Przejdź do treści

„Panie, które charakteryzują się prawidłową masą ciała, mają większe skłonności do tego, żeby podjadać pod wpływem nudy” – mówi Aleksandra Ulatowska, psychodietetyczka

Czy z nawykiem jedzenia z nudów można wygrać? / Pexels
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

– Jedzenie z nudów jest niebezpieczne z kilku powodów, również dlatego, że jesteśmy w fazie podjadania. Nie najadamy się do syta, tylko tu weźmiemy cukierka, za chwilę kawałek jakiegoś ciasteczka, później skusimy się na jakąś kanapkę. Przez takie dojadanie budujemy bardzo dużą nadwyżkę energetyczną, która prowadzi do tycia – opowiada Aleksandra Ulatowska, psychodietetyczka.

 

Ela Kowalska: Czy jedzenie z nudów to objaw głodu?

Aleksandra Ulatowska: Jedzenie z nudów to jeden z rodzajów głodu emocjonalnego. Wyróżniamy dwa rodzaje głodu: głód fizjologiczny i właśnie emocjonalny. O głodzie fizjologicznym mówimy wtedy, kiedy fizjologicznie czujemy, że chce nam się jeść. Głód ten objawia się m.in. burczeniem w brzuchu, bólem głowy czy niekiedy intensywnym myśleniem o jedzeniu. Wyróżniamy jeszcze głód emocjonalny. W tym przypadku nie zauważamy typowych sygnałów fizjologicznych, tylko sięgamy po jedzenie z jakichś innych powodów. To może być właśnie jedzenie z nudów, zmęczenia czy pod wpływem trudnych emocji. Z głodem emocjonalnym często mamy do czynienia w sytuacji łatwego dostępu do jedzenia np. u cioci na imieninach czy wakacjach all inclusive. Dostępność do jedzenia jest zdecydowanie większa, poza tym wszystko wygląda apetycznie. Na stołach znaleźć można potrawy i produkty, których na co dzień po prostu nie jemy. Oczywiste więc jest, że mamy też ochotę po nie sięgnąć, nawet jeśli nie jesteśmy głodni.

Z czego to wynika, że sięgamy po jedzenie m.in. właśnie wtedy, kiedy się nudzimy?

Często to kwestia wychowania. Jako dzieci mamy umiejętność regulowania sytości i głodu fizjologicznego. Niemowlak wie, kiedy jest głodny – zaczyna wtedy płakać i daje w ten sposób sygnał, że trzeba go nakarmić. Problem pojawia się wtedy, kiedy dziecko dorasta i rodzice, dziadkowie bądź opiekunowie uczą je regulować emocje za pomocą jedzenia. Czyli – gdy dziecku jest smutno, trzeba je pocieszyć czekoladą. Sukces świętuje się lodami, z okazji urodzin funduje tort, a jak mu się nudzi, to może przecież też coś sobie zjeść. Właśnie wtedy wykształcamy w sobie mechanizmy regulowania różnych stanów i emocji za pomocą jedzenia. Z nudą jest jeszcze taki problem, że to stan, który jest dla nas mało komfortowy. Wiele osób nie potrafi sobie poradzić z nudą. Z jednej strony w sumie jest spokój, nic się nie dzieje, ale to „nic się nie dzieje” zaczyna nas trochę uwierać. Pojawia się napięcie i jeśli jesteśmy nauczeni, że napięcie redukuje się jedzeniem – to sięgamy po coś do przegryzienia.

dr Wanda Baltaza

Domyślam się, że pod sformułowaniem „coś” rzadko kryją się owoce czy zdrowe posiłki.

Jeśli chodzi o jedzenie emocjonalne, w tym jedzenie z nudów, to sięgamy wtedy głównie po dwa rodzaje pokarmów. Są to tzw. comfort foody, czyli posiłki sprawiające przyjemność albo dobrze nam się kojarzące np. knedle z truskawkami, słodycze. Drugi rodzaj posiłków to jedzenie śmieciowe, czyli tzw. junk food. Do tej kategorii zaliczamy wszystkie fast foody, czyli pokarmy wysoko przetworzone, takie jak hamburgery, hot dogi czy frytki. Jedzenie z nudów jest niebezpieczne również dlatego, że jesteśmy w fazie podjadania. Nie najadamy się do syta, tylko tu weźmiemy cukierka, za chwilę kawałek jakiegoś ciasteczka, później skusimy się na jakąś kanapkę. Przez takie dojadanie budujemy bardzo dużą nadwyżkę energetyczną, która prowadzi do tycia. To działo się właśnie w czasie pandemii, gdy byliśmy zamknięci w domu z zapełnionymi lodówkami, więc siłą rzeczy te pielgrzymki do kuchni zdarzały się częściej.

Aleksandra Ulatowska / archiwum prywatne

Czy poza wychowaniem są jeszcze inne czynniki, które sprawiają, że jesteśmy bardziej podatni na jedzenie z nudów?

Tym czynnikiem jest płeć. To kobiety są bardziej narażone na to, że będą regulować swoje emocje za pomocą jedzenia. Ale, co ciekawe, badania pokazują, że panie, które charakteryzują się prawidłową masą ciała, mają większe skłonności do tego, żeby podjadać pod wpływem nudy. Z kolei osoby z wyższą masą ciała częściej sięgają po przekąski pod wpływem trudnych emocji. Jednak w obu przypadkach mamy do czynienia z kobietami, które nie do końca potrafią rozpoznawać swoje emocje i radzić sobie z nimi. Dlatego w pracy nad tym zagadnieniem najważniejsze jest zidentyfikowanie, w jakich momentach pacjent sięga po jedzenie i co wtedy czuje.

Kiedy powinna nam się zapalić czerwona lampka, że sięganie po przekąski jest jedzeniem z nudów?

Kiedy zauważamy wzrost masy ciała, ale mamy poczucie, że w naszej diecie nic się nie zmieniło. Mi osobiście nie zdarzyło się pracować z osobą, która sama by zauważyła, że je pod wpływem nudy i chciałaby nad tym popracować. Wtedy ważna jest analiza – zarówno naszych emocji, jak i tego, ile jemy. Na początek dobrym rozwiązaniem jest prowadzenie dzienniczka odżywania, w którym zapisujemy wszystko, co jedliśmy. Jeśli w dzienniczku pojawia się więcej pozycji, widzimy, że mamy skłonności do podjadania. Wtedy warto udać się do dietetyka lub psychodietetyka, który pomoże dotrzeć do przyczyny takiego zachowania.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
PROMOCJA
Zdrowie umysłu
WIMIN Głębokie skupienie, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł
Zdrowie umysłu
Miralo Sen, Suplement na dobry sen, 20 kapsułek
20,99 zł
Zdrowie umysłu
Deep Focus from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł
Musimy być w ciągłym napięciu, ciągłej aktywności. Gdy tego nie ma, pojawiają się pewne emocje, a ponieważ nie potrafimy sobie z nimi poradzić – sięgamy po jedzenie. Jedzenie jest jednak formą aktywności, która przynosi dość krótkotrwały efekt – bo przecież po zjedzeniu ciastka czy jagodzianki nuda wraca

Jakie konsekwencje może mieć długotrwałe jedzenie z nudów?

Poza podwyższoną masą ciała mogą pojawić się: podwyższone ciśnienie, insulinooporność, wysoki cholesterol, cukrzyca czy zaburzenia gospodarki węglowodanowej. Trzeba pamiętać, że wraz ze wzrostem masy ciała pojawia się zwykle problem z akceptacją ciała i wyglądu. To z kolei może nasilać trudne emocje, które będziemy próbowali regulować za pomocą jedzenia. W ten sposób wpędzamy się w błędne koło.

Jak zatem walczyć z głodem emocjonalnym, który pojawia się w konsekwencji nudy?

Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na emocje, na stany, których doświadczamy. Ważna jest poprawna identyfikacja zarówno tych emocji pojawiających się wtedy, gdy sięgamy po jedzenie z powodu głodu fizjologicznego, jak i wtedy, gdy jemy z nudów. Wielu z nas nie lubi się nudzić. Ponadto w naszym społeczeństwie nudzenie się nie jest postrzegane zbyt dobrze. Musimy być w ciągłym napięciu, ciągłej aktywności. Gdy tego nie ma, pojawiają się pewne emocje, a ponieważ nie potrafimy sobie z nimi poradzić – sięgamy po jedzenie. Jedzenie jest jednak formą aktywności, która przynosi dość krótkotrwały efekt – bo przecież po zjedzeniu ciastka czy jagodzianki nuda wraca. Pacjent znów jest w punkcie wyjścia. Ważne jest więc, by opracować takie schematy radzenia sobie z nudą, które będą na tyle skuteczne, że dana osoba przestanie sięgać po jedzenie.

Nie zdarzyło mi się pracować z osobą, która sama by zauważyła, że je pod wpływem nudy i chciałaby nad tym popracować. Wtedy ważna jest analiza – zarówno naszych emocji, jak i tego, ile jemy. Na początek dobrym rozwiązaniem jest prowadzenie dzienniczka odżywania, w którym zapisujemy wszystko, co jedliśmy

Poznawanie siebie, obserwacja własnych emocji to często długotrwały proces, wymagający współpracy ze specjalistą. A czy jest coś, co może szybko i skutecznie wesprzeć nas w walce z jedzeniem z nudów?

Bardzo dobrze sprawdza się usunięcie jedzenia z łatwo dostępnych miejsc, gdyż dostępność przekąsek jest czynnikiem potęgującym chęć podjadania. Czyli: nie stawiamy miseczki z cukierkami na blacie, nie bierzemy do komputera opakowania orzeszków, bo jest bardzo duża szansa, że zjemy całą paczkę, nie mając za bardzo świadomości, że to zrobiliśmy. Osoby, które mają dużą trudność z jedzeniem pod wpływem nudy, powinny też uważać na kupowanie produktów, które szczególnie lubią. Jak już mówiłam – w chwilach nudy jest większa szansa, że skusimy na ulubiony comfort food albo żywność przetworzoną. Dobrze więc, jeśli w sytuacji, gdy otworzymy lodówkę z myślą „coś bym zjadła”, była ona wypełniona pełnowartościowymi produktami, a nie np. słodkimi puddingami. Kolejna wskazówka świetnie sprawdza się wśród moich pacjentów, którzy jedzą pod wpływem nudy. To lista aktywności na tzw. „czarną godzinę”. Wypisanych jest na niej kilka lub kilkanaście czynności, które można zrealizować, gdy zaczynamy się nudzić. To mogą być różne rzeczy – począwszy od wyrzucenia śmieci, podlania kwiatków przez pójście na spacer, a skończywszy na nadrobieniu zaległych prac domowych. Na liście mogą znaleźć się także bardziej ambitne zadania – takie jak np. przegląd szafy lub domowy trening. Taka ściągawka ułatwia proces decyzyjny i pomaga zaopiekować się sobą inaczej, niż podjadając coś pysznego.

Możemy określić, ile czasu potrzeba, aby zwalczyć tę przypadłość?

Jeśli jesteśmy zdeterminowani, stosujemy się do zaleceń specjalisty, to przy regularnych wizytach może to zająć nawet mniej niż pół roku. Ważne jest również to, że taką terapię może podjąć każdy, kto podjada z nudów, niezależnie od wieku. Zawsze możemy nauczyć się innych niż jedzenie sposobów radzenia sobie z emocjami.

 

Aleksandra Ulatowska – absolwentka dietetyki na wydziale Nauki o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, psychologii na Uniwersytecie SWPS w Warszawie, posiada tytuł psychodietetyka. Specjalizuje się przede wszystkim w zaburzeniach odżywiania, odchudzaniu, profilaktyce chorób żywieniowozależnych oraz pracy z dziećmi. W swojej pracy edukuje pacjentów, jak trwale zmienić sposób odżywiania oraz odzyskać prawidłowe relacje z jedzeniem.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lubisz oglądać stare zdjęcia? Uważaj, żeby wspomnieniom nie poświęcać za dużo czasu!

Eustres – czym jest, kogo dotyczy i jakie ma zalety? Eustres a dystres 

Kim jest osoba niebinarna? Co różni interpłciowość i niebinarność?

Dorosłe dzieci z rodzin dysfunkcyjnych – kim są, jak rozpoznać u siebie problem DDD?

Dystres – czym jest i jak sobie z nim radzić? Jak odróżnić go od eustresu

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Kobieta

Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”

Zmęczeni ludźmi, czyli jak się nie wypalić w kontaktach z innymi

"Trudne dzieciństwo najczęściej generuje trudną dorosłość. Ale nie musi tak być" - podkreśla psycholożka

„Trudne dzieciństwo najczęściej generuje trudną dorosłość. Ale nie musi tak być” – podkreśla psycholożka

10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

Julie Bowen

Pielęgniarka rzuciła stresującą pracę, by wyleczyć zaburzenia odżywiania. „Emocje, które odczuwałam, musiały mieć drogę ujścia, więc zajadałam je”

RZS – dieta łagodząca objawy zapalenia stawów

Kiedyś musiał nadejść ten moment. Powiedz „TAK” asertywności!

Gdzie mieszka szczęście – w mózgu czy poza nim? /fot. Pexels,, Gabriela Cheloni

Gdzie mieszka szczęście – w mózgu czy poza nim?

Czym jest hygge i lagom, czyli dwie skandynawskie filozofie szczęścia? 

Jak radzić sobie ze złością? Reakcje organizmu, choroby, leczenie i psychoterapia

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

„Nie jesteśmy uczeni, jak radzić sobie ze smutkiem i strachem”. Kamil Błoch o swoich zmaganiach z zaburzeniami odżywiania

Stwardnienie rozsiane – jakie znaczenie ma dieta? Przykłady jadłospisu

„Wspomnienia wywołane obrazem albo dźwiękiem są emocjonalnie znacznie mniej nasycone niż te wywołane przez zapachy” – mówi prof. Ewa Czerniawska

„Całe życie towarzyszył mi natłok myśli. Jakby w mojej głowie grało radio” – mówi Paulina Pietrzak, psycholożka z diagnozą ADHD

„Świat wydaje się po prostu bezbarwny”. Milena Wojnarowska wyjaśnia, czym jest anhedonia i dlaczego nie wolno jej bagatelizować

Emocje pełnią bardzo ważną funkcję w naszym życiu. Poznaj najważniejsze mity na ich temat

"Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk". Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po informacjach o wybuchu rakiety na polskim terytorium

„Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk”. Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po wybuchu rakiety w Przewodowie

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×