Przejdź do treści

Gastrostomia, czyli o żywieniu dojelitowym. Wskazania i przeciwwskazania, jak powinno przebiegać

Gastrostomia – zabieg umożliwiający żywienie dojelitowe Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Bezradni, zależni, słabi. Tacy będą dorośli wychowywani przez helikopterowych rodziców. Ostrzega Milena Wojnarowska, psycholożka
Seks w upały. Jak ostudzić temperaturę, by atmosfera w łóżku pozostała gorąca?
„Zapisałem panu tabletki, które sprawią, że penis będzie mniej bolał. Proszę wrócić, jak będzie pan się chciał starać o dziecko”. Ekspertka o podwójnych standardach
3 mokre ręczniki – tego potrzebujesz przy przegrzaniu organizmu. Gdzie je przyłożyć, wyjaśnia ratownik medyczny
Zakładasz nogę na nogę? To jeden z wielu nawyków, których nie lubi dno miednicy. Mówi o tym fizjoterapeutka uroginekologiczna Monika Grzegorzewicz

Choroby onkologiczne, urazy głowy, długotrwała nieprzytomność – wszystko to uniemożliwia naturalne przyjmowanie pokarmów. W takiej sytuacji zapotrzebowanie organizmu na energię i substancje odżywcze nie zostaje zaspokojone. Aby rozwiązać ten problem, czasowo lub na stałe możliwe jest wykonanie gastrostomii odżywczej. Jak działa sonda PEG i czym różni się od PEJ?

Co to jest gastrostomia PEG?

Gastrostomia PEG (ang. Percutaneous Endoscopic Gastrostomy) jest to zabieg założenia drenu przez powłoki brzuszne do żołądka. Celem jest umożliwienie żywienia dojelitowego. Niekiedy zabieg wykonuje się również po to, by odbarczyć treść żołądkową. 

Sonda żywieniowa może zostać założona na okres od jednego do kilku miesięcy albo na stałe. Przy potrzebie zapewnienia żywienia z pominięciem przełyku przez krótszy czas, a więc od jednego do czterech tygodni, lekarze wprowadzają dren do żołądka lub jelita przez nos.

Obecnie gastrostomię wykonuje się najczęściej metodą endoskopową przy użyciu sondy PEG w znieczuleniu miejscowym. Tylko w nielicznych przypadkach specjaliści sięgają po metody klasyczne (Kadera lub Witzela). Ma to miejsce między innymi wówczas, gdy przełyk jest zmieniony chorobowo i uniemożliwia przeprowadzenie endoskopu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Stomia (źródło - www.gettyimages.com)

Wskazania i przeciwwskazania do żywienia przez PEG-a

Wskazaniem do żywienia dojelitowego PEG jest utrudnione lub całkowicie niemożliwe połykanie pokarmów. Ma to miejsce m.in. u pacjentów:

  • nieprzytomnych,
  • chorych onkologicznie,
  • chorych neurologicznie,
  • chorych na mukowiscydozę,
  • z urazami głowy,
  • z zaburzoną motoryką krtani i przełyku.

Metoda PEG jest najbezpieczniejszą ze wszystkich dostępnych, ponieważ zmniejsza ryzyko rozwoju stanów zapalnych i infekcji oraz przypadkowe wypadnięcia sondy. Mimo to przezskórna gastrostomia endoskopowa nie zawsze może być wykonana. Przeciwwskazaniami są przede wszystkim:

Graficzne przedstawienie żylaków przełyku

Gastrostomia odżywcza (PEG) a jejunostomia odżywcza (PEJ)

Przezskórna endoskopowa gastrostomia (PEG) nie jest tym samym zabiegiem, co przezskórna endoskopowa jejunostomia (PEJ), choć obie metody mają na celu umożliwienie żywienia dojelitowego.

Zakładanie PEG-a polega na wprowadzeniu sondy do żołądka. Natomiast celem metody PEJ jest podawanie środków odżywczych bezpośrednio do jelita cienkiego. O tym, która metoda będzie najodpowiedniejsza dla pacjenta, zawsze decyduje lekarz.

Karmienie przez PEG – jak powinno przebiegać karmienie dojelitowe?

Po wykonaniu gastrostomii PEG żywienie może odbywać się na dwa sposoby: metodą porcji lub ciągłego wlewu. Wybierając pierwszy sposób, substancje odżywcze podaje się przy pomocy specjalnej strzykawki. Przez pierwsze kilkanaście godzin od zabiegu serwuje się małe dawki (ok. 20 ml). Dopiero po tym czasie można je zwiększyć. Ten sposób wykorzystuje się przy żywieniu dojelitowym w warunkach domowych. Druga metoda przewiduje stosowanie ciągłej podaży żywienia dzięki pompie infuzyjnej lub poprzez wykorzystanie wlewu grawitacyjnego. 

W żywieniu przez sondę PEG można stosować zmiksowane produkty diety domowej lub szpitalnej, pamiętając przy tym, by nie stosować produktów wzdymających (np. fasola, kapusta) i zapierających (np. banany, marchew). Znacznie wygodniejsze jest jednak stosowanie diety przemysłowej. Są to gotowe produkty o stałym składzie, dopasowanym do potrzeb żywieniowych osoby chorej. Produkty te są refundowane i można je kupić bezpośrednio u producenta.

Poza wyborem diety ważna jest pozycja podczas karmienia – pacjent powinien znajdować się w pozycji półleżącej pod kątem 45 st. lub siedzącej. Pozwala to zapobiec cofaniu się treści pokarmowej w stronę dróg oddechowych.

Gastrostomia PEG – pielęgnacja

Od momentu założenia sondy do czasu wygojenia nacięcia na skórze konieczne jest codzienne dezynfekowanie miejsca, przez które dren został wprowadzony oraz zmienianie opatrunków. Po mniej więcej dwóch tygodniach, gdy zakończy się gojenie, bardzo ważna jest codzienna i właściwa pielęgnacja. Wówczas nie ma potrzeby stosowania środka dezynfekującego. Wystarczy woda z mydłem. Trzeba pamiętać o tym, by raz na dobę delikatnie obracać drenem wokół własnej osi, co ma zapobiec jego wrośnięciu w ściany żołądka. Przed każdym podaniem substancji odżywczych i po zakończeniu karmienia należy przepłukać sondę 30–40 ml przegotowanej wody w temperaturze 35–37 st. Celsjusza. Po wykonaniu czynności pielęgnacyjnych oraz podaniu pokarmu nie zapomnij o zamknięciu zacisku i korka oraz dokładnym osuszeniu okolic sondy (w tym obszaru pod zewnętrznym dyskiem mocującym).

Jeśli zauważysz niepokojące zmiany na skórze – skontaktuj się z lekarzem. Tylko w ten sposób uchronisz pacjenta z gastrostomią PEG przed groźnymi dla zdrowia i życia konsekwencjami.

ból brzucha

Gastrostomia PEG – powikłania pozabiegowe

Założenie PEG-a bardzo rzadko powoduje powikłania stanowiące zagrożenie dla zdrowia. Najczęściej są one konsekwencją niewłaściwej pielęgnacji sondy. Mogą wówczas wystąpić:

  • wyciekanie treści żołądkowej,
  • odleżyny wokół sondy,
  • zapalenie jamy otrzewnej,
  • pęknięcie przewodu pokarmowego,
  • zapalenie powięzi.

Źródła:

  1. D. Bazaliński, B. Barańska, Opieka nad pacjentem z gastrostomią odżywczą, „Medycyna Rodzinna” 2006, nr 2, s. 22–31.
  2. M. Kąkol, T. Jastrzębski, Procedura wykonania przezskórnej endoskopowej gastrostomii, „Cancer Surgery” 2011, nr 1, s. 8–18.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Rak jelita grubego - zwróć uwagę na te objawy / pexels

Lekarka chorowała na raka jelita. Teraz uświadamia innych, co warto robić w trakcie każdej wizyty w toalecie

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

W Poznaniu wykryto dwa przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

W Poznaniu wykryto przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta. Jak żyć ze stomią?

Co mają pocałunki do mikrobioty? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Jak pocałunki wpływają na naszą mikrobiotę? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Mikrobiota jelitowa – badanie i wskazania, co ją niszczy?

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem? / pexels

Jak twój mikrobiom zmienia się wraz z wiekiem?

Gorączka krwotoczna krymsko-kongijska znów stanowi zagrożenie. WHO ostrzega: to może być nowa pandemia

Gorączka krwotoczna krymsko-kongijska znów stanowi zagrożenie. WHO ostrzega: to może być nowa epidemia

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

jelita

6 rzeczy, które pomogą zadbać o zdrowe jelita

Ślina – skład, funkcje, zaburzenia wydzielania. Co sygnalizują zaburzenia pracy ślinianek?

Kobieta

Zmagasz się z nadmiernymi wzdęciami? Wystarczy kilka ruchów, by poczuć ulgę

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Hepatomegalia, badanie

Hepatomegalia – przyczyny, objawy i leczenie powiększonej wątroby

„Jelita to twój drugi mózg. Warto wejść na matę, by je uspokoić” – mówi Karolina Jaworska, nauczycielka jogi

Kobieta biegnie na środku ulicy

Jesteś aktywna fizycznie? Twoje jelita też na tym korzystają

Sposób na leczenie bąblowicy

Bąblowica – objawy i leczenie zarażenia tasiemcem

„Nie wierzyłam, że mając stomię, mogę tak kobieco wyglądać”. Monika Leder i Dorota Salska o niezwykłym projekcie „Zrozumieć stomię”

Wybierz dla bliskich produkty wspomagające trawienie, by zdrowo i bez uczucia ciężkości przeżyli święta /fot. archiwum własne

Wybierz dla bliskich produkty wspomagające trawienie, by zdrowo i bez uczucia ciężkości przeżyli święta

Jak możesz sobie sama poradzić z zaparciami? Wyjaśnia fizjoterapeuta Kamil Kozakowski

Jak możesz sobie sama poradzić z zaparciami? Wyjaśnia fizjoterapeuta Kamil Kozakowski

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×