Przejdź do treści

Przemoc psychiczna – jak ją rozpoznać i się przed nią obronić?

Mężczyzna i kobieta kłócą się ze sobą
fot. olly/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj
Ciało bogini za nic się nie wini. Dzięki akcji Aleksandry Domańskiej tysiące kobiet pokochało swoje ciało
Czerniak – 8 rzeczy, których możesz o nim nie wiedzieć
Malinowo – morelowa pyszność pod owsianą kruszonką
Letnia sałatka z kurkami. Odrobina lasu na talerzu

Przemoc psychiczna osłabia psychiczną i fizyczną zdolność ofiary do podejmowania jakichkolwiek form oporu wobec swojego oprawcy. Efektem stosowania tego typu przemocy jest zniszczenie poczucia godności i własnej wartości ofiary. Pod wieloma względami przemoc psychiczna może pozostawić dużo poważniejsze ślady niż przemoc fizyczna.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Przemoc psychiczna obejmuje m.in.: wyśmiewanie opinii, poglądów, przekonań, dyskryminację ze względu na wyznawaną religię, pochodzenie, rasę. Przemoc psychiczna bardzo często rozwija się niezauważona przez ofiarę. Potrafi ona tłumaczyć osobę znęcającą się nad nią przed innymi.

Co to jest przemoc psychiczna?

Przemoc psychiczna w domu czy w pracy jest równie, a często o wiele bardziej niebezpieczna niż przemoc fizyczna. Bardzo często jest to sytuacja patologiczna, w której ofiara zdaje się nie dostrzegać negatywnego wymiaru relacji łączącej ją z oprawcą. Bardzo często (szczególnie w przypadku przemocy psychicznej w małżeństwie) ofiara broni atakującego przed innymi, tłumaczy jego zachowanie. Przemoc psychiczna jest zjawiskiem bardzo trudnym do uchwycenia. Ofiara bardzo często długo nie dzieli się swoimi problemami, a w momencie, gdy decyduje się opowiedzieć o sytuacji, ma problem z jasnym zdefiniowaniem, na czym polega przemoc. Przemoc psychiczna jest emocjonalna, ale przez to mniej „wyrazista” niż przemoc fizyczna. Bolesnych słów, werbalnego upokorzenia nie widać tak wyraźnie, jak śladów po pobiciu.

Przemoc psychiczna – objawy

Przemoc psychiczna w rodzinie, w małżeństwie, w pracy, a także w dowolnej grupie społecznej nie może być akceptowana i ignorowana. Każdy z objawów przemocy psychicznej powinien być piętnowany. Uwagę powinno zwracać m.in.:

  • narzucanie swoich przekonań i poglądów,
  • wyśmiewanie ze względu na wyznawaną religię, pochodzenie oraz rasę,
  • nieustanne negatywne ocenianie,
  • krytyka opinii, przekonań i poglądów,
  • permanentna kontrola,
  • izolowanie ofiary,
  • ograniczanie kontaktu ofiary z innymi ludźmi,
  • wymuszanie posłuszeństwa i podporządkowania,
  • używanie wulgaryzmów,
  • wyśmiewanie,
  • kpina i ironia kierowane pod adresem ofiary,
  • upokarzanie (w tym publiczne),
  • zawstydzanie (w tym publiczne),
  • poniżanie,
  • ograniczanie ofierze snu, pożywienia oraz możliwości schronienia,
  • stosowanie gróźb,
  • wmawianie choroby psychicznej.

Przemoc psychiczna – nie zignoruj

Przemoc psychiczna wobec żony lub pracownika często może być tak subtelna, że pozostaje niezauważona. Jednak już regularne powtarzanie stwierdzenia „do niczego się nie nadajesz” należy uznać za przemoc psychiczną wobec dzieci. Mówienie w określony sposób może prowadzić do osłabienia poczucia godności i wartości ofiary. Niestety ofiary często przechodzą do porządku dziennego nad wymierzonym w nie intencyjnych zachowaniem. Przemocy psychicznej nie wolno ignorować, nawet jeśli przyjmuje ona niewinne formy. Najgorsze jest racjonalizowanie zachowania oprawcy oraz usprawiedliwianie stosowanej przez niego przemocy psychicznej.

Zobacz także

Do czego prowadzi przemoc psychiczna?

Przemoc psychiczna w pracy lub w relacjach prywatnych jest regularnym i intencjonalnym tyranizowaniem ofiary. Odróżnienie jej od zwykłego rodzinnego czy zawodowego nieporozumienia wymaga jednak uważnego oglądu sytuacji. Ofiara często traci dystans, który konieczny jest do obrony przed oprawcą. Regularnie stosowana przemoc psychiczna może prowadzić do załamania psychicznego, depresji lub myśli samobójczych. Przemoc psychiczna i fizyczna są równie niebezpieczne, natomiast bardzo często przemoc psychiczna jest ignorowana przez środowisko, które mogłoby pomóc ofierze. Przemoc psychiczna może natomiast prowadzić do:

  • zniszczenia poczucia mocy sprawczej ofiary,
  • zaburzenia lub zniszczenia poczucia własnej wartości i godności,
  • uniemożliwienia wyzwolenia się z relacji podległości i posłuszeństwa,
  • osłabienia psychicznych i fizycznych zdolności stawiania oporu.

Przemoc psychiczna – jak się bronić?

Przemoc psychiczna wobec dzieci, żony, podwładnego – każdy ten typ jest przestępstwem. Przemoc psychiczna, podobnie jak przemoc fizyczna, ekonomiczna, seksualna to złamanie prawa. Już same groźby w stosunku do ofiary uznawane są za przestępstwo, jeżeli groźba wzbudza w ofierze realną obawę, że zostanie zrealizowana. Odpowiedzialność za przemoc psychiczną reguluje kodeks karny – artykuł 207 §1: „Znęcanie się fizyczne lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny – podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat”.

Osoby doświadczające przemocy psychicznej w rodzinie pomocy mogą szukać:

  • pod numerem alarmowym 112,
  • na każdym Komisariacie Policji,
  • w Ogólnopolskim Pogotowiu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie,
  • pod Niebieską linią tel. 800 12 00 02.

Pod adresem

https://rjps.mpips.gov.pl/RJPS/AD/lista/wyswietl.do?odswiezMenu=true&id=AD0000&szablon=szablon4&_CSID=null&nazwa_menu=AD.telefonyZaufania można znaleźć kontakt do jednostek świadczących pomoc na terenie całego kraju.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?