Przejdź do treści

Rabdomioliza to zespół objawów towarzyszących rozpadowi mięśni szkieletowych. Co jest tego przyczyną?

Mężczyzna trzyma się za łydkę
fot. comzeal/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dziewczyna z lodami
Niepozorne nawyki, które niszczą zęby. Oto 6 rzeczy, których dla dobra zębów lepiej nie robić
Chuda niekoniecznie znaczy zdrowa
Uważaj przy odchudzaniu. „Chuda” niekoniecznie znaczy „zdrowa”
Drożdżówki z rabarbarem
Chrupiące drożdżówki z rabarbarem i budyniem
kolor oczu
Czy kolor oczu ma znaczenie dla naszego zdrowia? Odpowiada dr n. med. Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej
cellulit
Cellulit – da się go pokonać?

Rabdomioliza to fachowe określenie zespołu objawów towarzyszących rozpadowi mięśni poprzecznie prążkowanych. Na jej powstanie ma wpływ szereg czynników takich jak: uszkodzenia, nadmierny wysiłek fizyczny, długotrwałe stosowanie niektórych leków, a nawet zatrucia. Cechą charakterystyczną dla tej przypadłości jest ból mięśniowy i wrażliwość na dotyk. Trzeba ją leczyć, ponieważ zaniechanie terapii może doprowadzić do poważnych powikłań.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Rabdomiolizę opisano po raz pierwszy w czasie II wojny światowej, opierając się na wynikach badań przeprowadzonych na ofiarach bombardowania. Obecnie diagnozuje się ją u czynnych sportowców i osób poszkodowanych w wypadkach. Masywny rozpad mięśni występuje też u chorych stosujących leki na obniżenie lipidów. Przyczyniające się do rabdomiolizy statyny powodują miopatię i zwiększają poziom kinazy kreatynowej we krwi.

Rabdomioliza a mioglobina

Główną rolę w procesie rabdomiolizy odgrywa mioglobina – białko odpowiedzialne za gromadzenie tlenu w mięśniach poprzecznie prążkowanych. Dzięki właściwościom podobnym do hemoglobiny dba o to, aby mięśnie po wysiłku fizycznym mogły normalnie funkcjonować. W momencie urazu mioglobina kumuluje się w kanalikach, doprowadzając do ich zwężenia i jednoczesnego obkurczenia naczyń nerkowych, co skutkuje niewydolnością nerek i w niektórych przypadkach koniecznością dializoterapii.

Ola Lendzion

Jakie czynniki mają wpływ na powstawanie rabdomiolizy?

U osób z rabdomiolizą przyczyn rozpadu mięśni upatruje się w szeregu czynników: nie tylko tych natury fizycznej jak termiczne czy mechaniczne, ale i niefizycznych, które powodują zaburzenia w dopływie krwi. Do jej powstania predysponują:

  • urazy mechaniczne i epizody niedokrwienia spowodowane długotrwałym unieruchomieniem,
  • zakażenia o charakterze miejscowym lub ogólnoustrojowym,
  • predyspozycje genetyczne,
  • napady padaczkowe,
  • zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne,
  • oparzenia,
  • operacje ortopedyczne,
  • stany zapalne mięśni,
  • udary mózgu,
  • zatrucia tlenkiem węgla,
  • zatrucia grzybami,
  • uzależnienie od substancji psychoaktywnych,
  • nowotwory przebiegające z ostrą miopatią,
  • zespół neuroleptyczny spowodowany podaniem znieczulenia,
  • hipotermia,
  • ekstremalny wysiłek fizyczny.

Rabdomiolizie sprzyjają także niektóre leki np. długotrwałe przyjmowanie cyklosporyn, przeciwdepresyjnej wenlafaksyny oraz leków obniżających poziom lipidów we krwi. Te ostatnie, zwłaszcza statyny, mogą prowadzić do miopatii, ponieważ zwiększają stężenie kinazy kreatynowej we krwi.

Objawy rabdomiolizy

U niektórych osób rozpad mięśni niczym się nie objawia, więc żeby go zdiagnozować, trzeba wykonać badania laboratoryjne i oznaczyć stężenie kinazy. W cięższych przypadkach rabdomiolizy objawem chorobowym jest uporczywy ból mięśni i nadwrażliwość na dotyk. Mocz chorego jest nienaturalnie ciemny, niekiedy z domieszką krwi. W miejscu uszkodzenia mięśni może się pojawić obrzęk. W przebiegu rabdomiolizy mogą wystąpić też objawy nietypowe takie jak: mdłości i wymioty, gorączka, znaczne osłabienie ogólne, bóle brzucha, a nawet zaburzenia świadomości.

Zobacz także

Jak rozpoznać i leczyć rabdomiolizę?

Rozpoznanie rabdomiolizy opiera się na szczegółowym wywiadzie przeprowadzonym z pacjentem i wynikach wielu badań laboratoryjnych, w tym: poziomu kinazy kreatynowej (CK), stężenia potasu i wapnia we krwi chorego, poziomu dehydrogenazy mleczanowej (LDH) oraz potwierdzenia obecności mioglobiny w moczu. Bada się również poziom kreatyniny, mocznika i kontroluje próby wątrobowe (aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa).  Leczenie rabdomiolizy wymaga pobytu w szpitalu, ponieważ u większości osób występuje ostra niewydolność nerek – muszą być dializowane. Pacjenci z łagodniejszym rozpadem mięśni są agresywnie nawadniani w celu wymuszenia diurezy, co może pomóc obniżyć poziom kinazy kreatynowej. Podaje się im także wodorowęglan sodu i inne niezbędne leki, które będą zapobiegać dalszej niewydolności nerek.

Możliwe powikłania przy rabdomiolizie

Wczesne rozpoznanie choroby jest procesem całkowicie odwracalnym. Zaniechanie leczenia może prowadzić do poważnych problemów ze zdrowiem. Jest to spowodowane rozpadem, podczas którego mięśnie uwalniają do krwi substancje toksyczne. Brak leczenia na tym etapie może prowadzić do hiperkaliemii (dużego stężenia potasu we krwi), zaburzeń rytmu serca oraz kłopotów z krzepnięciem. Najpoważniejszym powikłaniem rabdomiolizy jest ostra niewydolność nerek, przez która chory musi być dializowany bądź wymaga przeszczepu.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta rozciąga się

Mięśnie dna miednicy – jak ćwiczyć i co źle wpływa na ich pracę? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?