Przejdź do treści

Krwiak podtwardówkowy – przyczyny, objawy i leczenie

Krwiak podtwardówkowy - przyczyny, objawy i leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Aleksandra Kwaśniewska zwraca się do kobiet, które wybrały bezdzietność: Zasmuca mnie poziom braku zrozumienia, z którym musicie się mierzyć
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. "Aż serce się ściska”
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. „Mam oczy mokre od łez”
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym: Wciąż zmagam się z zaburzeniami lękowymi

Krwiak podtwardówkowy to nagromadzenie się wynaczynionej krwi pod oponą twardą. Przyczyną krwawienia w większości przypadków jest uraz głowy powstały na skutek uderzenia lub wypadku komunikacyjnego. Charakterystyczne objawy ostrego krwiaka podtwardówkowego to zaburzenia świadomości i napady padaczkowe. Z kolei przewlekły krwiak podtwardówkowy wywołuje bóle głowy i niedowłady. Leczenie krwiaka mózgu jest najczęściej operacyjne.

Co to jest krwiak podtwardówkowy?

Krwiak podtwardówkowy (ang. subdural hematoma – SDH) to krwawienie pojawiające się pomiędzy oponą twardą a pajęczynówkową mózgu. Opony są powłokami chroniącymi mózg przed urazami. Najbardziej zewnętrzną oponą jest opona twarda, która przylega do kości czaszki. Pod nią znajduje się opona pajęczynowa, nazywana też pajęczynówką. Trzecią oponą jest opona miękka, czyli wewnętrzna opona zrośnięta z mózgiem i rdzeniem kręgowym.

Wyróżnia się trzy rodzaje krwiaków podtwardówkowych:

  • krwiaki podtwardówkowe ostre – pojawiają się w wyniku ciężkiego uszkodzenia mózgu. Najczęściej zlokalizowane są w okolicy czołowo-ciemieniowej, ciemieniowej i ciemieniowo-skroniowej. Krwiaki umiejscowione obustronnie obserwuje się głównie u noworodków. Krwiak podtwardówkowy ostry daje objawy w ciągu trzech dni od urazu.
  • krwiaki podtwardówkowe podostre – różnią się od stanów ostrych nieco łagodniejszym przebiegiem i późniejszym pojawieniem się objawów. Zgodnie z klasyfikacją w stanach podostrych objawy mogą pojawić się do 20 dni od dnia urazu.
  • krwiaki podtwardówkowe przewlekłe – zlokalizowane są w przestrzeni nad jedną półkulą, okolicy czołowo-skroniowej lub ciemieniowej. Powstają w wyniku niewielkiego urazu. Objawy choroby pojawiają się powyżej 21 dni od dnia urazu.

W klasyfikacji ICD 10 krwiak podtwardówkowy oznaczony jest symbolem S06.5 jako urazowy krwotok podtwardówkowy.

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Przyczyny krwiaka podtwardówkowego

Krwiak podtwardówkowy to najczęściej występujący krwiak mózgu. Przyczyną jego powstawania jest uraz spowodowany wypadkiem komunikacyjnym, upadkiem z wysokości lub omdleniem. Krwawienie pojawia się w wyniku przerwania żył mostkowych. Wypływająca z nich krew gromadzi się pod opona twardą i uciska na mózg. Przewlekłe krwiaki mózgu tworzą się również na podłożu skazy krwotocznej, jatrogennych zaburzeń krzepnięcia krwi, nowotworów oraz malformacji naczyniowych wewnątrzczaszkowych.

Częstość występowania przewlekłych krwiaków podtwardówkowych szacuje się na jeden lub dwa przypadki na 100 tys. osób. Ryzyko wystąpienia krwiaka wzrasta u osób po 50 roku życia ze względu na zmniejszenie masy mózgu, zwiększenie objętości przymózgowych przestrzeni płynowych i spadek elastyczności żył mostowych. Krwiaki podtwardówkowe częściej występują u mężczyzn (ze względu na tryb życia i częstsze urazy głowy), osób spożywających nadmierną ilość alkoholu, pacjentów z padaczką i koagulopatiami oraz chorych dializowanych. U osób leczonych warfaryną, ryzyko powstania krwiaka podtwardówkowego po upadku jest większe aż o 40 proc.

Objawy krwiaka podtwardówkowego

Objawy ostrego krwiaka podtwardówkowego rozwijają się w ciągu 72 godzin po urazie. Niepokojące symptomy mogą pojawić się zarówno po kilku minutach jak i kilkunastu godzinach od zdarzenia. Wiele urazów prowadzi do utraty przytomności. Po jej odzyskaniu, chory zaczyna odczuwać jednostronny ból głowy, może mieć też rozszerzone źrenice. Jeśli krwiak ma duże rozmiary, powoduje zaburzenia świadomości, napady padaczkowe i śpiączkę.

Objawy przewlekłego krwiaka podtwardówkowego to: bóle i zawroty głowy, senność, zaburzenia świadomości, niedowład połowiczy (zlokalizowany po stronie przeciwnej do krwiaka), pogorszenie funkcji poznawczych, afazja (zaburzenie mowy), ataksja (zaburzenie koordynacji ruchowej), napady drgawkowe. Krwiak podtwardówkowy u noworodka daje podobne objawy jak u dorosłych – zaburzenia świadomości, sztywność źrenic, zaburzenia oddechu; często prowadzi też do śpiączki. Powikłaniem krwiaka podtwardówkowego może być wodogłowie w wieku niemowlęcym.

Krwiak na oku starszej osoby

Diagnostyka krwiaka podtwardówkowego

Aby zdiagnozować krwiaka podtwardówkowego konieczna jest ocena stanu neurologicznego pacjenta oraz wykonanie badań obrazowych –  rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej (TK). W badaniu TK ostry krwiak podtwardówkowy widoczny jest jako sierpowata hiperdensyjna zmiana, natomiast przewlekły krwiak podtwardówkowy przybiera postać wklęsło-wypukłego obszaru hipo-, izo- lub hiperdensyjnego. Jądrowy rezonans magnetyczny (MRI) dostarcza dodatkowych informacji odnośnie budowy i grubości błon krwiaka, pomaga też w doborze najbardziej adekwatnej metody leczenia operacyjnego.

Leczenie krwiaka podtwardówkowego

Niewielkie krwiaki podtwardówkowe (o średnicy poniżej jednego cm), które nie wywołują żadnych objawów chorobowych nie wymagają leczenia lub są leczone wyłącznie zachowawczo. Ich wchłonięcie możliwe jest po zastosowaniu kortykosteroidów.

Leczenie ostrego krwiaka podtwardówkowego wymaga przeprowadzenia operacji. Obecnie stosuje się dwie metody chirurgicznego usuwania krwiaka. Pierwszą z nich jest usunięcie płynnej części krwiaka przez otwór trepanacyjny (otwór w kościach czaszki) i założenie drenażu. Druga to kraniotomia czyli płatowe otwarcie czaszki, w którym krwiaka usuwa się wraz z otaczającymi błonami. Ze względu na ryzyko braku powrotu wszystkich funkcji organizmu po operacji, u niektórych osób konieczna jest rehabilitacja. Niedowłady i porażenia kończyn wymagają wykonywania regularnie ćwiczeń usprawniających.

Rokowania dotyczące krwiaka podtwardówkowego zależne są w głównej mierze od wielkości zmiany, jej lokalizacji oraz stanu klinicznego pacjenta. Ostry krwiak podtwardówkowy jest bardziej niebezpieczny, ponieważ często towarzyszy mu uszkodzenie mózgu, co wiąże się z ryzykiem powikłań i wyższą śmiertelnością.


Bibliografia:

  1. Magdalena Karwacka, Mariusz Siemiński, Walenty M. Nyka, „Krwiak nad- i podtwardówkowy”, Forum Medycyny Rodzinnej 2007, tom 1, nr 3, 236–241.
  2. Zofia Rajtar-Leontiew, Elżbieta Lipska, „Krwotoki śródczaszkowe u noworodków”, Nowa Pediatria 1/2000.
  3. Mariusz Krupa, „Porównanie wczesnych wyników leczenia dwoma metodami operacyjnymi chorych z przewlekłym krwiakiem podtwardówkowym”, Praca doktorska, Kraków, 2006.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Badanie płynu opłucnowego – wskazania, wyniki, przebieg

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Jak diagnozować ból brzucha?

Cierpisz na nawracające bóle brzucha i nie znasz źródeł swoich dolegliwości? Lekarka Weronika Błaszczyk wymienia możliwe ścieżki diagnostyki

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię/fot. Pexels

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię

Co się dzieje w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Seks a mózg. Oto 7 rzeczy, które dzieją się w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Wideotorakoskopia – co to jest? Wskazania, przebieg

Kobieta

Czy antykoncepcja hormonalna jest przeciwwskazana przy migrenie? Wyjaśnia farmaceutka

Wojciech Gojke/fot. archiwum prywatne

Problemy z koncentracją? Deep Focus from Plants pobudzi twój mózg do działania. Przetestowałem!

Endoskopia jelita cienkiego i grubego – wskazania i przebieg

Sala operacyjna

Nowatorska operacja gdańskich lekarzy. „Jesteśmy w tego typu zabiegach liderami w skali światowej”

Zdjęcie rentgenowskie mózgu

Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Kobieta

Mgła mózgowa w Hashimoto. Jak sobie z nią poradzić? Tłumaczą autorki „Ogarnij Hashimoto”

Rewaskularyzacja laserowa – wskazania, przygotowanie, przebieg

Ela Kowalska testuje Deep Focus from Plants /fot. archiwum prywatne

Deep Focus From Plants, czyli jak pobudziłam swój mózg

implant mózgu przywraca mowę

Innowacyjny implant mózgu przywrócił „mowę” sparaliżowanemu mężczyźnie. Zamienia myśli w słowa

kobieta trenuje jogę

Ból po treningu? Fizjoterapeutka podpowiada, co warto zrobić

Termografia medyczna – co to jest, wskazania i przebieg

kobieta żuje gumę do żucia

Czy można żuć gumę przed operacją? Wyjaśnia anestezjolog

Kobieta

Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak

Magdalena Boczarska-Jedynak

„L4 jest dla chorych ostatecznością, by nikt nie wiedział, że ich nieobecność w pracy kolejny raz spowodowana jest migreną” – mówi neurolożka Magdalena Boczarska-Jedynak

Kobieta

„Obrzęki twarzy mogą zniknąć, gdy rozprawisz się z tymi napięciami” – pisze o napięciowym bólu głowy Pani Fizjotrener

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?