Przejdź do treści

Krwiak podtwardówkowy – przyczyny, objawy i leczenie

Krwiak podtwardówkowy - przyczyny, objawy i leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
pandemia koronawirusa, kobieta w masce
Wystarczy jedna dawka szczepionki przeciw COVID-19? „To poruszanie się na ślepo” – oceniają naukowcy
koronawirus na Węgrzech
Na Węgrzech szczepią pięcioma preparatami przeciw COVID-19. Właśnie padł rekord zakażeń
Koncert Mary Komasa
Mary Komasa choruje na endometriozę. „Poziom bólu, z jakim się zmagamy, jest nie do opisania”
covid-19, szpital, leczenie
Europejska Agencja Leków zatwierdziła do użytku nowy lek na COVID-19. „Przynosi nadzieję”
Dlaczego szczytujemy? I czy orgazmy mają znaczenie? Mamy fragment książki „Dużo orgazmów proszę”

Krwiak podtwardówkowy to nagromadzenie się wynaczynionej krwi pod oponą twardą. Przyczyną krwawienia w większości przypadków jest uraz głowy powstały na skutek uderzenia lub wypadku komunikacyjnego. Charakterystyczne objawy ostrego krwiaka podtwardówkowego to zaburzenia świadomości i napady padaczkowe. Z kolei przewlekły krwiak podtwardówkowy wywołuje bóle głowy i niedowłady. Leczenie krwiaka mózgu jest najczęściej operacyjne.

Co to jest krwiak podtwardówkowy?

Krwiak podtwardówkowy (ang. subdural hematoma – SDH) to krwawienie pojawiające się pomiędzy oponą twardą a pajęczynówkową mózgu. Opony są powłokami chroniącymi mózg przed urazami. Najbardziej zewnętrzną oponą jest opona twarda, która przylega do kości czaszki. Pod nią znajduje się opona pajęczynowa, nazywana też pajęczynówką. Trzecią oponą jest opona miękka, czyli wewnętrzna opona zrośnięta z mózgiem i rdzeniem kręgowym.

Wyróżnia się trzy rodzaje krwiaków podtwardówkowych:

  • krwiaki podtwardówkowe ostre – pojawiają się w wyniku ciężkiego uszkodzenia mózgu. Najczęściej zlokalizowane są w okolicy czołowo-ciemieniowej, ciemieniowej i ciemieniowo-skroniowej. Krwiaki umiejscowione obustronnie obserwuje się głównie u noworodków. Krwiak podtwardówkowy ostry daje objawy w ciągu trzech dni od urazu.
  • krwiaki podtwardówkowe podostre – różnią się od stanów ostrych nieco łagodniejszym przebiegiem i późniejszym pojawieniem się objawów. Zgodnie z klasyfikacją w stanach podostrych objawy mogą pojawić się do 20 dni od dnia urazu.
  • krwiaki podtwardówkowe przewlekłe – zlokalizowane są w przestrzeni nad jedną półkulą, okolicy czołowo-skroniowej lub ciemieniowej. Powstają w wyniku niewielkiego urazu. Objawy choroby pojawiają się powyżej 21 dni od dnia urazu.

W klasyfikacji ICD 10 krwiak podtwardówkowy oznaczony jest symbolem S06.5 jako urazowy krwotok podtwardówkowy.

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Przyczyny krwiaka podtwardówkowego

Krwiak podtwardówkowy to najczęściej występujący krwiak mózgu. Przyczyną jego powstawania jest uraz spowodowany wypadkiem komunikacyjnym, upadkiem z wysokości lub omdleniem. Krwawienie pojawia się w wyniku przerwania żył mostkowych. Wypływająca z nich krew gromadzi się pod opona twardą i uciska na mózg. Przewlekłe krwiaki mózgu tworzą się również na podłożu skazy krwotocznej, jatrogennych zaburzeń krzepnięcia krwi, nowotworów oraz malformacji naczyniowych wewnątrzczaszkowych.

Częstość występowania przewlekłych krwiaków podtwardówkowych szacuje się na jeden lub dwa przypadki na 100 tys. osób. Ryzyko wystąpienia krwiaka wzrasta u osób po 50 roku życia ze względu na zmniejszenie masy mózgu, zwiększenie objętości przymózgowych przestrzeni płynowych i spadek elastyczności żył mostowych. Krwiaki podtwardówkowe częściej występują u mężczyzn (ze względu na tryb życia i częstsze urazy głowy), osób spożywających nadmierną ilość alkoholu, pacjentów z padaczką i koagulopatiami oraz chorych dializowanych. U osób leczonych warfaryną, ryzyko powstania krwiaka podtwardówkowego po upadku jest większe aż o 40 proc.

Objawy krwiaka podtwardówkowego

Objawy ostrego krwiaka podtwardówkowego rozwijają się w ciągu 72 godzin po urazie. Niepokojące symptomy mogą pojawić się zarówno po kilku minutach jak i kilkunastu godzinach od zdarzenia. Wiele urazów prowadzi do utraty przytomności. Po jej odzyskaniu, chory zaczyna odczuwać jednostronny ból głowy, może mieć też rozszerzone źrenice. Jeśli krwiak ma duże rozmiary, powoduje zaburzenia świadomości, napady padaczkowe i śpiączkę.

Objawy przewlekłego krwiaka podtwardówkowego to: bóle i zawroty głowy, senność, zaburzenia świadomości, niedowład połowiczy (zlokalizowany po stronie przeciwnej do krwiaka), pogorszenie funkcji poznawczych, afazja (zaburzenie mowy), ataksja (zaburzenie koordynacji ruchowej), napady drgawkowe. Krwiak podtwardówkowy u noworodka daje podobne objawy jak u dorosłych – zaburzenia świadomości, sztywność źrenic, zaburzenia oddechu; często prowadzi też do śpiączki. Powikłaniem krwiaka podtwardówkowego może być wodogłowie w wieku niemowlęcym.

Krwiak na oku starszej osoby

Diagnostyka krwiaka podtwardówkowego

Aby zdiagnozować krwiaka podtwardówkowego konieczna jest ocena stanu neurologicznego pacjenta oraz wykonanie badań obrazowych –  rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej (TK). W badaniu TK ostry krwiak podtwardówkowy widoczny jest jako sierpowata hiperdensyjna zmiana, natomiast przewlekły krwiak podtwardówkowy przybiera postać wklęsło-wypukłego obszaru hipo-, izo- lub hiperdensyjnego. Jądrowy rezonans magnetyczny (MRI) dostarcza dodatkowych informacji odnośnie budowy i grubości błon krwiaka, pomaga też w doborze najbardziej adekwatnej metody leczenia operacyjnego.

Leczenie krwiaka podtwardówkowego

Niewielkie krwiaki podtwardówkowe (o średnicy poniżej jednego cm), które nie wywołują żadnych objawów chorobowych nie wymagają leczenia lub są leczone wyłącznie zachowawczo. Ich wchłonięcie możliwe jest po zastosowaniu kortykosteroidów.

Leczenie ostrego krwiaka podtwardówkowego wymaga przeprowadzenia operacji. Obecnie stosuje się dwie metody chirurgicznego usuwania krwiaka. Pierwszą z nich jest usunięcie płynnej części krwiaka przez otwór trepanacyjny (otwór w kościach czaszki) i założenie drenażu. Druga to kraniotomia czyli płatowe otwarcie czaszki, w którym krwiaka usuwa się wraz z otaczającymi błonami. Ze względu na ryzyko braku powrotu wszystkich funkcji organizmu po operacji, u niektórych osób konieczna jest rehabilitacja. Niedowłady i porażenia kończyn wymagają wykonywania regularnie ćwiczeń usprawniających.

Rokowania dotyczące krwiaka podtwardówkowego zależne są w głównej mierze od wielkości zmiany, jej lokalizacji oraz stanu klinicznego pacjenta. Ostry krwiak podtwardówkowy jest bardziej niebezpieczny, ponieważ często towarzyszy mu uszkodzenie mózgu, co wiąże się z ryzykiem powikłań i wyższą śmiertelnością.


Bibliografia:

  1. Magdalena Karwacka, Mariusz Siemiński, Walenty M. Nyka, „Krwiak nad- i podtwardówkowy”, Forum Medycyny Rodzinnej 2007, tom 1, nr 3, 236–241.
  2. Zofia Rajtar-Leontiew, Elżbieta Lipska, „Krwotoki śródczaszkowe u noworodków”, Nowa Pediatria 1/2000.
  3. Mariusz Krupa, „Porównanie wczesnych wyników leczenia dwoma metodami operacyjnymi chorych z przewlekłym krwiakiem podtwardówkowym”, Praca doktorska, Kraków, 2006.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Biofeedback – co to jest, rodzaje, przeciwwskazania, cena

Prądy interferencyjne – wskazania, skutki uboczne, cena

Prądy diadynamiczne (Bernarda) – rodzaje i zastosowanie

Elektroterapia – czym jest i jakie są do niej wskazania?

Dr n. med. Paweł Salwa / Archiwum prywatne

„Opieka zdrowotna nad mężczyznami w Polsce jest deficytowa” – mówi dr. n. med. Paweł Salwa

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Fizykoterapia – czym jest i jakie są rodzaje fizykoterapii?

Kobieta z bukietem kwiatów

Po czterdziestce seks jest najlepszy! Poznaj 5 niezwykłych faktów dotyczących kobiecego ciała

Zatoka jamista – budowa, funkcje. Zakrzepica zatoki jamistej

Móżdżek – budowa, funkcje, choroby i badanie móżdżku

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Kobieta stoi na ulicy

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzje o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Wiesz na jakie pytanie lekarza 60 proc. pacjentów nie zna odpowiedzi? Wydaje się proste, jednak wiele osób zaskakuje

Wiesz, na jakie pytanie lekarza 60 proc. pacjentów nie zna odpowiedzi? Wydaje się proste, jednak wiele osób zaskakuje

Starość zaczyna się od mózgu

Kobieta

Jesteś w trakcie chemioterapii i masz problemy z pamięcią i koncentracją? Psychoonkolożka wyjaśnia, jak sobie z nimi poradzić

Endarterektomia – co to jest, przebieg zabiegu, wskazania

Urwany film po alkoholu – czym jest i jak mu zapobiec

Przetoka odbytu – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Demielinizacja – przyczyny, objawy, rodzaje chorób i leczenie

Ropień mózgu – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Lek w kroplach

Główny Inspektorat Farmaceutyczny wycofał popularny lek przeciwbólowy

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?