Przejdź do treści

Trepanacja czaszki – na czym polega zabieg i kiedy się go wykonuje? Jak wygląda rehabilitacja po takim zabiegu?

Chirurdzy przeprowadzający trepanację czaszki.
Syda Productions/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ćwicz kręgosłup - to proste!
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę
„Hashimoto nie jest wskazaniem do stosowania diety bezglutenowej”. O zależności pomiędzy hashimoto a dietą eliminacyjną, rozmawiamy z endokrynolożką i dietetyczką
Wiosenna pizza na zielonym spodzie
kobieta nurkująca w wodzie
Freediving – podwodna medytacja
lekarka Małgorzata Ponikowska
„Selen to czarny koń wśród suplementów w chorobie Hashimoto”. Lekarka Małgorzata Ponikowska o wspomaganiu chorób tarczycy selenem

Trepanacja czaszki jest zabiegiem neurochirurgicznym, który wykonuje się zarówno w celach diagnostycznych, jak i leczniczych. Wskazania to m.in. urazy głowy, tętniaki, krwiaki wewnątrzczaszkowe i guzy mózgu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Trepanacja czaszki wykonywana była już około 1400 lat p.n.e. Wówczas jednak zabieg ten wiązał się z wysoką śmiertelnością – umierał co trzeci operowany. Słowo „trepanacja” to z języka greckiego „świder”. Metoda ta polega na wykonaniu otworu trepanacyjnego w kości czaszki, odsłaniającego zarówno opony mózgowe jak, i mózg. Otwory te wykonuje się przy pomocy wiertarki elektrycznej lub ręcznej, czyli trepanu. Dzięki temu lekarz ma dostęp do jamy czaszki. W jakim celu wykorzystuje się trepanację czaszki? W większości przypadków są to krwiaki mózgu. Jeśli zabieg wykonywany jest przy wodogłowiu lub obrzękach mózgu, chirurdzy zakładają także cewniki mierzące ciśnienie wewnątrzczaszkowe. Trepanacja jest mniej inwazyjna niż chociażby kraniektomia, polegająca na usunięciu części kości czaszki.

Wskazania do trepanacji czaszki

Trepanacja czaszki wykonywana jest na sali operacyjnej w sytuacjach, które wymagają natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Wskazaniami są m.in. guzy mózgu, krwiaki wewnątrzczaszkowe, a także wszystkie stany kliniczne, które wymagają natychmiastowej pomocy neurochirurga. Trepanację stosuje się także w celach diagnostycznych. Trepanacja czaszki po wypadkach ma na celu ocenę ewentualnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, najczęściej krwiaka wewnątrzczaszkowego. Wykonanie takiej operacji pozwala na uniknięcie obrzęku mózgu i odbarczanie krwiaka.

Kobieta z bólem z tyłu głowy leży na kanapie

Trepanacja zwiadowcza

Trepanacja zwiadowcza wykonywana jest w celu ustalenia przyczyn dolegliwości neurologicznych. Chirurg wykonuje otwory trepanacyjne w kilku miejscach na czaszce. To szczególnie istotne u pacjentów, u których obserwuje się cechy wgłobienia mózgu, a sam poszkodowany wykazuje pogorszenie samopoczucia, silne zawroty głowy lub skarży się na nudności. Czasami pojawiają się także zaburzenia czucia i mowy, niedowłady oraz asymetria źrenic. Otwory wykonywane są w okolicy skroniowej, ciemieniowej oraz czołowej. Niestety, jeśli chirurg nie zlokalizuje przyczyn pojawiających się objawów, zapada decyzja o wykonaniu kolejnych nawierceń.

Trepanacja czaszki: skutki uboczne

Zabieg trepanacji zawsze ma charakter inwazyjny i jest wykonywany tylko w razie wystąpienia określonych wskazań. Istnieje kilka możliwych powikłań po trepanacji czaszki, w tym m.in. zakażenie pooperacyjne, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, niedotlenienie tkanki mózgowej, ropniak podtwardówkowy, obrzęk mózgu albo powstanie krwiaka podtwardówkowego lub nadtwardówkowego. Aby zmniejszyć ryzyko krwiaka, po zabiegu pozostawia się dreny.

Zobacz także

Rehabilitacja po trepanacji czaszki

Zaleceniem po zabiegu trepanacji czaszki jest oszczędny tryb życia. Co to oznacza w praktyce? Pacjent powinien jak najwięcej odpoczywać, nie uprawiać aktywności fizycznej, nie spożywać alkoholu ani innych używek oraz nie przemęczać się.

Historia trepanacji czaszki

Pierwsze doniesienia dotyczące trepanacji czaszki podchodzi z okresu protoneolitu, skąd pochodzą malowidła naskalne. Najstarsze czaszki ze śladami otworów trepanacyjnych odnaleziono w Afryce i na Bliskim Wschodzie, oraz w Europie na terenach Ukrainy. Badania antropologiczne oraz archeologiczne wykazały, że trepanacje czaszki przeprowadzano głównie w celu leczenia silnych bólów głowy (w tym migren), padaczek, zaburzeń psychicznych oraz nadpobudliwości, dziś znanej jako ADHD. W okresie starożytności metoda ta wykorzystywana była również w celu wypędzania złych duchów, bo jak wierzono, były one przyczyną wszelkich chorób. Początkowo używano do tego prymitywnych narzędzi z brązu.

W okresie Inków pacjenci, u których wykonywana była trepanacja, żuli rośliny i używki działające przeciwbólowo oraz narkotycznie. W XIX wieku zabiegi trepanacji czaszki były zakazane ze względu na bardzo dużą śmiertelność. Dopiero po upowszechnieniu się aseptyki zabieg ten stał się znowu popularny i bezpieczniejszy. Na przestrzeni wieków udoskonalono także technikę wykonywania zabiegów oraz anestetyki. Nadal jednak jest to zabieg wiążący się z pewnym ryzykiem występowania powikłań.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

Przepis na witaminowe koktajle usprawniające pracę mózgu

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Głowa nie działa? Problemy z koncentracją? Idź na spacer

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?