Przejdź do treści

Zespół Lyncha – jakie są przyczyny i objawy dziedzicznego raka jelita grubego?

ilustracja lekarz+jelita w 3D
Fot. natali_mis / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Motywacja – nie wzbudzisz jej żadnym trickiem ani sztuczką. Sprawdź, jak się skutecznie zmotywować
Problemy hormonalne. Ginekolog mówi, jakie są oznaki tego, że twoje hormony szaleją
Jak się twórczo złościć? Wykorzystaj negatywne emocje, by wprowadzić zmiany w życiu!
Co może boleć ze stresu? Sprawdź, zanim sięgniesz po leki przeciwbólowe
Witaj Słońce! Poświęć 20 minut o poranku na te ćwiczenia, a poczujesz się jak nowo narodzona

Zespół Lyncha określany jest inaczej jako dziedziczny rak jelita grubego, który nie jest związany z polipowatością. Za jego rozwój odpowiedzialna jest mutacja genetyczna, dziedziczona w sposób autosomalny dominujący.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Zespół Lyncha zaliczany jest schorzeń o podłożu genetycznym. Do mutacji dochodzi w genach, których rolą jest naprawa powstałych uszkodzeń w materiale genetycznym. Dziedziczony jest w sposób autosomalny dominujący, a zatem, jeśli któryś z rodziców posiada taką mutację, to istnieje 100% ryzyka przeniesienia jej na potomstwo. Choroba Lyncha została podzielona na dwa rodzaje, w oparciu o jej powiązania z innymi schorzeniami. Tym samym opisuje się chorobę Lynch I, która cechuje się występowaniem wyłącznie raka jelita grubego oraz Lynch II, który przebiega wraz z innymi nowotworami, najczęściej jajników, żołądka i układu nerwowego.

Przyczyny zespołu Lyncha

Zgodnie z danymi statystycznymi około 2% chorych na nowotwór jelita grubego ma stwierdzony zespół Lyncha. U osoby, u której jest obecna mutacja genowa, wykazuje się aż 70% zwiększonego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego. Obraz kliniczny zależy jednak od wielu czynników, w tym od uwarunkowań środowiskowych, rodzaju mutacji genetycznej i predyspozycji osobniczych.

Nosiciele mutacji genetycznej nie są w stanie niszczyć nieprawidłowych komórek należących do nabłonka jelita. U zdrowego człowieka takie wadliwe komórki są najpierw rozpoznawane, a następnie usuwane w wyniku programowanej śmierci komórek, czyli apoptozy. Jeśli zatem nie dojdzie do ich zniszczenia, ulegają one niekontrolowanemu rozrostowi, co sprzyja procesowi nowotworzenia.

Zespół Lyncha – objawy

Do typowych objawów zespołu Lyncha zaliczyć można: parcia na stolec wraz z zaburzeniami rytmu wypróżnień (często biegunka występuje naprzemiennie z zaparciami), stolce „ołówkowate” lub z domieszką krwi, a także jawne krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Pacjenci nie wykształcają jednak polipowatości. Jeśli choroba zajmie proksymalną część jelita grubego, to objawami mogą być: bóle brzucha, utrata masy ciała i niedokrwistość wynikająca z niedoboru żelaza.

Typu zespołu Lyncha

Choroba Lyncha może przebiegać pod dwiema postaciami zespołów nowotworów. Jest to zależne od obrazu klinicznego choroby oraz rodzaju mutacji w genach naprawczych. Typ Lynch I związany jest wyłącznie z rakiem jelita grubego. Lynch II z kolei rozwija się razem z innymi rodzajami nowotworów, w tym rakiem nerek, żołądka, jajnika oraz skóry.

Zobacz także

Badania i rokowanie w zespole Lyncha

Jeśli w rodzinie występowały przypadki zespołu Lyncha, jej członkowie powinni podlegać regularnym kontrolom lekarskim. Badania, jakie należy wykonywać to m.in.: kolonoskopia (średnio co 2 lata u osób z obecnością mutacji), endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego (po 25. roku życia) oraz ultrasonografia (USG) przezpochwowa u kobiet. Warto jednak zaznaczyć, że nie istnieją żadne biologiczne markery, które ułatwiłyby rozpoznanie choroby. Dlatego też medycy podczas diagnozy opierają się o tzw. kryteria amsterdamskie.

Rokowanie przy chorobie Lyncha jest uzależnione głównie od tego, czy towarzyszy mu inny rodzaj nowotworu. Około 50% przypadków śmiertelnych choroby ma swoje źródło w zmianach nowotworowych zlokalizowanych w innych narządach niż jelito grube. W Polsce nie ma żadnego programu profilaktycznego, który opierając się o wczesną diagnostykę, mógłby zapobiec rozwojowi schorzenia.

Istnieją także czynniki, które predysponują do wystąpienia mutacji. Zalicza się do nich: palenie papierosów, wysoki cholesterol, nadciśnienie tętnicze, otyłość, zła dieta (oparta na produktach przetworzonych i bogatych w tłuszcze trans) oraz uzależnienie od alkoholu. Zamiast tego dobrze jest przestrzegać diety bogatej w błonnik oraz antyoksydanty i regularnie uprawiać aktywność fizyczną.

Leczenie zespołu Lyncha

Leczenie uzależnione jest od typu, nasilenia i rodzaju nowotworu, który towarzyszy zespołowi Lyncha. Głównym postępowaniem w przypadku nowotworu jelita grubego jest chirurgiczne, częściowe usunięcie (kolektomia) jelita. Jeśli lekarz stwierdzi podwyższone ryzyko pojawienia się ogniska nowotworu w innym odcinku jelita grubego, wówczas rozważa się dodatkowo kolektomię subtotalną, polegająca na usunięciu prawie całego jelita. Wybór zależy również od wieku pacjenta. Chorych z zespołem Lyncha po zabiegu chirurgicznym należy otoczyć opieką psychologiczną.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta patrzy przez mikroskop

Niezwykłe odkrycie polskich naukowców. Zidentyfikowali wariant genetyczny, który zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworów skóry

„Nie oddzielam tego, co dzieje się w głowach moich pacjentów, od tego, co dzieje się w ich ciałach” – mówi Magdalena Kicińska, fizjoterapeutka

Rak nerki – objawy, rodzaje guzów, przerzuty, rokowania

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki – objawy i leczenie

pms - krzycząca kobieta

PMS (Zespół napięcia przedmiesiączkowego) – co to jest, objawy, przyczyny

Nadmierne gazy – jak się pozbyć krępującej dolegliwości? Przyczyny i sposoby leczenia

Dorota Gardias: To nie jest dla mnie dobry czas. Ani fizycznie, ani emocjonalnie

Dorota Gardias o swojej chorobie: Uzmysłowiłam sobie, że nasze życie jest bardzo kruche

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Aga Szuścik: „Żadna choroba nie jest 'kobieca’. To nie jest słowo, którym powinno się określać to, co złe, trudne, okropne”

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

„W przypadku kobiet mówi się 'wypadanie włosów’, jakby to był stan przejściowy, zamiast nazywać rzeczy po imieniu: łysienie”

Rak żołądka - przyczyny powstania, objawy i rokowania

Rak żołądka – przyczyny powstania, objawy i rokowania

Depilacja laserowa - jak działa i jakie daje efekty?

Depilacja laserowa – skuteczny sposób na gładkie ciało? O czym warto wiedzieć przed zabiegiem?

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Demencja starcza - co to jest i jakie daje objawy?

Demencja starcza – czym jest, jakie są jej przyczyny i główne objawy?

wstążka symbolizująca rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy – poznaj przyczyny, objawy oraz sposób leczenia

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?