. antic / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Nowe obostrzenia i obowiązkowe szczepienia przeciw COVID-19 dla trzech grup zawodowych
Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”
EMA zaleciła stosowanie leku RoActemra przy ciężkim przebiegu COVID-19
Viagra może pomóc przy demencji spowodowanej chorobą Alzheimera? Wnioski są zaskakujące
Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia

Hiperprolaktynemia to stan, w którym z różnych przyczyn dochodzi do zwiększenia poziomu prolaktyny w surowicy krwi. Pewne sytuacje, między innymi ciąża, powodują fizjologiczny wzrost tego hormonu, jednak zdarza się, że hiperprolaktynemia wywołana jest przez choroby lub substancje przyjmowane przez pacjenta.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Objawy hiperprolaktynemii to głównie zaburzenia miesiączkowania u kobiet, a także mlekotok i powiększenie piersi u obu płci. Leczenie hiperprolaktynemii podejmuje się w przypadku wystąpienia niepłodności oraz dolegliwości u pacjenta. Stan ten nie zagraża życiu człowieka.

Hiperprolaktynemia – co to jest?

Hiperprolaktynemia to schorzenie spotykane coraz częściej zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Oznacza wzrost poziomu prolaktyny powyżej górnej granicy normy. Przyjmuje się, że stężenie tego hormonu powinno być nie większe niż 20–25 ng/ml.

Prolaktyna to hormon produkowany przez przysadkę. Wywołuje laktację i wzrost gruczołów piersiowych u kobiet, hamuje owulację oraz miesiączkowanie. Podwyższenie stężenia prolaktyny występuje fizjologicznie w trakcie ciąży, po stosunku seksualnym, podczas laktacji, w czasie snu i po wysiłku, a także podczas stresu (także tego związanego z pobraniem krwi).

W diagnostyce hiperprolaktynemii oprócz samego badania stężenia hormonu we krwi wykorzystuje się także ocenę laboratoryjną parametrów wątrobowych, nerek oraz tarczycy. Dodatkowo wykonuje się test z metyloklopramidem, który pomaga różnicować przyczyny (występowanie gruczolaka, hiperprolaktynemii czynnościowej). W przypadku podejrzenia zmiany przysadki może być konieczne wykonanie badania obrazowego.

kuracja hormonalna

Hiperprolaktynemia a ciąża

W przypadku stwierdzenia hiperprolaktynemii w pierwszej kolejności należy wykluczyć ewentualną ciążę. Nadmiar tego hormonu w wieku rozrodczym może wywoływać również problemy z poczęciem potomstwa. Zdarza się, że w takim przypadku po zastosowaniu leczenia przejściowa niepłodność mija.

Przyczyny hiperprolaktynemii

Nie zawsze możliwe jest uchwycenie przyczyny hiperprolaktynemii, mimo szerokiej dostępności laboratoryjnych badań diagnostycznych. Warto wspomnieć o hiperprolaktynemii czynnościowej, która w swoim podłożu nie ma zmian organicznych i może być wywoływana między innymi przez przewlekły stres.

Hiperprolaktynemia o poznanej przyczynie może być spowodowana przez:

  • zaburzenia endokrynologiczne: niedoczynność tarczycy, akromegalię, cukrzycę, chorobę Addisona, zespół Sheeana, zespół policystycznych jajników,
  • gruczolaki przysadki,
  • zmiany w centralnym układzie nerwowym,
  • uszkodzenie przysadki,
  • leki – hiperprolaktynemia polekowa może być wywołana przez wiele substancji, do których należą substancje antypsychotyczne, hormony płciowe, niektóre preparaty stosowane w chorobie wrzodowej, w nadciśnieniu tętniczym, opiaty, środki przeciwwymiotne,
  • przewlekłą niewydolność nerek,
  • niewydolność wątroby,
  • zmiany w obrębie klatki piersiowej.

Zobacz także

Objawy hiperprolaktynemii

Nasilenie objawów hiperprolaktynemii zależy od jej stężenia we krwi. Do najważniejszych dolegliwości należą:

  • zaburzenia miesiączkowania (rzadkie lub częste krwawienia miesięczne, wtórny brak miesiączki),
  • mlekotok – wyciek wydzieliny z brodawek sutkowych,
  • obniżenie libido,
  • niepłodność,
  • osteoporoza,
  • nasilenie zmian trądzikowych,
  • łagodne zmiany nowotworowe piesi,
  • bóle piersi.

Objawy hiperptolaktynemii u mężczyzn obejmują również mlekotok, osłabienie libido, może wystąpić impotencja oraz ginekomastia, czyli powiększenie gruczołów piersiowych.

Hiperprolaktynemia – leczenie

Hiperprolaktynemia, która nie wywołuje objawów klinicznych, nie wymaga leczenia. W przypadku, gdy podejrzewa się, że przyczyna zaburzeń tkwi w przyjmowanych lekach, zaleca się odstawić lub zmienić w miarę możliwości preparat na inny.

Leki na hiperprolaktynemię stosowane w przypadku wystąpienia objawów, mające za zadanie zmniejszyć jej poziom, to agoniści dopaminy – niestety nie są chętnie stosowane z powodu skutków ubocznych. Kiedy zaburzenie trwa długo i powoduje hipogonadyzm, może być konieczne włączenie preparatów estrogenowo-progesteronowych.

Leczenie hiperprolaktynemii czynnościowej jest obecnie dyskusyjne, zaleca się je w przypadku pojawienia się dokuczliwych dla pacjenta objawów.

Dieta w hiperprolaktynemii

Każde rozregulowanie hormonalne może powodować problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała. Dieta przy hiperprolaktynemii powinna być dobrze zbilansowana, należy unikać produktów wysokoprzetworzonych, używek w postaci kawy. Należy kontrolować poziom glukozy we krwi, ponieważ zdarza się, że zaburzenie to występuje łącznie z insulinoopornością, która może być przyczyną powstania otyłości.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Kunicki M., Hiperprolaktynemia, „Ginekologia po dyplomie”, 2016, nr 1.
Bręborowicz G., Położnictwo i Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Choroby serca - rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Choroby serca – rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Kobieta siedząca na toalecie martwiąca się krwią w kale

Co oznacza krew w kale u dzieci i dorosłych? Przyczyny, diagnostyka, choroby

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Zespół pustego siodła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska

„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku