Przejdź do treści

Gastrostomia, czyli o żywieniu dojelitowym. Wskazania i przeciwwskazania, jak powinno przebiegać

Gastrostomia – zabieg umożliwiający żywienie dojelitowe Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Choroby onkologiczne, urazy głowy, długotrwała nieprzytomność – wszystko to uniemożliwia naturalne przyjmowanie pokarmów. W takiej sytuacji zapotrzebowanie organizmu na energię i substancje odżywcze nie zostaje zaspokojone. Aby rozwiązać ten problem, czasowo lub na stałe możliwe jest wykonanie gastrostomii odżywczej. Jak działa sonda PEG i czym różni się od PEJ?

Co to jest gastrostomia PEG?

Gastrostomia PEG (ang. Percutaneous Endoscopic Gastrostomy) jest to zabieg założenia drenu przez powłoki brzuszne do żołądka. Celem jest umożliwienie żywienia dojelitowego. Niekiedy zabieg wykonuje się również po to, by odbarczyć treść żołądkową. 

Sonda żywieniowa może zostać założona na okres od jednego do kilku miesięcy albo na stałe. Przy potrzebie zapewnienia żywienia z pominięciem przełyku przez krótszy czas, a więc od jednego do czterech tygodni, lekarze wprowadzają dren do żołądka lub jelita przez nos.

Obecnie gastrostomię wykonuje się najczęściej metodą endoskopową przy użyciu sondy PEG w znieczuleniu miejscowym. Tylko w nielicznych przypadkach specjaliści sięgają po metody klasyczne (Kadera lub Witzela). Ma to miejsce między innymi wówczas, gdy przełyk jest zmieniony chorobowo i uniemożliwia przeprowadzenie endoskopu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Stomia (źródło - www.gettyimages.com)

Wskazania i przeciwwskazania do żywienia przez PEG-a

Wskazaniem do żywienia dojelitowego PEG jest utrudnione lub całkowicie niemożliwe połykanie pokarmów. Ma to miejsce m.in. u pacjentów:

  • nieprzytomnych,
  • chorych onkologicznie,
  • chorych neurologicznie,
  • chorych na mukowiscydozę,
  • z urazami głowy,
  • z zaburzoną motoryką krtani i przełyku.

Metoda PEG jest najbezpieczniejszą ze wszystkich dostępnych, ponieważ zmniejsza ryzyko rozwoju stanów zapalnych i infekcji oraz przypadkowe wypadnięcia sondy. Mimo to przezskórna gastrostomia endoskopowa nie zawsze może być wykonana. Przeciwwskazaniami są przede wszystkim:

Graficzne przedstawienie żylaków przełyku

Gastrostomia odżywcza (PEG) a jejunostomia odżywcza (PEJ)

Przezskórna endoskopowa gastrostomia (PEG) nie jest tym samym zabiegiem, co przezskórna endoskopowa jejunostomia (PEJ), choć obie metody mają na celu umożliwienie żywienia dojelitowego.

Zakładanie PEG-a polega na wprowadzeniu sondy do żołądka. Natomiast celem metody PEJ jest podawanie środków odżywczych bezpośrednio do jelita cienkiego. O tym, która metoda będzie najodpowiedniejsza dla pacjenta, zawsze decyduje lekarz.

Karmienie przez PEG – jak powinno przebiegać karmienie dojelitowe?

Po wykonaniu gastrostomii PEG żywienie może odbywać się na dwa sposoby: metodą porcji lub ciągłego wlewu. Wybierając pierwszy sposób, substancje odżywcze podaje się przy pomocy specjalnej strzykawki. Przez pierwsze kilkanaście godzin od zabiegu serwuje się małe dawki (ok. 20 ml). Dopiero po tym czasie można je zwiększyć. Ten sposób wykorzystuje się przy żywieniu dojelitowym w warunkach domowych. Druga metoda przewiduje stosowanie ciągłej podaży żywienia dzięki pompie infuzyjnej lub poprzez wykorzystanie wlewu grawitacyjnego. 

W żywieniu przez sondę PEG można stosować zmiksowane produkty diety domowej lub szpitalnej, pamiętając przy tym, by nie stosować produktów wzdymających (np. fasola, kapusta) i zapierających (np. banany, marchew). Znacznie wygodniejsze jest jednak stosowanie diety przemysłowej. Są to gotowe produkty o stałym składzie, dopasowanym do potrzeb żywieniowych osoby chorej. Produkty te są refundowane i można je kupić bezpośrednio u producenta.

Poza wyborem diety ważna jest pozycja podczas karmienia – pacjent powinien znajdować się w pozycji półleżącej pod kątem 45 st. lub siedzącej. Pozwala to zapobiec cofaniu się treści pokarmowej w stronę dróg oddechowych.

Gastrostomia PEG – pielęgnacja

Od momentu założenia sondy do czasu wygojenia nacięcia na skórze konieczne jest codzienne dezynfekowanie miejsca, przez które dren został wprowadzony oraz zmienianie opatrunków. Po mniej więcej dwóch tygodniach, gdy zakończy się gojenie, bardzo ważna jest codzienna i właściwa pielęgnacja. Wówczas nie ma potrzeby stosowania środka dezynfekującego. Wystarczy woda z mydłem. Trzeba pamiętać o tym, by raz na dobę delikatnie obracać drenem wokół własnej osi, co ma zapobiec jego wrośnięciu w ściany żołądka. Przed każdym podaniem substancji odżywczych i po zakończeniu karmienia należy przepłukać sondę 30–40 ml przegotowanej wody w temperaturze 35–37 st. Celsjusza. Po wykonaniu czynności pielęgnacyjnych oraz podaniu pokarmu nie zapomnij o zamknięciu zacisku i korka oraz dokładnym osuszeniu okolic sondy (w tym obszaru pod zewnętrznym dyskiem mocującym).

Jeśli zauważysz niepokojące zmiany na skórze – skontaktuj się z lekarzem. Tylko w ten sposób uchronisz pacjenta z gastrostomią PEG przed groźnymi dla zdrowia i życia konsekwencjami.

ból brzucha

Gastrostomia PEG – powikłania pozabiegowe

Założenie PEG-a bardzo rzadko powoduje powikłania stanowiące zagrożenie dla zdrowia. Najczęściej są one konsekwencją niewłaściwej pielęgnacji sondy. Mogą wówczas wystąpić:

  • wyciekanie treści żołądkowej,
  • odleżyny wokół sondy,
  • zapalenie jamy otrzewnej,
  • pęknięcie przewodu pokarmowego,
  • zapalenie powięzi.

Źródła:

  1. D. Bazaliński, B. Barańska, Opieka nad pacjentem z gastrostomią odżywczą, „Medycyna Rodzinna” 2006, nr 2, s. 22–31.
  2. M. Kąkol, T. Jastrzębski, Procedura wykonania przezskórnej endoskopowej gastrostomii, „Cancer Surgery” 2011, nr 1, s. 8–18.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Żółty, jasny, przezroczysty, zielonkawy – czy każdy śluz w kale wymaga oceny? Jak mu zapobiec?

Jak to się dzieje, że organizm potrafi oczyszczać jelita? Wyjaśnia dietetyczka Katarzyna Bednarska

Czym smarować rany przy odbycie? Skuteczne sposoby na hemoroidy

Hiszpania: Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. "Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami" / gettyimages

Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. „Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami”

Jak zmiękczyć twardy stolec, czyli szybki sposób na zaparcia u dzieci i dorosłych

Hemikolektomia – prawostronna i lewostronna. Co to jest? Ile trwa zabieg i kiedy jest wykonywany?

Jak prawidłowo robić kupę? Poznaj kilka wskazówek od pani doktor

Kobieta bawi się z dzieckiem

Zanieczyszczone powietrze wpływa na mikrobiom jelitowy dzieci. Naukowcy ostrzegają przed zwiększonym ryzykiem chorób

Lekarze jej dolegliwości zrzucali na ciążę. Okazało się, że ma nowotwór

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

Pielęgniarka miała wzdęcia i zaparcia. Nie podejrzewała, że w jej ciele rozwija się rak jelita grubego

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Metoda 5R pomoże na problemy z jelitami / istock

Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

„Nikt zdrowy nie wyobraża sobie możliwości skorzystania z toalety raz na dwa dni”. Stomicy oburzeni projektem Ministerstwa Zdrowia

kobieta smutna siedzi na kanapie

Brak wypróżnienia – zwykłe zaparcia czy poważna choroba?

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Lekarze bagatelizowali jego bóle brzucha. Mówili, że jest „młody i zdrowy”. Teraz 29-latek walczy o życie

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Rak jelita grubego - zwróć uwagę na te objawy / pexels

Lekarka chorowała na raka jelita. Teraz uświadamia innych, co warto robić w trakcie każdej wizyty w toalecie

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

×