Przejdź do treści

Czym jest niepełnosprawność sprzężona i jakie choroby obejmuje?

kobieta jadąca na wózku
Źródło: StockAdobre Fot. Adam Wasilewski
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Na horyzoncie pojawił się nowy lek na koronawirusa. Badanie wykazało, że jest 27-krotnie bardziej skuteczny niż remdesiwir
Na horyzoncie pojawił się nowy lek na koronawirusa. Badanie wykazało, że jest 27-krotnie bardziej skuteczny niż remdesiwir
Kobieta w maseczce ochronnej
Francja i Austria zakazują noszenia maseczek materiałowych w miejscach publicznych!
Kresa biała – anatomia. Rozstęp i przepuklina kresy białej
Nastolatka siedzi na rampie
„Jedna placówka na ponad 27 tys. pacjentek”. Martyna Jałoszyńska o dostępie nastolatek do ginekologa
Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Niepełnosprawność sprzężona i jej rodzaje wywodzą się z przyczyn i stopnia zaawansowania niepełnosprawności podstawowej. Niepełnosprawność sprzężona w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności uprawnia do świadczeń finansowych i rehabilitacyjnych. Czym jest niepełnosprawność sprzężona i jakie są jej rodzaje?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Niepełnosprawność sprzężona definiowana jest na wiele sposobów. Niejednoznaczność określenia stanu, jakim jest niepełnosprawność sprzężona, może bezpośrednio przekładać się na strategie rehabilitacji tej grupy osób.

Czym jest niepełnosprawność sprzężona?

Niepełnosprawność sprzężona to stan, w którym występują ograniczenia umysłowe lub psychiczne połączone z zaburzeniami natury somatycznej, co ogranicza bądź uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie jednostki w środowisku.

Niepełnosprawność sprzężona to niepełnosprawność wieloraka, złożona, w przebiegu której stwierdza się co najmniej dwie przyczyny niepełnosprawności wywołanej czynnikami endo- i egzogennymi powstałymi na różnych etapach życia, w tym życia prenatalnego.

Do ustalenia niepełnosprawności sprzężonej bierze się pod uwagę liczbę, rodzaj i stopień wad obciążających organizm, dominujący charakter jednej z nich oraz konsekwencje uszkodzeń i ograniczeń natury psycho-fizyczno-społecznej, jakie wywołuje kompleks niepełnosprawności.

Niepełnosprawność sprzężona – rodzaje

Niepełnosprawność sprzężona uwzględnia co najmniej dwie jednostki chorobowe spośród:

  • uszkodzeń narządów wewnętrznych, narządów zmysłów i narządów ruchu
  • zaburzeń funkcjonalnych o podłożu emocjonalno-psychicznym
  • obniżeniu funkcji intelektualnych.

Sprzężenie niepełnosprawności polega na ścisłym powiązaniu ze sobą różnych rodzajów niepełnosprawności lub ich wzajemne oddziaływanie. Sprzęgające się ze sobą wady składają się na obraz osoby niepełnosprawnej, przy czym jedna z tych wad odznacza się większym stopniem głębokości (np. w przypadku osoby niepełnosprawnej intelektualnie i niewidomej zaburzeniem dominującym będzie wada wzroku, a pozostałe defekty uznawane będą za współistniejące, czyli sprzężone).

Zobacz także

Niepełnosprawność sprzężona w orzeczeniu

Miejski lub powiatowy zespół ds. orzekania i niepełnosprawności ustala stopień, przyczynę i czas trwania niepełnosprawności osób, które złożą odpowiedni wniosek. Orzeczenie umożliwia m.in. korzystanie ze refundacji na sprzęt ortopedyczny. O niepełnosprawności sprzężonej w orzeczeniu świadczą zawarte w nim symbole wad obciążających organizm.

Aby niepełnosprawne dziecko otrzymało wykwalifikowaną pomoc w placówkach oświatowych, musi posiadać również orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną lub poradnię specjalistyczną wyznaczoną przez kuratorium oświaty. Placówki te nie określają jednak sprzężenia niepełnosprawności.

Osoba dorosła może otrzymać również orzeczenie wydane przez instytucje zabezpieczenia społecznego (ZUS i KRUS), na podstawie której ma prawo do uzyskania np. świadczeń rentowych. Placówki te nie decydują o niepełnosprawności osoby, lecz określają jej stopień i okres niezdolności do pracy zawodowej.

Niepełnosprawność sprzężona – przykłady

Przyczyny niepełnosprawności określane są w postaci zaszyfrowanych kodów, przy czym kombinacja przynajmniej dwóch symboli w orzeczeniu o niepełnosprawności oznacza niepełnosprawność sprzężoną:

01-U – upośledzenie umysłowe, czyli niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym;

02-P – choroby psychiczne, np. zaburzenia psychotyczne, zaburzenia nastroju, zespoły otępienne, zaburzenia lękowe;

03-L – zaburzenia głosu, mowy i słuchu, np. częściowa lub całkowita utrata krtani, zaburzenia mowy w wyniku uszkodzeń neurologicznych;

04-O – choroby narządu wzroku, np. wrodzone i nabyte wady narządu wzroku ograniczające pole widzenia w granicach 30 stopni;

05-R – choroby narządu ruchu, np. wady wrodzone i rozwojowe narządu ruchu, choroby zwyrodnieniowe i reumatyczne;

06-Eepilepsja w postaci nawracających napadów padaczkowych z wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi;

07-S – choroby układu oddechowego i krążenia, np. przewlekła obturacyjna choroba płuc, zakaźne choroby płuc, wrodzone i nabyte wady serca, kardiomiopatie, nadciśnienie tętnicze;

08-T – choroby układu trawiennego np. stany po resekcji żołądka, przewlekłe choroby jelit wątroby i trzustki;

09-M – choroby układu moczowo-płciowego, np. choroby nerek, zaburzenia czynności dróg moczowych i funkcji narządów rodnych;

10-N – choroby neurologiczne, np. encefalopatia, mózgowe porażenie dziecięce, stan po udarze mózgu;

11-I – inne, np. zaburzenia metaboliczne, endokrynologiczne, enzymatyczne, choroby odzwierzęce, zakaźne, choroby układu krwiotwórczego;

12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe z utrwalonymi zaburzeniami interakcji społecznych, komunikacji werbalnej i zaburzeniami behawioralnymi, np. autyzm, zespół Aspergera.

Symbole przyczyn w orzeczeniach to orientacyjne kody wskazujące jedynie na zakres niepełnosprawności osoby. Dlatego np. o osobie niepełnosprawnej o przyczynach: 10-N, 03-L, 01-U wiadomo jedynie, że jest niepełnosprawna z powodów neurologicznych, chorób aparatu słuchu, głosu lub mowy oraz wykazuje obniżony poziom inteligencji, co oznacza, że jest osobą z niepełnosprawnością sprzężoną.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Klara Roterska

Klara Roterska: Nikt nie chciał wpisać mi w kartę leczenia słowa „gwałt”, wpisywali „przykre zdarzenie”

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?