Przejdź do treści

Synestezja, czyli upośledzenie odbioru rzeczywistości. Przyczyny, objawy oraz leczenie zaburzenia

Gabinet psychologiczny, w którym siedzą dwie osoby, na stole leżą okulary i woda
Fot. VadimGuzhva/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
dynia
Dynia to królowa metamorfoz. Tym razem proponujemy ją nafaszerować
kobieta w lustrze
Kilka słów o akceptowaniu swojego ciała
Domowa przyprawa korzenna
Domowa przyprawa korzenna. Można jej używać nie tylko do pieczenia!
środki antykoncepcyjne
Antykoncepcja skrojona na miarę. Ginekolożka omawia wszystkie metody antykoncepcji
Helicobacter pylori – bakteria, której nie znosi żołądek

Synestezja zachodzi wówczas, gdy dochodzi do upośledzenia w odbiorze rzeczywistości za pomocą zmysłów. Osoba dotknięta tym schorzeniem może twierdzić, że czuje dźwięki lub słyszy kolory.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Synestezja to nietypowe i dość rzadkie zjawisko zaburzenia w odbiorze zmysłami. Zjawisko synestezji ma miejsce, gdy doświadcza się wrażeń typowych dla jednego zmysłu innymi zmysłami. Przykładowo na widok koloru zielonego osoba z synestezją czuje zapach trawy, a widząc literkę B, słyszy symfonię Beethovena. Często zdarza się tak, że osoby takie nie są zdolne do wykonywania niektórych czynności, ponieważ mogą one kojarzyć się z czymś nieprzyjemnym.

Przyczyny synestezji

Nadal nie wiadomo, jakie są dokładnie przyczyny powstania synestezji. Naukowcy podają jednak dwie możliwości. Pierwszą z nich jest teoria o obecności u synestetyków zbyt dużej liczby połączeń nerwowych odpowiedzialnych za przenoszenie informacji (a zatem komunikację) między narządami zmysłów. Ponieważ jest ich zbyt dużo, to wrażenia zmysłowe mogą mieszać się ze sobą. Druga teoria mówi o zaburzeniu ważnego procesu, jakim jest równowaga między pobudzeniem a hamowaniem impulsów nerwowych. Niektórzy nawet sądzą, że każdy człowiek rodzi się z tą umiejętnością, jednakże zanika ona z czasem. Uważa się także, że synestezja jest dziedziczna, chociaż jak dotąd żadne badania tego nie potwierdziły. Synestezję można wywołać także farmakologicznie poprzez przyjęcie kwasu lizergowego, znanego szerzej jako LSD.  Istnieje kilka rodzajów synestezji. Najczęściej występuje słyszenie dźwięków przy widzeniu kolorów i na odwrót. Nosi nazwę barwnego słyszenia. Zjawisko to może występować u człowieka całe życie. Synestezja audiomotoryczna jest najmniej komfortowa i wywołuje nieprzyjemne wrażenia. Osoba na nią cierpiąca odczuwa potrzebę przyjmowania pozycji lub wykonywania konkretnego ruchu w momencie usłyszenia określonego dźwięku. Zjawisko synestezji występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn i co ciekawe, u osób leworęcznych. Ponadto okazuje się, że synestetycy mają problemy z odróżnianiem strony lewej od prawej. Są to zazwyczaj ludzie obdarzeni dużą inteligencją, kreatywnością i wyobraźnią. Przyczyn pojawiania się tego zjawiska naukowcy upatrują również w guzach mózgu i innych chorobach neurologicznych. W 2013 roku naukowcy na czele z prof. Baronem-Cohenem dowiedli, że synestezja jest także często spotykana u dzieci z autyzmem. Istnieją pewna doniesienia świadczące o możliwości występowania synestezji u pacjentów z padaczką skroniową. Epilepsja (inna nazwa określająca padaczkę) ma miejsce podczas silnego i chaotycznego wyładowania elektrycznego w  dużych sieciach neuronalnych w mózgu. Konsekwencją tego są drgawki. W trakcie trwania epizodu padaczkowego chory może doświadczać różnych wrażeń zmysłowych, w tym zaburzeń w odbiorze zapachów lub obrazów.

Kobieta siedzi na kanapie i trzyma kieliszek wina

Diagnostyka i leczenie synestezji

Synestezja nie jest uważana za jednostkę chorobową. Jej diagnostyka może jednak sprawiać pewne problemy, ze względu na to, że trudno jest ocenić, czy pacjent doświadcza halucynacji, czy jego objawy są wynikiem mieszania wrażeń zmysłowych. Synestezji nie leczy się specjalistycznymi środkami, a próby podawania leków o działaniu psychotropowym poddawane są pod wątpliwość. Zjawisko to często odbierane jest jako dar i cecha wyjątkowo odróżniająca danego człowieka. Zdarzają się jednak przypadki, w których synestezja jest dla posiadacza przekleństwem i znacznie utrudnia mu codzienne funkcjonowanie w społeczeństwie. Inaczej wygląda kwestia synestezji towarzyszącej poważnej chorobie neurologicznej, w tym guzowi mózgu czy padaczce. Wówczas lekarz włącza leczenie skierowane na zdiagnozowaną chorobę, a przyjmowane leki łagodzą lub minimalizują również objawy synestezji.

Zobacz także

Kiedy synestezja pomaga?

Fenomen neurologiczny, jakim jest synestezja, może być wykorzystywany na korzyść człowieka. Badania dowodzą, że na świecie jedynie około 3% populacji doświadcza tego zjawiska. Również wśród ludzi sztuki i kultury znajdują się synestetycy. Podobno należał do nich grecki filozof i matematyk – Pitagoras. Zapiski z tamtego okresu mówią o tym, że uczony nadawał liczbom osobowość. W świecie literatury takim przykładem jest rosyjski pisarz Vladimir Nabokov, który z kolei każdej literze alfabetu nadawał inne cechy drewna. Z bardziej współczesnych artystów należy wymienić piosenkarza Pharella Williamsa, któremu synestezja pomaga w tworzeniu muzyki. Artysta może pochwalić się barwnym słyszeniem, czyli synestezją słuchowo-wizualną.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta z noworodkiem w szpitalu

Fenyloketonuria – jakie są przyczyny choroby? Jak wyglądają objawy?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.