Przejdź do treści

Znieczulenie miejscowe – podczas jakich zabiegów stosujemy i na czym polega?

Znieczulenie miejscowe - podczas jakich zabiegów stosujemy i na czym polega?
Znieczulenie miejscowe - podczas jakich zabiegów stosujemy i na czym polega? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta stoi przy dwukolorowej ścianie
Ile razy należy myć włosy? Wyjaśnia Ekspert Kosmetyczny
Olejek eukaliptusowy - właściwości i zastosowanie
Olejek eukaliptusowy – właściwości i zastosowanie
Dobry seks – różnica wieku czyni cuda
Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń
Nieprzyjemny zapach z pochwy – jak się go pozbyć?
Kobieta w jeansach z kwiatami
Jak mobilizować bliznę po nacięciu krocza? Wyjaśnia Pani Fizjotrener

Znieczulenie miejscowe to specyficzny typ znieczulenia, podczas którego pacjent pozostaje w pełni świadomy. Znieczulenie tego typu stosowane jest w celu zniesienie odczucia bólu na niewielkim obszarze ciała, co ma umożliwić wykonanie określonych procedur medycznych czy kosmetycznych. Powszechne jest stosowanie znieczulenia miejscowego w stomatologii, medycynie estetycznej, a także podczas niektórych badań diagnostycznych. Znieczulenie miejscowe obciążone jest minimalnym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych i ma charakter odwracalny. 

Czym jest znieczulenie miejscowe?

Znieczulenie miejscowe, określane także jako znieczulenie regionalne lub znieczulenie obwodowe, to forma znieczulenia sprowadzająca się do czasowego, miejscowego zniesienia bólu. Najistotniejsza różnica pomiędzy znieczuleniem miejscowym a ogólnym dotyczy zachowania świadomości pacjenta podczas znieczulenia miejscowego. Ponadto znieczulenie ogólne może być wykonane wyłącznie przez anestezjologa,  podczas gdy niektóre rodzaje znieczulenia miejscowego mogą być wykonane przez dowolnego lekarza. Warto podkreślić, że znieczulenie miejscowe znosi ból, nie prowadzi natomiast do zaburzeń czucia; oznacza to, że osoba poddawana takiemu znieczuleniu może odbierać bodźce dotykowe.

Rodzaje znieczulenia miejscowego

Istnieje kilka typów znieczulenia miejscowego. Znieczulenie miejscowe powierzchniowe (nasiękowe) sprowadza się do znieczulania niewielkich obszarów ciała przy pomocy kremów, maści, spray’ów, kropli czy powierzchniowych iniekcji. Znieczulenie to ma na celu dotrzeć do drobnych nerwów i ich zakończeń w celu zniesienia bólu. Znieczulenie miejscowe powierzchniowe wykorzystuje najczęściej takie substancje znieczulające jak lignokaina czy nowokaina, niekiedy zastosowane łącznie z adrenaliną obkurczającą naczynia krwionośne i redukującą miejscowe krwawienie.

badanie krwii

Kolejny rodzaj znieczulenia miejscowego to tzw. blokada, polegająca na znieczuleniu nerwów obwodowych unerwiających określony obszar ciała. Tego typu rozwiązanie stosowane jest przede wszystkim w ortopedii, umożliwiając wykonanie określonych procedur medycznych, a także zapewniając znieczulenie po zabiegu, co pozwala ograniczyć stosowanie silnych leków przeciwbólowych. Najczęściej stosowane blokady obejmują splot ramienny, splot szyjny, nerw łokciowy, nerw udowy czy nerw trójdzielny.

Do znieczuleń miejscowych zaliczamy także znieczulenia zewnątrzoponowe oraz podpajęczynówkowe. Są to znieczulenia polegające na wykonaniu iniekcji środka znieczulającego do kanału kręgowego. Znieczulenie podpajęczynówkowe podawane jest do przestrzeni podpajęczynówkowej dolnego odcinka kanału kręgowego, z kolei znieczulenie zewnątrzoponowe podawane jest na zewnętrz opon. Czym różnią się te oba typy znieczulenia? Znieczulenie podpajęczynówkowe działa natychmiast i utrzymuje się przez około 1,5 – 4 godziny; jest to bezpieczna forma znieczulenia, zatem pacjent może opuścić placówkę niedługo po zabiegu. Z kolei znieczulenie zewnątrzoponowe wymaga znacznie większej precyzji, znieczulenie to zaczyna działać po około 30 minutach, a czas działania tego znieczulenia można kontrolować dzięki założeniu rurki, przez którą można wielokrotnie podawać środek znieczulający.

Znieczulenie miejscowe – zastosowanie

Miejscowe znieczulenie znajduje zastosowanie w przypadku wielu procedur leczniczych czy diagnostycznych. Jednym z najczęstszych zastosowań jest znieczulenie miejscowe zęba podczas wykonywania leczenia kanałowego czy ekstrakcji zęba. Wówczas wóczas znieczulenie miejscowe u dentysty wykonywane jest na drodze iniekcji środka znieczulającego. Znieczulenia miejscowego wymagają niektóre badania diagnostyczne, takie jak gastroskopia czy kolonoskopia. Znieczulenie miejscowe jest wówczas podawane – odpowiednio – w postaci aerozolu znieczulającego gardło lub żelu znieczulającego okolicę odbytu. W medycynie estetycznej zabiegi laseroterapii, a także niektóre procedury iniekcyjne poprzedzone są znieczuleniem miejscowym skóry przy pomocy kremu z lidokainą.

Znieczulenie miejscowe wykonywane jest także podczas niewielkich zabiegów operacyjnych, takich jak operacje żylaków, zabiegi urologiczne, operacje ginekologiczne, zabiegi chirurgiczne i ortopedyczne kończyn, np. artroskopia kolana. Znieczulenie miejscowe stosowane w takich przypadkach to najczęściej znieczulenie podpajęczynówkowe lub zewnątrzoponowe. Częstym wskazaniem do wykonania takiego znieczulenia jest ponadto cesarskie cięcie.

Znieczulenie miejscowe – przeciwwskazania

Istnieje kilka sytuacji, które wykluczają zastosowanie znieczulenia miejscowego. Najistotniejszą z nich jest oczywiście uczulenie na stosowany środek znieczulający, a także brak zgody pacjenta na zastosowanie znieczulenia. W przypadku znieczulenia iniekcyjnego przeciwwskazaniem jest obecność tatuażu w miejscu wkłucia, a także stanów zapalnych czy infekcji skórnych. Ponadto zastosowanie podpajęczynówkowego oraz zewnątrzoponowego znieczulenia miejscowego nie jest możliwe w następujących sytuacjach:

  • bardzo niskie ciśnienie krwi
  • zaburzenia krzepnięcia krwi
  • niewydolność serca
  • osteoporoza czy dyskopatia kręgosłupa na tym odcinku, w którym podane ma być znieczulenie.
relaksująca się młoda kobieta

Znieczulenie miejscowe – skutki uboczne

Każdy rodzaj znieczulenia miejscowego może wiązać się z wystąpieniem efektów niepożądanych. Najczęstsze wątpliwości dotyczące skutków ubocznych znieczulenia dotyczą kwestii, czy po znieczuleniu miejscowym można prowadzić samochód, a także kwestii: „znieczulenie miejscowe a ciąża” oraz „znieczulenie miejscowe a karmienie piersią”. Oto wyjaśnienie tych wątpliwości. Po wykonaniu znieczulenia miejscowego u dentysty należy powstrzymać się przez dwie godziny od prowadzenia pojazdów; wykonanie znieczulenia miejscowego w kręgosłup wymaga 24 – godzinnej rezygnacji z kierowania pojazdami. Ciąża czy laktacja nie są przeciwwskazaniem do wykonania znieczulenia miejscowego, a decyzja o zastosowaniu znieczulenia podejmowana jest przez lekarza.

W przypadku powierzchniowego znieczulenia miejscowego mogą wystąpić takie powikłania jak zawroty głowy i zaburzenia widzenia, drętwienie języka i metaliczny posmak w ustach, spadek ciśnienia krwi oraz drżenie mięśni. Zazwyczaj wynikają one z zastosowania zbyt dużej ilości środka znieczulającego. Z kolei możliwe powikłania po znieczuleniu podpajęczynówkowym czy zewnątrzoponowym to spadek ciśnienia krwi, zawroty i bóle głowy, nudności i wymioty, krwiak podpajęczynówkowy oraz infekcje. Najpoważniejszym powikłaniem jest rozwój wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego, w przebiegu którego pojawić może się niewydolność krążeniowo – oddechowa.

 

Bibliografia:

Becker D. i in., Local anesthetics: Review of Pharmacological Considerations; Anesth Prog, 2012, 59 (2), 90 – 102

Malamed S. i in., Środki znieczulenia miejscowego; Magazyn Stomatologiczny 9/ 2017

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Medycyna estetyczna

Kto może robić manicure, a kto wstrzykiwać botoks? Pytamy Ministerstwo Zdrowia

Dermaplaning to nowy hit w gabinetach kosmetycznych. Czy warto z niego skorzystać? Ekspert Kosmetyczny wyjaśnia

Zabiegi kosmetyczne. Jak mądrze wybierać?

Narkoza - jak wpływa na organizm? Jakie ma skutki uboczne?

Narkoza – skutki uboczne, powikłania. Wybudzanie z narkozy

Pasty wybielające do zębów

Pasty wybielające do zębów. Jak najlepiej wybielić zęby?

Ząbkowanie / istock

„Ząbkowanie to przekleństwo, ale i konieczność” – pisze lek. dent. Michał Kaczmarek. Co warto wiedzieć?

Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.

Ropień na dziąśle u dziecka i dorosłego – objawy, leczenie

Zabiegi stomatologiczne w ciąży / istock

Ciąża i karmienie piersią a zabiegi stomatologiczne. Tata Stomatolog wymienia fakty i mity, które słyszy w gabinecie

kobieta karmiąca piersią

Ból zęba a karmienie piersią – sposoby na ból zęba

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

Kobieta na wizycie u fryzjera patrzy się w lusterko, które trzyma w rękach

Przez pandemię koronawirusa klienci poniosą dodatkowe opłaty za usługi? Sprawdziliśmy!

układ krwionośny / Fot. Spectral-Design / stock.adobe.com

Na czym polega embolizacja nerki, tętniaka mózgu czy naczyniaka? Jakie są powikłania po zabiegu?

szyja kobiety

Tracheotomia – czym jest ten zabieg? Wskazania i możliwe powikłania

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega, jakie są efekty i przeciwwskazania?

Progenia — dowiedz się, czym jest nieprawidłowa budowa zgryzu, co ją powoduje i jak ją leczyć.

Progenia – co to jest? Jakie są jej przyczyny i na czym polega leczenie?

kobieta w maseczce

Pacjenci w kryzysie psychicznym są przez dentystów odsyłani do psychiatry. Rzecznik Praw Pacjenta komentuje

Pulsujący ból zęba - co może oznaczać i kiedy występuje?

Pulsujący ból zęba – co może oznaczać i kiedy występuje?

Kobieta uśmiecha się. Na 3 włosach ma opaskę z chusty

Leczenie kanałowe w pigułce. Jak wygląda i czy boli? Wyjaśnia stomatolog

Elektrokoagulacja - kiedy wykonujemy zabieg i jakie daje efekty?

Elektrokoagulacja – kiedy wykonujemy zabieg i jakie daje efekty?

Rehabilitacja w domu - jak wygląda i kto może z niej skorzystać?

Rehabilitacja w domu – jak wygląda i kto może z niej skorzystać?

Dentystka Marta Tavares

Antybiotyk na zęby – czy warto go brać?

Laseroterapia - opis terapii i przeciwwskazania

Laseroterapia – opis terapii i przeciwwskazania

Dziewczyna w gabinecie dentystycznym

Koronawirus a bolący ząb. Co z wizytami u dentysty w czasie epidemii?

Ekstrakcja ósemek / istock

Przed tobą ekstrakcja ósemek? Sprawdź, co powinnaś wiedzieć o tym zabiegu

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?