Przejdź do treści

Zespół bólowy o nieznanej przyczynie to fibromialgia. Punkty tkliwe mogą naprowadzić na właściwe rozpoznanie choroby.

kobieta siedzi na łóżku i trzyma się za brzuch
leszekglasner/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła

Fibromialgia to zaburzenie charakteryzujące się występowaniem przewlekłego bólu nerwowo-mięśniowego o niejasnej przyczynie. Dotyka częściej kobiet niż mężczyzn. Fibromialgii mogą towarzyszyć zaburzenia psychiczne.

Rozpoznanie fibromialgii stawia się na podstawie nasilenia objawów oraz obecności punktów tkliwych. Fibromialgia, nawet leczona kompleksowo oraz wielokierunkowo, może stanowić problem trudno poddający się terapii.

Co to jest fibromialgia?

Fibromialgia to zespół bólowy, który charakteryzuje się uogólnionym bólem ze strony mięśni oraz tkliwością typowych punktów ciała. Ponad ośmiokrotnie częściej występuje u płci żeńskiej. Najczęściej spotykana jest wśród przedstawicielek rasy białej między 35 a 55 rokiem życia i mówi się, że dotyczy aż 2–4% populacji. Pierwszy opis choroby pochodzi z początku XX wieku, ale kryteria diagnostyczne zostały ustalone dopiero w 1990 roku. Przyczyna fibromialgii nie jest do końca poznana. Chorzy doszukują się związku pierwszych objawów z wydarzeniami stresowymi, jakie miały miejsce w ich życiu. Z kolei naukowcy podają, że potencjalną przyczyną mogą być zaburzenia przewodnictwa w połączeniach nerwowych oraz neurotransmiterach, które wynikają z wady genetycznej. Związek odnajduje się także w chorobach endokrynologicznych, reumatologicznych, w urazach poprzedzających objawy. Diagnozę fibromialgii stawia się na podstawie kryteriów diagnostycznych opracowanych przez Amerykańskie Towarzystwo Reumatologiczne. Wykorzystuje się wskaźnik nasilenia fibromialgii (FS), na który składa się wskaźnik rozległości bólu (WPI) oraz wskaźnik nasilenia objawów (SSS). Czas trwania dolegliwości musi przekraczać 3 miesiące. Do rozpoznania fibromialgii niezbędne jest stwierdzenie co najmniej 7 obszarów bólu oraz co najmniej 5 punktów w skali nasilenia objawów lub 3–6 tkliwych obszarów i nasilenia objawów na poziomie 9 punktów lub więcej.

Fibromialgia – objawy

Dolegliwości spotykane w chorobie skłaniają pacjenta do szybkiej wizyty u lekarza. Główne objawy fibromialgii pochodzą ze strony układu mięśniowo-stawowego. Podstawową dolegliwością jest uogólniony ból. Obecność tkliwych miejsc ciała to kolejna charakterystyczna cecha fibromialgii. Bolesne punkty znajdują się w okolicy:

  • przyczepu mięśni podpotylicznych,
  • przestrzeni między wyrostkami poprzecznymi C5–C7,
  • górnego brzegu mięśnia czworobocznego w połowie jego długości,
  • przyczepu mięśnia nadgrzebieniowego w okolicy przyśrodkowego brzegu łopatki,
  • połączenia chrzęstno-kostnego drugiego żebra,
  • 2 centymetry poniżej od nadkłykcia bocznego kości ramiennej,
  • górnego bocznego kwadrantu pośladka,
  • tylnej powierzchni wyniosłości krętarza większego – pod pośladkami,
  • kłykcia przyśrodkowego kości udowej – w okolicy nadkolanowej.

Każdy bolesny punkt jest parzysty i znajduje się symetrycznie po obu stronach ciała, łącznie mowa więc o 18 okolicach. Oprócz podstawowych objawów w trakcie trwania choroby mogą pojawić się: zaburzenia snu i brak odczucia jego efektywności po odpoczynku nocnym, zmęczenie oraz uczucie sztywności i napięcia ciała, depresja lub zaburzenia lękowe. Inne schorzenie – zespół przewlekłego zmęczenia – jest często uznawane za fibromialgię. W takim przypadku obserwuje się dodatkowo objawy w postaci stanu podgorączkowego, powiększenia węzłów chłonnych, bólu gardła, wędrującego bólu stawów.

Zobacz także

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu fibromialgii?

Chorobę zalicza się do zaburzeń reumatologicznych, jednak podejście do diagnostyki oraz leczenia powinno być multidyscyplinarne. Lekarze zajmujący się diagnostyką choroby to lekarze rodzinni, specjaliści reumatolodzy, neurolodzy, psychiatrzy.

Nie ma specyficznych badań, które mogłyby naprowadzać na rozpoznanie. Zaleca się wykonanie podstawowych pomiarów oraz badań obrazowych, dzięki którym można wykluczyć inne możliwe przyczyny objawów.

Fibromialgia – leczenie

Leczenie fibromialgii jest trudne i musi być multidyscyplinarne oraz prowadzone w pełnym zaangażowaniu ze strony pacjenta. Obejmuje edukację, leczenie niefarmakologiczne oraz farmakologiczne. Terapię rozpoczyna się od ćwiczeń fizykalnych aerobowych i siłowych, którym mogą towarzyszyć metody łagodzące ból, takie jak akupunktura, hydroterapia oraz leczenie sanatoryjne. Jeśli takie postępowanie jest nieskuteczne, a u pacjenta widoczne są objawy depresji, kieruje się go do psychologa lub psychiatry, który zaproponuje odpowiednią metodę psychoterapii. W łagodzeniu dolegliwości ogromne znaczenie ma farmakoterapia. Leki na fibromialgię to przede wszystkim antydepresanty oraz preparaty przeciwbólowe (tramadol, paracetamol), a także tabletki korygujące zaburzenia snu. Nie zaleca się stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych i glikokortykosteroidów. W literaturze można spotkać się z metodami leczenia fibromialgii dietą bogatą w tryptofan, czyli prekursor serotoniny. Nie odnajduje to jednak jednoznacznego potwierdzenia w badaniach naukowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A. Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna. Kraków 2018.
Samborski W. Fibromialgia – aktualne zasady rozpoznawania choroby, nowe propozycje dotyczące patogenezy i leczenia. Forum Reumatologiczne 2015, tom 1, nr 1, 5–11.
Kopański Z. Fibromialgia. Journal of Clinical Healthcare 1 (2014), s. 21–24

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta rozciąga się

Mięśnie dna miednicy – jak ćwiczyć i co źle wpływa na ich pracę? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?