Przejdź do treści

Dyspraksja u dzieci i dyspraksja u dorosłych – przyczyny, objawy, leczenie

dyspraksja - głowa ułożona z puzzli
Fot. RATOCA / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dziewczyna z kotem
Czy ozonowanie zabija koronawirusa? Ekspert wyjaśnia
Wegańskie foie gras. Wielkanoc pod znakiem roślinnych potraw
Kobieta z dziećmi na kanapie - koronawirus
Dlaczego dzieciom tak bardzo brakuje teraz placów zabaw? Wyjaśnia fizjoterapeutka Małgorzata Paleczny
Imbir / rawpixel
Co jeść, by naczynia krwionośne i serce były w dobrym stanie?
Kobieta z niemowlęciem
Materiałowa maseczka na twarz wykonana samodzielnie? Dr Łukasz Durajski ostrzega, że nie powinny z niej korzystać dzieci poniżej 2. roku życia

Dyspraksja to rozwojowe zaburzenie koordynacji ruchowej, postrzegane jako ograniczenie umiejętności organizacji sensorycznej. Przyczyny dyspraksji nie są do końca poznane, a leczenie dyspraksji opiera się na postępowaniu zachowawczym, ograniczającym rozwój zaburzeń i poprawiającym ogólną jakość życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Dyspraksja dotyczy blisko 10% populacji dzieci, z czego chłopców obciąża czterokrotnie częściej. Jest rzadko diagnozowana. Osoby przejawiające dyspraksję postrzegane są po prostu jako niezgrabne, z trudnościami psychoruchowymi.

Czym jest dyspraksja?

Dyspraksja to zaburzenie przejawiające się trudnościami planowania i wykonywania harmonijnych, spontanicznych zachowań motorycznych. Dyspraksja rozwojowa polega na zakłóceniu procesów integracji pomiędzy ośrodkami układu nerwowego. Wymiennie używa się kilku synonimów, np. syndrom niezgrabności ruchowej, rozwojowe zaburzenie koordynacji czy dysfunkcje neurorozwojowe. Powszechnie przyjęło się, że dyspraksja rozwojowa dotyczy tylko dzieci, mimo że w rzeczywistości występuje również u dorosłych, choć jest rzadziej rozpoznawana. Dyspraksja u dorosłych określana jest jako apraksja (zaawansowana postać dyspraksji). Nie są to trudności czy zaburzenia w funkcjonowaniu. To całkowita utrata nabytych zdolności.

Fakty i mity: Mózg

Dyspraksja – przyczyny

Przyczyny dyspraksji nie są do końca znane. Badacze wskazują na zaburzenia integracji procesów sensorycznych dotykowych i czucia głębokiego w ośrodkach mózgu odpowiedzialnych za planowanie motoryczne.

Ponadto przyczyn dyspraksji doszukuje się w bezpośrednich uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego, w szczególności nerwów motorycznych, które przekazują impulsy nerwowe z mózgu do mięśni. W przypadku nieprawidłowej jakości sieci połączeń przekazywanie takich sygnałów jest mniej efektywne. Dyspraksja może ujawnić się również w wyniku:

  • nieprawidłowego rozwoju płodu;
  • niedotlenienia okołoporodowego;
  • udaru mózgu i innych chorób na tle neurologicznych;
  • urazu mechanicznego głowy.

Dyspraksja – objawy

Objawy dyspraksji przejawiają się głównie w sferach rozwoju emocjonalnego, fizycznego, językowego, społecznego oraz edukacyjnego i mogą obciążać każdego pacjenta w różnym stopniu. Dyspraksja rozwojowa objawia się trudnościami w synchronizacji informacji sensorycznych z formowaniem myśli, rozumowaniem i poruszaniem się. Do objawów dyspraksji należą m.in.:

  • opóźniony rozwój ruchowy, np. trudności w wykonywaniu czynności samoobsługowych, jak ubieranie butów, szczotkowanie zębów; zaburzona koordynacja motoryczna w trakcie zabaw ruchowych i zajęć sportowych;
  • osłabienie mięśniowe, tendencje do potykania się, upadków, potrącania przedmiotów i ludzi;
  • zaburzenia artykulacji, trudności w uczeniu się, pisaniu i czytaniu, problemy z koncentracją, niski poziom umiejętności plastycznych;
  • zaburzenie orientacji przestrzennej i schematu własnego ciała;
  • dezorientacja zachowania, agresja wobec przedmiotów;
  • trudności kreowania spójnego planu działania lub modyfikacji nauczonych metod pracy i ponownego ich wykorzystania do nowych okoliczności;
  • brak umiejętności generalizacji zachowań, np. zdolność wiązania sznurówki nie przekłada się na umiejętność zawiązania wstążki z kokardką;
  • labilność emocjonalna, obniżone poczucie własnej wartości.

Zobacz także

Dyspraksja – diagnoza

Dyspraksja, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, postrzegana jest jako niezdarność i niezgrabność w codziennym funkcjonowaniu, dlatego w przypadku widocznych objawów warto poddać pacjenta diagnozie i wprowadzić terapię. Dyspraksję diagnozuje się na podstawie:

  • obserwacji klinicznej i testów funkcjonalnych, w tym oceny funkcji dotykowych i proprioreceprtywności, czyli czucia głębokiego, poczucia ciała w przestrzeni;
  • obserwacji spontanicznej i wywiadu z pacjentem, rodziną, opiekunami, nauczycielami.

Pokonać dyspraksję, czyli leczenie i wielowymiarowa terapia dyspraksji

Dyspraksja rozwojowa jest zaburzeniem neurologicznym, którego nie można wyleczyć, ale wczesna diagnoza i kompleksowa terapia wpływa na ograniczenie postępu zaburzeń.

Terapia dyspraksji angażuje najbliższą rodzinę i opiekunów. Korzysta się z wszelkich metod integracji sensorycznej i terapii zajęciowej z wykorzystaniem m.in.:

  • socjoterapii, w tym treningu umiejętności społecznych, nawiązywania i utrzymywania kontaktów czy radzenia sobie ze stresem;
  • ergoterapii i arteterapii, m.in. zajęcia plastyczne, muzyczne, techniczne, komputerowe, ogrodnicze;
  • rekreacji, czyli aktywności ruchowej, sportu, gier i zabaw edukacyjnych.

Terapia dyspraksji uwzględnia zbilansowaną dietę bogatą w kwasy tłuszczowe nienasycone, które wpływają na sprawne funkcjonowanie układu nerwowego, wspomagają wzrost i dojrzewanie neuronów, procesy tworzenia nowych połączeń synaptycznych oraz hamują obumieranie komórek mózgowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Kirba A., Dyspraksja rozwojowe zaburzenia koordynacji, Wydawnictwo Kompendium 2010.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Mężczyzna na wózku

Czy osoba na wózku może uprawiać seks i czerpać z niego przyjemność? Odpowiada Łukasz Wala z kanału „Keep Wheel”

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Seks niepełnosprawnych

„Dla niepełnosprawnych seks jest dokładnie tak samo ważny, jak dla pełnosprawnych, ale przez to, że społeczeństwo pomija ich potrzeby, oni sami zaczynają je wypierać” – mówi Monika Rozmysłowicz, trener psycho-fizjo-seksualny

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Stopnie niepełnosprawności - ich rodzaje i wyjaśnienie

Stopnie niepełnosprawności – rodzaje i objaśnienie

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

seks analny

Ciekawi cię seks analny? Mamy dla ciebie 9 wskazówek, które pozwolą ci się do niego sensownie przygotować

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?