Przejdź do treści

Co to jest hiperprolaktynemia i skąd się bierze? Objawy wzrostu stężenia hormonu oraz leczenie

kobieta przed miesiączką
Fot. antic / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Efektywne kardio – czyli co?
Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?
Zimnem czy ciepłem – jak pokonać częste dolegliwości?
Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!
kot w kuchni
10 rzeczy, których lepiej pozbyć się z kuchni

Hiperprolaktynemia to stan, w którym z różnych przyczyn dochodzi do zwiększenia poziomu prolaktyny w surowicy krwi. Pewne sytuacje, między innymi ciąża, powodują fizjologiczny wzrost tego hormonu, jednak zdarza się, że hiperprolaktynemia wywołana jest przez choroby lub substancje przyjmowane przez pacjenta.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Objawy hiperprolaktynemii to głównie zaburzenia miesiączkowania u kobiet, a także mlekotok i powiększenie piersi u obu płci. Leczenie hiperprolaktynemii podejmuje się w przypadku wystąpienia niepłodności oraz dolegliwości u pacjenta. Stan ten nie zagraża życiu człowieka.

Hiperprolaktynemia – co to jest?

Hiperprolaktynemia to schorzenie spotykane coraz częściej zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Oznacza wzrost poziomu prolaktyny powyżej górnej granicy normy. Przyjmuje się, że stężenie tego hormonu powinno być nie większe niż 20–25 ng/ml.

Prolaktyna to hormon produkowany przez przysadkę. Wywołuje laktację i wzrost gruczołów piersiowych u kobiet, hamuje owulację oraz miesiączkowanie. Podwyższenie stężenia prolaktyny występuje fizjologicznie w trakcie ciąży, po stosunku seksualnym, podczas laktacji, w czasie snu i po wysiłku, a także podczas stresu (także tego związanego z pobraniem krwi).

W diagnostyce hiperprolaktynemii oprócz samego badania stężenia hormonu we krwi wykorzystuje się także ocenę laboratoryjną parametrów wątrobowych, nerek oraz tarczycy. Dodatkowo wykonuje się test z metyloklopramidem, który pomaga różnicować przyczyny (występowanie gruczolaka, hiperprolaktynemii czynnościowej). W przypadku podejrzenia zmiany przysadki może być konieczne wykonanie badania obrazowego.

kuracja hormonalna

Hiperprolaktynemia a ciąża

W przypadku stwierdzenia hiperprolaktynemii w pierwszej kolejności należy wykluczyć ewentualną ciążę. Nadmiar tego hormonu w wieku rozrodczym może wywoływać również problemy z poczęciem potomstwa. Zdarza się, że w takim przypadku po zastosowaniu leczenia przejściowa niepłodność mija.

Przyczyny hiperprolaktynemii

Nie zawsze możliwe jest uchwycenie przyczyny hiperprolaktynemii, mimo szerokiej dostępności laboratoryjnych badań diagnostycznych. Warto wspomnieć o hiperprolaktynemii czynnościowej, która w swoim podłożu nie ma zmian organicznych i może być wywoływana między innymi przez przewlekły stres.

Hiperprolaktynemia o poznanej przyczynie może być spowodowana przez:

  • zaburzenia endokrynologiczne: niedoczynność tarczycy, akromegalię, cukrzycę, chorobę Addisona, zespół Sheeana, zespół policystycznych jajników,
  • gruczolaki przysadki,
  • zmiany w centralnym układzie nerwowym,
  • uszkodzenie przysadki,
  • leki – hiperprolaktynemia polekowa może być wywołana przez wiele substancji, do których należą substancje antypsychotyczne, hormony płciowe, niektóre preparaty stosowane w chorobie wrzodowej, w nadciśnieniu tętniczym, opiaty, środki przeciwwymiotne,
  • przewlekłą niewydolność nerek,
  • niewydolność wątroby,
  • zmiany w obrębie klatki piersiowej.

Zobacz także

Objawy hiperprolaktynemii

Nasilenie objawów hiperprolaktynemii zależy od jej stężenia we krwi. Do najważniejszych dolegliwości należą:

  • zaburzenia miesiączkowania (rzadkie lub częste krwawienia miesięczne, wtórny brak miesiączki),
  • mlekotok – wyciek wydzieliny z brodawek sutkowych,
  • obniżenie libido,
  • niepłodność,
  • osteoporoza,
  • nasilenie zmian trądzikowych,
  • łagodne zmiany nowotworowe piesi,
  • bóle piersi.

Objawy hiperptolaktynemii u mężczyzn obejmują również mlekotok, osłabienie libido, może wystąpić impotencja oraz ginekomastia, czyli powiększenie gruczołów piersiowych.

Hiperprolaktynemia – leczenie

Hiperprolaktynemia, która nie wywołuje objawów klinicznych, nie wymaga leczenia. W przypadku, gdy podejrzewa się, że przyczyna zaburzeń tkwi w przyjmowanych lekach, zaleca się odstawić lub zmienić w miarę możliwości preparat na inny.

Leki na hiperprolaktynemię stosowane w przypadku wystąpienia objawów, mające za zadanie zmniejszyć jej poziom, to agoniści dopaminy – niestety nie są chętnie stosowane z powodu skutków ubocznych. Kiedy zaburzenie trwa długo i powoduje hipogonadyzm, może być konieczne włączenie preparatów estrogenowo-progesteronowych.

Leczenie hiperprolaktynemii czynnościowej jest obecnie dyskusyjne, zaleca się je w przypadku pojawienia się dokuczliwych dla pacjenta objawów.

Dieta w hiperprolaktynemii

Każde rozregulowanie hormonalne może powodować problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała. Dieta przy hiperprolaktynemii powinna być dobrze zbilansowana, należy unikać produktów wysokoprzetworzonych, używek w postaci kawy. Należy kontrolować poziom glukozy we krwi, ponieważ zdarza się, że zaburzenie to występuje łącznie z insulinoopornością, która może być przyczyną powstania otyłości.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Kunicki M., Hiperprolaktynemia, „Ginekologia po dyplomie”, 2016, nr 1.
Bręborowicz G., Położnictwo i Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Kobieta w szpitalu

7 faktów o zaburzeniach krzepliwości krwi, które trzeba znać

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?