Przejdź do treści

Przemoc psychiczna – jak ją rozpoznać i się przed nią obronić?

Mężczyzna i kobieta kłócą się ze sobą
fot. olly/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziecko je posiłek przy stole i pije wodę ze szklanki
Co czuje dziecko, kiedy jest zmuszane do jedzenia? Wyjaśnia dietetyczka
Posiłek w restauracji. Kobieta je
7 nieoczywistych produktów, po których może ci się odbijać
kobieta w ciąży
„3 razy rodziła, karmiła piersią i nigdy nie miała USG piersi…”. Dr Strus o tym, że ciąża nie chroni przed nowotworem
Grzyby trzymane w dłoniach
Jak przygotować się do grzybobrania? GIS podaje najważniejsze zasady
Patrycja Kujawa odmówiła uszycia sukienki powyżej rozmiaru 38. Teraz odpowiada na zarzuty fatshamingu
Patrycja Kujawa odmówiła uszycia sukienki powyżej rozmiaru 38. Teraz odpowiada na zarzuty o fatshaming

Przemoc psychiczna osłabia psychiczną i fizyczną zdolność ofiary do podejmowania jakichkolwiek form oporu wobec swojego oprawcy. Efektem stosowania tego typu przemocy jest zniszczenie poczucia godności i własnej wartości ofiary. Pod wieloma względami przemoc psychiczna może pozostawić dużo poważniejsze ślady niż przemoc fizyczna.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Przemoc psychiczna obejmuje m.in.: wyśmiewanie opinii, poglądów, przekonań, dyskryminację ze względu na wyznawaną religię, pochodzenie, rasę. Przemoc psychiczna bardzo często rozwija się niezauważona przez ofiarę. Potrafi ona tłumaczyć osobę znęcającą się nad nią przed innymi.

Co to jest przemoc psychiczna?

Przemoc psychiczna w domu czy w pracy jest równie, a często o wiele bardziej niebezpieczna niż przemoc fizyczna. Bardzo często jest to sytuacja patologiczna, w której ofiara zdaje się nie dostrzegać negatywnego wymiaru relacji łączącej ją z oprawcą. Bardzo często (szczególnie w przypadku przemocy psychicznej w małżeństwie) ofiara broni atakującego przed innymi, tłumaczy jego zachowanie. Przemoc psychiczna jest zjawiskiem bardzo trudnym do uchwycenia. Ofiara bardzo często długo nie dzieli się swoimi problemami, a w momencie, gdy decyduje się opowiedzieć o sytuacji, ma problem z jasnym zdefiniowaniem, na czym polega przemoc. Przemoc psychiczna jest emocjonalna, ale przez to mniej „wyrazista” niż przemoc fizyczna. Bolesnych słów, werbalnego upokorzenia nie widać tak wyraźnie, jak śladów po pobiciu.

Przemoc psychiczna – objawy

Przemoc psychiczna w rodzinie, w małżeństwie, w pracy, a także w dowolnej grupie społecznej nie może być akceptowana i ignorowana. Każdy z objawów przemocy psychicznej powinien być piętnowany. Uwagę powinno zwracać m.in.:

  • narzucanie swoich przekonań i poglądów,
  • wyśmiewanie ze względu na wyznawaną religię, pochodzenie oraz rasę,
  • nieustanne negatywne ocenianie,
  • krytyka opinii, przekonań i poglądów,
  • permanentna kontrola,
  • izolowanie ofiary,
  • ograniczanie kontaktu ofiary z innymi ludźmi,
  • wymuszanie posłuszeństwa i podporządkowania,
  • używanie wulgaryzmów,
  • wyśmiewanie,
  • kpina i ironia kierowane pod adresem ofiary,
  • upokarzanie (w tym publiczne),
  • zawstydzanie (w tym publiczne),
  • poniżanie,
  • ograniczanie ofierze snu, pożywienia oraz możliwości schronienia,
  • stosowanie gróźb,
  • wmawianie choroby psychicznej.

Przemoc psychiczna – nie zignoruj

Przemoc psychiczna wobec żony lub pracownika często może być tak subtelna, że pozostaje niezauważona. Jednak już regularne powtarzanie stwierdzenia „do niczego się nie nadajesz” należy uznać za przemoc psychiczną wobec dzieci. Mówienie w określony sposób może prowadzić do osłabienia poczucia godności i wartości ofiary. Niestety ofiary często przechodzą do porządku dziennego nad wymierzonym w nie intencyjnych zachowaniem. Przemocy psychicznej nie wolno ignorować, nawet jeśli przyjmuje ona niewinne formy. Najgorsze jest racjonalizowanie zachowania oprawcy oraz usprawiedliwianie stosowanej przez niego przemocy psychicznej.

Zobacz także

Do czego prowadzi przemoc psychiczna?

Przemoc psychiczna w pracy lub w relacjach prywatnych jest regularnym i intencjonalnym tyranizowaniem ofiary. Odróżnienie jej od zwykłego rodzinnego czy zawodowego nieporozumienia wymaga jednak uważnego oglądu sytuacji. Ofiara często traci dystans, który konieczny jest do obrony przed oprawcą. Regularnie stosowana przemoc psychiczna może prowadzić do załamania psychicznego, depresji lub myśli samobójczych. Przemoc psychiczna i fizyczna są równie niebezpieczne, natomiast bardzo często przemoc psychiczna jest ignorowana przez środowisko, które mogłoby pomóc ofierze. Przemoc psychiczna może natomiast prowadzić do:

  • zniszczenia poczucia mocy sprawczej ofiary,
  • zaburzenia lub zniszczenia poczucia własnej wartości i godności,
  • uniemożliwienia wyzwolenia się z relacji podległości i posłuszeństwa,
  • osłabienia psychicznych i fizycznych zdolności stawiania oporu.

Przemoc psychiczna – jak się bronić?

Przemoc psychiczna wobec dzieci, żony, podwładnego – każdy ten typ jest przestępstwem. Przemoc psychiczna, podobnie jak przemoc fizyczna, ekonomiczna, seksualna to złamanie prawa. Już same groźby w stosunku do ofiary uznawane są za przestępstwo, jeżeli groźba wzbudza w ofierze realną obawę, że zostanie zrealizowana. Odpowiedzialność za przemoc psychiczną reguluje kodeks karny – artykuł 207 §1: „Znęcanie się fizyczne lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny – podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat”.

Osoby doświadczające przemocy psychicznej w rodzinie pomocy mogą szukać:

  • pod numerem alarmowym 112,
  • na każdym Komisariacie Policji,
  • w Ogólnopolskim Pogotowiu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie,
  • pod Niebieską linią tel. 800 12 00 02.

Pod adresem

https://rjps.mpips.gov.pl/RJPS/AD/lista/wyswietl.do?odswiezMenu=true&id=AD0000&szablon=szablon4&_CSID=null&nazwa_menu=AD.telefonyZaufania można znaleźć kontakt do jednostek świadczących pomoc na terenie całego kraju.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Twarz kobiety i ręce ze strzykawkami

Mezoterapia igłowa – wskazania, przebieg, efekty, przeciwwskazania

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Joanna Gzyra-Iskandar,Centrum Praw Kobiet

„Konwencja stambulska to parasol ochronny dla systemu, który mamy w tej chwili. Wypowiedzenie jej zdaje nas na łaskę i niełaskę przyszłych ustawodawców” – mówi Joanna Gzyra-Iskandar z Centrum Praw Kobiet

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Kobieta i mężczyzna na zdjęciu

Gaslighting. Kiedy ofiara pod wpływem sprawcy zaczyna tracić kontakt z rzeczywistością. „Poczułam się, jakbym była szalona”

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

lekarz wstrzykuje kobiecie płyn pod skórę w okolicy oczu

Karboksyterapia – ile potrzeba zabiegów i jakie są efekty?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

szczepienie

Tężec – objawy, szczepionka, profilaktyka zakażenia

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?