Przejdź do treści

Czym jest niepełnosprawność sprzężona i jakie choroby obejmuje?

kobieta jadąca na wózku
Źródło: StockAdobre Fot. Adam Wasilewski
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Motywacja – nie wzbudzisz jej żadnym trickiem ani sztuczką. Sprawdź, jak się skutecznie zmotywować
Problemy hormonalne. Ginekolog mówi, jakie są oznaki tego, że twoje hormony szaleją
Jak się twórczo złościć? Wykorzystaj negatywne emocje, by wprowadzić zmiany w życiu!
Co może boleć ze stresu? Sprawdź, zanim sięgniesz po leki przeciwbólowe
Witaj Słońce! Poświęć 20 minut o poranku na te ćwiczenia, a poczujesz się jak nowo narodzona

Niepełnosprawność sprzężona i jej rodzaje wywodzą się z przyczyn i stopnia zaawansowania niepełnosprawności podstawowej. Niepełnosprawność sprzężona w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności uprawnia do świadczeń finansowych i rehabilitacyjnych. Czym jest niepełnosprawność sprzężona i jakie są jej rodzaje?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Niepełnosprawność sprzężona definiowana jest na wiele sposobów. Niejednoznaczność określenia stanu, jakim jest niepełnosprawność sprzężona, może bezpośrednio przekładać się na strategie rehabilitacji tej grupy osób.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Czym jest niepełnosprawność sprzężona?

Niepełnosprawność sprzężona to stan, w którym występują ograniczenia umysłowe lub psychiczne połączone z zaburzeniami natury somatycznej, co ogranicza bądź uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie jednostki w środowisku.

Niepełnosprawność sprzężona to niepełnosprawność wieloraka, złożona, w przebiegu której stwierdza się co najmniej dwie przyczyny niepełnosprawności wywołanej czynnikami endo- i egzogennymi powstałymi na różnych etapach życia, w tym życia prenatalnego.

Do ustalenia niepełnosprawności sprzężonej bierze się pod uwagę liczbę, rodzaj i stopień wad obciążających organizm, dominujący charakter jednej z nich oraz konsekwencje uszkodzeń i ograniczeń natury psycho-fizyczno-społecznej, jakie wywołuje kompleks niepełnosprawności.

Niepełnosprawność sprzężona – rodzaje

Niepełnosprawność sprzężona uwzględnia co najmniej dwie jednostki chorobowe spośród:

  • uszkodzeń narządów wewnętrznych, narządów zmysłów i narządów ruchu
  • zaburzeń funkcjonalnych o podłożu emocjonalno-psychicznym
  • obniżeniu funkcji intelektualnych.

Sprzężenie niepełnosprawności polega na ścisłym powiązaniu ze sobą różnych rodzajów niepełnosprawności lub ich wzajemne oddziaływanie. Sprzęgające się ze sobą wady składają się na obraz osoby niepełnosprawnej, przy czym jedna z tych wad odznacza się większym stopniem głębokości (np. w przypadku osoby niepełnosprawnej intelektualnie i niewidomej zaburzeniem dominującym będzie wada wzroku, a pozostałe defekty uznawane będą za współistniejące, czyli sprzężone).

Zobacz także

Niepełnosprawność sprzężona w orzeczeniu

Miejski lub powiatowy zespół ds. orzekania i niepełnosprawności ustala stopień, przyczynę i czas trwania niepełnosprawności osób, które złożą odpowiedni wniosek. Orzeczenie umożliwia m.in. korzystanie ze refundacji na sprzęt ortopedyczny. O niepełnosprawności sprzężonej w orzeczeniu świadczą zawarte w nim symbole wad obciążających organizm.

Aby niepełnosprawne dziecko otrzymało wykwalifikowaną pomoc w placówkach oświatowych, musi posiadać również orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną lub poradnię specjalistyczną wyznaczoną przez kuratorium oświaty. Placówki te nie określają jednak sprzężenia niepełnosprawności.

Osoba dorosła może otrzymać również orzeczenie wydane przez instytucje zabezpieczenia społecznego (ZUS i KRUS), na podstawie której ma prawo do uzyskania np. świadczeń rentowych. Placówki te nie decydują o niepełnosprawności osoby, lecz określają jej stopień i okres niezdolności do pracy zawodowej.

Niepełnosprawność sprzężona – przykłady

Przyczyny niepełnosprawności określane są w postaci zaszyfrowanych kodów, przy czym kombinacja przynajmniej dwóch symboli w orzeczeniu o niepełnosprawności oznacza niepełnosprawność sprzężoną:

01-U – upośledzenie umysłowe, czyli niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym;

02-P – choroby psychiczne, np. zaburzenia psychotyczne, zaburzenia nastroju, zespoły otępienne, zaburzenia lękowe;

03-L – zaburzenia głosu, mowy i słuchu, np. częściowa lub całkowita utrata krtani, zaburzenia mowy w wyniku uszkodzeń neurologicznych;

04-O – choroby narządu wzroku, np. wrodzone i nabyte wady narządu wzroku ograniczające pole widzenia w granicach 30 stopni;

05-R – choroby narządu ruchu, np. wady wrodzone i rozwojowe narządu ruchu, choroby zwyrodnieniowe i reumatyczne;

06-Eepilepsja w postaci nawracających napadów padaczkowych z wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi;

07-S – choroby układu oddechowego i krążenia, np. przewlekła obturacyjna choroba płuc, zakaźne choroby płuc, wrodzone i nabyte wady serca, kardiomiopatie, nadciśnienie tętnicze;

08-T – choroby układu trawiennego np. stany po resekcji żołądka, przewlekłe choroby jelit wątroby i trzustki;

09-M – choroby układu moczowo-płciowego, np. choroby nerek, zaburzenia czynności dróg moczowych i funkcji narządów rodnych;

10-N – choroby neurologiczne, np. encefalopatia, mózgowe porażenie dziecięce, stan po udarze mózgu;

11-I – inne, np. zaburzenia metaboliczne, endokrynologiczne, enzymatyczne, choroby odzwierzęce, zakaźne, choroby układu krwiotwórczego;

12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe z utrwalonymi zaburzeniami interakcji społecznych, komunikacji werbalnej i zaburzeniami behawioralnymi, np. autyzm, zespół Aspergera.

Symbole przyczyn w orzeczeniach to orientacyjne kody wskazujące jedynie na zakres niepełnosprawności osoby. Dlatego np. o osobie niepełnosprawnej o przyczynach: 10-N, 03-L, 01-U wiadomo jedynie, że jest niepełnosprawna z powodów neurologicznych, chorób aparatu słuchu, głosu lub mowy oraz wykazuje obniżony poziom inteligencji, co oznacza, że jest osobą z niepełnosprawnością sprzężoną.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Nie oddzielam tego, co dzieje się w głowach moich pacjentów, od tego, co dzieje się w ich ciałach” – mówi Magdalena Kicińska, fizjoterapeutka

pms - krzycząca kobieta

PMS (Zespół napięcia przedmiesiączkowego) – co to jest, objawy, przyczyny

Nadmierne gazy – jak się pozbyć krępującej dolegliwości? Przyczyny i sposoby leczenia

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Depilacja laserowa - jak działa i jakie daje efekty?

Depilacja laserowa – skuteczny sposób na gładkie ciało? O czym warto wiedzieć przed zabiegiem?

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Demencja starcza - co to jest i jakie daje objawy?

Demencja starcza – czym jest, jakie są jej przyczyny i główne objawy?

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

×