Przejdź do treści

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane
Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Okrężnica to końcowy i zarazem najdłuższy odcinek jelita grubego. Ma aż 1,5 m długości i zbudowany jest głównie z mięśni gładkich. Zlokalizowany jest po prawej stronie jamy brzusznej. Warunkuje prawidłowe działanie układu pokarmowego, który wpływa z kolei na cały organizm. Jaka jest jego budowa oraz rola? Jakie choroby są zwykle z nim związane? Odpowiadamy.

Okrężnica to jeden z najbardziej elastycznych narządów w ciele człowieka. Wykazuje się dużą odpornością na jego ruchy oraz procesy, które się w nim odbywają. Jest on również, niestety, narażony na wiele różnych chorób. Powstają one czasem w wyniku stresu oraz niewłaściwego odżywiania.

Okrężnica – budowa

Okrężnica rozpoczyna się w dolnej części jamy brzusznej, po prawej stronie. Następnie biegnie w okolice prawego podżebrza – ten fragment określa się mianem „okrężnicy wstępującej”. Kolejna część okrężnicy to tzw. okrężnica poprzeczna, która znajduje się pod obszarem żeber. Kolejny odcinek okrężnicy to okrężnica zstępująca, która prowadzi w dół i tam zmienia się w okrężnicę esowatą, zakończoną odbytnicą. Cała okrężnica zbudowana jest z kilku rodzajów błon: śluzowej, podśluzowej, surowiczej oraz mięśniowej. Jej drgania amortyzują natomiast torebki tłuszczowe.

Okrężnica – rola w organizmie

Głównym zadaniem okrężnicy jest przechowywanie wody oraz składników mineralnych i odżywczych.  Średnio trafiają do niej codziennie około 2 kg pokarmu, z którego pobiera ona to, co jest najistotniejsze dla organizmu. Wchłania ona również wodę oraz elektrolity z masy pokarmowej, w ilości 4,5 litra na dobę. Zagęszcza także treść jelitową i bierze udział w formowaniu kału.

Okrężnica produkuje śluz, dzięki któremu może odpowiednio nawilżać nabłonek oraz przesuwać zagęszczoną treść jelitową. Bakterie jelitowe oraz bakterie kwasu mlekowego wytwarzają kwas foliowy, witaminy z grupy B i K, a także krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Do tego hamują rozwój chorobotwórczych mikroorganizmów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z dobrym seksem, 30 saszetek
139,00 zł
5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

Okrężnica – choroby

Można wyróżnić wiele chorób związanych z okrężnicą. Do najczęstszych objawów sygnalizujących problemy w obrębie tego narządu należą: biegunki, nudności, bóle brzucha, zaparcia.

Rak okrężnicy

Rak okrężnicy pojawia się najczęściej u mężczyzn po 60. roku życia, choć chorują na niego również i kobiety. Może rozwinąć się we wszystkich fragmentach okrężnicy. Do głównych sygnałów tej choroby należą: pieczenie w okolicach odbytu, ucisk jelit oraz uczucie rozpychania się tego narządu. Przyczyniać się do tej choroby mogą takie czynniki, jak:

  • dieta ze zbyt małą ilością błonnika,
  • zbyt często spożywanie czerwonego mięsa,
  • palenie papierosów,
  • brak aktywności fizycznej.

Szczególnie narażone na tę chorobę są osoby z zapaleniem jelita grubego oraz chorobą Leśniowskiego-Crohna. Istotne jest to, że jeżeli nowotwór okrężnicy zostanie wcześnie rozpoznany, istnieje duża szansa na jego wyleczenie.

Zakażenie pałeczką okrężnicy

Pałeczka okrężnicy (Escherichia coli) to bakteria, która naturalnie występuje w jelitach ludzi i zwierząt. Niektóre jej odmiany są jednak szkodliwe i powodują infekcję przewodu pokarmowego. Jej oznaką jest przede wszystkim biegunka. Czasem dochodzi jednak również do zakażenia układu moczowego bądź zakażenia opon mózgowo-rdzeniowych. Zdarza się również, że pałeczki okrężnicy powodują zakażenie układu oddechowego i dróg żółciowych.

Uchyłki jelita grubego

Uchyłki jelita grubego, potocznie nazywane „uchyłkami okrężnicy”, to jedna z chorób cywilizacyjnych. Wraz z wiekiem wzrasta prawdopodobieństwo jej wystąpienia. Są to niewielkie uwypuklenia błony śluzowej, mające średnicę około 1 cm. Są one efektem wieloletniego prowadzenia diety ubogoresztkowej, zwanej również „dietą niskobłonnikową”. W 60% przypadków uchyłki nie dają żadnych objawów, u niektórych pacjentów pojawiają się jednak: wzdęcia, bóle brzucha, zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunki oraz zaparcia).

Jak znaleźć idealną dietę?

Zespół jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego (IBS) to schorzenie, które dawniej nazywane było „nerwicą jelit”. Do charakterystycznych objawów tej choroby należą bóle brzucha (często piekące lub kłujące), wzdęcia, uczucie ucisku w podbrzuszu  oraz problemy z regularnością wypróżniania. Dolegliwości bólowe zazwyczaj mijają po wypróżnieniu. Obecnie jego przyczyny nie są znane.

Wrzodziejące zapalenie okrężnicy

Choroba ta to – innymi słowy – wrzodziejące zapalenie jelita grubego, które bardzo często dotyczy właśnie omawianego narządu. Główne objawy zapalenia okrężnicy to: wzdęcia i bóle brzucha, biegunki i zaparcia, obecność krwi w kale (którą można wykryć jedynie w laboratoriach) oraz aftowe zapalenie błony śluzowej skóry. W wyniku tych symptomów dochodzi do osłabienia i utraty wagi. Biegunki wywołują zaburzenia wodno-elektrolitowe, a nieodpowiednie wchłanianie substancji odżywczych doprowadza często do anemii (z powodu niedoboru żelaza).

Zobacz także: Choroby jelita grubego – skąd się biorą i jakie są ich objawy?

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430771/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1296671/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4896897/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5297828/
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29909724

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak to się dzieje, że organizm potrafi oczyszczać jelita? Wyjaśnia dietetyczka Katarzyna Bednarska

Czym smarować rany przy odbycie? Skuteczne sposoby na hemoroidy

Jak skutecznie zatroszczyć się o swoją mikrobiotę? Ekspertka przedstawia 5 prostych zasad

Biotechnolożka o niebezpiecznej modzie na oczyszczanie jelit. „Przesiewajcie przez naukowe sito tego typu internetowe wymysły”

Jak zmiękczyć twardy stolec, czyli szybki sposób na zaparcia u dzieci i dorosłych

Hemikolektomia – prawostronna i lewostronna. Co to jest? Ile trwa zabieg i kiedy jest wykonywany?

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Metoda 5R pomoże na problemy z jelitami / istock

Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

kobieta smutna siedzi na kanapie

Brak wypróżnienia – zwykłe zaparcia czy poważna choroba?

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Niech ból brzucha nie popsuje ci wakacji. Sprawdź, na co musisz uważać!

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

W Poznaniu wykryto dwa przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

W Poznaniu wykryto przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta. Jak żyć ze stomią?

Co oznacza biały nalot na języku i jak go usunąć?

Mikrobiota jelitowa – badanie i wskazania, co ją niszczy?

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Gorączka krwotoczna krymsko-kongijska znów stanowi zagrożenie. WHO ostrzega: to może być nowa pandemia

Gorączka krwotoczna krymsko-kongijska znów stanowi zagrożenie. WHO ostrzega: to może być nowa epidemia

×