Przejdź do treści

Co to jest hiperprolaktynemia i skąd się bierze? Objawy wzrostu stężenia hormonu oraz leczenie

kobieta przed miesiączką
Fot. antic / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta leży i zasłania twarz rękoma
Dr Leszek Rudzki: hormony tarczycy mają bardzo istotny wpływ na liczne funkcje naszego organizmu, w tym mózgu i naszą psychikę
Szczepienia
Punkt szczepień na pogrzebie ofiary COVID-19, która nie chciała się zaszczepić
Psychofobia - jak z nią walczyć?
Jedynie 30 proc. osób w Polsce zaakceptowałoby przyjaciela lub przyjaciółkę z diagnozą schizofrenii. Dominik Haak o psychofobii
Bhutan
Pierwszy kraj na świecie, w którym na COVID-19 zaszczepiono wszystkich dorosłych. W ciągu tygodnia!
Kobieta ma podawaną szczepionkę
Odszkodowania za niepożądany odczyn poszczepienny. Będzie specjalny fundusz

Hiperprolaktynemia to stan, w którym z różnych przyczyn dochodzi do zwiększenia poziomu prolaktyny w surowicy krwi. Pewne sytuacje, między innymi ciąża, powodują fizjologiczny wzrost tego hormonu, jednak zdarza się, że hiperprolaktynemia wywołana jest przez choroby lub substancje przyjmowane przez pacjenta.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Objawy hiperprolaktynemii to głównie zaburzenia miesiączkowania u kobiet, a także mlekotok i powiększenie piersi u obu płci. Leczenie hiperprolaktynemii podejmuje się w przypadku wystąpienia niepłodności oraz dolegliwości u pacjenta. Stan ten nie zagraża życiu człowieka.

Hiperprolaktynemia – co to jest?

Hiperprolaktynemia to schorzenie spotykane coraz częściej zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Oznacza wzrost poziomu prolaktyny powyżej górnej granicy normy. Przyjmuje się, że stężenie tego hormonu powinno być nie większe niż 20–25 ng/ml.

Prolaktyna to hormon produkowany przez przysadkę. Wywołuje laktację i wzrost gruczołów piersiowych u kobiet, hamuje owulację oraz miesiączkowanie. Podwyższenie stężenia prolaktyny występuje fizjologicznie w trakcie ciąży, po stosunku seksualnym, podczas laktacji, w czasie snu i po wysiłku, a także podczas stresu (także tego związanego z pobraniem krwi).

W diagnostyce hiperprolaktynemii oprócz samego badania stężenia hormonu we krwi wykorzystuje się także ocenę laboratoryjną parametrów wątrobowych, nerek oraz tarczycy. Dodatkowo wykonuje się test z metyloklopramidem, który pomaga różnicować przyczyny (występowanie gruczolaka, hiperprolaktynemii czynnościowej). W przypadku podejrzenia zmiany przysadki może być konieczne wykonanie badania obrazowego.

kuracja hormonalna

Hiperprolaktynemia a ciąża

W przypadku stwierdzenia hiperprolaktynemii w pierwszej kolejności należy wykluczyć ewentualną ciążę. Nadmiar tego hormonu w wieku rozrodczym może wywoływać również problemy z poczęciem potomstwa. Zdarza się, że w takim przypadku po zastosowaniu leczenia przejściowa niepłodność mija.

Przyczyny hiperprolaktynemii

Nie zawsze możliwe jest uchwycenie przyczyny hiperprolaktynemii, mimo szerokiej dostępności laboratoryjnych badań diagnostycznych. Warto wspomnieć o hiperprolaktynemii czynnościowej, która w swoim podłożu nie ma zmian organicznych i może być wywoływana między innymi przez przewlekły stres.

Hiperprolaktynemia o poznanej przyczynie może być spowodowana przez:

  • zaburzenia endokrynologiczne: niedoczynność tarczycy, akromegalię, cukrzycę, chorobę Addisona, zespół Sheeana, zespół policystycznych jajników,
  • gruczolaki przysadki,
  • zmiany w centralnym układzie nerwowym,
  • uszkodzenie przysadki,
  • leki – hiperprolaktynemia polekowa może być wywołana przez wiele substancji, do których należą substancje antypsychotyczne, hormony płciowe, niektóre preparaty stosowane w chorobie wrzodowej, w nadciśnieniu tętniczym, opiaty, środki przeciwwymiotne,
  • przewlekłą niewydolność nerek,
  • niewydolność wątroby,
  • zmiany w obrębie klatki piersiowej.

Zobacz także

Objawy hiperprolaktynemii

Nasilenie objawów hiperprolaktynemii zależy od jej stężenia we krwi. Do najważniejszych dolegliwości należą:

  • zaburzenia miesiączkowania (rzadkie lub częste krwawienia miesięczne, wtórny brak miesiączki),
  • mlekotok – wyciek wydzieliny z brodawek sutkowych,
  • obniżenie libido,
  • niepłodność,
  • osteoporoza,
  • nasilenie zmian trądzikowych,
  • łagodne zmiany nowotworowe piesi,
  • bóle piersi.

Objawy hiperptolaktynemii u mężczyzn obejmują również mlekotok, osłabienie libido, może wystąpić impotencja oraz ginekomastia, czyli powiększenie gruczołów piersiowych.

Hiperprolaktynemia – leczenie

Hiperprolaktynemia, która nie wywołuje objawów klinicznych, nie wymaga leczenia. W przypadku, gdy podejrzewa się, że przyczyna zaburzeń tkwi w przyjmowanych lekach, zaleca się odstawić lub zmienić w miarę możliwości preparat na inny.

Leki na hiperprolaktynemię stosowane w przypadku wystąpienia objawów, mające za zadanie zmniejszyć jej poziom, to agoniści dopaminy – niestety nie są chętnie stosowane z powodu skutków ubocznych. Kiedy zaburzenie trwa długo i powoduje hipogonadyzm, może być konieczne włączenie preparatów estrogenowo-progesteronowych.

Leczenie hiperprolaktynemii czynnościowej jest obecnie dyskusyjne, zaleca się je w przypadku pojawienia się dokuczliwych dla pacjenta objawów.

Dieta w hiperprolaktynemii

Każde rozregulowanie hormonalne może powodować problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała. Dieta przy hiperprolaktynemii powinna być dobrze zbilansowana, należy unikać produktów wysokoprzetworzonych, używek w postaci kawy. Należy kontrolować poziom glukozy we krwi, ponieważ zdarza się, że zaburzenie to występuje łącznie z insulinoopornością, która może być przyczyną powstania otyłości.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Kunicki M., Hiperprolaktynemia, „Ginekologia po dyplomie”, 2016, nr 1.
Bręborowicz G., Położnictwo i Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Mruki sercowe – czym się charakteryzują i kiedy występują?

Ubytek przegrody przedsionkowej (ASD) – objawy wady serca

Zwężenie drogi odpływu prawej/lewej komory serca – przyczyny i leczenie

Zespół preekscytacji – czym jest, jakie są objawy i leczenie?

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

Częstoskurcz przedsionkowy – przyczyny, objawy, leczenie

Trzepotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie

Tętniak aorty – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Dławica odmienna (angina Prinzmetala) – objawy i leczenie

Niedomykalność zastawki aortalnej – przyczyny i leczenie

Kobieta z biżuterią na ręce

„Jeśli przytrafi wam się kiedyś uraz kończyny górnej, zdejmijcie wszelką biżuterię z ręki” – apeluje Pan Pielęgniarka

Dławica mikronaczyniowa – przyczyny, objawy i leczenie

Infekcyjne zapalenie wsierdzia – przyczyny, objawy, leczenie

Dysfunkcja węzła zatokowego – przyczyny, objawy, leczenie

Zofia Zborowska-Wrona o zespole antyfosfolipidowym

Zofia Zborowska-Wrona o przygotowaniach do ciąży: zanim pani doktor powiedziała, że możemy próbować, minął rok

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie

Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe – przyczyny i leczenie

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Zespół Eisenmengera – przyczyny, objawy, leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

CK-MB – wskazania do badania, norma i interpretacja wyników

Hipertriglicerydemia – przyczyny, leczenie i dieta

5 najczęstszych błędów dietetycznych, które mają wpływ na zdrowie hormonalne

Badanie płynu osierdziowego – wskazania, przebieg, wyniki

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?