Przejdź do treści

Zaburzenia psychotyczne – czym są, objawy. Czym jest epizod psychotyczny?

Zaburzenia psychotyczne – czym są, rodzaje, objawy Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Petting – co to jest, sposoby pettingu, petting a ciąża
„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska
Co zrobić, aby komary cię nie gryzły? 11 sposobów, które naprawdę działają
Przebarwienia na skórze, inny niż zwykle kolor moczu, uczucie zmęczenia? To może być chora wątroba
Afrodyzjaki w kuchni – produkty, które rozbudzą pożądanie!

Zaburzenia psychotyczne to nie tylko schizofrenia. W rzeczywistości jest to bardzo pojemny termin, pod którym kryje się wiele różnych zaburzeń. Z ich powodu jednostka ma problemy z kontaktem z rzeczywistością oraz rozsądną jej oceną. Doznania psychotyczne mogą być bardzo zróżnicowane: u niektórych pacjentów występują symptomy o niewielkim nasileniu, u innych natomiast – o bardzo dużym.

Zaburzenia psychotyczne – czym są?

Zaburzenia psychotyczne należą do zaburzeń, które związane są z nieprawidłowościami w postrzeganiu rzeczywistości. Zmagające się z nimi osoby mogą słyszeć, widzieć, czuć, a nawet smakować rzeczy, które nie istnieją. Zastanawiasz się, czym jest w takim razie psychoza? To po prostu inna nazwa tego rodzaju zaburzeń.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Psychoza - czym jest, jakie są jej rodzaje, objawy i leczenie?

Zaburzenia psychotyczne – rodzaje

Oto najpopularniejsze zaburzenia psychotyczne:

  • Psychoza egzogenna – jej symptomy wywoływane są czynnikami zewnętrznymi i mogą być efektem np. zażywania substancji psychoaktywnych. Jej leczenie związane jest bezpośrednio z przyczyną, która ją wywołała.
  • Psychoza reaktywna – powodują ją traumy i wyjątkowo silny stres. Jest to krótkotrwałe zaburzenie psychotyczne, które mija po ustąpieniu czynnika stresogennego.
  • Schizofrenia – przewlekła choroba, w której występują nie tylko urojenia i halucynacje, ale też nieadekwatne do sytuacji emocje. Objawom tym towarzyszy brak odczuwania przyjemności. Schizofrenia należy do tzw. psychoz endogennych, czyli spowodowanych czynnikami wewnętrznymi. Charakterystyczne są dla niej różne urojenia, takie jak np. urojenia wielkościowe – osoba, która się z nimi zmaga, uważa, że zajmuje szczególnie istotną pozycję w społeczeństwie, jest wielką osobistością lub jej doradcą. Schizofrenii towarzyszą nierzadko także urojenia oddziaływania – wówczas pacjent ma wrażenie, ze jego uczucia, myśli i ciało ulegają nieustannie wpływowi innych osób.
  • Zaburzenia schizoafektywne – są to zaburzenia łączące objawy schizofrenii oraz zaburzeń afektywnych (a więc np. depresji i manii). Podobnie jak schizofrenia należą do psychoz endogennych.
  • Zaburzenia schizotypowe – są to zaburzenia, w których występuje wiele symptomów typowych dla schizofrenii. Charakterystyczna jest dla nich np. pewna ekscentryczność oraz dziwaczność przeżyć i zachowań. Osoby z zaburzeniami schizotypowymi nie do końca potrafią utrzymywać relacje społeczne.
  • Zaburzenia psychotyczne organiczne – są rezultatem destrukcji ośrodkowego układu nerwowego.
  • Zaburzenia psychotyczne somatogenne – stanowią efekt schorzeń somatycznych, a więc np. niedoczynności tarczycy.

Psychotyzm to skłonność do psychoz, dwubiegunowych zaburzeń afektywnych, jak również do schizofrenii. Do zaburzeń psychotycznych można zaliczyć również depresję psychotyczną oraz epizod psychotyczny (o których piszemy poniżej).

Test schizofrenii na młodej dziewczynie

Depresja psychotyczna dotyczy aż 15–20 proc. osób z rozpoznaną depresją. Jej objawami są urojenia depresyjne, związane z samopoczuciem pacjenta oraz jego przekonaniami na temat świata i samego siebie. Urojenia w dużym stopniu różnią się np. od tych, które pojawiają się przy schizofrenii. Są to:

  • urojenia bezwartościowości – związane są z niskim poczuciem własnej wartości,
  • urojenia choroby cielesnej – w tym przypadku pacjent ma przekonanie, że cierpi na poważną chorobę somatyczną, choć jest zdrowy,
  • urojenia katastroficzne – związane są z przekonaniem, że nadchodzi katastrofa żywiołowa albo np. katastrofa w życiu osobistym,
  • urojenia grzeszności i poczucia winy – w tym przypadku chora osoba ma przekonanie, że zrobiła coś złego i to przyczyniło się do powstania danego schorzenia,
  • urojenia nihilistyczne – w tym przypadku charakterystyczne jest poczucie „utraty” ciała i kontroli nad nim.

Oprócz tego czasem pojawiają się urojenia prześladowcze oraz urojenia węchowe.

Epizod psychotyczny, którego pełna nazwa to „ostry wielopostaciowy epizod psychotyczny”, to z kolei zaburzenie o nagłym początku i szybkim przebiegu. Zaczyna się on nagle i trwa najdłużej miesiąc. Objawia się zaburzeniami postrzegania rzeczywistości, urojeniami i omamami. Może on wystąpić u osób w każdym wieku, choć najczęściej pojawia się między 30. a 50. rokiem życia.

Zdesperowana kobieta patrzy przez okno

Zaburzenia psychotyczne – objawy

Najistotniejsze objawy psychotyczne to:

  • halucynacje,
  • urojenia,
  • aspołeczność,
  • zobojętnienie,
  • zmęczenie i osłabienie lub wręcz przeciwnie – nadmiar energii,
  • ambitendencja (obecność zachowań, które są ze sobą sprzeczne),
  • paramimia (robienie min nieadekwatnych do przeżywanych emocji),
  • ambiwalencja (związana jest z przeciwstawnymi elementami w wypowiedziach i zachowaniu),
  • rozkojarzenie,
  • nieracjonalne myślenie,
  • spowolnienie myślenia.

Warto jednak zaznaczyć, że nie zawsze muszą pojawiać się wszystkie objawy, w dodatku w tym samym czasie. Można wyodrębnić m.in. zaburzenie psychotyczne związane z problemami z percepcją (a więc głównie omami), jak i zaburzenie psychotyczne związane z zaburzeniami myślenia (łączą się one z nieprawidłowościami w myśleniu).

Halucynacje - przyczyny i rodzaje

Jak rozmawiać z osobą z urojeniami?

Rozmowy z osobą z urojeniami są bardzo trudne. Ważne, aby pokazywać jej, że jest szanowana i kochana, że może prosić o pomoc i być wysłuchana, nawet jeśli inni postrzegają świat inaczej niż ona. Nie należy jej krytykować i oceniać, a także patrzeć na nią z góry. Warto podkreślać, że nie wszystkie myśli są zgodne z rzeczywistością i to nawet u zdrowych osób. Dobrze jest też okazywać współczucie wobec cierpienia, którego taka osoba doświadcza.

Urojenia - czym są, przyczyny występowania

Osobowość psychotyczna

W psychologii wyróżnia się również osobowość psychotyczną. Charakterystyczne są dla niej:

  • krucha konstrukcja psychiczna, podatna na załamania,
  • nieustanny brak poczucia bezpieczeństwa,
  • problem z doświadczaniem siebie jako osobnej istoty, o określonym wieku, określonym ciele i określonej płci (takie osoby nie mają pojęcia np. skąd mają wiedzieć, że w ogóle istnieją),
  • brak umiejętności opisywania relacji z innymi w ciągły, spójny sposób,
  • brak umiejętności do utrzymywania ego obserwującego, a więc obserwacji własnego doświadczenia oraz refleksji na jego temat.

Źródło:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4455840/ (dostęp: 24.04.22)

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Diagnozowanie autyzmu i ADHD będzie szybsze i łatwiejsze? Wiele mają powiedzieć oczy dziecka

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Gruba w głowie. „Schudłam 18 kg i poczułam się oszukana. Czekałam na wielką zmianę, a czułam się tylko gorzej”

„W pomaganiu można się zatracić i przesadzić. Dlatego warto zrozumieć potrzeby drugiego człowieka i poznać swoje ograniczenia” – mówi psycholożka Sylwia Żbik-Weiss

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Jesteśmy słabym pokoleniem? Psycholożka wyjaśnia / pexels

Jesteśmy słabym pokoleniem? Psycholożka wyjaśnia, z czego może wynikać wzrost zapadalności na choroby psychiczne

„To powinna być norma, a nie coś dostępnego dla wybranej garstki bogaczy” – Małgorzata Halber w ostrych słowach o stanie psychiatrii w Polsce

Kobieta siedzi na moście nad jeziorem

Zastanawiasz się, czy wakacje solo to oby na pewno dobry pomysł? Poznaj 5 korzyści płynących z takiego urlopu

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Trening autogenny Schultza i Jacobsona. Co to jest? Komu może pomóc?

Muzykoterapia – dla dzieci i dorosłych. Czy muzyką można wyleczyć depresję?

Ugryź się w język i zostaw na boku swoje rozpasane ego. Jak się kłócić, żeby było dobrze?

Dziecko siedzi na podłodze

Wojewódzki Szpital Psychiatryczny o wstrzymaniu przyjęć na oddział dziecięcy: „To nasz niemy krzyk”

Barbara Filipczyńska /fot. archiwum prywatne

„Kiedy dusza ustala kierunek działania, a umysł je realizuje, zaczynamy żyć tak, jak chcemy”. Czym jest Soul Coaching® mówi Barbara Filipczyńska

Przytulanie mężczyzn

Przytulanie mężczyzny. Dlaczego niektórzy ludzie nie chcą się przytulać?

Gdy czujesz się gorsza od innych… Jak żyć z kiepskim poczuciem wartości?

Nigdy na nic nie masz czasu? Zobacz, na czym możesz go łatwo zaoszczędzić

„Ich współpracownicy często opisują to jako obcowanie z czystym – niejako nieludzkim – intelektem”. Jak rozpoznać psychopatę, tłumaczy ekspertka

Kobieta

Prawie połowa młodych dorosłych zmaga się z problemami ze zdrowiem psychicznym. Badacze: „Liczby były dla nas zaskoczeniem”

Zaburzenia świadomości – rodzaje, objawy, leczenie

Kobieta stoi na łące. Ręce trzyma w górze

Zachwyć się tym, co jest teraz. Potrafisz to zrobić? Kasia Bem uważa, że to proste

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

Somatyzacja – zaburzenia somatyzacyjne, objawy, gdzie otrzymać skuteczną pomoc

smutna kobieta spotkanie

„Zamiast skupiać się na tym, co mamy, koncentrujemy się na tym, co chciałybyśmy mieć”. Dlaczego nie warto narzekać?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×