Przejdź do treści

Na czym polega tomografia komputerowa? W jakich przypadkach jest stosowana i czy należy się do niej przygotowywać?

Pacjentka przygotowująca się do tomografii komputerowej
Fot. Olesia Bilkei / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kręgosłup kocha siłownię, ale…
Owocowe chutneye – lato zamknięte w słoiku
„Nasz organizm nie przeżyje bez tkanki tłuszczowej”. Nie przejmuj się wystającym brzuchem! Fizjoterapeutka tłumaczy, dlaczego to jest zdrowe
istockphoto.com
Chcesz schudnąć? Poznaj 6 zaskakujących trików
Adidas
Adidas Originals wraz z Pharrellem Williamsem i znanymi w środowisku feministycznym działaczkami walczą o prawa kobiet

Jednym z podstawowych badań diagnostycznych jest tomografia komputerowa. To metoda obrazowa powszechnie wykorzystywana przez lekarzy w celu potwierdzenia lub wykluczenia wielu schorzeń. Tomograf wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie. Współczesna technologia umożliwia wykonanie badania techniką 2D i 3D.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Tomografia komputerowa umożliwia dokładną diagnostykę wielu narządów. Głowica aparatu wykonuje zdjęcia w różnych płaszczyznach, dzięki czemu możliwe jest dokładne obejrzenie narządów i ewentualne stwierdzenie występujących nieprawidłowości. Bardzo ważne jest zachowanie bezruchu podczas badania. W niektórych przypadkach trzeba się także odpowiednio przygotować.

Jak wygląda tomografia komputerowa?

Tomografia komputerowa, podobnie jak inne metody diagnostyki obrazowej, jest badaniem bezbolesnym dla pacjenta. W większości przypadków wykonywana jest na leżąco. Pacjent układa się na ruchomym stole, który wjeżdża w swego rodzaju tunel, gdzie wykonywane są zdjęcia narządów wewnętrznych. Przebywanie w tunelu trwa krótko, następnie stół wyjeżdża i znowu wjeżdża, żeby wykonać kolejne zdjęcia w innej płaszczyźnie. Przeciwwskazaniem do wykonania tomografii komputerowej może być klaustrofobia. Dlatego też w niektórych przypadkach przeprowadza się ją w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym. Aby uzyskać lepszą jakość zdjęć narządów, niekiedy konieczne jest zastosowanie środka cieniującego – kontrastu, który podaje się dożylnie przez założony wcześniej wenflon. Kontrast może wywoływać nieprzyjemne doznania podczas badania, np. uczucie pełnego pęcherza moczowego, pragnienie, nudności, wymioty, podwyższenie lub obniżenie ciśnienia tętniczego, gorączkę. Jednak aby uzyskać jak najlepszy efekt badania, pacjent przez cały czas jego trwania powinien leżeć nieruchomo.

Kiedy wykonuje się tomografię komputerową głowy?

W diagnostyce neurologicznej tomografia komputerowa głowy jest jednym z badań pierwszego rzutu. Pozwala ocenić tkankę nerwową z rozróżnieniem istoty szarej i białej oraz przestrzenie zawierające płyn mózgowo-rdzeniowy. Umożliwia diagnostykę mózgowia (przy podejrzeniu udaru mózgu, krwotoków mózgowych, guzów i urazów mózgu), twarzoczaszki (w zakresie diagnozowania stanów zapalnych guzów i urazów), jak również zatok przynosowych (przy ostrych i przewlekłych zapaleniach oraz podejrzeniu nowotworów). Bezpośrednim wskazaniem do wykonania tomografii komputerowej głowy są urazy czaszki. Ponadto badanie to wykonuje się także przy podejrzeniu:

  • nowotworów ośrodkowego układu nerwowego – takich jak: glejak, chłoniak, rak ucha środkowego, gwiaździak, oponiak,
  • stanów zapalnych trudnych do zdiagnozowania,
  • wad rozwojowych u dzieci,
  • niedokrwienia mózgu,
  • zawału mózgu,
  • choroby Alzheimera,
  • polipów zatokowych,
  • nowotworów jamy ustnej i zatok przynosowych,
  • torbieli pajęczynówki.

Ze względu na wskazanie do podania kontrastu, by uzyskać jak najlepszą jakość zdjęć, zaleca się, aby pacjent był na czczo.

Kiedy należy wykonać tomografię komputerową jamy brzusznej?

Tomografia komputerowa jamy brzusznej jest badaniem wykorzystywanym przy ocenie narządów miąższowych – wątroby, śledziony, trzustki i nerek – oraz ścian żołądka, pęcherzyka żółciowego, jelit i nadnerczy. Wskazaniem do jej wykonania może być ostry, przewlekły ból brzucha. Tomografia komputerowa zalecana jest przy podejrzeniu:

  • nowotworów jelit, żołądka, trzustki, wątroby i nerek,
  • zapalenia, niedrożności i perforacji jelit,
  • zapalenia wyrostka robaczkowego,
  • kamicy dróg żółciowych,
  • zapalenia trzustki,
  • chorób nerek,
  • marskości wątroby,
  • zakrzepicy żył wątrobowych,
  • zakrzepicy żyły głównej dolnej.

Pacjent przed badaniem powinien być na czczo. Zalecane jest także spożycie określonej ilości wody – w zależności od badania, dzięki czemu oddziela się wnętrze jelita od sąsiadujących struktur, co pozwala na na lepszą diagnostykę.

Zobacz także

Kiedy wykonuje się tomografię komputerową kręgosłupa?

Tomografia komputerowa umożliwia także szczegółową diagnostykę kręgosłupa. Pozwala ocenić stan elementów kostnych. Jest bardzo pomocnym badaniem przy:

  • ocenie zmian pourazowych,
  • ocenie nacieków nowotworowych,
  • chorobach zwyrodnieniowych stawów kręgosłupa,
  • patologiach krążka międzykręgowego.

Kiedy wykonuje się tomografię komputerową płuc?

W przypadku stwierdzenia zmian w okolicach klatki piersiowej na zdjęciu RTG tomografia komputerowa płuc może być kolejnym etapem w diagnostyce medycznej. Pozwala ona na ocenę morfologiczną płuc oraz pozostałych narządów klatki piersiowej. Wskazaniem do wykonania tego badania jest podejrzenie nowotworów pierwotnych lub przerzutowych w okolicach śródpiersia oraz przełyku, a także ocena zatorowości płuc. Tomografia komputerowa zalecana jest także przy diagnozowaniu stanów zapalnych płuc o nietypowym przebiegu. Podanie kontrastu w tym przypadku nie zawsze jest wymagane. O konieczności jego zastosowania pacjent informowany jest wcześniej, gdyż wymaga to odpowiedniego przygotowania, m.in. bycia na czczo oraz przyjęcia dużej ilości płynów.

Tomografia komputerowa to jedno z badań o najszerszym zastosowaniu. Wykorzystywane jest przy ocenie stanu zdrowia wielu narządów. Można je wykonać także prywatnie. Cena tomografii komputerowej to koszt ok. 200 zł.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty