Przejdź do treści

Zespół Cushinga – choroba endokrynologiczna o wielu objawach

Kobieta podczas konsultacji lekarskiej.
s_l/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
koronawirus na Węgrzech
Na Węgrzech szczepią pięcioma preparatami przeciw COVID-19. Właśnie padł rekord zakażeń
Koncert Mary Komasa
Mary Komasa choruje na endometriozę. „Poziom bólu, z jakim się zmagamy, jest nie do opisania”
covid-19, szpital, leczenie
Europejska Agencja Leków zatwierdziła do użytku nowy lek na COVID-19. „Przynosi nadzieję”
Dlaczego szczytujemy? I czy orgazmy mają znaczenie? Mamy fragment książki „Dużo orgazmów proszę”
Kobieta z aparatem
Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje

Zespół Cushinga charakteryzuje się przede wszystkim tzw. otyłością centralną. Jej objawem jest przemieszczanie się tkanki tłuszczowej na obręcz barkową i biodrową. Tkanka tłuszczowa może się gromadzić także w dołach nadobojczykowych i karku.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zespół Cushinga to schorzenie endokrynologiczne związane z zaburzeniami hormonalnymi. U chorych na zespół Cushinga otyłość centralna, zanik mięśniowy lub nadciśnienie tętnicze pojawiają się w wyniku nadmiernej ilości kortyzolu w organizmie.

Na czym polega zespół Cushinga?

Zespół Cushinga to schorzenie pojawiające się w wyniku przewlekłego, podwyższonego stężenia kortyzolu w organizmie.

Mianem zespołu Cushinga określa się tzw. hiperkortyzolizm, czyli pierwotną nadczynność kory nadnerczy. Polega ona na wytwarzaniu przez nadnercza hormonów sterydowych (glikokortykosteroidów) w nadmiernych ilościach. Permanentne utrzymywanie się w organizmie podwyższonego poziomu kortyzolu prowadzi z kolei do szeregu bardzo złożonych objawów.

zestresowana kobieta w pracy

Choroba a zespół Cushinga

Zespół Cushinga to pojęcie szersze aniżeli choroba Cushinga. Zespół to szereg objawów związanych z podwyższonym poziomem kortyzolu w organizmie, który może jednak wynikać z różnych przyczyn. Zespół Cushinga może być uwarunkowany:

  • czynnikami endogennymi – tzw. zespół Cushinga zależny od ACTH (kortykotropiny); przyczyną jest choroba Cushinga związana z obecnością gruczolaka przysadki produkującej ACTH; możliwą przyczyną jest także zespół ektopowego wydzielania ACTH i CRH związany z drobnokomórkowym rakiem płuca, guzami neuroendokrynnymi, guzami chromochłonnymi, rakiem rdzeniastym tarczycy oraz rakiem neuroendokrynnym trzustki;
  • autonomiczną nadczynnością kory nadnerczy – zespół Cushinga niezależny od ACTH, niezwiązany z chorobą Cushinga, a z obecnością pierwotnego guza nadnercza (rak lub gruczolak) albo obustronnym rozrostem kory nadnerczy;
  • czynnikami egzogennymi – jatrogenny zespół Cushinga może wynikać z długotrwałego przyjmowania glikokortykosteroidów (farmakologia stosowana w leczeniu astmy i reumatoidalnego zapalenia stawów).

Zespół Cushinga – objawy

Zespół Cushinga wiąże się z szeregiem objawów. Wyróżnia się zarówno zmiany skórne, dolegliwości ze strony układu kostnego, mięśniowego, jak i zmiany psychiczne.

Istnieją jednak 4 podstawowe objawy zespołu Cushinga:

  • otyłość typu centralnego – przemieszczanie się tkanki tłuszczowej na barki, obręcz miedniczną, kark, czasami pojawianie się jej nadmiaru w dołach nadobojczykowych, tzw. twarz księżycowata; u niektórych chorych niewidoczność małżowin usznych przy ustawieniu en face;
  • zaniki mięśniowe – kończyny dolne i górne są bardzo szczupłe, jako jeden z pierwszych zanika mięsień pośladkowy (następnie mięśnie obręczy biodrowej i barkowej);
  • skłonność do powstawania podbiegnięć krwawych – rany trudno się goją, powstają nawet przy niewielkich urazach;
  • nadciśnienie tętnicze.

To jednak nie wszystkie objawy zespołu Cushinga. Oprócz wymienionych powyżej, które tworzą najbardziej typową odmianę schorzenia, wskazuje się także na inne objawy:

  • objawy skórne – trądzik, rumień na twarzy, plethora, fioletowe, szerokie na około 1 cm rozstępy na brzuchu oraz pod pachami, infekcje skóry, cienka, papierowa skóra;
  • objawy ze strony układu kostnego – ból kości, ból pleców, złamania żeber i kręgosłupa;
  • słabe mięśnie;
  • ogólne zmęczenie, zła tolerancja wysiłku;
  • zaburzenia snu;
  • objawy psychiczne – depresja, lęk, chwiejność emocjonalna, zaburzenia funkcji poznawczych, stany psychotyczne.

Zobacz także

Zespół Cushinga – diagnostyka i leczenie

Zespół Cushinga teoretycznie jest bardzo prosty do zdiagnozowania. Do wstępnej diagnozy wystarczą podstawowe badania laboratoryjne, które mogą w zespole Cushinga wskazać na:

  • zaburzenia gospodarki węglowodanowej (jak w cukrzycy),
  • wzrost poziomu cholesterolu (przy tym wzrost LDL i spadek HDL),
  • badania hormonalne ilustrują wzrost poziomu kortyzolu przy wzroście lub spadku ACTH (w zależności od przyczyny zespołu Cushinga).

W przypadku podejrzenia zespołu Cushinga wykonuje się badania na:

  • wydalanie wolnego kortyzolu z moczem,
  • test hamowania małą dawką deksametazonu,
  • późnowieczorne stężenie kortyzolu w ślinie,
  • rytm dobowy kortyzolu – stężenie kortyzolu w osoczu o północy,
  • test hamowania 2 mg deksametazonu,
  • pomiar stężenia ACTH,
  • test stymulacyjny z CRH.

Problem polega jednak na tym, że pacjenci zgłaszający się do lekarzy różnych specjalizacji (diabetologów, ortopedów, ginekologów i dermatologów) wskazują najczęściej na jeden konkretny problem, a lekarze nie patrzą na pacjenta holistycznie, leczą go natomiast wyłącznie pod kątem dolegliwości związanych z ich specjalizacją. Zespół Cushinga u człowieka daje szereg niepowiązanych ze sobą na pierwszy rzut oka objawów, natomiast nieuzasadniona otyłość, cukrzyca, nieadekwatne do wieku nadciśnienie tętnicze – wszystko to powinno lekarza prowadzącego skłonić do refleksji.

Leczenie zespołu Cushinga polega na farmakologii lub leczeniu operacyjnym (jeśli przyczyną jest guz bądź nowotwór).

Zespół Cushinga – dieta

Zespół Cushinga cechuje się tendencją do nadwagi. Konieczne jest więc wyznaczenie dziennego zapotrzebowania energetycznego o obniżonej kaloryczności. Dietę osoby chorej należy obniżyć o 500–1000 kcal oraz zaproponować aktywność fizyczną dostosowaną do jej możliwości. W ten sposób można zaplanować redukcję wagi o 0,5–1 kg.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Anna Kamińska / Archiwum prywatne

„Lekarka powiedziała mi, że miesiączka co kilkanaście dni jest normalna i żebym nie histeryzowała” – mówi Anna Kamińska, która przeszła przedwczesną menopauzę

szczęście, serotonina

Poczuj się szczęśliwsza! 7 prostych patentów na podniesienie poziomu serotoniny

Złota czwórka wśród hormonów. Czym różnią się dopamina, serotonina, endorfina i oksytocyna, i jak poprawiają nam nastrój?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Androgeny – czym są? Funkcje, badanie, nadmiar

Melatonina – czym jest i jak działa? Badanie melatoniny

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę. To jak depresja – nie „widać” jej po tobie, więc trudno uwierzyć, że coś ci dolega

Kobieta spryskuje się mgiełką do twarzy

Substancja konserwująca, która powoduje zaburzenia gospodarki hormonalnej u ludzi. W jakich produktach ją znajdziemy?

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?