Przejdź do treści

Hormony tropowe- rodzaje, działanie i ich funkcje w organizmie

Hormony tropowe- rodzaje, działanie i ich funkcje Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Nie wystarczy powiedzieć, że boli brzuch. Lekarka Weronika Błaszczyk podpowiada, co ułatwi właściwą diagnozę
Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie
Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP

Hormony tropowe przysadki mózgowej to związki chemiczne wydzielane przez gruczoł dokrewny zlokalizowany w centralnej części głowy. Ich uwalnianie kontroluje podwzgórze, czyli struktura zaliczana do międzymózgowia. Hormony tropowe to: hormon wzrostu i prolaktyna działające na tkanki obwodowe, TSH wpływające na tarczycę, ACTH oddziałujące na korę nadnerczy, gonadotropiny FSH i LH oraz lipotropina stymulująca spalanie tłuszczu.

Czym są hormony tropowe?

Hormony tropowe to substancje wytwarzane przez przedni płat przysadki mózgowej. Zalicza się do nich:

  • hormon tyreotropowy (TSH),
  • hormon luteinizujący (LH),
  • hormon folikulotropowy (FSH),
  • hormon adrenokortykotropowy (ACTH),
  • lipotropinę (LPH),
  • prolaktynę (PRL)
  • somatotropinę (GH).

Przysadka mózgowa jest niewielkim gruczołem dokrewnym leżącym u podstawy mózgu, w tzw. siodle tureckim. Waży jedynie 0,5 grama i ma trzy płaty: przedni, pośredni i tylny. Pod względem histologicznym dzieli się natomiast na część gruczołową i nerwową. Hormony tropowe stymulują aktywność podległych przysadce gruczołów dokrewnych, a więc odpowiadają za regulację wydzielania innych hormonów. Pracę przysadki mózgowej kontroluje z kolei podwzgórze wydzielając hormony zwane liberynami, które pobudzają przysadkę do uwalniania hormonów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Badanie TSH wykonywane jest w diagnostyce chorób tarczycy.

Hormon tropowe – hormon tyreotropowy (TSH)

Hormon tyreotropowy, nazywany tyreotropiną, to glikoproteina wydzielana przez tyreotropy występujące w gruczołowej części przysadki. W niewielkich ilościach produkowana jest także przez monocyty (komórki układu immunologicznego). TSH odpowiada za: regulowanie czynności tarczycy, w tym za wzrost produkcji i wydzielania hormonów tarczycy: trójjodotyroniny (T3) i tyroksyny (T4), a także tyreoglobuliny będącej białkiem hormonalnym. Ponadto tyreotropina nasila uwalnianie interleukiny 2 w układzie immunologicznym.

Wydzielanie TSH pobudza tyreoliberyna (TRH), a hamuje somatostatyna i dopamina. Pomiędzy podwzórzem, przysadką i tarczycą występuje sprzężenie zwrotne. TSH stymuluje tarczycę do produkcji hormonów, a gdy trójjodotyronina i tyroksyna występują już w zbyt dużej ilości,  hamują biosyntezę TSH.

Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

Gonadotropiny – hormon folikulotropowy (FSH) i luteinizujący (LH)

Do hormonów tropowych należą dwie gonadotropiny: FSH określany jako hormon dojrzewania pęcherzyków oraz LH, inaczej lutropina. Są to hormony glikoproteinowe, które u kobiet kontrolują pracę jajników, a ich stężenie zależne jest od fazy cyklu miesiączkowego. U mężczyzn FSH i LH odpowiadają za pracę jąder. Działanie gonadotropin jest następujące:

  • w jajniku FSH odpowiada za pobudzanie pęcherzyków jajnikowych do produkcji estrogenów;
  • w jajniku LH oddziałuje na komórki tekalne, które zaczynają produkować androstendion i testosteronu; w okresie okołoowulacyjnym LH prowadzi do owulacji i przemiany pozostałości pęcherzyka jajnikowego w ciałko żółte, które wzmaga produkcję testosteronu;
  • w jądrze FSH wpływa na komórki Sertolego i odpowiada za wysokie miejscowe stężenie testosteronu;
  • w jądrze LH dociera do komórek Leydiga, gdzie stymuluje biosyntezę testosteronu i pozostałych androgenów jądrowych.
nerki w 3D

Hormon tropowe – hormon adrenokortykotropowy  (ACTH)

Hormon adrenokortykotropowy, czyli kortykotropina, powstaje z proopiomelanokrtyny (POMC) i pobudza aktywność kory nadnerczy do wydzielania przez nią kortyzolu, aldosteronu i androgenów. ACTH bierze udział w regulacji rytmu dobowego; najwyższe stężenie hormonu obserwuje się nad ranem, a najniższe w nocy. Na wzrost stężenia kortykotropiny mają wpływ sytuacje stresowe, infekcje czy urazy. Niskie stężenie ACTH występuje u osób z niedoczynnością kory nadnerczy, zespołem Cushinga i chorobą Addisona.

Hormony tropowe – lipotropina (LPH), prolaktyna (PRL) i somatotropina (GH)

Lipotropina to hormon polipeptydowy, który pobudza metabolizm tłuszczów: przyspiesza hydrolizę glicerydów i powoduje wzrost stężenia wolnych kwasów tłuszczowych we krwi. Somatotropina, określana jako hormon wzrostu, stymuluje wzrost tkanek, narządów i ciała. Stopień jej wydzielania zmienia się w ciągu życia. Wysokie stężenie GH obserwuje się w wieku dziecięcym, a maksymalny poziom hormonu pojawia się w okresie dojrzewania. Prolaktyna to białko, które pobudza wydzielanie mleka w czasie laktacji. W układzie odpornościowym PRL pełni funkcję immunostymulatora.

Bibliografia:

  1. Abraham Peters, Atlas anatomiczny, Świat Książki, 2006
  2. Stanisław Konturek, Fizjologia człowieka, Edra Urban&Partner, 2012
  3. Traczyk W., Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie / istock

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

„Lekarka na roślinach” o nietypowym sposobie na wzmocnienie odporności: Przytulajmy się na zdrowie!

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Rola selenu w chorobie Hashimoto

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy, badania, rodzaje, leczenie

Kobieta z testem

Gonadotropina kosmówkowa – co to, funkcje, badanie beta hCG, normy

Hiperkortyzolemia – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Sheehana

Zespół Sheehana – objawy i leczenie choroby Sheehana

Testosteron – badanie hormonu, wpływ na libido, jak go podnieść i obniżyć

Hormony trzustki – insulina i glukagon. Jak działają? Normy

Hormony płciowe – FSH, estrogen i inne. Normy, badania

„Serotonina nie tylko poprawia nastrój, zmniejsza też wrażliwość na negatywne sytuacje” – mówi psychiatra Piotr Woźniak

Dojrzała kobieta

Menopauza – co to, objawy, wiek kobiety, leki na menopauzę

kobieta mająca migrenę

Migrena – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie. Ile trwa migrena?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×