Przejdź do treści

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pieczona dynia Hokkaido
Przepis na pieczoną dynię Hokkaido. Świetnie sprawdzi się na lunch, obiad albo kolację!
Keira Knightley na premierze "Official Secrets"
Keira Knightley o macierzyństwie: to trzeci raz od porodu, gdy mam uczesane włosy
5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą
5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą
Dieta w endometriozie. Na co zwrócić uwagę, a czego lepiej unikać? Wyjaśnia dietetyczka
Dieta w endometriozie. Na co zwrócić uwagę, a czego lepiej unikać? Wyjaśnia dietetyczka
7 rzeczy, których lepiej nie robić po kłótni z partnerem lub partnerką
7 rzeczy, których lepiej nie robić po kłótni z partnerem lub partnerką

„Od wycinania pieprzyków do przeszczepu nerki” – tak pisze o sobie Kalina Jędrzejko, młoda lekarka, która w mediach społecznościowych chętnie dzieli się prywatnymi opowieściami zza chirurgicznego stołu. Już jako młoda dziewczyna wiedziała, że chce leczyć ludzi za pomocą skalpela. Jej medyczne życie można podejrzeć na Instagramie oraz Facebooku, na profilu @Panna.Chirurg. W rozmowie odkryła przed nami ścieżkę procedury pobrania i przeszczepiania nerki.

Ewa Wojciechowska: Co jest najlepszym przyjacielem chirurga?

Kalina Jędrzejko: Atlas anatomii. Każdy chirurg musi znać podręcznikową budowę ciała i mieć na uwadze, że czasem zdarzają się odstępstwa od reguły. Trzeba zawsze brać na to poprawkę, być w pełni skupionym. Zbytnia pewność siebie i nonszalancja to źli doradcy chirurga.

Transplantologia jest jedną z najbardziej fascynujących dziedzin medycyny, ale jest też nieprzewidywalna…

Na wielu płaszczyznach! Od samego początku zmagamy się z wieloma niewiadomymi. Czy znajdzie się dawca? Czy uzyskamy wszystkie zgody? Czy organ się przyjmie? Chirurgia zwykle jest bardzo konkretną dziedziną medycyny: jest chory wyrostek, wycinamy, pacjent wyleczony. W transplantologii jest dużo więcej zmiennych, to dziedzina multidyscyplinarna. Być w gronie takiej ekipy to prawdziwy zaszczyt.

Archiwum prywatne

Jak wygląda procedura pobrania narządów?

Informację o pojawieniu się potencjalnego dawcy (po wykonaniu testów śmierci mózgu) zgłasza szpital dawcy. Takie próby są wykonywane dwukrotnie przez zespół trzech specjalistów – anestezjologa, neurologa (lub neurochirurga) i lekarza dowolnej specjalizacji. Jeśli wszyscy stwierdzą, że doszło do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu, dawca zgłaszany jest do Poltransplantu. To organizacja, która w Polsce pełni funkcję centralnego rejestru pobrań, przeszczepów oraz pacjentów oczekujących na narząd, ale także osób, które wyraziły sprzeciw na pobranie od nich narządów. Cały proces koordynacji jest przez nich nadzorowany i różni się w zależności od tego, jaki narząd będzie pobierany. Poltransplant kontaktuje się z odpowiednim Regionalnym Ośrodkiem Transplantacyjnym, przekazując informację o możliwości pobrania. Po otrzymaniu zgłoszenia, koordynator danego szpitala organizuje wyjazd po narząd. W zależności, czy jest to wyjazd na pobranie tylko jednego narządu czy wielu, wszystkie zespoły muszą przyjechać jednocześnie w tym samym momencie.

Jaka jest kolejności pobierania narządów?

W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki. Biorca narządu wybierany jest z Krajowej Listy Oczekujących.

Kalina Jędrzejko
Obecność wirusa HCV nie dyskwalifikuje bezwzględnie z pobrania, a jedynie zmienia proces wyboru biorcy – na przykład nerkę od osoby z HCV można przeszczepić osobie, która też go posiada i wyrazi na to zgodę. W USA wykonuje się z powodzeniem pobrania i przeszczepienia narządów u osób ze stwierdzonym wirusem HIV

W jaki sposób przechowuje się nerki po takim pobraniu?

Na świecie stosuje się dwie metody przechowywania nerek: statyczną i dynamiczną. Pierwsza z nich, najczęściej stosowana w Polsce, to przechowywanie nerek w hipotermii prostej. Narząd umieszczony w specjalnych workach wkłada się do lodu, utrzymując jego temperaturę w okolicach 4 stopni. Niestety już wiemy, że nie jest to najlepszy sposób. Znacznie lepsza jest druga metoda, czyli przechowywanie nerek w specjalnej pompie, która umożliwia ciągłą pulsacyjną perfuzję. Dzięki tej metodzie nerka w sposób pulsacyjny otrzymuje płyn perfuzyjny. Tak przechowywana nerka może dłużej czekać na swojego biorcę. Poza tym poprawiają się wyniki przeszczepienia, zwłaszcza w przypadku tzw. marginalnych narządów.

 

Wyświetl ten post na Instagramie.

 

Do przechowywania nerek, zanim trafią do organizmu biorcy, wykorzystuje się, poza zwykłym lodem, tzw. ciągłą perfuzję pulsacyjną w hipotermii. . Polega ona na ciągłym przepompowywaniu zimnego płynu prezerwacyjnego przez naczynia krwionośne nerki. Wymaga ona specjalistycznego sprzętu i wiąże się z wyższymi kosztami niż prosta hipotermia. . Nerki prezerwowane w ten sposób mogą być przechowywane dłużej, poprawia się u nich metabolizm komórkowy, zmniejszają się opory. Wyniki przeszczepień nerek przechowywanych w CPPH są lepsze – nerka szybciej podejmuje czynność po przeszczepieniu, działa dłużej, rzadziej też występuje konieczność dializy po operacji. . . #pannachirurg #nerki #operacja #chirurg #jesień #lekarz #medycyna #transplantacja #pompa #kidney #kidneytransplant #przeszepienie #🚑 #szpital #skalpel #transplant #doctor #instamed #medicine #medical #instadoctor

Post udostępniony przez Panna Chirurg (@panna.chirurg)

Dawcami nerek najczęściej zostają zmarli, ale zgłaszają się także żywi, którzy chcą pomóc swoim bliskim…

Niestety w Polsce cały czas ich odsetek jest niewielki, a wyniki takich przeszczepień są zdecydowanie lepsze.

Jakie trzeba spełnić warunki, żeby zostać dawcą?

Jeśli chodzi o dawców zmarłych, to kryteria są dosyć liberalne. Przede wszystkim osoba nie może być wpisana w Centralny Rejestr Sprzeciwów. Następnie przeprowadzane są podstawowe badania: morfologia, jony, stężenie kreatyniny, mocznik, USG brzucha itp.. Sprawdza się także czy pacjent nie jest nosicielem wirusów HIV, HBV czy HCV. Obecność wirusa HCV nie dyskwalifikuje bezwzględnie z pobrania, a jedynie zmienia proces wyboru biorcy – na przykład nerkę od osoby z HCV można przeszczepić osobie, która też go posiada i wyrazi na to zgodę. W USA wykonuje się z powodzeniem pobrania i przeszczepienia narządów u osób ze stwierdzonym wirusem HIV.

A jak to wygląda u żywych dawców?

W tym przypadku występują bardzo restrykcyjne procedury. Również zaczyna się od podstawowych badań krwi i USG brzucha. Bardzo ważna jest kompatybilność grupy krwi – obie grupy muszą być zgodne, ale nie muszą być identyczne, np. dawca z grupą krwi 0 może oddać nerkę zarówno grupie A, B i AB. Następnym krokiem jest wykonanie próby krzyżowej, czyli sprawdzenie, czy dany biorca nie jest uczulony na danego dawcę. Jeśli nie jest, to możemy przejść do dalszej kwalifikacji. W skład tego procesu wchodzą badania obrazowe z oceną funkcji nerek. Wykonuje się to najczęściej za pomocą rezonansu magnetycznego bądź tomografii. Uzyskane obrazy pozwalają ocenić, jakie nerki mają unaczynienie, ich położenie oraz czynność wydzielniczą.

Co dalej?

Wykonuje się też szereg badań specjalistycznych, czyli potencjalny dawca badany jest przez kardiologa, dermatologa, a nawet okulistę. W przypadku kobiet konieczne jest także badanie u ginekologa. Pacjent oceniany jest też oczywiście przez chirurga transplantologa, który będzie przeprowadzał operację. Jeśli potencjalny dawca ma inne dolegliwości np. niedoczynność tarczycy, to wówczas niezbędne jest także badanie endokrynologa. Bardzo ważna jest także konsultacja psychologiczna, by upewnić się, czy dawca jest świadomy swojej decyzji, nie jest pod wpływem nacisku rodziny lub został w jakiś inny, nielegalny sposób zmuszony do oddania narządów. Co istotne, dawca może wycofać się ze swojej decyzji na każdym etapie kwalifikacji.

Życie takiego dawcy mocno się zmienia?

Dawca może prowadzić normalne życie, takie jak przed operacją. Oczywiście musi zwracać uwagę na kilka kwestii. Przede wszystkim dawca musi kontrolować ilość spożywanych płynów. Odpowiednie nawodnienie jest bardzo ważne. Poza tym musi unikać leków nefrotoksycznych, czyli takich, które mogłyby uszkodzić pozostałą nerkę. Oprócz tego może funkcjonować normalnie bez żadnych ograniczeń. Zgodnie z ustawą transplantacyjną, dawca co najmniej raz w roku przez 10 lat powinien być poddawany badaniom kontrolnym.

Jak bardzo medycyna zmieniła się w ciągu ostatnich lat w temacie przeszczepów organów?

W mojej opinii niezwykle ważnym wydarzeniem było pierwsze przeszczepienie nerki pobranej od zmarłej osoby, będącej nosicielem wirusa HIV, biorcy z wirusem HIV w 2016 roku. Do 24 marca 2019 roku przeszczepiono łącznie 116 nerek i wątrób w taki sposób. W tym roku dokonano kolejnego milowego kroku w tym aspekcie – zespół lekarzy z profesorem Segevem na czele, pobrał nerkę od żywego dawcy z wirusem HIV, a następnie przeszczepił ją osobie z wirusem HIV.

Archiwum prywatne

Na zakończenie, 5 rzeczy w medycynie, które chciałabyś zmienić to…

W polskiej transplantologii z pewnością dużą zmianą byłoby zalegalizowanie dawstwa altruistycznego, czyli możliwość oddania nerki obcej osobie. Brakuje także programów desyntetyzacji, czyli odczulania pacjentów wysoko uczulonych, którzy oczekują na przeszczepienia. Obecnie takie osoby nie mają wcale szansy na otrzymanie narządu lub muszą na niego czekać bardzo długo. Kolejną rzeczą jest oczywiście finansowanie służby i ochrony zdrowia. Zarobki, począwszy od ratowników medycznych, pielęgniarek, po lekarzy, są nieadekwatne do zaangażowania i pracy, jaką wykonujemy podczas ratowania życia. Jestem zwolenniczką częściowo płatnej ochrony zdrowia. Wystarczyłoby stworzyć podstawowy koszyk świadczeń dla wszystkich, a za dodatkowe świadczenia, na przykład wizyty u specjalistów, powinny być uiszczane symboliczne opłaty.

Obecnie ludzie chcąc zwiększyć swoje szansę na szybką wizytę, zapisując się na wizyty w kilku miejscach na raz. Kończy się to tak, że stawiają się tylko na jednej wizycie, nie odwołując pozostałych. Przez to wydłużają się kolejki, a lekarze marnują czas na oczekiwanie na pacjenta, który nigdy się nie pojawia. Najbardziej jest to widoczne w poradniach endoskopowych. Symboliczna opłata za samą wizytę, bądź całość badania w przypadku nieodwołania wizyty na pewno rozwiązałaby ten problem. Ostatnią zmianą jest oczywiście obowiązek szczepienia. Czas zakończyć niedorzeczną dyskusję na temat konieczności szczepienia dzieci. Badania i statystyki mówią same za siebie.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C

„Bergamotka jest prawdziwą skarbnicą witaminy A i C, pomaga przy przeziębieniach, ma pozytywny wpływ na psychikę, pomaga w stresie, ułatwia zasypianie oraz pogłębia sen” – mówi dr Grażyna Pająk

Joga powięziowa

„Na zajęciach jogi powięziowej masz czas, żeby zastanowić się, co się dzieje w twoim ciele, a ciało jest nośnikiem tego, co w głowie i w sercu” – mówi Patrycja Adaszewska, trenerka jogi powięziowej.

„Udowodniono, że kawa wykazuje szereg prozdrowotnych działań na pracę organizmu, dlatego znalazła się piramidzie prawidłowego żywienia”- mówi dr Agnieszka Jarosz

Aneta Cybula

„Jak ktoś dobrze wygląda, ładnie pachnie i umie się wysłowić, to nie może mieć HIV – osoby, które myślą w ten sposób, trafiają do szpitala już na etapie AIDS” – mówi dr Aneta Cybula, specjalistka chorób zakaźnych

Zainteresują cię również:

Idziesz na badania albo do lekarza po receptę. Jakie masz prawa jako pacjentka?

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

Stosowanie leków / istockphoto.com

Gdy informacje w ulotce nie zgadzają się z zaleceniami lekarza. Wszystko, co powinnaś wiedzieć na temat informacji zawartych w ulotce

Recepty papierowe i e-recepty

Recepty papierowe i e-recepty. (Prawie) wszystko co powinnaś o nich wiedzieć

Ewa Chodakowska autorytetem w kwestiach zdrowia

Ewa Chodakowska największym autorytetem Polaków w kwestiach zdrowia. Zgadzacie się z tym?

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Polscy lekarze zbyt często przepisują antybiotyki i niewystarczająco dbają o pacjenta, który jest nimi leczony

Maja Herman

Maja Herman walczy o prawdę w mediach społecznościowych. Kobiety dołączają do jej wyzwania #prawdziwaja

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

„Największym moim rozczarowaniem jest to, że pacjenci kłamią” – mówi Agnieszka Goździk, anestezjolog

Kamienie nerkowe – pamiątka z wakacji

Komu owoce mogą szkodzić?

„Niech na #BabskieBadanie wpłynie babskie gadanie”. Autorka bloga SuperStyler ma dla kobiet ważny przekaz

„Odkąd jestem matką, jestem lepszym pediatrą”. Lekarka Monika Działowska o realiach pracy z ciężko chorymi dziećmi

Kaya Szulczewska

„Nie oceniajcie ludzi po wyglądzie, po wadze, po ich zdrowiu, ani po zdjęciach w mediach społecznościowych”. Kaya Szulczewska pokazuje, jak można manipulować obrazem

dziewczyna na krześle

Wydaje ci się, że masz krótszą nogę? Fizjoterapeutka podpowiada, co za tym stoi

„Nie podejmując decyzji o refundacji leku, odbiera Pan mnie i tysiącom Polek, matek, córek, żon, partnerek, szansę na życie!”. Anna Puślecka apeluje do Ministra Zdrowia

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho