Przejdź do treści

Rozszczep kręgosłupa – czym grozi? Przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta w białej bluzce leży podczas badania usg, które wykonuje jej lekarz.
Fot. Med Photo Studio/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zadbaj o efektywny sen. Jakie dolegliwości mogą przeszkadzać w spaniu i jak je wyeliminować?
Agnieszka Włodarczyk
Agnieszka Włodarczyk: nigdy wcześniej nie chciałam mieć dziecka
Ratowniczka medyczna
Czeka nas kolejny lockdown? „Będziemy mieli naprawdę bardzo silną czwartą falę”
kobieta żuje gumę do żucia
Czy można żuć gumę przed operacją? Wyjaśnia anestezjolog
Jak uniknąć infekcji intymnej na wakacjach? Poznaj 12 sprawdzonych sposobów

Rozszczep kręgosłupa może rozwinąć się w dowolnym odcinku kręgosłupa, jednak najczęściej pojawia się w okolicy lędźwiowej. Rozszczep kręgosłupa u płodu można zminimalizować lub całkowicie mu zapobiec, stosując suplementację kwasu foliowego od pierwszych dni ciąży. Objawy rozszczepu kręgosłupa widoczne są już w trakcie badań USG, a im jest niżej zlokalizowany u dzieci, tym mniej rozległe są objawy czynnościowe.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Rozszczep kręgosłupa u dorosłych to utrwalona wada z okresu dziecięcego. Rozszczep kręgosłupa może być na tyle ograniczony, że będzie przebiegał bezobjawowo i nie będzie wywierał wpływu na funkcjonowanie organizmu.

Co to jest rozszczep kręgosłupa?

Rozszczep kręgosłupa jest wielosegmentową wadą rozwojową rdzenia kręgowego i wychodzących z niego struktur rdzeniowych, a także wszystkich jego osłon, takich jak opony mózgowo-rdzeniowe, kręgi kręgosłupa, mięśnie i tkanki podskórne oraz skóra. Rozszczep kręgosłupa powstaje w życiu płodowym na etapie kształtowania się struktur rdzenia kręgowego i kręgosłupa. Rozszczep kręgosłupa polega na niedorozwoju zamknięcia kanału kręgowego, łączenia punktów kostnienia trzonów i łuków kręgów, wspólnie prowadzących do powstania szczeliny w grzbietowej części struktur kręgosłupa. Obraz i objawy rozszczepu kręgosłupa u noworodka uzależnione są od bezpośredniej przyczyny oraz obszaru rozwinięcia wady, np. w okolicy szyjnej, piersiowej, lędźwiowej i krzyżowej kręgosłupa.

Rozszczep kręgosłupa – przyczyny

Rozszczep kręgosłupa u płodu powstaje na skutek czynników genetycznych bądź środowiskowych, działających na płód, np. infekcji matki, nadmiernej ekspozycji na promienie rentgenowskie, zanieczyszczenia środowiska i wpływu toksycznych substancji, niedoboru kwasu foliowego i witamin z grupy B.

usg połówkowe - lekarz wykonujący badanie usg brzucha

Rodzaje rozszczepu kręgosłupa

Kiedy widać na USG rozszczep kręgosłupa oraz po uzupełnieniu diagnozy dodatkowymi badaniami, można dokonać klasyfikacji zmiany na:

  • jawny rozszczep kręgosłupa, czyli rozszczep kręgosłupa z niedorozwojem rdzenia kręgowego i jego osłon, które wspólnie tworzą zewnętrzny worek, wypełniony płynem mózgowo-rdzeniowym. Do grupy tego rozszczepu zalicza się przepuklinę oponową i przepuklinę oponowo-rdzeniową. Z kolei najcięższą postacią tego typu rozszczepu kręgosłupa jest tzw. całkowity rozszczep kręgosłupa, bez worka przepuklinowego, z dodatkowym rozszczepem czaszki, podniebienia, wargi, zrośnięciem palców i licznymi guzami, łączącymi się z rozszczepem w okolicy lędźwiowej, wnikający do wnętrza kanału;
  • rozszczep kręgosłupa ukryty, tzw. utajony rozszczep kręgosłupa lub rozszczep kręgosłupa zamknięty, to wada tylko układu kostnego, bez zmian tkanki nerwowej, opon i innych osłon.

Rozszczep kręgosłupa – objawy

Objawy rozszczepu kręgosłupa zależne są od rodzaju, stopnia zaawansowania i lokalizacji zmian. Ukryty rozszczep kręgosłupa często przebiega bezobjawowo, a jego rozpoznanie może nastąpić przez przypadek w wyniku badań obrazowych pod kątem diagnostyki innych chorób i zaburzeń. Rozszczepy kręgosłupa innych kategorii widoczne są już w życiu płodowym, a po narodzinach obserwuje się charakterystyczny obraz wady i objawy neurologiczne, np.:

  • worek przepuklinowy w miejscu rozszczepu, otoczony zmienioną lub niezmienioną fakturą skóry bądź zagłębienia, mniej lub bardziej zarysowane odgraniczenia od prawidłowej powierzchni skóry;
  • objawy neurologiczne zależą od umiejscowienia zmian i rozległości rozszczepu, np. rozszczep kręgosłupa lędźwiowego u dorosłych i dzieci ze znacznym stopniem zmian, charakteryzuje się niedowładem lub porażeniem mięśni kończyn dolnych, deformacjami stawów kończyn dolnych w szczególności: stopa końsko-szpotawa, koślawa i końska, zaburzenia chodu, zaburzenia ze strony zwieraczy w postaci nietrzymania moczu i kału oraz liczne infekcje dróg moczowych z tego tytułu, a także zmiany troficzne i zaburzenia czucia powierzchniowego i głębokiego. Z kolei rozszczep kręgosłupa u niemowlaka na poziomie piersiowym i szyjnym objawia się poprzez: wiotkość kończyn dolnych, tzw. żabie nogi, czyli ustawienie w odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej i zgięciu w stawach kolanowych i biodrowych oraz stopę końską.

Rozszczep kręgosłupa może również objawiać się łagodnymi dolegliwościami bólowymi, nieznacznymi trudnościami w poruszaniu się, wywołanymi wzmożoną męczliwością i osłabieniem mięśni.

Zobacz także

Rozszczep kręgosłupa – leczenie

Leczenie rozszczepu kręgosłupa możliwe jest już u płodu, jednak nie jest to powszechnie stosowana metoda i wiąże się z zagrożeniem dla zdrowia matki. Operacja w łonie matki rozszczepu kręgosłupa i ta po narodzinach dziecka, polega na pokryciu ujścia rdzenia i skóry na plecach. W przebiegu rozszczepu kręgosłupa u noworodka i dzieci stosuje się okresowe cewnikowanie, a wodogłowie z rozszczepem kręgosłupa zabezpiecza się zastawkami, zapobiegającymi narastaniu zmian i postępowi niszczenia struktur mózgu. Rehabilitacja rozszczepu kręgosłupa wykorzystuje zaopatrzenie ortopedyczne w zależności od potrzeb, jak kule łokciowe, wózki inwalidzkie, chodziki, wkładki ortopedyczne, ortezy. Ponadto prowadzi się ćwiczenia na rozszczep kręgosłupa, głównie gimnastykę korekcyjną. Wszystkie osoby z rozszczepem kręgosłupa wymagają stałej specjalistycznej kontroli lekarskiej i fizjoterapeutycznej.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Herman-Sucharska I. i inni, Wady rozszczepowe kręgosłupa - od diagnostyki do terapii, Dysraphic spinal defekt, 2013.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Klatka piersiowa – budowa, funkcje i choroby w jej obrębie

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?