Przejdź do treści

Zespół Cushinga – choroba endokrynologiczna o wielu objawach

Kobieta podczas konsultacji lekarskiej.
s_l/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
4 rzeczy, które możesz zrobić przed wiosną, by wkroczyć w nią z nową energią
Permanentne zmęczenie. Z czego może wynikać?
Padł rekord zakażeń. MZ odnotowało ponad 50 tys. przypadków zarażenia koronawirusem ubiegłej doby
„Sprzątanie może przyczyniać się do otyłości u dzieci” – alarmuje chemiczka Sylwia Panek
Nie wierzysz w skuteczność szczepień przeciwko COVID-19? „Możesz mieć depresję” – mówią naukowcy

Zespół Cushinga charakteryzuje się przede wszystkim tzw. otyłością centralną. Jej objawem jest przemieszczanie się tkanki tłuszczowej na obręcz barkową i biodrową. Tkanka tłuszczowa może się gromadzić także w dołach nadobojczykowych i karku.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zespół Cushinga to schorzenie endokrynologiczne związane z zaburzeniami hormonalnymi. U chorych na zespół Cushinga otyłość centralna, zanik mięśniowy lub nadciśnienie tętnicze pojawiają się w wyniku nadmiernej ilości kortyzolu w organizmie.

Na czym polega zespół Cushinga?

Zespół Cushinga to schorzenie pojawiające się w wyniku przewlekłego, podwyższonego stężenia kortyzolu w organizmie.

Mianem zespołu Cushinga określa się tzw. hiperkortyzolizm, czyli pierwotną nadczynność kory nadnerczy. Polega ona na wytwarzaniu przez nadnercza hormonów sterydowych (glikokortykosteroidów) w nadmiernych ilościach. Permanentne utrzymywanie się w organizmie podwyższonego poziomu kortyzolu prowadzi z kolei do szeregu bardzo złożonych objawów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

zestresowana kobieta w pracy

Choroba a zespół Cushinga

Zespół Cushinga to pojęcie szersze aniżeli choroba Cushinga. Zespół to szereg objawów związanych z podwyższonym poziomem kortyzolu w organizmie, który może jednak wynikać z różnych przyczyn. Zespół Cushinga może być uwarunkowany:

  • czynnikami endogennymi – tzw. zespół Cushinga zależny od ACTH (kortykotropiny); przyczyną jest choroba Cushinga związana z obecnością gruczolaka przysadki produkującej ACTH; możliwą przyczyną jest także zespół ektopowego wydzielania ACTH i CRH związany z drobnokomórkowym rakiem płuca, guzami neuroendokrynnymi, guzami chromochłonnymi, rakiem rdzeniastym tarczycy oraz rakiem neuroendokrynnym trzustki;
  • autonomiczną nadczynnością kory nadnerczy – zespół Cushinga niezależny od ACTH, niezwiązany z chorobą Cushinga, a z obecnością pierwotnego guza nadnercza (rak lub gruczolak) albo obustronnym rozrostem kory nadnerczy;
  • czynnikami egzogennymi – jatrogenny zespół Cushinga może wynikać z długotrwałego przyjmowania glikokortykosteroidów (farmakologia stosowana w leczeniu astmy i reumatoidalnego zapalenia stawów).

Zespół Cushinga – objawy

Zespół Cushinga wiąże się z szeregiem objawów. Wyróżnia się zarówno zmiany skórne, dolegliwości ze strony układu kostnego, mięśniowego, jak i zmiany psychiczne.

Istnieją jednak 4 podstawowe objawy zespołu Cushinga:

  • otyłość typu centralnego – przemieszczanie się tkanki tłuszczowej na barki, obręcz miedniczną, kark, czasami pojawianie się jej nadmiaru w dołach nadobojczykowych, tzw. twarz księżycowata; u niektórych chorych niewidoczność małżowin usznych przy ustawieniu en face;
  • zaniki mięśniowe – kończyny dolne i górne są bardzo szczupłe, jako jeden z pierwszych zanika mięsień pośladkowy (następnie mięśnie obręczy biodrowej i barkowej);
  • skłonność do powstawania podbiegnięć krwawych – rany trudno się goją, powstają nawet przy niewielkich urazach;
  • nadciśnienie tętnicze.

To jednak nie wszystkie objawy zespołu Cushinga. Oprócz wymienionych powyżej, które tworzą najbardziej typową odmianę schorzenia, wskazuje się także na inne objawy:

  • objawy skórne – trądzik, rumień na twarzy, plethora, fioletowe, szerokie na około 1 cm rozstępy na brzuchu oraz pod pachami, infekcje skóry, cienka, papierowa skóra;
  • objawy ze strony układu kostnego – ból kości, ból pleców, złamania żeber i kręgosłupa;
  • słabe mięśnie;
  • ogólne zmęczenie, zła tolerancja wysiłku;
  • zaburzenia snu;
  • objawy psychiczne – depresja, lęk, chwiejność emocjonalna, zaburzenia funkcji poznawczych, stany psychotyczne.

Zobacz także

Zespół Cushinga – diagnostyka i leczenie

Zespół Cushinga teoretycznie jest bardzo prosty do zdiagnozowania. Do wstępnej diagnozy wystarczą podstawowe badania laboratoryjne, które mogą w zespole Cushinga wskazać na:

  • zaburzenia gospodarki węglowodanowej (jak w cukrzycy),
  • wzrost poziomu cholesterolu (przy tym wzrost LDL i spadek HDL),
  • badania hormonalne ilustrują wzrost poziomu kortyzolu przy wzroście lub spadku ACTH (w zależności od przyczyny zespołu Cushinga).

W przypadku podejrzenia zespołu Cushinga wykonuje się badania na:

  • wydalanie wolnego kortyzolu z moczem,
  • test hamowania małą dawką deksametazonu,
  • późnowieczorne stężenie kortyzolu w ślinie,
  • rytm dobowy kortyzolu – stężenie kortyzolu w osoczu o północy,
  • test hamowania 2 mg deksametazonu,
  • pomiar stężenia ACTH,
  • test stymulacyjny z CRH.

Problem polega jednak na tym, że pacjenci zgłaszający się do lekarzy różnych specjalizacji (diabetologów, ortopedów, ginekologów i dermatologów) wskazują najczęściej na jeden konkretny problem, a lekarze nie patrzą na pacjenta holistycznie, leczą go natomiast wyłącznie pod kątem dolegliwości związanych z ich specjalizacją. Zespół Cushinga u człowieka daje szereg niepowiązanych ze sobą na pierwszy rzut oka objawów, natomiast nieuzasadniona otyłość, cukrzyca, nieadekwatne do wieku nadciśnienie tętnicze – wszystko to powinno lekarza prowadzącego skłonić do refleksji.

Leczenie zespołu Cushinga polega na farmakologii lub leczeniu operacyjnym (jeśli przyczyną jest guz bądź nowotwór).

Zespół Cushinga – dieta

Zespół Cushinga cechuje się tendencją do nadwagi. Konieczne jest więc wyznaczenie dziennego zapotrzebowania energetycznego o obniżonej kaloryczności. Dietę osoby chorej należy obniżyć o 500–1000 kcal oraz zaproponować aktywność fizyczną dostosowaną do jej możliwości. W ten sposób można zaplanować redukcję wagi o 0,5–1 kg.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hiperkortyzolemia – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

kobieta obejmująca się ramionami na tle miasta

Problemy hormonalne. Ginekolog mówi, jakie są oznaki tego, że twoje hormony szaleją

Zespół Sheehana – objawy i leczenie choroby Sheehana

Hormony trzustki – insulina i glukagon. Jak działają? Normy

Hormony płciowe – FSH, estrogen i inne. Normy, badania

„Nie oddzielam tego, co dzieje się w głowach moich pacjentów, od tego, co dzieje się w ich ciałach” – mówi Magdalena Kicińska, fizjoterapeutka

„Serotonina nie tylko poprawia nastrój, zmniejsza też wrażliwość na negatywne sytuacje” – mówi psychiatra Piotr Woźniak

Kobieta trzyma się na szyję, bo ma niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy – objawy, przyczyny, diagnoza i leczenie

pms - krzycząca kobieta

PMS (Zespół napięcia przedmiesiączkowego) – co to jest, objawy, przyczyny

Homeostaza — Dowiedz się czym jest ten jeden z najważniejszych procesów dla organizmu człowieka

Homeostaza organizmu – czym jest, na co wpływa, co wywołuje jej zaburzenia?

Nadmierne gazy – jak się pozbyć krępującej dolegliwości? Przyczyny i sposoby leczenia

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

„W przypadku kobiet mówi się 'wypadanie włosów’, jakby to był stan przejściowy, zamiast nazywać rzeczy po imieniu: łysienie”

Depilacja laserowa - jak działa i jakie daje efekty?

Depilacja laserowa – skuteczny sposób na gładkie ciało? O czym warto wiedzieć przed zabiegiem?

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Demencja starcza - co to jest i jakie daje objawy?

Demencja starcza – czym jest, jakie są jej przyczyny i główne objawy?

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

para w łóżku

5 błędów, które popełniają mężczyźni podczas seksu

×