Przejdź do treści

„Szacuje się, że aż 75 proc. kobiet, które rozpoczęły współżycie płciowe, jest nosicielkami”. Katarzyna Pietuch, specjalistka ginekologii i położnictwa, o wirusie HPV

HPV - kto powinien uważać? / pexels
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Trzecia fala koronawirusa rozpędza się w Polsce”. W jednym z województw powrót do obostrzeń
Pierwsze szczepionki w ramach projektu COVAX dotarły do Ghany. „To doniosła okazja” – podkreślają UNICEF i WHO
chora na cukrzycę
Naukowcy stworzyli „sztuczną, inteligentną i w pełni zautomatyzowana trzustkę”. Świetna wiadomość dla cukrzyków
„Zaszczep się przeciwko koronawirusowi na wakacjach”. Turystyka szczepionkowa coraz bardziej popularna
Kobieta wyciera szklankę ścierką
Mama Chemik: bakterie, grzyby i wirusy kolonizują nasze gąbki w zastraszającym tempie, a my często nie jesteśmy tego nawet świadomi

– Choć bezpłatna cytologia z NFZ przysługuje nam raz na trzy lata, warto robić ją co roku. Nieprawidłowy wynik wychwytuje już wczesne zmiany i chroni przed rozwojem raka szyjki macicy – mówi doktor Katarzyna Pietuch, specjalista ginekologii i położnictwa ze Szpitala Klinicznego przy ul. Kondratowicza w Warszawie (Szpital Bródnowski).  

Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego HPV może przebiegać przez długi czas bezobjawowo. Dziś, przez odpowiednią diagnostykę, można ustalić, czy wirus jest wysoko, czy nisko -onkogenny. Niektóre typy wirusa HPV powodują brodawki narządów płciowych, inne mogą doprowadzić do rozwoju raka szyjki macicy. W zapobieganiu chorobom pomaga regularna cytologia.

Monika Głuska-Durenkamp: Jak często styka się Pani Doktor z pacjentkami zakażonymi wirusem brodawczaka ludzkiego, czyli HPV?

Katarzyna Pietuch: O tym zakażeniu możemy dowiedzieć się głównie oceniając wynik badania cytologicznego. Dziś na 10 pacjentek, które przychodzą na wizytę, około 3, 4 ma nieprawidłową cytologię wskazującą na zakażenie wirusem HPV.

W jakim wieku kobiety najczęściej narażone są na zakażenie wirusem HPV?

Najczęściej występuje on u kobiet między 20. a 35. rokiem życia. Liczba nowych infekcji brodawczakiem ludzkim maleje wraz z wiekiem, ale ryzyko przejścia zakażenia w formę przetrwałą wzrasta.

Jak można zakazić się wirusem HPV?

Światowe doniesienia wskazują, że aż 75 proc. kobiet, które rozpoczęły współżycie płciowe, jest nosicielkami wirusa HPV. Wirus przenosi się głównie drogą płciową, podczas wszelkich kontaktów seksualnych: oralno-genitalnych; genitalno-genitalnych, genitalno-analnych. Przenoszenie wirusa, choć dużo rzadziej, może zdarzyć się na skutek używania tych samych ręczników, bielizny, przedmiotów higieny osobistej. Szczególnie gdy zmiany chorobowe znajdują się na zewnętrznych narządach płciowych i nie dba się o odpowiednią higienę.

Czy można rozpoznać zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego we wczesnej fazie?

To jest dość trudne, bo z reguły czas, który upływa od momentu zakażenia do momentu wystąpienia pierwszych zmian na nabłonku szyjki macicy lub pochwy jest dość długi. Wirusa można wtedy jedynie stwierdzić poprzez specjalistyczne badanie wirusologiczne. W pierwszej fazie zakażenia na ogół badania cytologiczne wypadają dobrze.

W tzw. fazie klinicznej łagodne zmiany chorobowe widoczne są gołym okiem, mają one charakter kłykcin, a czasem już raka szyjki macicy lub pochwy i sromu. Zdarza się, że wirus w fazie utajenia może utrzymywać się bardzo długo, nawet do kilkunastu lat i przejść w fazę subkliniczną. Taką, podczas której na nabłonku widoczne są już mniej lub bardziej zmiany, możliwe do zdiagnozowania w badaniu kolposkopowym, lub cytologicznym.

Doktor Katarzyna Pietuch, specjalista ginekologii i położnictwa
Przenoszenie wirusa, choć dużo rzadziej, może zdarzyć się na skutek używania tych samych ręczników, bielizny, przedmiotów higieny osobistej. Szczególnie gdy zmiany chorobowe znajdują się na zewnętrznych narządach płciowych i nie dba się o odpowiednią higienę

Czy często pojawiają się pacjentki już z objawami zakażenia?

Dziś rzadziej, bo częściej wykonuje się cytologię i objawy zakażenia wyłapujemy wcześniej. Zdarzają się jednak pacjentki, które zgłaszają się późno, już ze zmianami, na przykład z kłykcinami kończystymi, grudkowatymi, brodawkowkami w obrębie organów płciowych. Towarzyszy temu świąd, pieczenie, bo nakładają się na to bakteryjne i grzybicze stany zapalne. Są i pacjentki z zaawansowanymi objawami, które bywają sygnałami procesu nowotworowego: krwawienia po współżyciu, nieprzyjemny zapach z dróg rodnych.

Co wtedy?

Przy mniej zaawansowanym procesie zmian nowotworowych często wykonuje się usuwanie stożka szyjki macicy, czyli tzw. konizację szyjki. Nieraz trzeba usunąć całą szyjkę macicy. Najważniejsze jest jednak to, że oba te zabiegi nie wpływają na płodność kobiety i pozwalają, po wyleczeniu, zajść w ciążę i naturalnie urodzić dziecko. Nowotwór szyjki macicy wyłapany i leczony we wczesnym etapie jest w 80 do 90 proc. całkowicie wyleczalny. Jednak przy bardzo zaawansowanym procesie nowotworowym trzeba usunąć macicę i przydatki i zastosować leczenie radioterapią, brachyterapią.

Dlaczego wirusa HPV trudno się leczy?

Nie istnieje uniwersalna, skuteczna metoda leczenia zakażeń wszystkimi typami wirusa HPV. To aż ponad 120 typów wirusów. Na razie dobrze rozpoznanych jest około 20 typów wirusa HPV, a jest jeszcze duża grupa mało nam znanych i wykrywanych. Dobra wiadomość jest taka, że organizm w większości przypadków potrafi pokonać wirusa sam. Badania donoszą, że 80 – 90 proc. infekcji ulega wyeliminowaniu przez nasz układ immunologiczny w ciągu 6 – 12 miesięcy od zakażenia. Zdarza się jednak, że wirus osadza się w nabłonku szyjki macicy i w warunkach osłabienia odporności, przy paleniu papierosów, stosowaniu antykoncepcji hormonalnej uaktywnia się i zaczyna uszkadzać nabłonek.

Jakie są te znane i najczęściej występujące typy wirusów HPV?

Są wirusy niskiego ryzyka onkologicznego, czyli tzw. niskoonkogenne, typ 6, 11 13 32. Jak i te wysokiego ryzyka- wysokoonkogenne. W tej grupie znajdują się cztery najczęściej spotykane podtypy:  16, 18, 31 i 35.

Rak szyjki macicy / Istockphoto

Jak można je zdiagnozować?

Wykonując test na DNA wirusa. Badanie wykonuje się podobnie jak cytologię, pobiera się wymaz z kanału szyjki macicy. U mężczyzn wymaz pobiera się z prącia przy ujściu cewki moczowej. Specjalista ginekolog lub wenerolog pobiera materiał tkankowy i wysyła do laboratorium. Niestety, testy nie są refundowane i trzeba za nie płacić w prywatnym gabinecie (ok. 300/350 zł). Chyba, że stan pacjentki jest już zaawansowany i wykryto proces nowotworowy. Wtedy leczy się ją w szpitalu, a te badania przeprowadza się w ramach diagnostyki onkologicznej.

W jaki sposób wyniki testów mogą wpływać na dalszą diagnozę i leczenie?

Pacjentki z niskoonkogennymi typami wirusa HPV zachęca się do kontroli co trzy miesiące i robienia  cytologii. Najczęściej w ciągu kilku miesięcy następuje u nich samowyleczenie z wirusa HPV. Przy wysokoonkogennych typach, kobietę na ogół przyjmuje się do szpitala, aby pobrać wycinki z szyjki macicy. Z reguły to jednodniowy pobyt. Trzeba sprawdzić, na jakim etapie są zmiany powodowane wirusem.

Jakie jeszcze badania diagnostyczne można wykonać?

Jeśli pacjentka ma nieprawidłowy wynik cytologii, wykonujemy też kolposkopię. To badanie bezpieczne, szybkie i mało inwazyjne. Ginekolog zakłada wziernik w celu zbadania szyjki macicy, a następnie kolposkopem (urządzenie optyczne) dokładnie obserwuje nabłonek oraz naczynia krwionośne pochwy. W kolejnym etapie kolposkopii lekarz stosuje wybarwianie szyjki macicy płynami, które mają na celu wykrycie niewidocznych zmian i wszelkich nieprawidłowości. W Szpitalu Bródnowskim mamy pracownię z nowoczesnymi kolposkopem. W jednym miejscu stosujemy całą diagnostykę: cytologię, testy, w celu wykrycia wirusa HPV.

Czy zakażenie wirusem HPV może mieć wpływ na ciążę?

Dotychczas badania nie wykazały związku pomiędzy wirusem brodawczaka ludzkiego a poronieniem, porodem przedwczesnym, a także jakimiś powikłaniami ciążowymi. Uznaje się, że zakażenie nie jest groźne dla dziecka i w większości przypadków nie ma wpływu na rozwijający się płód. Zwykle też nie obawiamy się transmisji wirusa i zakażenia dziecka nawet podczas porodu. Jedynym czynnikiem ryzyka i przeciwwskazaniem do naturalnego porodu są rozległe zmiany kłykciny na sromie. Wtedy proponuje się kobiecie cesarskie cięcie.

Czy i dla kogo przeznaczone są szczepienia przeciw HPV?

Bezwzględnie należy szczepić dziewczynki między 9. a 12. rokiem życia. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest zaszczepienie każdej kobiety przed rozpoczęciem inicjacji seksualnej. Szczepić mogą się też kobiety, które rozpoczęły współżycie i nie mają w badaniach potwierdzonej infekcji HPV. Ostatnio naukowcy mówią, że warto też szczepić kobiety, u których stwierdzono, że są nosicielkami wirusów wysokoonkogennych. Są doniesienia, że nosicielka może mieć wtedy mniejszą szansę zachorowania na nowotwór szyjki macicy. W niektórych krajach szczepi się przeciwko wirusowi HPV także chłopców. Wiele badań wskazuje, że szczepienie dwunastolatków może być opłacalną dla systemu opieki zdrowotnej strategią, zapobiegającą rakowi gardła i krtani u mężczyzn, które też może powodować ten wirus.

W Polsce szczepienia niestety nie są refundowane przez NFZ. Zdarza się, że bezpłatne szczepienia nastolatek organizują niektóre samorządy lokalne. Szczepionka przeciw wirusom HPV jest całkowicie bezpieczna, a to najlepsza profilaktyka raka szyjki macicy.

Katarzyna Pietuch, specjalistka ginekologii i położnictwa

Katarzyna Pietuch, specjalistka ginekologii i położnictwa

Lek. med. Katarzyna Pietuch – specjalista ginekologii i położnictwa. Absolwentka Uniwersytetu w Białymstoku. Na stałe pracuje i dyżuruje w Szpitalu Klinicznym przy ul. Kondratowicza w Warszawie (Szpital Bródnowski). Posiada certyfikaty USG, Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego oraz Fetal Medicine Foundation. Wykonuje zabiegi i operacje ginekologiczne oraz posiada liczne certyfikaty z zakresu ginekologii i położnictwa, uroginekologii, a także laseroterapii.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

„Polska pod względem zachorowalności na raka szyjki macicy znajduje się na 1. miejscu w Europie” – alarmuje położna Natalia Korzeniowska

Rak szyjki macicy / Istockphoto

3,2 tys. – tyle kobiet co roku w Polsce dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy. „Pierwsza reakcja na diagnozę? Niedowierzanie, strach, zaprzeczenie…” – mówi dr Robert Jach, ginekolog-onkolog

Karolina Szymczak

Karolina Szymczak: bardziej boli miesiączka przy endometriozie niż rany dzień po operacji

Test Sanco – na czym polega? Co wykrywa i czy warto go wykonać?

Badanie ginekologiczne – jak wygląda, wskazania, przygotowanie

Izabela Sopalska-Rybak, prezeska fundacji Kulawa Warszawa

Izabela Sopalska-Rybak: “Trzydziestoletniej kobiecie ginekolog powiedział, żeby wróciła do niego z mamą. Nie ma mojej zgody na takie traktowanie”

kobieta czeka na cytologię

„Zrób cytologię” – apeluje blogerka. „Też ciągle ją odkładałam, bo myślałam, że nic mi nie jest”

Wizyta u ginekologa / istock

Polki nie chodzą do ginekologa, bo się wstydzą! Mowa o kilku milionach dorosłych kobiet

Wziernik ginekologiczny / istock

Wziernik ginekologiczny – kiedyś powodował traumy, ponoć doprowadzał do orgazmu. A jak jest dzisiaj?

wirus HPV w 3D

Kurzajka – czym jest i jak się jej pozbyć? Jak wygląda leczenie?

kobieta u ginekologa

Cytologia – jak się przygotować, kiedy wykonać badanie?

Wymrażanie kurzajek – czy preparaty są skuteczne?

Wymrażanie kurzajek – czy preparaty są skuteczne?

Cytologia – co to za badanie, jak się do niego przygotować?

Szczepionka HPV w 2020 – jakich cen możemy się spodziewać?

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

Polka (nie) u ginekologa. Dlaczego nie chcemy się badać?

Miesiączka / istock

Jak zmienia się twoja miesiączka, gdy masz 20, 30, 40 lat?

ruda kobieta

HPV – co to jest? Jak wyglądają objawy? Na czym polega leczenie?

kobieta u ginekologa

Mężczyzna czy kobieta – kto lepszym ginekologiem?

hpv

Szczepionka na raka szyjki macicy (przeciwko HPV) – co warto wiedzieć?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Przyczyny powstawania i usuwanie brodawek wirusowych

Przyczyny powstawania i usuwanie brodawek wirusowych

„Kobiety cierpią w zaciszu własnej łazienki”. O tabu cewki moczowej rozmawiamy z ginekolożką dr Hanną Szwedą

Kampania Piękna bo Zdrowa

Przełom w leczeniu raka szyjki macicy. Z tym nowotworem zmagało się wiele znanych Polek!

Najpopularniejsze

Mężczyzna i kobieta. Przytulają się

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności