Przejdź do treści

Polka dowodzi, że statyny mogą wydłużać życie chorych na raka piersi. „To nadzieja, że na horyzoncie jest skuteczna terapia” – mówi Małgorzata K. Nowakowska

Małgorzata K. Nowakowska
Małgorzata K. Nowakowska / Archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Kichasz, gdy patrzysz na słońce? Biotechnolog Dawid Polak wyjaśnia to zjawisko
Jak poznać, że upał ci zaszkodził? „Są trzy zjawiska kliniczne, które świadczą o nadmiernym działaniu ciepła” – mówi lekarz Michał Sutkowski
Zmagasz się z zaparciami? Fizjoterapeutka tłumaczy, jakie mogą być tego konsekwencje
Petting – co to jest, sposoby pettingu, petting a ciąża
„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska

Tanie, łatwo dostępne, dają mało skutków ubocznych…. To może być przełom. Odkryliśmy, że istnieje znacząca zależność pomiędzy zażywaniem statyn a długością życia kobiet chorych na potrójnie negatywnego raka piersi – opowiada Małgorzata K. Nowakowska z Baylor College of Medicine w Houston w Teksasie, jedna z naukowczyń badających tę zależność. – Pacjentki z potrójnie negatywnym rakiem piersi, które w ciągu roku od diagnozy rozpoczęły zażywanie statyn, miały o 58 proc. niższe ryzyko śmierci z powodu raka piersi – wyjaśnia polska badaczka.


Wyniki badań opublikowano na początku sierpnia w specjalistycznym magazynie „Cancer”, a media na całym świecie już okrzyknęły je „przełomowymi”. Badania przeprowadzili naukowcy z MD Anderson Cancer Center przy współpracy z Baylor College of Medicine (obie placówki znajdują się w Houston). Eksperymentem kierował dr Kevin T. Nead.


Ewa Podsiadły-Natorska: Dlaczego zainteresowali się państwo statynami?

Małgorzata K. Nowakowska: Statyny, jedne z najczęściej przepisywanych leków na świecie, służą do obniżania cholesterolu i zapobiegania chorobom układu krążenia. Są łatwo dostępnie, niedrogie i mają niewiele skutków ubocznych. W ostatnich latach okazało się, że mogą mieć również działanie przeciwnowotworowe. Mimo to wyniki dotychczasowych badań wykazujących związek pomiędzy statynami a nowotworami piersi były niejednoznaczne m.in. dlatego, że rak piersi traktowany był jako jedna choroba, a przecież mamy wiele jego podtypów. Jednym z najtrudniejszych do leczenia rodzajów raka piersi jest potrójnie negatywny rak piersi (TNBC – triple negative breast cancer).

Czym charakteryzuje się ten typ nowotworu?

Nowotwory piersi klasyfikowane są na podstawie wykazywania pewnych receptorów i białek, takich jak receptory estrogenowe, receptory progesteronowe lub białko HER2. Te, które nie mają podwyższonego poziomu HER2, receptorów estrogenowych lub progesteronowych, znane są jako potrójnie ujemny rak piersi. Jest on zwykle bardziej agresywny i ma mniej opcji leczenia, ponieważ większość dostępnych leków celuje właśnie w te receptory. Potrójnie negatywny rak piersi występuje w ok. 10–20 proc. przypadków zdiagnozowanego raka piersi.

 

Cholesterol jest głównym składnikiem błon komórkowych, bez którego nie mogą istnieć. Produkcja cholesterolu jest bardzo wysoka w nowotworach, które produkują niekontrolowane ilości nowych komórek. Statyny hamują ważny krok w produkcji cholesterolu. W rezultacie zmniejszają zdolność komórek rakowych do replikacji i równocześnie mogą powodować ich obumieranie

W jaki sposób leczy się obecnie raka piersi TNBC?

Ponieważ terapia hormonalna i leki ukierunkowane na HER2 nie działają w TNBC, chemioterapia jest jedyną opcją dla kobiet z zaawansowanym nowotworem. Jeśli choroba zostanie wykryta wcześnie, dostępne są też takie opcje jak chirurgiczne usunięcie piersi i radioterapia.

Jak przebiegały badania?

Nowe badania pokazują, że korzystne efekty statyn są silniejsze w przypadku agresywnych, szybkorosnących nowotworów, takich jak właśnie TNBC. Uznaliśmy zatem, że warto sprawdzić, jaki jest związek pomiędzy zażywaniem statyn a potrójnie negatywnym rakiem piersi. Nasze badania objęły ponad 23 tys. kobiet powyżej 66. roku życia z rakiem piersi w stadium I–III. Skupiliśmy się na kobietach, które rozpoczęły zażywanie statyn w ciągu roku od rozpoznania nowotworu, aby ustalić, czy można je stosować jako wspomagającą formę terapii już po diagnozie. Chcieliśmy dowiedzieć się, czy kobiety z TNBC, które rozpoczęły przyjmowanie statyn, miały zmniejszone ryzyko śmierci z powodu raka piersi. Statyny przyjmowało 2281 kobiet z badanej grupy.

Co udało się ustalić?

Wyniki naszych badań są bardzo optymistyczne. Pacjentki z potrójnie negatywnym rakiem piersi objęte naszym badaniem, które w przeciągu roku od diagnozy rozpoczęły zażywanie statyn, miały o 58 proc. niższe ryzyko śmierci z powodu raka piersi w porównaniu do pacjentek, które statyn nie zażywały. Jest to różnica na tyle duża, że statystycznie znacząca. Jednocześnie terapia z wykorzystaniem statyn okazała się najskuteczniejsza w przypadku kobiet z potrójnie agresywnym rakiem piersi we wczesnym stadium.

Magdalena Żernicka -Goetz

W jaki sposób statyny oddziałują na komórki nowotworowe?

Cholesterol jest głównym składnikiem błon komórkowych, bez którego nie mogą istnieć. Produkcja cholesterolu jest bardzo wysoka w nowotworach, które produkują niekontrolowane ilości nowych komórek. Statyny hamują ważny krok w produkcji cholesterolu. W rezultacie zmniejszają zdolność komórek rakowych do replikacji i równocześnie mogą powodować ich obumieranie.

Mamy więc bardzo obiecujące wyniki badań. Co dalej?

Za nami dopiero pierwszy etap badań. Odkryliśmy, że istnieje znacząca zależność pomiędzy zażywaniem statyn a długością życia kobiet chorych na potrójnie negatywnego raka piersi, ale nasze dotychczasowe badania są wyłącznie obserwacyjne. Następny krok to randomizowane kontrolowane badania kliniczne, czyli „złoty standard” eksperymentów klinicznych, gdzie badania przeprowadzane są na ochotnikach.

Na czym polegają te badania?

Kontrolowane badania kliniczne porównują proponowane nowe leczenie z istniejącym standardem opieki. W tych badaniach duża grupa uczestników jest losowo przydzielana do grupy z leczeniem „eksperymentalnym” albo „kontrolnym”, tak że jedyną różnicą pomiędzy grupami jest sposób leczenia. Uczestnicy obserwowani są przez wiele lat, po czym ich wyniki są porównywane.

Sądzi pani, że pacjentkom z agresywnymi typami nowotworów piersi będzie można z czasem proponować statyny jako jedną z form terapii?

Zanim statyny będą mogły zostać rozważone jako możliwa standardowa forma terapii, konieczne jest przeprowadzenie wspomnianych przeze mnie randomizowanych kontrolowanych badań klinicznych. Zmiany w wytycznych dotyczących postępowania z nowotworem TNBC będą mogły być wprowadzone dopiero po ich zakończeniu. Jest szansa, że takie badania kliniczne zostaną rozpoczęte w ciągu najbliższych kilku lat, ponieważ statyny są lekiem szeroko dostępnym i stosunkowo bezpiecznym. Pojawia się więc nadzieja, że na horyzoncie jest nowa i skuteczna terapia. Być może już niedługo kobiety z potrójnie negatywnymi nowotworami piersi zyskają szansę na dłuższe życie.

A nad czym teraz pani pracuje?

Obecnie pracuję nad metaanalizą badającą znaczenie „błędów” gromadzonych przez nasze geny wraz z wiekiem. Replikacja DNA nie jest doskonała i za każdym razem, gdy komórki się rozmnażają, istnieje bardzo mała szansa, że pojawi się błąd, czyli mutacja. Liczba i tempo akumulacji tych błędnych mutacji różni się w zależności od osoby. Nie wiemy jeszcze, skąd bierze się ta różnica i jakie ma znaczenie.


Małgorzata K. Nowakowska – pochodzi z Elbląga. Do Stanów Zjednoczonych przyjechała w 2013 roku. Na Tulane University w Nowym Orleanie (Luizjana) ukończyła neurobiologię i antropologię, oba z najwyższym wyróżnieniem. Obecnie jest studentką trzeciego roku medycyny na Baylor College of Medicine w Houston (Teksas). Zajmuje się również badaniami naukowymi z zakresu raka piersi i genetyki w MD Anderson Cancer Center w Teksasie. Dotychczasowe prace Małgorzaty Nowakowskiej ukazały się w prestiżowych czasopismach takich jak Cancer, Journal of American Medical Association, Scientific Reports i Breast Cancer.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Henryka Krzywonos-Strycharska

Henryka Krzywonos-Strycharska odpowiada kolegom z Sejmu: „To nie moda tylko rak”

Zbadali, dlaczego młodzi nie chcą żyć. Na pierwszym miejscu brak wsparcia rodziców

„W jednej torebce zielonej herbaty jest do 400 gatunków owadów”. Zaskakujące odkrycie naukowców

To szansa dla 150 mln ludzi na całym świecie. FDA zatwierdziła nowy lek

Dr Marcin Mika: Pacjentki onkologiczne boją się pytać o seksualność. Nie chcą usłyszeć: „Leczy pani raka, a pyta o seks?”

„Niektóre kobiety mówią, że nasze sesje fotograficzne po leczeniu raka piersi powinny być refundowane przez NFZ” – mówi Agnieszka Ford z Fundacji Kochasz Dopilnuj

„Nie ma znaczenia, czy ktoś ma 20 czy 83 lata. Jego wątroba zawsze jest w podobnym wieku”. Zaskakujące odkrycie niemieckich naukowców

Zmiany klimatyczne zabierają nam sen. Zaskakujące odkrycie naukowców

„U chorych, każdy dzień niedostatecznego jedzenia to zaciąganie potężnego długu względem swojego organizmu”. O leczeniu żywieniowym mówi dr n. med. Paweł Kabata

Menopauza to nie powód do wstydu! Ale nawet połowa kobiet nie mówi o niej partnerom

Kobieta w laboratorium

Jest nadzieja dla chorych na raka. Ruszyły pierwsze testy szczepionki na ludziach

Gen-przełącznik pomoże przywrócić słuch. Co wiemy o TBX2?

Leczenie nerwobóli będzie prostsze? Australijscy naukowcy na drodze do stworzenia innowacyjnych leków

Zmarła 31-letnia polska siatkarka. „Rozegrała wiele ciężkich meczów, jednak nie sądziła, że będzie musiała stawić czoła swojemu największemu przeciwnikowi"

Zmarła 31-letnia polska siatkarka, która zachorowała w ciąży na raka piersi. „Ten mecz był nierówny”

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Robisz porządki w swoim ogrodzie? Może grozić ci aspergiloza!

„Rak to nie wyrok. Ale ignorowanie go i czekanie, aż da rozsiew, redukuje szansę przeżycia do zera”- apeluje Tomasz Rezydent

Czy geny skazują nas na depresję? Biotechnolog Dawid Polak o tym, jak ta choroba może przenosić się z matki na dziecko

Zdjęcia ludzi zwijających się z bólu. Czy to sprawi, że młodzi zrezygnują z picia alkoholu?

Naukowcy odmłodzili komórki 53-latki o 30 lat. Czy to przełom? / pexels

Naukowcy mówią o rewolucji. Udało im się odmłodzić komórki 53-latki o 30 lat

Jest szansa na wykrycie raka piersi we wczesnym stadium. Może w tym pomóc jedno, podstawowe badanie

Jest szansa na wykrycie raka piersi we wczesnym stadium. Może w tym pomóc jedno, podstawowe badanie

Nowy lek na raka piersi szansą dla chorych? Badania są obiecujące – preparat jest skuteczny nawet w leczeniu agresywnego nowotworu

Badania kliniczne – bezpieczeństwo i zasady. Czy każdy może poddać się testom klinicznym?

KE dopuściła do obrotu nowy lek zapobiegający COVID-19 / iStock

Jest nowy lek, który ochroni przed COVID-19. Jak działa Evusheld?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?