Przejdź do treści

Koszmary senne – zapobieganie, leczenie, wpływ na organizm

Koszmary senne - zapobieganie, leczenie, wpływ na organizm Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”

Miewasz koszmary senne – jesteś w samolocie, który zaraz ulegnie katastrofie, umiera bliska ci osoba, biegnie za tobą szaleniec z nożem. Budzisz się w strugach potu i cieszysz się, że to był tylko sen. Nocne koszmary potrafią zepsuć humor. Ale na tym się nie kończy, bo negatywnie wpływają na nasz organizm. Co się wtedy dzieje i jak zapobiegać koszmarnym snom?

Ile osób cierpi na powracające koszmary?

8‒9 osób na 10 w ciągu swojego życia chociaż raz doświadcza koszmarów – tak wynika z szacunków American Sleep Association. ‒ Koszmary u  dzieci w wieku 3‒5 lat występują bardzo często – nawet do 70 proc. dzieci doświadcza koszmarów sennych. Z wiekiem częstotliwość ich występowania się zmniejsza. Jeden procent dorosłych doświadcza koszmarów pojawiających się przynajmniej raz w tygodniu – mówi psychiatra lek. Monika Konopczak. Szacuje się, że z problemem rzadziej ma do czynienia ok. 50 proc. ludzi dorosłych. W przypadku kilku procent populacji zaburzenia są na tyle silne i regularne, że stają się np. przyczyną bezsenności i wymagają leczenia.

Najpopularniejsze koszmary

Co najczęściej nam się śni? Badania przeprowadzone na przez psychologa Michaela Schredla z International Association for the Study of Dreams pokazały, że wśród najczęstszych koszmarów są te o spadaniu, byciu ściganym, sparaliżowanym, spóźnieniu i śmierci bliskiej osoby. Inne badania wskazywały także m.in. zwierzęta i potwory, konflikty wojenne, oblane egzaminy, własną śmierć, a także wypadki, katastrofy lotnicze.

Przyczyny koszmarów sennych

Dlaczego śnią się koszmary? Przyczyn koszmarów może być wiele. Przykre sny mogą być wynikiem naszych wewnętrznych obaw, stresów lub traumatycznych doświadczeń. Czasem są jednym z objawów towarzyszących zaburzeniom lękowym i depresyjnym, mogą także być efektem ubocznym leków przeciwdepresyjnych lub stosowanych przeciwko nadciśnieniu. Niekiedy jednak przyczyna ich występowania jest dość prozaiczna. ‒ Koszmary nocne mogą się pojawiać także w sytuacjach spożycia nadmiernego posiłku krótko przed snem. Taka nadmierna podaż kalorii bywa potraktowana przez organizm jako sygnał do zwiększenia metabolizmu, a przez mózg ‒ jako sygnał do większej aktywności – tłumaczy dr Justyna Holka-Pokorska.

‒ Dlaczego śnią nam się koszmary? Koszmary nocne to przerażające marzenia senne. Pojawiają się najczęściej w drugiej połowie snu nocnego, podczas fazy snu REM. Koszmary, które realistycznie pamiętamy po przebudzeniu, zwykle pojawiają się w godzinach późnonocnych lub wczesnoporannych. Właśnie wtedy fazy snu REM są najdłuższe – tłumaczy psychiatra i seksuolog dr n. med. Justyna Holka-Pokorska.

Kobieta trzyma psa na rękach

Znaczenie może mieć też pozycja, w której śpimy. W 2004 r. w „Sleep and Hypnosis” opublikowano badania, z których wynikało, że osoby śpiące na lewym boku mogą być bardziej narażone na przykre sny niż te, które śpią na prawym. Z kolei badacze z Uniwersytetu Hong Shue Yan w Hongkongu udowodnili, że osoby śpiące na brzuchu mogą mieć najbardziej realistyczne sny, np. o byciu zamkniętym, o trudnościach z oddychaniem, spotkaniach z UFO czy relacjach seksualnych.

Niezdrowy sen

Koszmary nie są tylko przykrym doświadczeniem, ale mogą też realnie wpływać na nasze zdrowie, samopoczucie i odczuwalnie zaburzyć jakość życia. ‒ Powodują wybudzanie się ze snu, czemu towarzyszy przyspieszenie akcji serca i oddechu. Gdy częstotliwość takich koszmarów jest duża, mogą powodować skutki typowe dla bezsenności, takie jak zaburzenia koncentracji, pamięci, zmęczenie – wyjaśnia psychiatra lek. Monika Konopczak. To jednak tylko jedna z konsekwencji. ‒ Jeśli koszmarom sennym towarzyszy silny lęk, znaczne wzbudzenie układu wegetatywnego, prowadzi to do zwiększonego wydzielania się hormonów stresu takich jak kortyzol, który wpływa niekorzystnie na układ krwionośny czy zwiększa ryzyko otyłości – mówi dr Justyna Holka-Pokorska. Zaburzenia snu, które mogą być spowodowane przykrymi sennymi marzeniami, mogą doprowadzić m.in. także do depresji i chorób serca.

Jak leczyć koszmary?

Koszmarom możemy próbować zapobiegać. Aby sen był spokojny i nieprzerwany, powinniśmy unikać kontaktów z urządzeniami takimi jak m.in. telewizor, smartfon czy laptop na kilkadziesiąt minut przed udaniem się na odpoczynek – światło emitowane przez sprzęt może niekorzystnie wpływać na działanie naszego zegara biologicznego.

Dobrze jest też zadbać o miejsce, w którym śpimy. Sypialnia powinna stanowić przyjazne, relaksujące miejsce, służące jedynie do snu oraz aktywności seksualnej, które nie może wywoływać skojarzeń z pracą lub przykrymi wydarzeniami – radzi dr Justyna Holka-Pokorska. Prawdopodobieństwo wystąpienia koszmarów może zwiększyć spożywany wcześniej alkohol lub palenie papierosów, a także posiłki spożywane bezpośrednio przed snem. Zdaniem ekspertów w walce z koszmarami może pomóc aktywność fizyczna, joga lub medytacje.

Pozytywny wpływ na jakość snu może mieć też np. zapach kwiatów lub aromatycznych olejków. Udowodniły to badania naukowców z uniwersytetu w Mannheim w Niemczech. Śpiącym uczestnikom eksperymentu uwalniano chemiczne mieszanki imitujące zapach róż i zgniłych jajek. Osoby, które wdychały zapach róż, deklarowały bardziej pozytywne odczucia związane ze snami niż te, które musiały wdychać nieprzyjemny zapach.

Jeśli jednak koszmary są na tyle częste i dokuczliwe, że uniemożliwiają normalne funkcjonowanie, konieczna jest konsultacja z psychologiem lub psychiatrą.


Źródła:

  1. Małgorzata TalarczykLęk nocny i zaburzenia snu u dzieci, „Psychoterapia” (IV), 2009
  2. A. Bilikiewicz (red.), Psychiatria: podręcznik dla studentów medycyny, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta trenuje

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

Bóle głowy – rodzaje, objawy, diagnostyka. Co oznacza ból z tyłu głowy a co ból w skroniach?

Stresujesz się? Sięgnij po... szklankę wody! / unsplash

Stresujesz się? Sięgnij po… szklankę wody!

Kobieta ćwiczy

Kręgosłup – jak o niego zadbać i nie nadwyrężać? Oto 10 cennych rad od fizjoterapeuty

Zegar biologiczny człowieka – jak naprawić dobowy rytm?

Mudry – 10 układów dłoni, dzięki którym poprawisz swoje zdrowie fizyczne i psychiczne 

Masaż powięziowy – pojęcie i wskazania. Jakie są efekty masażu powięziowego twarzy?

kobieta w łóżku

Szkoda ci czasu na sen? Oto 10 powodów, by zacząć sypiać regularnie

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Ile spać, żeby się wyspać? Najzdrowsze pozycje do spania

Jak Zakopane stało się polskim Davos i centrum leczenia gruźlicy, oferując kuracje żentycą, olejami i powietrzem

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

W naszej pamięci genetycznej mieszanie wody z ziarnami jest mocno utrwalone. O niezwykłej mocy „bake therapy” /fot. iStock

W naszej pamięci genetycznej mieszanie wody z ziarnami jest mocno utrwalone. O niezwykłej mocy „bake therapy”

Jak dzięki „Naftusi” Truskawiec był równie znany jak Baden Baden, a pobyt tam dodawał prestiżu /fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Jak dzięki „Naftusi” Truskawiec był równie znany jak Baden Baden, a pobyt tam dodawał prestiżu

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Jak „ojciec Sopotu” walczył z przesądem, że kąpiele w morzu zagrażają życiu, i stworzył pierwsze uzdrowisko nad Bałtykiem

Czy IBS jest chorobą psychiczną? Psychiatrka odpowiada

Chcesz mieć udany dzień? Nie wstawaj lewą nogą!

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Koszmarne poranki. Dlaczego niektórzy z nas najgorzej czują się tuż po przebudzeniu, tłumaczy psycholożka Milena Wojnarowska

Wakacje z partnerem – co zrobić, by były pełne wrażeń i namiętnych nocy? Podpowiada sex coacherka, Marta Niedźwiecka

Wydaje ci się, że wszyscy widzą twój stres? Psycholożka wyjaśnia, na czym pole iluzja przejrzystości

Wydaje ci się, że wszyscy widzą twój stres i lęk? Psycholożka wyjaśnia, na czym polega iluzja przejrzystości

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin