Przejdź do treści

Kreatynina – norma, niska i podwyższona kreatynina

dłoń w rękawiczce jednorazowej trzymająca próbkę krwi
Poziom kreatyniny - Fot. Csaba Deli / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy

Kreatynina należy do substancji, które wydalane są przez nerki, i w związku z tym poziom kreatyniny jest markerem pracy tego organu. Wytwarzana jest przede wszystkim w mięśniach, a wahania jej stężenia mogą świadczyć o chorobie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Co to jest kreatynina?

Kreatynina jest zaliczana do organicznych związków chemicznych wydalanych przez nerki, a jej poziom uzależniony jest od stosunku produkcji do wydalania w wyniku przesączania kłębuszkowego w nerkach. Badanie kreatyniny pozwala na ocenę stanu nerek i często jest wskazaniem w celu wykrycia ich niewydolności. Kreatynina razem z moczem stanowi główny związek azotowy. Średnia ilość dziennego wydalania tej substancji oscyluje pomiędzy 14 a 26 mg na 1 kg masy ciała.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kreatynina – norma

Norma kreatyniny wynosi 0,6–1,3 mg/dl. Warto jednak zaznaczyć, że każde laboratorium ma swoje normy i nieco inne metody pomiaru.

Badanie kreatyniny – wskazania

Badanie kreatyniny w surowicy wykonywane jest, gdy istnieje podejrzenie zatrucia toksynami lub przewlekłej choroby nerek. Innymi słowy, poziom kreatyniny jest markerem niewydolności nerek, polegającej na nadmiernym gromadzeniu się tego związku w osoczu (nerki tracą wówczas funkcję filtracyjną). Stężenie kreatyniny we krwi i moczu zależy od wielu czynników, w tym od płci (zazwyczaj jest większy u mężczyzn), ilości spożywanego mięsa (im więcej, tym więcej kreatyniny) oraz masy ciała. Szczegółowa analiza ilości kreatyniny okazuje się pomocna w podejrzeniu zatrucia lekami i toksynami. Może to w konsekwencji doprowadzić do marskości wątroby, wstrząsu czy też niewydolności serca lub trzustki.

Wskazania do badania kreatyniny z krwi są często wynikiem tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, koronarografii czy arteriografii. Materiał biologiczny pobiera się z krwi żylnej, najlepiej na czczo (minimum 8 godzin po ostatnim posiłku). W innym przypadku wynik może być fałszywy. Nie należy dzień wcześniej wykonywać intensywnych ćwiczeń fizycznych i spożywać alkoholu.

Zobacz także

Podwyższona kreatynina – przyczyny

Podwyższona kreatynina może wynikać z ostrej niewydolności nerek, nadmiernego wysiłku fizycznego, zatrucia związkami nieorganicznymi i organicznymi, długotrwałego przyjmowania leków z grupy cefalosporyn i tetracyklin. Nadmierna jej ilość obserwowana jest także w gigantyzmie.

Przy ostrej niewydolności nerek następuje dynamiczny wzrost stężenia kreatyniny w moczu i krwi. W tym przypadku lekarz zwyczajowo zaleca wykonanie analizy wartości GFR, ponieważ choroby nerek dzielą się na kilka faz, w zależności od poziomu GFR. Aby zdiagnozować ostrą niewydolność nerek, nieprawidłowe parametry muszą utrzymywać się dłużej niż 3 miesiące.

Jak obniżyć poziom kreatyniny?

Kiedy wynik badań biochemicznych wskaże na zawyżony poziom kreatyniny, pierwszym krokiem jest ustalenie przyczyny takiego zjawiska. Kluczowym sposobem na obniżenie poziomu kreatyniny jest odpowiednia dieta, co wiąże się głównie z obniżeniem ilości spożywanego mięsa. Pozwoli to na odciążenie nerek. Zaleca się sięganie po pokarmy roślinne, świeże owoce i warzywa oraz produkty bogate w żelazo (w tym banany, figi, pomidory oraz zielone warzywa).

Niska kreatynina – przyczyny

Niska kreatynina wskazuje na fizjologiczne, tj. prawidłowe, funkcjonowanie nerek. Jeśli jednak poziom ten jest niższy niż norma, może to świadczyć o zaniku mięśni lub niedożywieniu. Dlatego też zbyt małe stężenie kreatyniny obserwuje się u osób będących na dietach głodowych. Często występuje ono również u kobiet w ciąży lub długo stosujących leki sterydowe, w tym preparaty moczopędne i przeciwzapalne.

Należy pamiętać o tym, że biochemiczne badania muszą być wykonywane zarówno z krwi, jak i z moczu. Ma to uzasadnienie. Stężenie kreatyniny w surowicy krwi jest wartością stałą, co oznacza, że nie jest ona ani zwrotnie wchłaniana, ani wydzielana dalej przez cewki nerkowe. Ilość kreatyniny w moczu zależy przede wszystkim od właściwości filtracyjnych nerek.

Współczynnik przesączania kłębuszkowego

Wskaźnik filtracji kłębuszkowej (GFR), inaczej współczynnik przesączania kłębuszkowego, mówi o ilości osocza, która zostaje przefiltrowana przez 1 min w kłębuszkach nerkowych. Ustalenie jego wielkości pomaga w określeniu stopnia wydolności nerek. Fizjologiczna norma GFR powinna być większa bądź równa 90 ml/min/1,73 m2.

Faza niewydolności nerek a GFR

Wartość współczynnika przesączania kłębuszkowego jest dobrym wskaźnikiem oceniającym funkcje nerek:

  • Faza 1: GFR ≥ 90 ml/min: choroba nerek z prawidłowym GFR,
  • Faza 2: GFR 60–89 ml/min: przewlekła choroba nerek wczesna,
  • Faza 3: GFR 30–59 ml/min: przewlekła choroba nerek w stopniu umiarkowanym,
  • Faza 4: GFR 15–29 ml/min: ciężka postać przewlekłej choroby nerek,
  • Faza 5: GFR ≤ 15 ml/min: schyłkowa postać przewlekłej choroby nerek.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Antykoagulant toczniowy – czym jest, diagnostyka, cena badań 

Książeczka sanepidowska – co to? Jak i gdzie wyrobić dokument potrzebny w wielu zawodach

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Syndrom zimnej ręki. Marzną ci dłonie i stopy przez cały rok? To sygnał od organizmu!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×