Przejdź do treści

Synestezja, czyli upośledzenie odbioru rzeczywistości. Przyczyny, objawy oraz leczenie zaburzenia

Gabinet psychologiczny, w którym siedzą dwie osoby, na stole leżą okulary i woda
Fot. VadimGuzhva/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pij wodę jesienią! Poznaj 4 najważniejsze powody, dla których warto to robić
Skąd się bierze nudny seks? Wyjaśnia Alicja Długołęcka
Kobieta siedzi przy stole z książką
Naukowcy odkryli przeciwciała, które niszczą stare komórki. Dzięki temu będzie można spowolnić procesy starzenia?
Zendaya
Zendaya wyznała, że social media wyzwalają u niej stany lękowe. „Staję się niespokojna, za dużo myślę i analizuję”
yoga twarzy joga
Joga dla twarzy. Ćwiczenia przywrócą skórze blask i wygładzą zmarszczki

Synestezja zachodzi wówczas, gdy dochodzi do upośledzenia w odbiorze rzeczywistości za pomocą zmysłów. Osoba dotknięta tym schorzeniem może twierdzić, że czuje dźwięki lub słyszy kolory.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Synestezja to nietypowe i dość rzadkie zjawisko zaburzenia w odbiorze zmysłami. Zjawisko synestezji ma miejsce, gdy doświadcza się wrażeń typowych dla jednego zmysłu innymi zmysłami. Przykładowo na widok koloru zielonego osoba z synestezją czuje zapach trawy, a widząc literkę B, słyszy symfonię Beethovena. Często zdarza się tak, że osoby takie nie są zdolne do wykonywania niektórych czynności, ponieważ mogą one kojarzyć się z czymś nieprzyjemnym.

Przyczyny synestezji

Nadal nie wiadomo, jakie są dokładnie przyczyny powstania synestezji. Naukowcy podają jednak dwie możliwości. Pierwszą z nich jest teoria o obecności u synestetyków zbyt dużej liczby połączeń nerwowych odpowiedzialnych za przenoszenie informacji (a zatem komunikację) między narządami zmysłów. Ponieważ jest ich zbyt dużo, to wrażenia zmysłowe mogą mieszać się ze sobą. Druga teoria mówi o zaburzeniu ważnego procesu, jakim jest równowaga między pobudzeniem a hamowaniem impulsów nerwowych. Niektórzy nawet sądzą, że każdy człowiek rodzi się z tą umiejętnością, jednakże zanika ona z czasem. Uważa się także, że synestezja jest dziedziczna, chociaż jak dotąd żadne badania tego nie potwierdziły. Synestezję można wywołać także farmakologicznie poprzez przyjęcie kwasu lizergowego, znanego szerzej jako LSD.  Istnieje kilka rodzajów synestezji. Najczęściej występuje słyszenie dźwięków przy widzeniu kolorów i na odwrót. Nosi nazwę barwnego słyszenia. Zjawisko to może występować u człowieka całe życie. Synestezja audiomotoryczna jest najmniej komfortowa i wywołuje nieprzyjemne wrażenia. Osoba na nią cierpiąca odczuwa potrzebę przyjmowania pozycji lub wykonywania konkretnego ruchu w momencie usłyszenia określonego dźwięku. Zjawisko synestezji występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn i co ciekawe, u osób leworęcznych. Ponadto okazuje się, że synestetycy mają problemy z odróżnianiem strony lewej od prawej. Są to zazwyczaj ludzie obdarzeni dużą inteligencją, kreatywnością i wyobraźnią. Przyczyn pojawiania się tego zjawiska naukowcy upatrują również w guzach mózgu i innych chorobach neurologicznych. W 2013 roku naukowcy na czele z prof. Baronem-Cohenem dowiedli, że synestezja jest także często spotykana u dzieci z autyzmemIstnieją pewna doniesienia świadczące o możliwości występowania synestezji u pacjentów z padaczką skroniową. Epilepsja (inna nazwa określająca padaczkę) ma miejsce podczas silnego i chaotycznego wyładowania elektrycznego w  dużych sieciach neuronalnych w mózgu. Konsekwencją tego są drgawki. W trakcie trwania epizodu padaczkowego chory może doświadczać różnych wrażeń zmysłowych, w tym zaburzeń w odbiorze zapachów lub obrazów.

Kobieta siedzi na kanapie i trzyma kieliszek wina

Diagnostyka i leczenie synestezji

Synestezja nie jest uważana za jednostkę chorobową. Jej diagnostyka może jednak sprawiać pewne problemy, ze względu na to, że trudno jest ocenić, czy pacjent doświadcza halucynacji, czy jego objawy są wynikiem mieszania wrażeń zmysłowych. Synestezji nie leczy się specjalistycznymi środkami, a próby podawania leków o działaniu psychotropowym poddawane są pod wątpliwość. Zjawisko to często odbierane jest jako dar i cecha wyjątkowo odróżniająca danego człowieka. Zdarzają się jednak przypadki, w których synestezja jest dla posiadacza przekleństwem i znacznie utrudnia mu codzienne funkcjonowanie w społeczeństwie. Inaczej wygląda kwestia synestezji towarzyszącej poważnej chorobie neurologicznej, w tym guzowi mózgu czy padaczce. Wówczas lekarz włącza leczenie skierowane na zdiagnozowaną chorobę, a przyjmowane leki łagodzą lub minimalizują również objawy synestezji.

Zobacz także

Kiedy synestezja pomaga?

Fenomen neurologiczny, jakim jest synestezja, może być wykorzystywany na korzyść człowieka. Badania dowodzą, że na świecie jedynie około 3% populacji doświadcza tego zjawiska. Również wśród ludzi sztuki i kultury znajdują się synestetycy. Podobno należał do nich grecki filozof i matematyk – Pitagoras. Zapiski z tamtego okresu mówią o tym, że uczony nadawał liczbom osobowość. W świecie literatury takim przykładem jest rosyjski pisarz Vladimir Nabokov, który z kolei każdej literze alfabetu nadawał inne cechy drewna. Z bardziej współczesnych artystów należy wymienić piosenkarza Pharella Williamsa, któremu synestezja pomaga w tworzeniu muzyki. Artysta może pochwalić się barwnym słyszeniem, czyli synestezją słuchowo-wizualną.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Kobieta z bolącym brzuchem

Przepuklina – co to jest, rodzaje, objawy i leczenie

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?