Przejdź do treści

Krwiak podtwardówkowy – przyczyny, objawy i leczenie

Krwiak podtwardówkowy - przyczyny, objawy i leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym – bez retuszu i filtra. „W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet”
Cztery zarzuty o napaść na tle seksualnym. Czy to koniec Kevina Spaceya?
Nietypowa bielizna do seksu oralnego. Agencja Żywności i Leków powiedziała TAK
Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. „Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała”
Nimfy kleszczy – chociaż wyglądają jak niegroźne pieprzyki, mogą przenosić wiele niebezpiecznych chorób

Krwiak podtwardówkowy to nagromadzenie się wynaczynionej krwi pod oponą twardą. Przyczyną krwawienia w większości przypadków jest uraz głowy powstały na skutek uderzenia lub wypadku komunikacyjnego. Charakterystyczne objawy ostrego krwiaka podtwardówkowego to zaburzenia świadomości i napady padaczkowe. Z kolei przewlekły krwiak podtwardówkowy wywołuje bóle głowy i niedowłady. Leczenie krwiaka mózgu jest najczęściej operacyjne.

Co to jest krwiak podtwardówkowy?

Krwiak podtwardówkowy (ang. subdural hematoma – SDH) to krwawienie pojawiające się pomiędzy oponą twardą a pajęczynówkową mózgu. Opony są powłokami chroniącymi mózg przed urazami. Najbardziej zewnętrzną oponą jest opona twarda, która przylega do kości czaszki. Pod nią znajduje się opona pajęczynowa, nazywana też pajęczynówką. Trzecią oponą jest opona miękka, czyli wewnętrzna opona zrośnięta z mózgiem i rdzeniem kręgowym.

Wyróżnia się trzy rodzaje krwiaków podtwardówkowych:

  • krwiaki podtwardówkowe ostre – pojawiają się w wyniku ciężkiego uszkodzenia mózgu. Najczęściej zlokalizowane są w okolicy czołowo-ciemieniowej, ciemieniowej i ciemieniowo-skroniowej. Krwiaki umiejscowione obustronnie obserwuje się głównie u noworodków. Krwiak podtwardówkowy ostry daje objawy w ciągu trzech dni od urazu.
  • krwiaki podtwardówkowe podostre – różnią się od stanów ostrych nieco łagodniejszym przebiegiem i późniejszym pojawieniem się objawów. Zgodnie z klasyfikacją w stanach podostrych objawy mogą pojawić się do 20 dni od dnia urazu.
  • krwiaki podtwardówkowe przewlekłe – zlokalizowane są w przestrzeni nad jedną półkulą, okolicy czołowo-skroniowej lub ciemieniowej. Powstają w wyniku niewielkiego urazu. Objawy choroby pojawiają się powyżej 21 dni od dnia urazu.

W klasyfikacji ICD 10 krwiak podtwardówkowy oznaczony jest symbolem S06.5 jako urazowy krwotok podtwardówkowy.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Przyczyny krwiaka podtwardówkowego

Krwiak podtwardówkowy to najczęściej występujący krwiak mózgu. Przyczyną jego powstawania jest uraz spowodowany wypadkiem komunikacyjnym, upadkiem z wysokości lub omdleniem. Krwawienie pojawia się w wyniku przerwania żył mostkowych. Wypływająca z nich krew gromadzi się pod opona twardą i uciska na mózg. Przewlekłe krwiaki mózgu tworzą się również na podłożu skazy krwotocznej, jatrogennych zaburzeń krzepnięcia krwi, nowotworów oraz malformacji naczyniowych wewnątrzczaszkowych.

Częstość występowania przewlekłych krwiaków podtwardówkowych szacuje się na jeden lub dwa przypadki na 100 tys. osób. Ryzyko wystąpienia krwiaka wzrasta u osób po 50 roku życia ze względu na zmniejszenie masy mózgu, zwiększenie objętości przymózgowych przestrzeni płynowych i spadek elastyczności żył mostowych. Krwiaki podtwardówkowe częściej występują u mężczyzn (ze względu na tryb życia i częstsze urazy głowy), osób spożywających nadmierną ilość alkoholu, pacjentów z padaczką i koagulopatiami oraz chorych dializowanych. U osób leczonych warfaryną, ryzyko powstania krwiaka podtwardówkowego po upadku jest większe aż o 40 proc.

Objawy krwiaka podtwardówkowego

Objawy ostrego krwiaka podtwardówkowego rozwijają się w ciągu 72 godzin po urazie. Niepokojące symptomy mogą pojawić się zarówno po kilku minutach jak i kilkunastu godzinach od zdarzenia. Wiele urazów prowadzi do utraty przytomności. Po jej odzyskaniu, chory zaczyna odczuwać jednostronny ból głowy, może mieć też rozszerzone źrenice. Jeśli krwiak ma duże rozmiary, powoduje zaburzenia świadomości, napady padaczkowe i śpiączkę.

Objawy przewlekłego krwiaka podtwardówkowego to: bóle i zawroty głowy, senność, zaburzenia świadomości, niedowład połowiczy (zlokalizowany po stronie przeciwnej do krwiaka), pogorszenie funkcji poznawczych, afazja (zaburzenie mowy), ataksja (zaburzenie koordynacji ruchowej), napady drgawkowe. Krwiak podtwardówkowy u noworodka daje podobne objawy jak u dorosłych – zaburzenia świadomości, sztywność źrenic, zaburzenia oddechu; często prowadzi też do śpiączki. Powikłaniem krwiaka podtwardówkowego może być wodogłowie w wieku niemowlęcym.

Krwiak na oku starszej osoby

Diagnostyka krwiaka podtwardówkowego

Aby zdiagnozować krwiaka podtwardówkowego konieczna jest ocena stanu neurologicznego pacjenta oraz wykonanie badań obrazowych –  rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej (TK). W badaniu TK ostry krwiak podtwardówkowy widoczny jest jako sierpowata hiperdensyjna zmiana, natomiast przewlekły krwiak podtwardówkowy przybiera postać wklęsło-wypukłego obszaru hipo-, izo- lub hiperdensyjnego. Jądrowy rezonans magnetyczny (MRI) dostarcza dodatkowych informacji odnośnie budowy i grubości błon krwiaka, pomaga też w doborze najbardziej adekwatnej metody leczenia operacyjnego.

Leczenie krwiaka podtwardówkowego

Niewielkie krwiaki podtwardówkowe (o średnicy poniżej jednego cm), które nie wywołują żadnych objawów chorobowych nie wymagają leczenia lub są leczone wyłącznie zachowawczo. Ich wchłonięcie możliwe jest po zastosowaniu kortykosteroidów.

Leczenie ostrego krwiaka podtwardówkowego wymaga przeprowadzenia operacji. Obecnie stosuje się dwie metody chirurgicznego usuwania krwiaka. Pierwszą z nich jest usunięcie płynnej części krwiaka przez otwór trepanacyjny (otwór w kościach czaszki) i założenie drenażu. Druga to kraniotomia czyli płatowe otwarcie czaszki, w którym krwiaka usuwa się wraz z otaczającymi błonami. Ze względu na ryzyko braku powrotu wszystkich funkcji organizmu po operacji, u niektórych osób konieczna jest rehabilitacja. Niedowłady i porażenia kończyn wymagają wykonywania regularnie ćwiczeń usprawniających.

Rokowania dotyczące krwiaka podtwardówkowego zależne są w głównej mierze od wielkości zmiany, jej lokalizacji oraz stanu klinicznego pacjenta. Ostry krwiak podtwardówkowy jest bardziej niebezpieczny, ponieważ często towarzyszy mu uszkodzenie mózgu, co wiąże się z ryzykiem powikłań i wyższą śmiertelnością.


Bibliografia:

  1. Magdalena Karwacka, Mariusz Siemiński, Walenty M. Nyka, „Krwiak nad- i podtwardówkowy”, Forum Medycyny Rodzinnej 2007, tom 1, nr 3, 236–241.
  2. Zofia Rajtar-Leontiew, Elżbieta Lipska, „Krwotoki śródczaszkowe u noworodków”, Nowa Pediatria 1/2000.
  3. Mariusz Krupa, „Porównanie wczesnych wyników leczenia dwoma metodami operacyjnymi chorych z przewlekłym krwiakiem podtwardówkowym”, Praca doktorska, Kraków, 2006.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Narkoza - co warto o niej wiedzieć? / istock

Narkoza – wszystko, co chciałabyś o niej wiedzieć, ale boisz się zapytać

Gdyby nie wizyta w salonie fryzjerskim, nie wiedziałaby, na co choruje. Teraz chce uświadamiać innych

8 kobiecych chorób, których objawem jest bolesny seks

Transpłciowa kobieta będzie mogła zostać matką? Narendra Kaushik, lekarz z Indii, chce przeszczepiać macicę

Jak dbać o szyję, zanim pojawi się ból?

„Ból pochwy w wulwodynii jest jak tortura”. Izabela Cydzik o losie kobiet dotkniętych chorobą, o której się milczy

Zamiast przyjemności odczuwasz ból w trakcie seksu? Zobacz, o czym to może świadczyć

Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki? / Fot. Pexels

„Piasek mózgowy” może powodować bezsenność, występuje nawet u 30-latków. Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki, mówi neurolożka Magdalena Podbrożna

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Ludzie mogą nie tylko wypierać wspomnienia, ale też tworzyć fałszywe”. Co ukrywa przed nami nasz mózg, mówi prof. Tomasz Maruszewski

Tych „Jajek Niespodzianek” dzieci w święta nie zjedzą. Powód? Salmonella

Ból w barku a endometrioza / gettyimages

Podczas miesiączki zmagała się z rozdzierającym bólem barku. Diagnoza zajęła lekarzom 25 lat

Bruce Willis

Bruce Willis kończy karierę. Zdiagnozowano u niego ciężką chorobę

Holoprosencefalia – odmiany, objawy, diagnostyka dziecka

Anna Dymna podczas nagrania spektaklu „Pan Jowialski” / MWmedia

„Chciałabym jeszcze chwilę pożyć, bo wciąż mam dużo rzeczy do zrobienia”. Anna Dymna o problemach ze zdrowiem

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobieta podczas bólu menstruacyjnego

Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić domowymi sposobami?

Jak możesz sobie poradzić z bólem głowy? Fizjoterapeuta pokazuje techniki automasażu

Jak możesz sobie poradzić z bólem głowy? Fizjoterapeuta pokazuje techniki automasażu

6 teorii na temat bólu. Dowiedz się, co jest prawdą, a co mitem /fot. iStock

6 teorii na temat bólu. Dowiedz się, co jest prawdą, a co mitem

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Ośrodkowy układ nerwowy – budowa, funkcje, choroby OUN

Prof. Maciej Kielar

„Chirurgia jednego dnia jest dla pacjentów korzystna, ale nie wszyscy są na nią mentalnie przygotowani” – mówi prof. Maciej Kielar

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

×