Przejdź do treści

Zespół Cushinga – choroba endokrynologiczna o wielu objawach

Kobieta podczas konsultacji lekarskiej.
s_l/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zespół Cushinga charakteryzuje się przede wszystkim tzw. otyłością centralną. Jej objawem jest przemieszczanie się tkanki tłuszczowej na obręcz barkową i biodrową. Tkanka tłuszczowa może się gromadzić także w dołach nadobojczykowych i karku.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zespół Cushinga to schorzenie endokrynologiczne związane z zaburzeniami hormonalnymi. U chorych na zespół Cushinga otyłość centralna, zanik mięśniowy lub nadciśnienie tętnicze pojawiają się w wyniku nadmiernej ilości kortyzolu w organizmie.

Na czym polega zespół Cushinga?

Zespół Cushinga to schorzenie pojawiające się w wyniku przewlekłego, podwyższonego stężenia kortyzolu w organizmie.

Mianem zespołu Cushinga określa się tzw. hiperkortyzolizm, czyli pierwotną nadczynność kory nadnerczy. Polega ona na wytwarzaniu przez nadnercza hormonów sterydowych (glikokortykosteroidów) w nadmiernych ilościach. Permanentne utrzymywanie się w organizmie podwyższonego poziomu kortyzolu prowadzi z kolei do szeregu bardzo złożonych objawów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
zestresowana kobieta w pracy

Choroba a zespół Cushinga

Zespół Cushinga to pojęcie szersze aniżeli choroba Cushinga. Zespół to szereg objawów związanych z podwyższonym poziomem kortyzolu w organizmie, który może jednak wynikać z różnych przyczyn. Zespół Cushinga może być uwarunkowany:

  • czynnikami endogennymi – tzw. zespół Cushinga zależny od ACTH (kortykotropiny); przyczyną jest choroba Cushinga związana z obecnością gruczolaka przysadki produkującej ACTH; możliwą przyczyną jest także zespół ektopowego wydzielania ACTH i CRH związany z drobnokomórkowym rakiem płuca, guzami neuroendokrynnymi, guzami chromochłonnymi, rakiem rdzeniastym tarczycy oraz rakiem neuroendokrynnym trzustki;
  • autonomiczną nadczynnością kory nadnerczy – zespół Cushinga niezależny od ACTH, niezwiązany z chorobą Cushinga, a z obecnością pierwotnego guza nadnercza (rak lub gruczolak) albo obustronnym rozrostem kory nadnerczy;
  • czynnikami egzogennymi – jatrogenny zespół Cushinga może wynikać z długotrwałego przyjmowania glikokortykosteroidów (farmakologia stosowana w leczeniu astmy i reumatoidalnego zapalenia stawów).

Zespół Cushinga – objawy

Zespół Cushinga wiąże się z szeregiem objawów. Wyróżnia się zarówno zmiany skórne, dolegliwości ze strony układu kostnego, mięśniowego, jak i zmiany psychiczne.

Istnieją jednak 4 podstawowe objawy zespołu Cushinga:

  • otyłość typu centralnego – przemieszczanie się tkanki tłuszczowej na barki, obręcz miedniczną, kark, czasami pojawianie się jej nadmiaru w dołach nadobojczykowych, tzw. twarz księżycowata; u niektórych chorych niewidoczność małżowin usznych przy ustawieniu en face;
  • zaniki mięśniowe – kończyny dolne i górne są bardzo szczupłe, jako jeden z pierwszych zanika mięsień pośladkowy (następnie mięśnie obręczy biodrowej i barkowej);
  • skłonność do powstawania podbiegnięć krwawych – rany trudno się goją, powstają nawet przy niewielkich urazach;
  • nadciśnienie tętnicze.

To jednak nie wszystkie objawy zespołu Cushinga. Oprócz wymienionych powyżej, które tworzą najbardziej typową odmianę schorzenia, wskazuje się także na inne objawy:

  • objawy skórne – trądzik, rumień na twarzy, plethora, fioletowe, szerokie na około 1 cm rozstępy na brzuchu oraz pod pachami, infekcje skóry, cienka, papierowa skóra;
  • objawy ze strony układu kostnego – ból kości, ból pleców, złamania żeber i kręgosłupa;
  • słabe mięśnie;
  • ogólne zmęczenie, zła tolerancja wysiłku;
  • zaburzenia snu;
  • objawy psychiczne – depresja, lęk, chwiejność emocjonalna, zaburzenia funkcji poznawczych, stany psychotyczne.

Zobacz także

Zespół Cushinga – diagnostyka i leczenie

Zespół Cushinga teoretycznie jest bardzo prosty do zdiagnozowania. Do wstępnej diagnozy wystarczą podstawowe badania laboratoryjne, które mogą w zespole Cushinga wskazać na:

  • zaburzenia gospodarki węglowodanowej (jak w cukrzycy),
  • wzrost poziomu cholesterolu (przy tym wzrost LDL i spadek HDL),
  • badania hormonalne ilustrują wzrost poziomu kortyzolu przy wzroście lub spadku ACTH (w zależności od przyczyny zespołu Cushinga).

W przypadku podejrzenia zespołu Cushinga wykonuje się badania na:

  • wydalanie wolnego kortyzolu z moczem,
  • test hamowania małą dawką deksametazonu,
  • późnowieczorne stężenie kortyzolu w ślinie,
  • rytm dobowy kortyzolu – stężenie kortyzolu w osoczu o północy,
  • test hamowania 2 mg deksametazonu,
  • pomiar stężenia ACTH,
  • test stymulacyjny z CRH.

Problem polega jednak na tym, że pacjenci zgłaszający się do lekarzy różnych specjalizacji (diabetologów, ortopedów, ginekologów i dermatologów) wskazują najczęściej na jeden konkretny problem, a lekarze nie patrzą na pacjenta holistycznie, leczą go natomiast wyłącznie pod kątem dolegliwości związanych z ich specjalizacją. Zespół Cushinga u człowieka daje szereg niepowiązanych ze sobą na pierwszy rzut oka objawów, natomiast nieuzasadniona otyłość, cukrzyca, nieadekwatne do wieku nadciśnienie tętnicze – wszystko to powinno lekarza prowadzącego skłonić do refleksji.

Leczenie zespołu Cushinga polega na farmakologii lub leczeniu operacyjnym (jeśli przyczyną jest guz bądź nowotwór).

Zespół Cushinga – dieta

Zespół Cushinga cechuje się tendencją do nadwagi. Konieczne jest więc wyznaczenie dziennego zapotrzebowania energetycznego o obniżonej kaloryczności. Dietę osoby chorej należy obniżyć o 500–1000 kcal oraz zaproponować aktywność fizyczną dostosowaną do jej możliwości. W ten sposób można zaplanować redukcję wagi o 0,5–1 kg.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Kobieta patrzy w obiektyw

Kortyzol – norma i badanie. Jak obniżyć poziom kortyzolu?

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Dwie osoby siedzą na kanapie i rozmawiają

Zidentyfikowano hormon, który może poprawić funkcje poznawcze u osób z zespołem Downa

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

×