Przejdź do treści

Na czym polega tomografia komputerowa? W jakich przypadkach jest stosowana i czy należy się do niej przygotowywać?

Pacjentka przygotowująca się do tomografii komputerowej
Fot. Olesia Bilkei / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest wysiłkowe nietrzymanie moczu? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Wysiłkowe nietrzymanie moczu. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Kobieta w maseczce ochronnej
Nie wierzysz, że maseczki ochronne zabezpieczają przed wirusem? Zobacz ten filmik
Mleka roślinne
W jakich produktach szukać wapnia przy diecie bezmlecznej? Wyjaśnia naturopatka
Coraz młodsze kobiety mają zakrzepicę. Jak nie zachorować?
Kuchnia azjatycka
Syndrom chińskiej restauracji – jakie są objawy? Wyjaśnia alergolożka Joanna Jamroz-Brzeska

Jednym z podstawowych badań diagnostycznych jest tomografia komputerowa. To metoda obrazowa powszechnie wykorzystywana przez lekarzy w celu potwierdzenia lub wykluczenia wielu schorzeń. Tomograf wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie. Współczesna technologia umożliwia wykonanie badania techniką 2D i 3D.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Tomografia komputerowa umożliwia dokładną diagnostykę wielu narządów. Głowica aparatu wykonuje zdjęcia w różnych płaszczyznach, dzięki czemu możliwe jest dokładne obejrzenie narządów i ewentualne stwierdzenie występujących nieprawidłowości. Bardzo ważne jest zachowanie bezruchu podczas badania. W niektórych przypadkach trzeba się także odpowiednio przygotować.

Jak wygląda tomografia komputerowa?

Tomografia komputerowa, podobnie jak inne metody diagnostyki obrazowej, jest badaniem bezbolesnym dla pacjenta. W większości przypadków wykonywana jest na leżąco. Pacjent układa się na ruchomym stole, który wjeżdża w swego rodzaju tunel, gdzie wykonywane są zdjęcia narządów wewnętrznych. Przebywanie w tunelu trwa krótko, następnie stół wyjeżdża i znowu wjeżdża, żeby wykonać kolejne zdjęcia w innej płaszczyźnie. Przeciwwskazaniem do wykonania tomografii komputerowej może być klaustrofobia. Dlatego też w niektórych przypadkach przeprowadza się ją w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym. Aby uzyskać lepszą jakość zdjęć narządów, niekiedy konieczne jest zastosowanie środka cieniującego – kontrastu, który podaje się dożylnie przez założony wcześniej wenflon. Kontrast może wywoływać nieprzyjemne doznania podczas badania, np. uczucie pełnego pęcherza moczowego, pragnienie, nudności, wymioty, podwyższenie lub obniżenie ciśnienia tętniczego, gorączkę. Jednak aby uzyskać jak najlepszy efekt badania, pacjent przez cały czas jego trwania powinien leżeć nieruchomo.

Kiedy wykonuje się tomografię komputerową głowy?

W diagnostyce neurologicznej tomografia komputerowa głowy jest jednym z badań pierwszego rzutu. Pozwala ocenić tkankę nerwową z rozróżnieniem istoty szarej i białej oraz przestrzenie zawierające płyn mózgowo-rdzeniowy. Umożliwia diagnostykę mózgowia (przy podejrzeniu udaru mózgu, krwotoków mózgowych, guzów i urazów mózgu), twarzoczaszki (w zakresie diagnozowania stanów zapalnych guzów i urazów), jak również zatok przynosowych (przy ostrych i przewlekłych zapaleniach oraz podejrzeniu nowotworów). Bezpośrednim wskazaniem do wykonania tomografii komputerowej głowy są urazy czaszki. Ponadto badanie to wykonuje się także przy podejrzeniu:

  • nowotworów ośrodkowego układu nerwowego – takich jak: glejak, chłoniak, rak ucha środkowego, gwiaździak, oponiak,
  • stanów zapalnych trudnych do zdiagnozowania,
  • wad rozwojowych u dzieci,
  • niedokrwienia mózgu,
  • zawału mózgu,
  • choroby Alzheimera,
  • polipów zatokowych,
  • nowotworów jamy ustnej i zatok przynosowych,
  • torbieli pajęczynówki.

Ze względu na wskazanie do podania kontrastu, by uzyskać jak najlepszą jakość zdjęć, zaleca się, aby pacjent był na czczo.

Kiedy należy wykonać tomografię komputerową jamy brzusznej?

Tomografia komputerowa jamy brzusznej jest badaniem wykorzystywanym przy ocenie narządów miąższowych – wątroby, śledziony, trzustki i nerek – oraz ścian żołądka, pęcherzyka żółciowego, jelit i nadnerczy. Wskazaniem do jej wykonania może być ostry, przewlekły ból brzucha. Tomografia komputerowa zalecana jest przy podejrzeniu:

  • nowotworów jelit, żołądka, trzustki, wątroby i nerek,
  • zapalenia, niedrożności i perforacji jelit,
  • zapalenia wyrostka robaczkowego,
  • kamicy dróg żółciowych,
  • zapalenia trzustki,
  • chorób nerek,
  • marskości wątroby,
  • zakrzepicy żył wątrobowych,
  • zakrzepicy żyły głównej dolnej.

Pacjent przed badaniem powinien być na czczo. Zalecane jest także spożycie określonej ilości wody – w zależności od badania, dzięki czemu oddziela się wnętrze jelita od sąsiadujących struktur, co pozwala na na lepszą diagnostykę.

Zobacz także

Kiedy wykonuje się tomografię komputerową kręgosłupa?

Tomografia komputerowa umożliwia także szczegółową diagnostykę kręgosłupa. Pozwala ocenić stan elementów kostnych. Jest bardzo pomocnym badaniem przy:

  • ocenie zmian pourazowych,
  • ocenie nacieków nowotworowych,
  • chorobach zwyrodnieniowych stawów kręgosłupa,
  • patologiach krążka międzykręgowego.

Kiedy wykonuje się tomografię komputerową płuc?

W przypadku stwierdzenia zmian w okolicach klatki piersiowej na zdjęciu RTG tomografia komputerowa płuc może być kolejnym etapem w diagnostyce medycznej. Pozwala ona na ocenę morfologiczną płuc oraz pozostałych narządów klatki piersiowej. Wskazaniem do wykonania tego badania jest podejrzenie nowotworów pierwotnych lub przerzutowych w okolicach śródpiersia oraz przełyku, a także ocena zatorowości płuc. Tomografia komputerowa zalecana jest także przy diagnozowaniu stanów zapalnych płuc o nietypowym przebiegu. Podanie kontrastu w tym przypadku nie zawsze jest wymagane. O konieczności jego zastosowania pacjent informowany jest wcześniej, gdyż wymaga to odpowiedniego przygotowania, m.in. bycia na czczo oraz przyjęcia dużej ilości płynów.

Tomografia komputerowa to jedno z badań o najszerszym zastosowaniu. Wykorzystywane jest przy ocenie stanu zdrowia wielu narządów. Można je wykonać także prywatnie. Cena tomografii komputerowej to koszt ok. 200 zł.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Objaw Goldflama – czym jest i jakie daje objawy? Co mówi wynik badania?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?