Przejdź do treści

Co to jest hiperprolaktynemia i skąd się bierze? Objawy wzrostu stężenia hormonu oraz leczenie

kobieta przed miesiączką
Fot. antic / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wizyta u ginekologa / istock
Fakty i mity związane z wizytą u ginekologa. Na nasze pytania odpowiada dr n. med. Grzegorz Głąb, ginekolog
Kobieta ziewa
Od dłuższego czasu czujesz się zmęczona? Nie pomagają sen i regeneracja? Sprawdź, co może być przyczyną
Kobieta w cielistej bieliźnie
#Mambrzuch. Trenerka personalna zachęca, by pokochać swoje brzuchy
Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim
Przeszczep nerki – informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim
Fantazje seksualne / istock
Przeszłość seksualna i fantazje partnerów. Czy warto o nie pytać?

Hiperprolaktynemia to stan, w którym z różnych przyczyn dochodzi do zwiększenia poziomu prolaktyny w surowicy krwi. Pewne sytuacje, między innymi ciąża, powodują fizjologiczny wzrost tego hormonu, jednak zdarza się, że hiperprolaktynemia wywołana jest przez choroby lub substancje przyjmowane przez pacjenta.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Objawy hiperprolaktynemii to głównie zaburzenia miesiączkowania u kobiet, a także mlekotok i powiększenie piersi u obu płci. Leczenie hiperprolaktynemii podejmuje się w przypadku wystąpienia niepłodności oraz dolegliwości u pacjenta. Stan ten nie zagraża życiu człowieka.

Hiperprolaktynemia – co to jest?

Hiperprolaktynemia to schorzenie spotykane coraz częściej zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Oznacza wzrost poziomu prolaktyny powyżej górnej granicy normy. Przyjmuje się, że stężenie tego hormonu powinno być nie większe niż 20–25 ng/ml.

Prolaktyna to hormon produkowany przez przysadkę. Wywołuje laktację i wzrost gruczołów piersiowych u kobiet, hamuje owulację oraz miesiączkowanie. Podwyższenie stężenia prolaktyny występuje fizjologicznie w trakcie ciąży, po stosunku seksualnym, podczas laktacji, w czasie snu i po wysiłku, a także podczas stresu (także tego związanego z pobraniem krwi).

W diagnostyce hiperprolaktynemii oprócz samego badania stężenia hormonu we krwi wykorzystuje się także ocenę laboratoryjną parametrów wątrobowych, nerek oraz tarczycy. Dodatkowo wykonuje się test z metyloklopramidem, który pomaga różnicować przyczyny (występowanie gruczolaka, hiperprolaktynemii czynnościowej). W przypadku podejrzenia zmiany przysadki może być konieczne wykonanie badania obrazowego.

kuracja hormonalna

Hiperprolaktynemia a ciąża

W przypadku stwierdzenia hiperprolaktynemii w pierwszej kolejności należy wykluczyć ewentualną ciążę. Nadmiar tego hormonu w wieku rozrodczym może wywoływać również problemy z poczęciem potomstwa. Zdarza się, że w takim przypadku po zastosowaniu leczenia przejściowa niepłodność mija.

Przyczyny hiperprolaktynemii

Nie zawsze możliwe jest uchwycenie przyczyny hiperprolaktynemii, mimo szerokiej dostępności laboratoryjnych badań diagnostycznych. Warto wspomnieć o hiperprolaktynemii czynnościowej, która w swoim podłożu nie ma zmian organicznych i może być wywoływana między innymi przez przewlekły stres.

Hiperprolaktynemia o poznanej przyczynie może być spowodowana przez:

  • zaburzenia endokrynologiczne: niedoczynność tarczycy, akromegalię, cukrzycę, chorobę Addisona, zespół Sheeana, zespół policystycznych jajników,
  • gruczolaki przysadki,
  • zmiany w centralnym układzie nerwowym,
  • uszkodzenie przysadki,
  • leki – hiperprolaktynemia polekowa może być wywołana przez wiele substancji, do których należą substancje antypsychotyczne, hormony płciowe, niektóre preparaty stosowane w chorobie wrzodowej, w nadciśnieniu tętniczym, opiaty, środki przeciwwymiotne,
  • przewlekłą niewydolność nerek,
  • niewydolność wątroby,
  • zmiany w obrębie klatki piersiowej.

Zobacz także

Objawy hiperprolaktynemii

Nasilenie objawów hiperprolaktynemii zależy od jej stężenia we krwi. Do najważniejszych dolegliwości należą:

  • zaburzenia miesiączkowania (rzadkie lub częste krwawienia miesięczne, wtórny brak miesiączki),
  • mlekotok – wyciek wydzieliny z brodawek sutkowych,
  • obniżenie libido,
  • niepłodność,
  • osteoporoza,
  • nasilenie zmian trądzikowych,
  • łagodne zmiany nowotworowe piesi,
  • bóle piersi.

Objawy hiperptolaktynemii u mężczyzn obejmują również mlekotok, osłabienie libido, może wystąpić impotencja oraz ginekomastia, czyli powiększenie gruczołów piersiowych.

Hiperprolaktynemia – leczenie

Hiperprolaktynemia, która nie wywołuje objawów klinicznych, nie wymaga leczenia. W przypadku, gdy podejrzewa się, że przyczyna zaburzeń tkwi w przyjmowanych lekach, zaleca się odstawić lub zmienić w miarę możliwości preparat na inny.

Leki na hiperprolaktynemię stosowane w przypadku wystąpienia objawów, mające za zadanie zmniejszyć jej poziom, to agoniści dopaminy – niestety nie są chętnie stosowane z powodu skutków ubocznych. Kiedy zaburzenie trwa długo i powoduje hipogonadyzm, może być konieczne włączenie preparatów estrogenowo-progesteronowych.

Leczenie hiperprolaktynemii czynnościowej jest obecnie dyskusyjne, zaleca się je w przypadku pojawienia się dokuczliwych dla pacjenta objawów.

Dieta w hiperprolaktynemii

Każde rozregulowanie hormonalne może powodować problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała. Dieta przy hiperprolaktynemii powinna być dobrze zbilansowana, należy unikać produktów wysokoprzetworzonych, używek w postaci kawy. Należy kontrolować poziom glukozy we krwi, ponieważ zdarza się, że zaburzenie to występuje łącznie z insulinoopornością, która może być przyczyną powstania otyłości.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Kunicki M., Hiperprolaktynemia, „Ginekologia po dyplomie”, 2016, nr 1.
Bręborowicz G., Położnictwo i Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Stopy i kwiatki

Masz uczucie ciężkich nóg? Zobacz, co najczęściej jest tego przyczyną i jak sobie pomóc. Wyjaśnia flebolog

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Hemoliza — czym jest rozpad krwinek, jakie zagrożenie ze sobą niesie i czym jest spowodowany?

Hemoliza – przyczyny, objawy i leczenie nadmiernego rozpadu erytrocytów

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Choroby serca - rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Choroby serca – rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Kobieta przegląda się w lustrze i widzi pryszcze na twarzy

Pryszcze – skąd się biorą i jak się ich pozbyć? Zdradzamy domowe sposoby

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku