Przejdź do treści

Czym jest niepełnosprawność sprzężona i jakie choroby obejmuje?

kobieta jadąca na wózku
Źródło: StockAdobre Fot. Adam Wasilewski
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Choroby oczu i wady wzroku - sprawdź najczęstsze dolegliwości
Choroby oczu i wady wzroku – sprawdź najczęstsze dolegliwości
Porodówka
„Położne dla Ciebie” – w czasie pandemii specjalistki chcą otoczyć szczególną opieką przyszłe i świeżo upieczone mamy
Pluskwa domowa - domowe sposoby na zwalczanie, gdy się pojawią
Pluskwa domowa – domowe sposoby na zwalczanie, gdy się pojawią
lekarka w masce ochronnej
Personel medyczny powinien mieć pierwszeństwo. Internauci propagują ideę #MedykBezKolejki
Czereśnie na talerzu
„Czysta 15-stka” i „Brudna 12-stka”. Które owoce i warzywa są najbardziej, a które najmniej zanieczyszczone? Mamy najnowsze listy na 2020 rok!

Niepełnosprawność sprzężona i jej rodzaje wywodzą się z przyczyn i stopnia zaawansowania niepełnosprawności podstawowej. Niepełnosprawność sprzężona w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności uprawnia do świadczeń finansowych i rehabilitacyjnych. Czym jest niepełnosprawność sprzężona i jakie są jej rodzaje?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Niepełnosprawność sprzężona definiowana jest na wiele sposobów. Niejednoznaczność określenia stanu, jakim jest niepełnosprawność sprzężona, może bezpośrednio przekładać się na strategie rehabilitacji tej grupy osób.

Czym jest niepełnosprawność sprzężona?

Niepełnosprawność sprzężona to stan, w którym występują ograniczenia umysłowe lub psychiczne połączone z zaburzeniami natury somatycznej, co ogranicza bądź uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie jednostki w środowisku.

Niepełnosprawność sprzężona to niepełnosprawność wieloraka, złożona, w przebiegu której stwierdza się co najmniej dwie przyczyny niepełnosprawności wywołanej czynnikami endo- i egzogennymi powstałymi na różnych etapach życia, w tym życia prenatalnego.

Do ustalenia niepełnosprawności sprzężonej bierze się pod uwagę liczbę, rodzaj i stopień wad obciążających organizm, dominujący charakter jednej z nich oraz konsekwencje uszkodzeń i ograniczeń natury psycho-fizyczno-społecznej, jakie wywołuje kompleks niepełnosprawności.

Niepełnosprawność sprzężona – rodzaje

Niepełnosprawność sprzężona uwzględnia co najmniej dwie jednostki chorobowe spośród:

  • uszkodzeń narządów wewnętrznych, narządów zmysłów i narządów ruchu
  • zaburzeń funkcjonalnych o podłożu emocjonalno-psychicznym
  • obniżeniu funkcji intelektualnych.

Sprzężenie niepełnosprawności polega na ścisłym powiązaniu ze sobą różnych rodzajów niepełnosprawności lub ich wzajemne oddziaływanie. Sprzęgające się ze sobą wady składają się na obraz osoby niepełnosprawnej, przy czym jedna z tych wad odznacza się większym stopniem głębokości (np. w przypadku osoby niepełnosprawnej intelektualnie i niewidomej zaburzeniem dominującym będzie wada wzroku, a pozostałe defekty uznawane będą za współistniejące, czyli sprzężone).

Zobacz także

Niepełnosprawność sprzężona w orzeczeniu

Miejski lub powiatowy zespół ds. orzekania i niepełnosprawności ustala stopień, przyczynę i czas trwania niepełnosprawności osób, które złożą odpowiedni wniosek. Orzeczenie umożliwia m.in. korzystanie ze refundacji na sprzęt ortopedyczny. O niepełnosprawności sprzężonej w orzeczeniu świadczą zawarte w nim symbole wad obciążających organizm.

Aby niepełnosprawne dziecko otrzymało wykwalifikowaną pomoc w placówkach oświatowych, musi posiadać również orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną lub poradnię specjalistyczną wyznaczoną przez kuratorium oświaty. Placówki te nie określają jednak sprzężenia niepełnosprawności.

Osoba dorosła może otrzymać również orzeczenie wydane przez instytucje zabezpieczenia społecznego (ZUS i KRUS), na podstawie której ma prawo do uzyskania np. świadczeń rentowych. Placówki te nie decydują o niepełnosprawności osoby, lecz określają jej stopień i okres niezdolności do pracy zawodowej.

Niepełnosprawność sprzężona – przykłady

Przyczyny niepełnosprawności określane są w postaci zaszyfrowanych kodów, przy czym kombinacja przynajmniej dwóch symboli w orzeczeniu o niepełnosprawności oznacza niepełnosprawność sprzężoną:

01-U – upośledzenie umysłowe, czyli niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym;

02-P – choroby psychiczne, np. zaburzenia psychotyczne, zaburzenia nastroju, zespoły otępienne, zaburzenia lękowe;

03-L – zaburzenia głosu, mowy i słuchu, np. częściowa lub całkowita utrata krtani, zaburzenia mowy w wyniku uszkodzeń neurologicznych;

04-O – choroby narządu wzroku, np. wrodzone i nabyte wady narządu wzroku ograniczające pole widzenia w granicach 30 stopni;

05-R – choroby narządu ruchu, np. wady wrodzone i rozwojowe narządu ruchu, choroby zwyrodnieniowe i reumatyczne;

06-E – epilepsja w postaci nawracających napadów padaczkowych z wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi;

07-S – choroby układu oddechowego i krążenia, np. przewlekła obturacyjna choroba płuc, zakaźne choroby płuc, wrodzone i nabyte wady serca, kardiomiopatie, nadciśnienie tętnicze;

08-T – choroby układu trawiennego np. stany po resekcji żołądka, przewlekłe choroby jelit wątroby i trzustki;

09-M – choroby układu moczowo-płciowego, np. choroby nerek, zaburzenia czynności dróg moczowych i funkcji narządów rodnych;

10-N – choroby neurologiczne, np. encefalopatia, mózgowe porażenie dziecięce, stan po udarze mózgu;

11-I – inne, np. zaburzenia metaboliczne, endokrynologiczne, enzymatyczne, choroby odzwierzęce, zakaźne, choroby układu krwiotwórczego;

12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe z utrwalonymi zaburzeniami interakcji społecznych, komunikacji werbalnej i zaburzeniami behawioralnymi, np. autyzm, zespół Aspergera.

Symbole przyczyn w orzeczeniach to orientacyjne kody wskazujące jedynie na zakres niepełnosprawności osoby. Dlatego np. o osobie niepełnosprawnej o przyczynach: 10-N, 03-L, 01-U wiadomo jedynie, że jest niepełnosprawna z powodów neurologicznych, chorób aparatu słuchu, głosu lub mowy oraz wykazuje obniżony poziom inteligencji, co oznacza, że jest osobą z niepełnosprawnością sprzężoną.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Seks niepełnosprawnych

„Dla niepełnosprawnych seks jest dokładnie tak samo ważny, jak dla pełnosprawnych, ale przez to, że społeczeństwo pomija ich potrzeby, oni sami zaczynają je wypierać” – mówi Monika Rozmysłowicz, trener psycho-fizjo-seksualny

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Stopnie niepełnosprawności - ich rodzaje i wyjaśnienie

Stopnie niepełnosprawności – rodzaje i objaśnienie

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.