Przejdź do treści

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane
Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Białka jaj – czy naprawdę są zdrowsze od żółtek?
Białko czy żółtko jaja kurzego – co jest zdrowsze?
Dziewczyna siedzi na parapecie i pali papierosa
Co dzieje się w organizmie, gdy rzucisz palenie? Wyjaśnia dietetyk Julian Sobiech
Kobieta na balkonie
Jak czytać oznaczenia kosmetyków przeciwsłonecznych zagranicznych producentów? Wyjaśnia Ekspert Kosmetyczny
Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy
Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy
Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne
Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Okrężnica to końcowy i zarazem najdłuższy odcinek jelita grubego. Ma aż 1,5 m długości i zbudowany jest głównie z mięśni gładkich. Zlokalizowany jest po prawej stronie jamy brzusznej. Warunkuje prawidłowe działanie układu pokarmowego, który wpływa z kolei na cały organizm. Jaka jest jego budowa oraz rola? Jakie choroby są zwykle z nim związane? Odpowiadamy.

Okrężnica to jeden z najbardziej elastycznych narządów w ciele człowieka. Wykazuje się dużą odpornością na jego ruchy oraz procesy, które się w nim odbywają. Jest on również, niestety, narażony na wiele różnych chorób. Powstają one czasem w wyniku stresu oraz niewłaściwego odżywiania.

Okrężnica – budowa

Okrężnica rozpoczyna się w dolnej części jamy brzusznej, po prawej stronie. Następnie biegnie w okolice prawego podżebrza – ten fragment określa się mianem „okrężnicy wstępującej”. Kolejna część okrężnicy to tzw. okrężnica poprzeczna, która znajduje się pod obszarem żeber. Kolejny odcinek okrężnicy to okrężnica zstępująca, która prowadzi w dół i tam zmienia się w okrężnicę esowatą, zakończoną odbytnicą. Cała okrężnica zbudowana jest z kilku rodzajów błon: śluzowej, podśluzowej, surowiczej oraz mięśniowej. Jej drgania amortyzują natomiast torebki tłuszczowe.

Okrężnica – rola w organizmie

Głównym zadaniem okrężnicy jest przechowywanie wody oraz składników mineralnych i odżywczych.  Średnio trafiają do niej codziennie około 2 kg pokarmu, z którego pobiera ona to, co jest najistotniejsze dla organizmu. Wchłania ona również wodę oraz elektrolity z masy pokarmowej, w ilości 4,5 litra na dobę. Zagęszcza także treść jelitową i bierze udział w formowaniu kału.

Okrężnica produkuje śluz, dzięki któremu może odpowiednio nawilżać nabłonek oraz przesuwać zagęszczoną treść jelitową. Bakterie jelitowe oraz bakterie kwasu mlekowego wytwarzają kwas foliowy, witaminy z grupy B i K, a także krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Do tego hamują rozwój chorobotwórczych mikroorganizmów.

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

Okrężnica – choroby

Można wyróżnić wiele chorób związanych z okrężnicą. Do najczęstszych objawów sygnalizujących problemy w obrębie tego narządu należą: biegunki, nudności, bóle brzucha, zaparcia.

Rak okrężnicy

Rak okrężnicy pojawia się najczęściej u mężczyzn po 60. roku życia, choć chorują na niego również i kobiety. Może rozwinąć się we wszystkich fragmentach okrężnicy. Do głównych sygnałów tej choroby należą: pieczenie w okolicach odbytu, ucisk jelit oraz uczucie rozpychania się tego narządu. Przyczyniać się do tej choroby mogą takie czynniki, jak:

  • dieta ze zbyt małą ilością błonnika,
  • zbyt często spożywanie czerwonego mięsa,
  • palenie papierosów,
  • brak aktywności fizycznej.

Szczególnie narażone na tę chorobę są osoby z zapaleniem jelita grubego oraz chorobą Leśniowskiego-Crohna. Istotne jest to, że jeżeli nowotwór okrężnicy zostanie wcześnie rozpoznany, istnieje duża szansa na jego wyleczenie.

Zakażenie pałeczką okrężnicy

Pałeczka okrężnicy (Escherichia coli) to bakteria, która naturalnie występuje w jelitach ludzi i zwierząt. Niektóre jej odmiany są jednak szkodliwe i powodują infekcję przewodu pokarmowego. Jej oznaką jest przede wszystkim biegunka. Czasem dochodzi jednak również do zakażenia układu moczowego bądź zakażenia opon mózgowo-rdzeniowych. Zdarza się również, że pałeczki okrężnicy powodują zakażenie układu oddechowego i dróg żółciowych.

Uchyłki jelita grubego

Uchyłki jelita grubego, potocznie nazywane „uchyłkami okrężnicy”, to jedna z chorób cywilizacyjnych. Wraz z wiekiem wzrasta prawdopodobieństwo jej wystąpienia. Są to niewielkie uwypuklenia błony śluzowej, mające średnicę około 1 cm. Są one efektem wieloletniego prowadzenia diety ubogoresztkowej, zwanej również „dietą niskobłonnikową”. W 60% przypadków uchyłki nie dają żadnych objawów, u niektórych pacjentów pojawiają się jednak: wzdęcia, bóle brzucha, zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunki oraz zaparcia).

Jak znaleźć idealną dietę?

Zespół jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego (IBS) to schorzenie, które dawniej nazywane było „nerwicą jelit”. Do charakterystycznych objawów tej choroby należą bóle brzucha (często piekące lub kłujące), wzdęcia, uczucie ucisku w podbrzuszu  oraz problemy z regularnością wypróżniania. Dolegliwości bólowe zazwyczaj mijają po wypróżnieniu. Obecnie jego przyczyny nie są znane.

Wrzodziejące zapalenie okrężnicy

Choroba ta to – innymi słowy – wrzodziejące zapalenie jelita grubego, które bardzo często dotyczy właśnie omawianego narządu. Główne objawy zapalenia okrężnicy to: wzdęcia i bóle brzucha, biegunki i zaparcia, obecność krwi w kale (którą można wykryć jedynie w laboratoriach) oraz aftowe zapalenie błony śluzowej skóry. W wyniku tych symptomów dochodzi do osłabienia i utraty wagi. Biegunki wywołują zaburzenia wodno-elektrolitowe, a nieodpowiednie wchłanianie substancji odżywczych doprowadza często do anemii (z powodu niedoboru żelaza).

Zobacz także: Choroby jelita grubego – skąd się biorą i jakie są ich objawy?

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430771/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1296671/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4896897/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5297828/
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29909724

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Robaczyca - objawy, zapobieganie.

Robaczyca – objawy u dzieci, dorosłych i zwierząt

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – jak wyglądają przygotowania do badania? Po co się je wykonuje?

Choroby układu pokarmowego - najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Choroby układu pokarmowego – najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Czym są hemoroidy i jak je leczyć?

Hemoroidy – czym są, jakie wywołują objawy i jak je leczyć?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

Ból w nadbrzuszu – przyczyny. Co mogą oznaczać poszczególne jego rodzaje?

Dieta jogurtowa – efekty, opinie i przykładowy jadłospis

Dieta jogurtowa – efekty, opinie i przykładowy jadłospis

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

kobieta podczas joggingu

Notuje się coraz większą relację między obiegiem estrogenami, a działaniem mikrobioty jelitowej. To estrobolom

Dieta FODMAP - na czym polega, produkty, tabela, przepisy

Dieta FODMAP – na czym polega? Czy każdy może skorzystać?

jelita

6 rzeczy, które pomogą zadbać o zdrowe jelita

Tajemnicze choroby

Tajemnicze choroby. Mimo postępu w nauce, wciąż nie wiemy, co je wywołuje

Jelita a stres / istock

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

Ankieta dla dawców mikrobioty / istock

Homofobiczne kryteria dla dawców mikrobioty? Mamy odpowiedź Human Biome Institute

brzuch

Młodość tkwi w jelitach. Chcesz być zdrowa i zdrowo (oraz powoli) się starzeć? Zadbaj o jelita!

Antybiotyki a alkohol / istock

Czy antybiotyki można łączyć z alkoholem?

6 sposobów na poprawę trawienia bez wyrzeczeń

świąteczne ciasteczka

Świąteczne zasady na mniejsze zło. Jak jeść, by się nie przejeść?

jedzenie nocą

Jedzenie na noc – fatalny nawyk

Śluz w kupce niemowlaka – czego może być objawem?

Śluz w kupce niemowlaka – czego może być objawem?

Pełzak czerwonki i pełzak okrężnicy – charakterystyka, objawy i leczenie

Pełzak czerwonki i pełzak okrężnicy – charakterystyka, objawy i leczenie

ulewanie u niemowlaka

Ulewanie u niemowlaka – przyczyny. Jak pomóc dziecku?

salmonelloza

Salmonelloza (salmonella) – zagrożenia, objawy, leczenie

Co to jest toksokaroza?

Co to jest toksokaroza?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?