Przejdź do treści

Koszmary senne – zapobieganie, leczenie, wpływ na organizm

Koszmary senne - zapobieganie, leczenie, wpływ na organizm Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Tabletka
Tabletki antykoncepcyjne – kiedy mogą nie zadziałać?
Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?
Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?
Nawet łagodny Covid-19 może mieć długotrwały wpływ na zdrowie młodych ludzi - wynika z badania naukowców
Nawet łagodny przebieg COVID-19 może mieć długotrwały wpływ na zdrowie młodych ludzi – wynika z badania naukowców
Wiadomo, kiedy będziemy mogli korzystać z paszportów szczepionkowych. Szefowa KE podała termin
Wiadomo, kiedy będziemy mogli korzystać z paszportów szczepionkowych. Szefowa KE podała termin
Czym jest slut-shaming? Przedstawiamy fragment książki „Dziwki, zdziry, szmaty. Opowieści o slutshamingu”

Miewasz koszmary senne – jesteś w samolocie, który zaraz ulegnie katastrofie, umiera bliska ci osoba, biegnie za tobą szaleniec z nożem. Budzisz się w strugach potu i cieszysz się, że to był tylko sen. Nocne koszmary potrafią zepsuć humor. Ale na tym się nie kończy, bo negatywnie wpływają na nasz organizm. Co się wtedy dzieje i jak zapobiegać koszmarnym snom?

Ile osób cierpi na powracające koszmary?

8‒9 osób na 10 w ciągu swojego życia chociaż raz doświadcza koszmarów – tak wynika z szacunków American Sleep Association. ‒ Koszmary u  dzieci w wieku 3‒5 lat występują bardzo często – nawet do 70% dzieci doświadcza koszmarów sennych. Z wiekiem częstotliwość ich występowania się zmniejsza. Jeden procent dorosłych doświadcza koszmarów pojawiających się przynajmniej raz w tygodniu – mówi psychiatra lek. Monika Konopczak. Szacuje się, że z problemem rzadziej ma do czynienia ok. 50 proc. ludzi dorosłych. W przypadku kilku procent populacji zaburzenia są na tyle silne i regularne, że stają się np. przyczyną bezsenności i wymagają leczenia.

Najpopularniejsze koszmary

Co najczęściej nam się śni? Badania przeprowadzone na przez psychologa Michaela Schredla z International Association for the Study of Dreams pokazały, że wśród najczęstszych koszmarów są te o spadaniu, byciu ściganym, sparaliżowanym, spóźnieniu i śmierci bliskiej osoby. Inne badania wskazywały także m.in. zwierzęta i potwory, konflikty wojenne, oblane egzaminy, własną śmierć, a także wypadki, katastrofy lotnicze.

Przyczyny koszmarów sennych

Dlaczego śnią się koszmary? Przyczyn koszmarów może być wiele. Przykre sny mogą być wynikiem naszych wewnętrznych obaw, stresów lub traumatycznych doświadczeń. Czasem są jednym z objawów towarzyszących zaburzeniom lękowym i depresyjnym, mogą także być efektem ubocznym leków przeciwdepresyjnych lub stosowanych przeciwko nadciśnieniu. Niekiedy jednak przyczyna ich występowania jest dość prozaiczna. ‒ Koszmary nocne mogą się pojawiać także w sytuacjach spożycia nadmiernego posiłku, krótko przed snem. Taka nadmierna podaż kalorii bywa potraktowana przez organizm jako sygnał do zwiększenia metabolizmu, a przez mózg ‒ jako sygnał do większej aktywności – tłumaczy dr Justyna Holka-Pokorska.

‒ Dlaczego śnią nam się koszmary? Koszmary nocne to przerażające marzenia senne. Pojawiają się najczęściej w drugiej połowie snu nocnego, podczas fazy snu REM. Koszmary, które realistycznie pamiętamy po przebudzeniu, zwykle pojawiają się w godzinach późnonocnych lub wczesnoporannych. Właśnie wtedy fazy snu REM są najdłuższe – tłumaczy psychiatra i seksuolog dr n. med. Justyna Holka-Pokorska.

Znaczenie może mieć też pozycja, w której śpimy. W 2004 r. w „Sleep and Hypnosis” opublikowano badania, z których wynikało, że osoby śpiące na lewym boku mogą być bardziej narażone na przykre sny niż te, które śpią na prawym. Z kolei badacze z Uniwersytetu Hong Shue Yan w Hongkongu udowodnili, że osoby śpiące na brzuchu mogą mieć najbardziej realistyczne sny, np. o byciu zamkniętym, o trudnościach z oddychaniem, spotkaniach z UFO czy relacjach seksualnych.

Niezdrowy sen

Koszmary nie są tylko przykrym doświadczeniem, ale mogą też realnie wpływać na nasze zdrowie, samopoczucie i odczuwalnie zaburzyć jakość życia. ‒ Powodują wybudzanie się ze snu, czemu towarzyszy przyspieszenie akcji serca i oddechu. Gdy częstotliwość takich koszmarów jest duża, mogą powodować skutki typowe dla bezsenności, takie jak zaburzenia koncentracji, pamięci, zmęczenie – wyjaśnia psychiatra lek. Monika Konopczak. To jednak tylko jedna z konsekwencji. ‒ Jeśli koszmarom sennym towarzyszy silny lęk, znaczne wzbudzenie układu wegetatywnego, prowadzi to do zwiększonego wydzielania się hormonów stresu takich jak kortyzol, który wpływa niekorzystnie na układ krwionośny czy zwiększa ryzyko otyłości – mówi dr Justyna Holka-Pokorska. Zaburzenia snu, które mogą być spowodowane przykrymi sennymi marzeniami, mogą doprowadzić m.in. także do depresji i chorób serca.

Jak leczyć koszmary?

Koszmarom możemy próbować zapobiegać. Aby sen był spokojny i nieprzerwany, powinniśmy unikać kontaktów z urządzeniami takimi jak m.in. telewizor, smartfon czy laptop na kilkadziesiąt minut przed udaniem się na odpoczynek – światło emitowane przez sprzęt może niekorzystnie wpływać na działanie naszego zegara biologicznego.

 

Dobrze jest też zadbać o miejsce, w którym śpimy. Sypialnia powinna stanowić przyjazne, relaksujące miejsce, służące jedynie do snu oraz aktywności seksualnej, które nie może wywoływać skojarzeń z pracą lub przykrymi wydarzeniami – radzi dr Justyna Holka-Pokorska. Prawdopodobieństwo wystąpienia koszmarów może zwiększyć spożywany wcześniej alkohol lub palenie papierosów, a także posiłki spożywane bezpośrednio przed snem. Zdaniem ekspertów w walce z koszmarami może pomóc aktywność fizyczna, joga lub medytacje.

Pozytywny wpływ na jakość snu może mieć też np. zapach kwiatów lub aromatycznych olejków. Udowodniły to badania naukowców z uniwersytetu w Mannheim w Niemczech. Śpiącym uczestnikom eksperymentu uwalniano chemiczne mieszanki imitujące zapach róż i zgniłych jajek. Osoby, które wdychały zapach róż, deklarowały bardziej pozytywne odczucia związane ze snami niż te, które musiały wdychać nieprzyjemny zapach.

Jeśli jednak koszmary są na tyle częste i dokuczliwe, że uniemożliwiają normalne funkcjonowanie, konieczna jest konsultacja z psychologiem lub psychiatrą.

Źródła:

  1. Małgorzata TalarczykLęk nocny i zaburzenia snu u dzieci, „Psychoterapia” (IV), 2009
  2. A. Bilikiewicz (red.), Psychiatria: podręcznik dla studentów medycyny, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Endorfiny – co to za hormony i co je wytwarza?

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Kobieta

Dermatolog o nadpotliwości: zapach potu nie powinien być drażniący

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Kobieta czyta gazetę przy śniadaniu

Weekend w pełni. Można poleniuchować. Ale czy warto?

Masz brzuch stresowy? Pani Fizjotrener ma dla ciebie kilka ćwiczeń

Kobieta

Dermatillomania, czyli patologiczne skubanie skóry. „U każdej osoby może mieć inne przyczyny i podłoże”

Do czego może służyć grzebień podczas porodu? Wyjaśnia położna Izabela Dembińska

Do czego może służyć grzebień podczas porodu? Wyjaśnia położna Izabela Dembińska

Adaptogeny w obliczu czynników stresogennych

Zestresowana? Spróbuj tych ćwiczeń. Pomogą ci się wyluzować

Kobieta trenuje jogę

„Odpuść sobie”. Ale jak to zrobić? Kasia Bem zapewnia, że joga może w tym pomóc

„Chorzy ze stresu. Problemy psychosomatyczne” Ewy Kempisty-Jeznach już w sklepach. Mamy patronat medialny!

Zmęczona kobieta leży na łóżku

„Neurastenia to bardzo podstępna choroba”. W szczególności grozi nam w czasie pandemii

Stres, niepokój i lęk vs jelita i probiotyki. Biotechnolożka wyjaśnia, jaki to ma związek

Kobieta siedzi do góry nogami w fotelu

Pozbądź się lęku! Żyj tu i teraz, nie na wszystko masz wpływ

Kobieta ćwiczy

Kręgosłup – jak o niego zadbać i nie nadwyrężać? Oto 10 cennych rad od fizjoterapeuty

Niekonwencjonalnie: kręgarstwo. Czym jest i na czym polega? Czy jest bezpieczne?

Ewa Wojciechowska

Less Stress From Plants, czyli suplementacja dla wszystkich, którzy chcą naturalnie zadbać o swój układ nerwowy. Przetestowałam!

Kobieta

Stres a odporność – czego jeszcze nie wiemy o tym przedziwnym związku?

10 niezdrowych wieczornych nawyków

kobieta nad morzem

„Stresuje nas nasza interpretacja rzeczywistości” – mówi psycholog Katarzyna Binkiewicz. Jak przestać się zamartwiać?

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?