Przejdź do treści

Choroby podwzgórza – objawy, diagnostyka i leczenie

Choroby podwzgórza - objawy, diagnostyka i leczenie Fakurian Gesign/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Czarne stringi nie dla każdego” – alarmuje Gosia Włodarczyk. Komu mogą szkodzić?
WHO: najwięcej zgonów z powodu gruźlicy
WHO alarmuje: w 2020 roku nastąpił największy wzrost śmiertelności z powodu gruźlicy od 10 lat
„Myślałam, iż wskoczę już w jeansy przedciążowe”. Aleksandra Domańska przyznaje sobie tytuł „pierwszej naiwniaczki”
Jesteś po szczepionce Johnson&Johnson? Sprawdź, co z dawką przypominającą
Nowe wytyczne w sprawie stosowania aspiryny. Wyjaśniamy, kto nie powinien jej przyjmować

Choroby podwzgórza to schorzenia wywołane m.in. na skutek urazów, infekcji czy guzów rozwijających się w obrębie podwzgórza. Podwzgórze jest niezwykle ważnym elementem mózgu, odpowiadającym za utrzymanie homeostazy. Uszkodzenie struktury międzymózgowia, w którym znajduje się podwzgórze może prowadzić do pojawienia się zaburzeń neurologicznych, hiperprolaktynemii lub zaburzeń odżywiania. Na czym polega diagnostyka chorób podwzgórza i jak leczy się zaburzenia czynności podwzgórza?

Jakie funkcje pełni podwzgórze?

Podwzgórze to niewielka struktura znajdująca się w międzymózgowiu. Jej funkcją jest utrzymanie homeostazy. Podwzgórze odpowiada za procesy termoregulacji, kontrolę czynności gruczołów wydzielania zewnętrznego, regulowanie rytmu dobowego, ciśnienia krwi, oddychania, przyjmowania pokarmu, odczuwania emocji i popędu seksualnego. To w podwzgórzu znajdują się ośrodki głodu i sytości oraz ośrodek chłodzenia. Do wydzielanych przez podwzgórze hormonów i neuroprzekaźników należą m.in.: tyreoliberyna (TRH), somatoliberyna, somatostatyna,  kortykoliberyna i dopamina. Działanie podwzórza jest ściśle związane z działaniem przysadki mózgowej. Wydzielane przez podwzgórze liberyny pobudzają przysadkę mózgową do uwalniania hormonów.

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Choroby i zaburzenia podwzgórza

Nieprawidłowości w funkcjonowaniu podwzgórza mogą być wynikiem:

  • infekcji układu nerwowego,
  • urazów czaszki,
  • guzów podwzgórza (czaszkogardlaków, glejaków drogi wzrokowej, guzów germinalnych, malformacji naczyniowych),
  • operacji neurochirurgicznych,
  • procesów naciekowych,
  • zapalenia podwzgórza,
  • radioterapii nowotworów,
  • patologii ciąży,
  • poronienia,
  • wad wrodzonych,
  • zaburzeń autoimmunologiczych.

Niektóre choroby podwzórza są uwarunkowane genetycznie, jak np. zespół Kallmana. W chorobie tej występuje opóźnienie dojrzewania, upośledzenie powonienia, zaburzenia układu kostnego i wrodzone wady serca.

Objawy uszkodzenia podwzgórza

Ze względu na liczne funkcje, które pełni podwzgórze, objawy uszkodzenia tej struktury są bardzo zróżnicowane, a obraz kliniczny chorób niezwykle różnorodny. Wyróżnia się trzy główne grupy objawów obserwowanych w chorobach podwzgórza: objawy neurologiczne, objawy endokrynologiczne oraz objawy zaburzeń regulacji metabolizmu. Wśród symptomów związanych z układem nerwowym wymienia się zaburzenia widzenia, nieprawidłowe reakcje źrenic na światło, zaburzenia świadomości i pamięci, zaburzenia rytmu sen-czuwanie oraz zaburzenia zachowania.

Do objawów zaburzeń hormonalnych należą:

  • wtórna niedoczynność przysadki ze współistniejącą moczówką prostą,
  • hiperprolaktynemia wywołana obniżonym stężeniem dopaminy,
  • zwojakoglejaki podwzgórza.

Uszkodzenia w obrębie podwgórza mogą prowadzić do nieprawidłowej regulacji temperatury ciała i częstej hipertermii (uszkodzenie przedniej części podwzgórza) oraz otłuszczenia (uszkodzenie jądra brzuszno-przyśrodkowego) lub anoreksji (uszkodzenie jądra bocznego podwzgórza).

Kobieta leży na łóżku

Diagnostyka chorób podwzgórza

Diagnostyka chorób podwzgórza jest skomplikowana. Konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu z pacjentem, ocena jego stanu klinicznego oraz wykonanie badań poszczególnych hormonów. Lekarz może również wspomóc się badaniami obrazowymi, w tym badaniem ultrasonograficznym, rezonansem magnetycznym lub tomografią komputerową. Guzy często powodują zaburzenia widzenia, dlatego przy podejrzeniu zmiany o charakterze nowotworowym wykonuje się również badanie wzroku.

Leczenie chorób podwzgórza

Leczenie choroby podwzgórza zależy od rodzaju wykrytego schorzenia. Objawy endokrynologiczne mogą być wyeliminowane dzięki zastosowaniu terapii hormonalnej. W niedoczynności tarczycy podaje się hormony tarczycy, kortykosteroidy i gestageny. Zakażenia układu nerwowego leczone są antybiotykoterapią i preparatami przeciwwirusowymi. Powstałe guzy wycina się lub poddaje działaniu radioterapii.

 

 

Bibliografia:

  1. G. Zieliński, Zaburzenia czynności podwzgórza, Medycyna po Dyplomie.

  2. F. H. Netter, Atlas anatomii człowieka, Edra Urban&Partner, Tablica 148.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Niedoczynność przytarczyc – przyczyny, objawy i leczenie

Dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach / Archiwum prywatne

„W Hashimoto trzeba zadbać o całą paletę hormonów, nie tylko tarczycy, żeby znów cieszyć się seksem” – mówi dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach

Nadczynność przytarczyc – przyczyny, objawy, leczenie

menopauza i htz

„Nie każda pacjentka stosująca HTZ zachoruje na raka piersi!”. Ginekolożka Małgorzata Nowicka o hormonalnej terapii zastępczej

Adrianna Sobol /fot. archiwum prywatne

Adrianna Sobol: „Gdy opiekunowi osoby chorej na parkinsona mówi się o odpoczynku, ten zwykle odpowiada: ‘Ale ja nie mogę, nie wypada’”

"Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji" - podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

„Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji” – podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

Kobieta przy laptopie

Nocne światło psuje nam zdrowie. Dlaczego potrzebujemy ciemności?

Stwardnienie boczne zanikowe – rodzaje, objawy, długość życia

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jakie hormony odpowiadają za spadek libido? Wyjaśnia Michał Kot

Nie masz ochoty na seks? Michał Kot wyjaśnia, z czego to może wynikać

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Alicja Sztygowska

Dziecko z epilepsją. „Ważne jest wsparcie rodziców, ale nie wolno dziecka zamykać w szklanym kloszu” [WIDEO]

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię/fot. Pexels

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię

Co się dzieje w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Seks a mózg. Oto 7 rzeczy, które dzieją się w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Mogą „udawać” nasze hormony i zaburzać ich działanie. Uważaj na związki endokrynnie czynne – są tam, gdzie się nie spodziewasz

Hydrożel na chorobę Parkinsona? To może być prawdziwy przełom w leczeniu

Hydrożel na chorobę Parkinsona? To może być prawdziwy przełom w leczeniu

Wojciech Gojke/fot. archiwum prywatne

Problemy z koncentracją? Deep Focus from Plants pobudzi twój mózg do działania. Przetestowałem!

Prof. Maciej Kielar

Trzustka choruje po cichu. „Jeśli ktoś nie ma szczęścia, to nawet jeden grill z piwem może skończyć się ostrym zapaleniem” – mówi prof. Maciej Kielar

Kobiety na plaży

Bierzesz tabletki antykoncepcyjne tylko w wakacje? Ginekolożka przestrzega

Alicja Sztygowska

Pierwsza pomoc w czasie napadu padaczkowego. Jak reagować? [WIDEO]

Zdjęcie rentgenowskie mózgu

Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?