Przejdź do treści

Trepanacja czaszki – na czym polega zabieg i kiedy się go wykonuje? Jak wygląda rehabilitacja po takim zabiegu?

Chirurdzy przeprowadzający trepanację czaszki.
Syda Productions/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
uśmiechnięta dziewczyna
Co na zmarszczki, gdy masz 20, 30, 40, 50, 60 lat…?
termofor
Masz bolesne miesiączki? Poznaj 6 sposobów na złagodzenie bólów menstruacyjnych
„Wiele przepłakałam, bo straciłam najważniejszą część wyglądu każdej kobiety. Teraz wiem, że nie jestem z tego powodu gorsza”. Kobiety pokazują, że mimo łysienia czują się atrakcyjne
Zdrowy obiad za dychę
Przepisy na zdrowy obiad do 10 złotych!
3 problemy ze skórą głowy

Trepanacja czaszki jest zabiegiem neurochirurgicznym, który wykonuje się zarówno w celach diagnostycznych, jak i leczniczych. Wskazania to m.in. urazy głowy, tętniaki, krwiaki wewnątrzczaszkowe i guzy mózgu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Trepanacja czaszki wykonywana była już około 1400 lat p.n.e. Wówczas jednak zabieg ten wiązał się z wysoką śmiertelnością – umierał co trzeci operowany. Słowo „trepanacja” to z języka greckiego „świder”. Metoda ta polega na wykonaniu otworu trepanacyjnego w kości czaszki, odsłaniającego zarówno opony mózgowe jak, i mózg. Otwory te wykonuje się przy pomocy wiertarki elektrycznej lub ręcznej, czyli trepanu. Dzięki temu lekarz ma dostęp do jamy czaszki. W jakim celu wykorzystuje się trepanację czaszki? W większości przypadków są to krwiaki mózgu. Jeśli zabieg wykonywany jest przy wodogłowiu lub obrzękach mózgu, chirurdzy zakładają także cewniki mierzące ciśnienie wewnątrzczaszkowe. Trepanacja jest mniej inwazyjna niż chociażby kraniektomia, polegająca na usunięciu części kości czaszki.

Wskazania do trepanacji czaszki

Trepanacja czaszki wykonywana jest na sali operacyjnej w sytuacjach, które wymagają natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Wskazaniami są m.in. guzy mózgu, krwiaki wewnątrzczaszkowe, a także wszystkie stany kliniczne, które wymagają natychmiastowej pomocy neurochirurga. Trepanację stosuje się także w celach diagnostycznych. Trepanacja czaszki po wypadkach ma na celu ocenę ewentualnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, najczęściej krwiaka wewnątrzczaszkowego. Wykonanie takiej operacji pozwala na uniknięcie obrzęku mózgu i odbarczanie krwiaka.

Chcesz mieć lepszą koncentrację?

Umiejętność skupienia się to prawdziwy skarb – sprawia, że wszystko idzie łatwiej i przyjemniej. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć Twoją koncentrację.

Sprawdź
Kobieta z bólem z tyłu głowy leży na kanapie

Trepanacja zwiadowcza

Trepanacja zwiadowcza wykonywana jest w celu ustalenia przyczyn dolegliwości neurologicznych. Chirurg wykonuje otwory trepanacyjne w kilku miejscach na czaszce. To szczególnie istotne u pacjentów, u których obserwuje się cechy wgłobienia mózgu, a sam poszkodowany wykazuje pogorszenie samopoczucia, silne zawroty głowy lub skarży się na nudności. Czasami pojawiają się także zaburzenia czucia i mowy, niedowłady oraz asymetria źrenic. Otwory wykonywane są w okolicy skroniowej, ciemieniowej oraz czołowej. Niestety, jeśli chirurg nie zlokalizuje przyczyn pojawiających się objawów, zapada decyzja o wykonaniu kolejnych nawierceń.

Trepanacja czaszki: skutki uboczne

Zabieg trepanacji zawsze ma charakter inwazyjny i jest wykonywany tylko w razie wystąpienia określonych wskazań. Istnieje kilka możliwych powikłań po trepanacji czaszki, w tym m.in. zakażenie pooperacyjne, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, niedotlenienie tkanki mózgowej, ropniak podtwardówkowy, obrzęk mózgu albo powstanie krwiaka podtwardówkowego lub nadtwardówkowego. Aby zmniejszyć ryzyko krwiaka, po zabiegu pozostawia się dreny.

Zobacz także

Rehabilitacja po trepanacji czaszki

Zaleceniem po zabiegu trepanacji czaszki jest oszczędny tryb życia. Co to oznacza w praktyce? Pacjent powinien jak najwięcej odpoczywać, nie uprawiać aktywności fizycznej, nie spożywać alkoholu ani innych używek oraz nie przemęczać się.

Historia trepanacji czaszki

Pierwsze doniesienia dotyczące trepanacji czaszki podchodzi z okresu protoneolitu, skąd pochodzą malowidła naskalne. Najstarsze czaszki ze śladami otworów trepanacyjnych odnaleziono w Afryce i na Bliskim Wschodzie, oraz w Europie na terenach Ukrainy. Badania antropologiczne oraz archeologiczne wykazały, że trepanacje czaszki przeprowadzano głównie w celu leczenia silnych bólów głowy (w tym migren), padaczek, zaburzeń psychicznych oraz nadpobudliwości, dziś znanej jako ADHD. W okresie starożytności metoda ta wykorzystywana była również w celu wypędzania złych duchów, bo jak wierzono, były one przyczyną wszelkich chorób. Początkowo używano do tego prymitywnych narzędzi z brązu.

W okresie Inków pacjenci, u których wykonywana była trepanacja, żuli rośliny i używki działające przeciwbólowo oraz narkotycznie. W XIX wieku zabiegi trepanacji czaszki były zakazane ze względu na bardzo dużą śmiertelność. Dopiero po upowszechnieniu się aseptyki zabieg ten stał się znowu popularny i bezpieczniejszy. Na przestrzeni wieków udoskonalono także technikę wykonywania zabiegów oraz anestetyki. Nadal jednak jest to zabieg wiążący się z pewnym ryzykiem występowania powikłań.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

Chodzenie boso – naładuj się prosto z natury

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Najlepsza pozycja do spania. Jak spać, by się wyspać?

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

„Mądre, piękne, zabawne, dobre i odważne. Takie są dziewczynki. Nie jednowymiarowe” – mówi Barbara Pietruszczak, jedna z twórczyń magazynu „Kosmos dla dziewczynek”

Po czterdziestce seks jest najlepszy! Poznaj 5 niezwykłych faktów dotyczących kobiecego ciała

seniorzy siedzą na ławce

Demencja dotyczy tylko seniorów? Zadbaj o swój mózg już teraz. Sprawdź, co radzi lekarka Magdalena Jutrzenka

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Po co urozmaicać dietę?

Po co urozmaicać dietę?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

mama dziecko

Kobiety też miewają przedwczesne orgazmy. Poznaj 5 niesamowitych faktów dotyczących kobiecego ciała

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?