Przejdź do treści

Rozszczep kręgosłupa – czym grozi? Przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta w białej bluzce leży podczas badania usg, które wykonuje jej lekarz.
Fot. Med Photo Studio/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
10 rzeczy, które możesz zrobić, aby łatwiej osiągnąć orgazm
Orgazm? Proszę bardzo! Poznaj 10 sposobów, aby łatwiej go osiągnąć
zakochana para
„Nieszczerość tylko pozornie oszczędza komuś przykrości. W rzeczywistości dostarcza jej w nadmiarze, ale z opóźnionym zapłonem”. O szczerości w relacjach rozmawiamy z psycholog Katarzyną Łapińską
Desery
Szefowie kuchni kontra rak piersi. Pink Pudding Challenge promuje zdrowe jedzenie i zapobiega nowotworom
młoda kobieta w czarnych ciuchach stoi na scenie podczas konferencji tedx
„Rak szyjki macicy jest winą chorej” – mocne słowa artystki, której choroba zmieniła życie
„Cała prawda o programie SZMATA 4+” – obrzydliwy mem, który uderza we wszystkie matki

Rozszczep kręgosłupa może rozwinąć się w dowolnym odcinku kręgosłupa, jednak najczęściej pojawia się w okolicy lędźwiowej. Rozszczep kręgosłupa u płodu można zminimalizować lub całkowicie mu zapobiec, stosując suplementację kwasu foliowego od pierwszych dni ciąży. Objawy rozszczepu kręgosłupa widoczne są już w trakcie badań USG, a im jest niżej zlokalizowany u dzieci, tym mniej rozległe są objawy czynnościowe.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Marta Dąbrowska
lekarz

Rozszczep kręgosłupa u dorosłych to utrwalona wada z okresu dziecięcego. Rozszczep kręgosłupa może być na tyle ograniczony, że będzie przebiegał bezobjawowo i nie będzie wywierał wpływu na funkcjonowanie organizmu.

Co to jest rozszczep kręgosłupa?

Rozszczep kręgosłupa jest wielosegmentową wadą rozwojową rdzenia kręgowego i wychodzących z niego struktur rdzeniowych, a także wszystkich jego osłon, takich jak opony mózgowo-rdzeniowe, kręgi kręgosłupa, mięśnie i tkanki podskórne oraz skóra. Rozszczep kręgosłupa powstaje w życiu płodowym na etapie kształtowania się struktur rdzenia kręgowego i kręgosłupa. Rozszczep kręgosłupa polega na niedorozwoju zamknięcia kanału kręgowego, łączenia punktów kostnienia trzonów i łuków kręgów, wspólnie prowadzących do powstania szczeliny w grzbietowej części struktur kręgosłupa. Obraz i objawy rozszczepu kręgosłupa u noworodka uzależnione są od bezpośredniej przyczyny oraz obszaru rozwinięcia wady, np. w okolicy szyjnej, piersiowej, lędźwiowej i krzyżowej kręgosłupa.

Rozszczep kręgosłupa – przyczyny

Rozszczep kręgosłupa u płodu powstaje na skutek czynników genetycznych bądź środowiskowych, działających na płód, np. infekcji matki, nadmiernej ekspozycji na promienie rentgenowskie, zanieczyszczenia środowiska i wpływu toksycznych substancji, niedoboru kwasu foliowego i witamin z grupy B.

usg połówkowe - lekarz wykonujący badanie usg brzucha

Rodzaje rozszczepu kręgosłupa

Kiedy widać na USG rozszczep kręgosłupa oraz po uzupełnieniu diagnozy dodatkowymi badaniami, można dokonać klasyfikacji zmiany na:

  • jawny rozszczep kręgosłupa, czyli rozszczep kręgosłupa z niedorozwojem rdzenia kręgowego i jego osłon, które wspólnie tworzą zewnętrzny worek, wypełniony płynem mózgowo-rdzeniowym. Do grupy tego rozszczepu zalicza się przepuklinę oponową i przepuklinę oponowo-rdzeniową. Z kolei najcięższą postacią tego typu rozszczepu kręgosłupa jest tzw. całkowity rozszczep kręgosłupa, bez worka przepuklinowego, z dodatkowym rozszczepem czaszki, podniebienia, wargi, zrośnięciem palców i licznymi guzami, łączącymi się z rozszczepem w okolicy lędźwiowej, wnikający do wnętrza kanału;
  • rozszczep kręgosłupa ukryty, tzw. utajony rozszczep kręgosłupa lub rozszczep kręgosłupa zamknięty, to wada tylko układu kostnego, bez zmian tkanki nerwowej, opon i innych osłon.

Rozszczep kręgosłupa – objawy

Objawy rozszczepu kręgosłupa zależne są od rodzaju, stopnia zaawansowania i lokalizacji zmian. Ukryty rozszczep kręgosłupa często przebiega bezobjawowo, a jego rozpoznanie może nastąpić przez przypadek w wyniku badań obrazowych pod kątem diagnostyki innych chorób i zaburzeń. Rozszczepy kręgosłupa innych kategorii widoczne są już w życiu płodowym, a po narodzinach obserwuje się charakterystyczny obraz wady i objawy neurologiczne, np.:

  • worek przepuklinowy w miejscu rozszczepu, otoczony zmienioną lub niezmienioną fakturą skóry bądź zagłębienia, mniej lub bardziej zarysowane odgraniczenia od prawidłowej powierzchni skóry;
  • objawy neurologiczne zależą od umiejscowienia zmian i rozległości rozszczepu, np. rozszczep kręgosłupa lędźwiowego u dorosłych i dzieci ze znacznym stopniem zmian, charakteryzuje się niedowładem lub porażeniem mięśni kończyn dolnych, deformacjami stawów kończyn dolnych w szczególności: stopa końsko-szpotawa, koślawa i końska, zaburzenia chodu, zaburzenia ze strony zwieraczy w postaci nietrzymania moczu i kału oraz liczne infekcje dróg moczowych z tego tytułu, a także zmiany troficzne i zaburzenia czucia powierzchniowego i głębokiego. Z kolei rozszczep kręgosłupa u niemowlaka na poziomie piersiowym i szyjnym objawia się poprzez: wiotkość kończyn dolnych, tzw. żabie nogi, czyli ustawienie w odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej i zgięciu w stawach kolanowych i biodrowych oraz stopę końską.

Rozszczep kręgosłupa może również objawiać się łagodnymi dolegliwościami bólowymi, nieznacznymi trudnościami w poruszaniu się, wywołanymi wzmożoną męczliwością i osłabieniem mięśni.

Zobacz także

Rozszczep kręgosłupa – leczenie

Leczenie rozszczepu kręgosłupa możliwe jest już u płodu, jednak nie jest to powszechnie stosowana metoda i wiąże się z zagrożeniem dla zdrowia matki. Operacja w łonie matki rozszczepu kręgosłupa i ta po narodzinach dziecka, polega na pokryciu ujścia rdzenia i skóry na plecach. W przebiegu rozszczepu kręgosłupa u noworodka i dzieci stosuje się okresowe cewnikowanie, a wodogłowie z rozszczepem kręgosłupa zabezpiecza się zastawkami, zapobiegającymi narastaniu zmian i postępowi niszczenia struktur mózgu. Rehabilitacja rozszczepu kręgosłupa wykorzystuje zaopatrzenie ortopedyczne w zależności od potrzeb, jak kule łokciowe, wózki inwalidzkie, chodziki, wkładki ortopedyczne, ortezy. Ponadto prowadzi się ćwiczenia na rozszczep kręgosłupa, głównie gimnastykę korekcyjną. Wszystkie osoby z rozszczepem kręgosłupa wymagają stałej specjalistycznej kontroli lekarskiej i fizjoterapeutycznej.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Herman-Sucharska I. i inni, Wady rozszczepowe kręgosłupa - od diagnostyki do terapii, Dysraphic spinal defekt, 2013.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

Tabletki na drewnianej dużej łyżce

Neuroleptyki – wskazania, rodzaje oraz działanie leków przeciwpsychotycznych. Jakie zaburzenia się nimi leczy?

Olulista wykonuje pacjentce badanie okulistyczne

Zwyrodnienie plamki żółtej – przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie schorzenia?

Lekarz pokazuje mężczyźnie zdjęcie rentgenowskie kręgoslupa

Zwyrodnienie kręgosłupa – obraz choroby, przyczyny i leczenie. Jakimi ćwiczeniami można spowolnić rozwój choroby?

Wykrzywione dłonie starszej kobiety

Jak wygląda choroba zwyrodnieniowa stawów, czyli osteoartroza wielostawowa, gonartroza, koksartroza i inne

Kobieta w szarej bluzce leży na łóżku z termoforem

Jaka jest przyczyna tworzenia się skrzepów podczas okresu i o czym to świadczy? Czy okres ze skrzepami jest groźny?

Kobieta stoi przed lustrem i trzyma się jedną ręką za skroń, a drugą pod okiem

Neuropatia obwodowa – jakie są jej przyczyny i objawy? Leczenie obwodowych bólów neuropatycznych

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.

Co to jest niedodma płuc? Objawy, diagnostyka obrazowa, leczenie. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia

oko kobiety wpisane w różne algorytmy

Irydologia, czyli czytanie zdrowia z oczu. Na czym polega ta metoda i gdzie wykonać takie badanie?

Kobieta cierpiąca na otosklerozę podczas badania laryngologicznego.

Otoskleroza – leczenie operacyjne i zachowawcze, objawy choroby

Kobieta odczuwająca szum w głowie trzyma się za skronie.

Co oznacza ciągły szum w głowie? Przyczyny i postępowanie lecznicze

Dwóch lekarzy za pomocą przyrządów chirurgicznych wykonuje operację

Osteotomia – w czym kryje się sekret zabiegu chirurgicznego? Jakie są wskazania do rekonstrukcji kości i stawów?

Lekaż badający dłoń pokrytą brodawkami płaskimi.

Czym są brodawki płaskie? Jakie są przyczyny powstawania oraz jakie są sposoby ich leczenia?