Przejdź do treści

Czym jest przełom tarczycowy? Przyczyny, objawy oraz leczenie choroby

kobieta trzymająca się za tarczycę
Fot. Syda Productions / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joga na dobranoc
Joga na dobranoc. Wypróbuj, zanim pójdziesz spać!
Szarlotka wegańska – najszybsza i najprostsza
Szczere, na luzie i z uśmiechem. Najfajniejsze konta mam na Instagramie
Chipsy z liści kalafiora – lekkie i chrupiące
Kilka prostych patentów na poprawę krążenia. Twój organizm ci za nie podziękuje

Przełom tarczycowy to stan nagłego załamania równowagi metabolicznej organizmu, który pojawia się w wyniku źle kontrolowanej lub nierozpoznanej nadczynności tarczycy. Właściwe objawy przełomu tarczycowego poprzedzone są przez objawy zwiastunowe, których szybkie rozpoznanie może zapobiec rozwinięciu się tego groźnego powikłania.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

W przebiegu przełomu tarczycowego może dojść do zaburzeń świadomości ze śpiączką włącznie. Nieleczony może doprowadzić do zgonu. Wystąpieniu przełomu tarczycowego można zapobiec poprzez regularne badania, wykrycie niedoczynności tarczycy w odpowiednim czasie oraz jej prawidłowe, regularne leczenie.

Przyczyny przełomu tarczycowego

Dokładny mechanizm powstania tego stanu nie jest do końca poznany, zaobserwowano jednak konkretne sytuacje, w których może do niego dojść. Przełom tarczycowy pojawia się zwykle w wyniku zaostrzenia nieleczonej lub nierozpoznanej nadczynności tarczycy. Taki stan może być wywołany przez zakażenie lub inną ciężką chorobę (zatorowość płucną, kwasicę ketonową, udar mózgu). Przełom tarczycowy po operacji może się pojawić, jeśli zabieg u osoby chorej na nadczynność tarczycy zostanie przeprowadzony bez wcześniejszego jej przygotowania odpowiednimi lekami. Należy również pamiętać, że hormony tarczycy mogą także wchodzić w interakcję z hormonami nadnerczy – katecholaminami.

Przełom tarczycowy – objawy

Obraz kliniczny przełomu tarczycowego jest bardzo charakterystyczny. Pełnoobjawowa postać choroby jest widoczna po wystąpieniu objawów prodromalnych, czyli takich, które poprzedzają przełom tarczycowy. Należą do nich:

  • bezsenność przebiegająca z halucynacjami oraz zaburzeniami psychotycznymi pojawiającymi się podczas odpoczynku nocnego,
  • nasilenie drżenia mięśniowego,
  • znaczna utrata masy ciała,
  • podwyższona temperatura,
  • objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności oraz wymioty.

Pełnoobjawowa postać przełomu tarczycowego charakteryzuje się nagłym pogorszeniem objawów spowodowanym zwiększoną obecnością hormonów tarczycy we krwi. Można to zaobserwować pod postacią:

  • znacznego wzrostu akcji serca (możliwe wystąpienie migotania przedsionków),
  • objawów niewydolności serca: powstaniu duszności, obrzęków obwodowych, a w skrajnych przypadkach wstrząsu,
  • nudności i obfitych wymiotów, biegunki, bólu brzucha.

Dochodzi również do pojawienia się wysokiej gorączki powyżej 38℃. Jako powikłanie biegunki, wymiotów oraz wzmożonej potliwości może dojść do odwodnienia organizmu.

Dodatkowo u osoby w stanie przełomu tarczycowego obserwuje się zmiany w zachowaniu. Pacjenta charakteryzuje zwykle pobudzenie, choć może wystąpić także obraz kliniczny odwrotny: wzmożona senność, apatia, a nawet śpiączka. Czasami dochodzi do wystąpienia napadu padaczkowego.

Zobacz także

Przełom tarczycowy – rozpoznanie

Nie ma badań laboratoryjnych pozwalających na rozpoznanie choroby. Diagnozę przełomu tarczycowego stawia się na podstawie objawów chorego. Następnie przy pomocy odpowiednich skal ocenia się nasilenie choroby na podstawie parametrów, takich jak: temperatura ciała, objawy ze strony układu nerwowego, pokarmowego, częstotliwość bicia serca, niewydolność serca, obecność czynnika predysponującego i wystąpienie migotania przedsionków.

Stężenie hormonów tarczycy (fT3 i fT4) nie musi być bardzo wysokie.

Jak leczyć przełom tarczycowy?

W leczeniu przełomu tarczycowego ogromne znaczenie ma wczesna interwencja, ponieważ ryzyko zgonu w tym stanie wynosi aż 30–50%. Zauważenie objawów prodromalnych i leczenie nadczynności tarczycy oraz innych chorób, które prowadzą do jej zaostrzeń, może zapobiec rozwinięciu się pełnoobjawowej postaci. Należy pamiętać, że to powikłanie występuje rzadko i można skutecznie się przed nim chronić, chodząc na regularne wizyty kontrolne do lekarza rodzinnego.

Leczenie pełnoobjawowego przełomu tarczycowego przeprowadza się w warunkach Oddziału Intensywnej Terapii.

Leki stosowane w terapii przełomu tarczycowego to:

  • leki przeciwtarczycowe (tiamazol, propylotiouracyl),
  • beta-blokery – umiarawiają akcję serca,
  • hydrokortyzon – zapobiega wstrząsowi,
  • antybiotyki – stosowane przy najmniejszym podejrzeniu zakażenia, czasem także zapobiegawczo,
  • leki uspokajające i przeciwdrgawkowe,
  • tlen,
  • heparyna drobnocząsteczkowa celem profilaktyki przeciwzakrzepowej.

Dodatkowo konieczne jest ciągłe monitorowanie pacjenta i wyrównanie gospodarki wodno-elektrolitowej w zależności od wyników badań. Przy wysokiej temperaturze ciała stosuje się zimne okłady w celu jej zbicia. We wskazanych przypadkach można zastosować paracetamol lub leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, nie wolno jednak stosować salicylanów. Należy pamiętać o równoległym leczeniu przyczyny, która wywołała przełom tarczycowy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

tarczyca

Tarczyca. Co powinnaś o niej wiedzieć?

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości

lekarze wykonujący zabieg kauteryzacji

Co to jest kauteryzacja? Wskazania do wykonania zabiegu i jego przebieg

Starsza kobieta z otępieniem

Otępienie – czym jest? Przyczyny i objawy chorób otępiennych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

Płaczące dziecko cierpiące na zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej – jakie są ich przyczyny i jak z nimi walczyć?

Wykonywane procesu defibrylacji

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?