Przejdź do treści

Małogłowie – przyczyny, objawy i rokowania. Kiedy stwierdza się to schorzenie?

wirus zika, powodujący małogłowie
Fot. sveta / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pielęgiarka - W czepku urodzona
„Drodzy Państwo – oto jestem. Magister pielęgniarstwa, który pracuje przy łóżku chorego”. Na profilu W czepku urodzona pojawiły się ważne słowa
Wierząc w teorie pseudonukowe, niszczysz sobie zdrowie. Optyczka wymienia najpopularniejsze z teorii, przez które można popsuć sobie wzrok
Samobadanie piersi / istock
Pani Fizjoterapeutka o samobadaniu piersi: „Nagle wyczułam jakąś twardawą grudkę. Znajdowała się bezpośrednio pod prawą piersią. Mogłam ją nieco przesunąć, nic mnie nie bolało…”
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Termometr
„Gorączka jest korzystna, pomaga zwalczać infekcje” – pisze lek. Dawid Ciemięga. Co dzieje się w organizmie przy podwyższonej temperaturze?

Małogłowie to określenie dotyczące mniejszych rozmiarów głowy względem wartości referencyjnych dla danego wieku. Jest jednym z częściej spotykanych objawów w diagnostyce neonatologicznej, pediatrycznej i neurologicznej. Małogłowie u noworodka i płodu świadczy często o nieprawidłowościach w przebiegu ciąży.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

W podziale małogłowia rozróżnia się małogłowie pierwotne i wtórne. Objawy związane są z zaburzeniami funkcjonowania układu nerwowego i niepełnosprawnością intelektualną. Niestety, małogłowie jest chorobą nieuleczalną, warto więc pamiętać o odpowiedniej profilaktyce – wielu przypadkom małogłowia można zapobiec.

Małogłowie – przyczyny

Małogłowie jest schorzeniem dość częstym, jego występowanie szacuje się na poziomie 0,1% populacji. Małogłowie u dzieci spowodowane jest szeregiem czynników zarówno genetycznych, jak i środowiskowych, zależnych częściowo od matki.

Klasyczny podział mikrocefalii dzieli się na pierwotne oraz wtórne. Małogłowie pierwotne pojawia się przed 32. tygodniem życia płodowego. Spowodowane jest zmniejszeniem liczby neuronów i jest skutkiem zatrzymania się rozwoju układu nerwowego.

O małogłowiu wtórnym mówi się po 32. tygodniu życia płodowego. Powstaje ono w wyniku zaburzeń tworzenia wypustek przy zachowanej prawidłowej liczbie neuronów. Skutkuje procesem neurodegeneracyjnym centralnego układu nerwowego. Występuje w chorobach metabolicznych. Czynniki środowiskowe mają prawdopodobnie duży wpływ na jego powstanie.

Małogłowie można podzielić ze względu na przyczynę na:

  • małogłowie niegenetyczne: spowodowane niedokrwieniem i niedotlenieniem układu nerwowego, krwawieniami do OUN, wrodzonymi chorobami infekcyjnymi – wirusem różyczki, cytomegalii, opryszczki czy toksoplazmozą, związkami chemicznymi – wewnątrzmaciczną ekspozycją na alkohol, tytoń, leki przeciwpadaczkowe, a także chorobami matki w ciąży – cukrzycą, oraz czynnikami socjalnymi, na przykład stanem odżywienia ciężarnej,
  • małogłowie genetyczne: aberracje chromosomowe, np. zespół Downa, zespół Pataua, delecje 18. chromosomu, zespoły niestabilności chromosomów, małogłowie rodzinne, zespoły mikrodelecyjne, np. zespół Angelmana, oraz choroby wieloczynnikowe.

Obecnie mówi się głośno o związku małogłowia z wirusem Zika, który transmitowany jest przez komary. Do zachorowań dochodzi najczęściej na terenie Ameryki Południowej. Dotychczas uważano, że nie powoduje żadnych powikłań.

Lekarz badający na czym polega wodogłowie

Jak diagnozuje się małogłowie?

Małogłowie stwierdza się na podstawie pomiaru obwodu głowy w najszerszym miejscu – od okolicy nad wałami nadoczodołowymi, do najbardziej wystającej części kości potylicznej. Obwód głowy w małogłowiu wynosi poniżej -3 odchyleń standardowych (SD) dla danej płci oraz wieku.

Należy pamiętać, że pomiar małogłowia u noworodka powinien być każdorazowo porównywany z wartością występującą u rodziców. Rozróżnia się małogłowie względne, kiedy proporcje ciała są zachowane, oraz bezwzględne – w przypadku znaczącej różnicy między wielkością ciała a czaszką.

Małogłowie objawia się w ciąży nieprawidłowymi proporcjami w pomiarach główki płodu, które oceniane są podczas rutynowo wykonywanych badań ultrasonograficznych.

Objawy małogłowia u dorosłych i dzieci

Małogłowie u dorosłych i dzieci daje dolegliwości głównie ze strony układu nerwowego, co jest wynikiem zmniejszenia neuronów lub zdolności do wytwarzania połączeń. Skutkiem małogłowia jest niepełnosprawność intelektualna, co zauważalne jest już od najmłodszych lat życia dziecka. Dodatkowo mogą pojawić się napady padaczkowe, porażenia.

Inne objawy zależne są od przyczyny, która wywołała chorobę. Małogłowie występuje często ze zmniejszeniem masy ciała, innymi wadami układu kostnego, narządu wzroku oraz innych zmysłów.

Zobacz także

Małogłowie – rokowania

Rokowania w małogłowiu zależą od przyczyny choroby i zaawansowania powstałych podczas życia płodowego zmian. Nie jest to zazwyczaj schorzenie śmiertelne, małogłowia jednak nie można wyleczyć. Większość chorych ma upośledzenie w funkcjonowaniu w życiu społecznym, niepełnosprawność umysłowa jest zaawansowana na różnym poziomie.

Duże znaczenie w poprawie funkcjonowania w małogłowiu u dorosłych i dzieci ma rehabilitacja. Stosuje się ćwiczenia usprawniające, terapię ruchową i indywidualne podejście w edukacji. Leczenie opiera się jedynie na łagodzeniu objawów choroby.

Profilaktyka

Warto pamiętać, że rozwojowi schorzenia, jakim jest małogłowie, można w wielu przypadkach zapobiec. Należy wstrzymać się od palenia papierosów oraz picia alkoholu w czasie ciąży. Ogromne znaczenie ma odpowiednie przygotowanie się do posiadania potomstwa – przyjmowanie kwasu foliowego, zastosowanie odpowiednich szczepień, wykonanie badań na przeciwciała w niektórych chorobach, monitorowanie przebiegu ciąży w gabinecie ginekologicznym, unikanie kontaktu z osobami cierpiącymi na choroby zakaźne.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

K. Szczałuba, Małogłowie jako częsty objaw w praktyce klinicznej – diagnostyka różnicowa z uwzględnieniem etiopatogenezy, „Neurologia Dziecięca”, Vol. 15/2006, nr 30.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta przegląda się w lustrze i widzi pryszcze na twarzy

Pryszcze – skąd się biorą i jak się ich pozbyć? Zdradzamy domowe sposoby

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Ślady krwi na jabłku po ugryzieniu, spowodowane przez szkorbut

Szkorbut – objawy, przyczyny. Na czym polega leczenie szkorbutu?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku