Przejdź do treści

Apraksja – co to jest? Czym się charakteryzuje apraksja ruchowa?

lekarz oglądający zdjęcia rtg mózgu - apraksja
Co to jest apraksja? Czym się charakteryzuje? / fot. sudok1 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Iga Krefft
Iga Krefft: Od sześciu lat choruję na nerwicę z epizodami depresji. Dwa lata temu przeszłam załamanie nerwowe
opalanie po covid-19/
Osoby zaszczepione przeciw COVID-19 i ozdrowieńcy powinni uważać z opalaniem – uczulają włoscy lekarze
Christian Eriksen
 „To co, uratowało Eriksena, to szybka reakcja jego kolegów!”. Lekarka apeluje, by nie bać się udzielać pierwszej pomocy
Niewyspana nie siadaj za kierownicę! Brak snu działa jak alkohol / istock
Niewyspana nie siadaj za kierownicę! Brak snu działa jak alkohol
5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Apraksja zaliczana jest do schorzeń neurologicznych, w których osoba chora doświadcza problemów z wykonywaniem czynności ruchowych. Wyjaśniamy, co to jest apraksja i czym różni się apraksja ruchowa i apraksja oralna.

Co jest apraksja?

Apraksja to zaburzenie neurologiczne. Chory cierpiący na apraksję doświadcza upośledzenia czynności nabytych, czyli takich, które zdobył w okresie życia osobniczego na przestrzeni lat. Traci zdolność do wykonywania ruchów poprzez utratę podstawowych umiejętności i kolejności ich wykonywania. Problemem może okazać się prowadzenie samochodu, płynne chodzenie, jedzenie i picie, a nawet używanie łyżki czy widelca.

Przyczynę apraksji stanowi bezpośrednie uszkodzenie obszarów kory mózgowej, których funkcją jest koordynowanie i zarządzanie czynnościami ruchowymi, a nie samych narządów ruchu. W przebiegu schorzenia pacjent może nie wykazywać zdolności do wykonywania ruchów złożonych (praksja), utracić zdolność do rozpoznawania nie tylko osób czy przedmiotów, ale też i miejsc (gnozja) lub nie być w stanie wyartykułować własnych myśli.  Do uszkodzenia dochodzi przede wszystkim w korze kojarzeniowej płata czołowego lub też ciemieniowego. Apraksja może być także wywołana przez powszechnie występujące schorzenia neurodegeneracyjne (np. choroba Alzheimera lub choroba Parkinsona).

Przykłady apraksji – jakie są objawy i rodzaje schorzenia?

  • Apraksja oralna (inaczej apraksja mowy) świadczy o uszkodzeniu struktur mózgowych związanych z ruchowymi funkcjami mowy. Chory ma problemy z ustnym wyrażeniem swoich myśli, próśb czy zamierzeń. Często ten objaw jest spotykany wraz z innymi zaburzeniami mowy, w tym z afazją ruchową Broki, polegającą na upośledzeniu płynności wypowiedzi i problemach z powtarzaniem słów czy nazywaniem rzeczy. Występuje ona częściej u osób po udarze lub po przejściu guzów mózgu.
  • Apraksja oczna – ten typ zaburzenia występuje w głównej mierze u dzieci około 1. roku życia. Jej symptomy mogą utrzymywać się nawet do drugiej dekady życia osoby chorej. Apraksja oczna powstaje w wyniku opóźnionego dojrzewania mózgu. Może być związana z rozwojem lub zaburzeniami metabolicznymi.
  • Apraksja ustno-twarzowa – osoba chora nie potrafi odtworzyć ruchów twarzy innej osoby. Trudne może okazać się między innymi marszczenie czoła, gwizdanie, oblizywanie warg czy pokazywanie języka wykonywane na czyjeś polecenie. Ta apraksja jest wynikiem niedowładu nerwów twarzowych oraz języka.
  • Apraksja ruchowa (kinetyczna, motoryczna) – to jeden z najczęstszych rodzajów apraksji. Jej objawy to m.in. niezgrabność ruchowa. Dotknięty tym schorzeniem wie, jak powinien wykonać dany ruch, jednak nie potrafi tego dokonać. Apraksja ruchowa rozwija się po przeciwnej stronie uszkodzenia mózgu. Dla przykładu: jeśli apraksja dotyczy prawej ręki, to uszkodzenie mózgu nastąpiło w lewej półkuli. Nie jest to jednak regułą i nie zawsze objawy będą obserwowane po przeciwnej stronie ciała. Nie od dziś wiadomo, że półkule mózgowe są ze sobą połączone włóknami spoidłowymi, dzięki którym możliwa jest wzajemna komunikacja neuronalna.
  • Apraksja wyobrażeniowa to rzadszy rodzaj apraksji, podczas której chory w trakcie wykonywania danej czynności zapomina, jakie ruchy powinien wykonać w następnej kolejności. Przykładowo, chory poproszony o zdjęcie kubka z półki, wykona ruch otwierający drzwiczki półki, natomiast nie będzie wiedział, co ma zrobić, aby wyjąć z niej kubek. Oznacza to, że wykonanie pojedynczych ruchów nie jest problemem, jednakże połączenie kilku w całość może okazać się niewykonalne. Przyczyną apraksji wyobrażeniowej są rozlane uszkodzenia tkanki nerwowej w obszarze płata ciemieniowego, do których najczęściej dochodzi w przypadku chorób zwyrodnieniowych i miażdżycy.
  • Apraksja wyobrażeniowo-ruchowa (ideoruchowa) – polega na tym, że chory nie potrafi wykonać złożonego ruchu na polecenie słowne. Dana osoba jest świadoma, jak ma wykonać czynność, ale nie jest w stanie jej zrobić. Przyczyną apraksji wyobrażeniowo-ruchowej jest uszkodzenie tylnej części płata ciemieniowego.
Kobieta stoi przy oknie

Diagnoza apraksji

Najczęściej zaburzenia o cechach apraksji są jednym z wielu objawów towarzyszącym chorobom układu nerwowego. Często otoczenie nie jest w stanie rozpoznać, że z bliską osobą dzieje się coś niepokojącego, dlatego ważne jest, aby sam chory poinformował o nietypowych objawach kogoś z rodziny lub lekarza pierwszego kontaktu (o ile pozostaje przytomny). Najczęściej apraksja jest częścią szerokiego zespołu chorobowego, w związku z tym wymaga jak najszybszej diagnozy i podjęcia odpowiedniego leczenia.

Bagatelizowanie takich objawów może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia osoby chorej. Pacjent musi jak najszybciej znaleźć się pod opieką lekarza specjalisty. Po zgłoszeniu lekarz musi sprawdzić stan świadomości swojego pacjenta i ocenić, czy jego stan nie stanowi zagrożenia dla życia. W tym celu wykonuje się cały wachlarz badań specjalistycznych, w tym obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego głowy lub tomografię komputerową. Pozwala to na wykrycie zmian mózgu oraz ich dokładnie umiejscowienie.

Leczenie apraksji i rokowania

Leczenie apraksji zależy przede wszystkim od pierwotnej przyczyny. Po konsultacji z lekarzem ocenia się, czy dany przypadek wymaga leczenia operacyjnego lub farmakologicznego. Niektóre rodzaje apraksji mogą okazać się nieuleczalne i wówczas niezbędna jest rehabilitacja.

Rokowania są uzależnione od pewnych czynników – przede wszystkim od stopnia nasilenia oraz rodzaju choroby, w której wyniku pojawiły się symptomy apraksji. Niestety ta choroba często ma charakter postępujący. W związku z tym w większości przypadków rokowania nie są korzystne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Terapia… lasem

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Propriocepcja – czym jest, zaburzenia, ćwiczenia

Metoda Bobath – rehabilitacja, ćwiczenia, poradnik

Szyna CPM – co to jest, jak ćwiczyć? Wypożyczalnie szyn

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Móżdżek – budowa, funkcje, choroby i badanie móżdżku

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?