Przejdź do treści

Synestezja, czyli upośledzenie odbioru rzeczywistości. Przyczyny, objawy oraz leczenie zaburzenia

Gabinet psychologiczny, w którym siedzą dwie osoby, na stole leżą okulary i woda
Fot. VadimGuzhva/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Niskie ciśnienie rozkurczowe - przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania
Niskie ciśnienie rozkurczowe – przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania
Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?
Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?
Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu
„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu

Synestezja zachodzi wówczas, gdy dochodzi do upośledzenia w odbiorze rzeczywistości za pomocą zmysłów. Osoba dotknięta tym schorzeniem może twierdzić, że czuje dźwięki lub słyszy kolory.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Synestezja to nietypowe i dość rzadkie zjawisko zaburzenia w odbiorze zmysłami. Zjawisko synestezji ma miejsce, gdy doświadcza się wrażeń typowych dla jednego zmysłu innymi zmysłami. Przykładowo na widok koloru zielonego osoba z synestezją czuje zapach trawy, a widząc literkę B, słyszy symfonię Beethovena. Często zdarza się tak, że osoby takie nie są zdolne do wykonywania niektórych czynności, ponieważ mogą one kojarzyć się z czymś nieprzyjemnym.

Przyczyny synestezji

Nadal nie wiadomo, jakie są dokładnie przyczyny powstania synestezji. Naukowcy podają jednak dwie możliwości. Pierwszą z nich jest teoria o obecności u synestetyków zbyt dużej liczby połączeń nerwowych odpowiedzialnych za przenoszenie informacji (a zatem komunikację) między narządami zmysłów. Ponieważ jest ich zbyt dużo, to wrażenia zmysłowe mogą mieszać się ze sobą. Druga teoria mówi o zaburzeniu ważnego procesu, jakim jest równowaga między pobudzeniem a hamowaniem impulsów nerwowych. Niektórzy nawet sądzą, że każdy człowiek rodzi się z tą umiejętnością, jednakże zanika ona z czasem. Uważa się także, że synestezja jest dziedziczna, chociaż jak dotąd żadne badania tego nie potwierdziły. Synestezję można wywołać także farmakologicznie poprzez przyjęcie kwasu lizergowego, znanego szerzej jako LSD.  Istnieje kilka rodzajów synestezji. Najczęściej występuje słyszenie dźwięków przy widzeniu kolorów i na odwrót. Nosi nazwę barwnego słyszenia. Zjawisko to może występować u człowieka całe życie. Synestezja audiomotoryczna jest najmniej komfortowa i wywołuje nieprzyjemne wrażenia. Osoba na nią cierpiąca odczuwa potrzebę przyjmowania pozycji lub wykonywania konkretnego ruchu w momencie usłyszenia określonego dźwięku. Zjawisko synestezji występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn i co ciekawe, u osób leworęcznych. Ponadto okazuje się, że synestetycy mają problemy z odróżnianiem strony lewej od prawej. Są to zazwyczaj ludzie obdarzeni dużą inteligencją, kreatywnością i wyobraźnią. Przyczyn pojawiania się tego zjawiska naukowcy upatrują również w guzach mózgu i innych chorobach neurologicznych. W 2013 roku naukowcy na czele z prof. Baronem-Cohenem dowiedli, że synestezja jest także często spotykana u dzieci z autyzmem. Istnieją pewna doniesienia świadczące o możliwości występowania synestezji u pacjentów z padaczką skroniową. Epilepsja (inna nazwa określająca padaczkę) ma miejsce podczas silnego i chaotycznego wyładowania elektrycznego w  dużych sieciach neuronalnych w mózgu. Konsekwencją tego są drgawki. W trakcie trwania epizodu padaczkowego chory może doświadczać różnych wrażeń zmysłowych, w tym zaburzeń w odbiorze zapachów lub obrazów.

Kobieta siedzi na kanapie i trzyma kieliszek wina

Diagnostyka i leczenie synestezji

Synestezja nie jest uważana za jednostkę chorobową. Jej diagnostyka może jednak sprawiać pewne problemy, ze względu na to, że trudno jest ocenić, czy pacjent doświadcza halucynacji, czy jego objawy są wynikiem mieszania wrażeń zmysłowych. Synestezji nie leczy się specjalistycznymi środkami, a próby podawania leków o działaniu psychotropowym poddawane są pod wątpliwość. Zjawisko to często odbierane jest jako dar i cecha wyjątkowo odróżniająca danego człowieka. Zdarzają się jednak przypadki, w których synestezja jest dla posiadacza przekleństwem i znacznie utrudnia mu codzienne funkcjonowanie w społeczeństwie. Inaczej wygląda kwestia synestezji towarzyszącej poważnej chorobie neurologicznej, w tym guzowi mózgu czy padaczce. Wówczas lekarz włącza leczenie skierowane na zdiagnozowaną chorobę, a przyjmowane leki łagodzą lub minimalizują również objawy synestezji.

Zobacz także

Kiedy synestezja pomaga?

Fenomen neurologiczny, jakim jest synestezja, może być wykorzystywany na korzyść człowieka. Badania dowodzą, że na świecie jedynie około 3% populacji doświadcza tego zjawiska. Również wśród ludzi sztuki i kultury znajdują się synestetycy. Podobno należał do nich grecki filozof i matematyk – Pitagoras. Zapiski z tamtego okresu mówią o tym, że uczony nadawał liczbom osobowość. W świecie literatury takim przykładem jest rosyjski pisarz Vladimir Nabokov, który z kolei każdej literze alfabetu nadawał inne cechy drewna. Z bardziej współczesnych artystów należy wymienić piosenkarza Pharella Williamsa, któremu synestezja pomaga w tworzeniu muzyki. Artysta może pochwalić się barwnym słyszeniem, czyli synestezją słuchowo-wizualną.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Kobieta trzyma dłonie obok leków na dnę moczanową.

Dna moczanowa – objawy, leczenie, dieta. Czego unikać przy podagrze?

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?