Przejdź do treści

Oponiak – przyczyny, rokowania i objawy. Jaka jest śmiertelność?

mózg w 3D - oponiak
Czym jest oponiak? Fot. decade3d / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Gdy szczupła osoba cierpi na otyłość, czyli gorzka prawda o TOFI
Gotowi na wszystko, czyli co oprócz leków i opatrunków powinno znaleźć się w wakacyjnej apteczce
Kalistenika – tak zbudujesz prawdziwą siłę! Dlaczego warto ją trenować?
Małgorzata Kożuchowska
„Moja ciąża była trudna”. Małgorzata Kożuchowska szczerze o macierzyństwie po czterdziestce
WHO zaleca przekładanie wizyt kontrolnych u dentysty. Powodem pandemia koronawirusa

Oponiak to najczęstszy guz okolicy mózgowia oraz rdzenia kręgowego. Zastanawiałaś się, czy  jakie są rokowania przy tej chorobie i jej przyczyny? Odpowiadamy! Wyjaśniamy też, jakie są objawy oponiaka.

Co to jest oponiak?

Oponiak (łac. meningioma) to najczęstszy guz łagodny, zlokalizowany w czaszce w okolicy okołosierpowej lub okołoklinowej, nerwach wzrokowych lub w kanale kręgowym . Ponad dwukrotnie częściej występuje u kobiet, zwykle pojedynczo. Oponiak złośliwy występuje tylko w 5–7 proc. przypadków. Najczęściej chorują na niego osoby w średnim wieku oraz starsze.

Oponiak mózgu, jak i kręgosłupa zbudowany jest z komórek meningotelialnych, o różnej szybkości wzrostu oraz zróżnicowaniu (notowany w skali od I do III). Jest to guz dobrze odgraniczony, występuje na zewnątrz mózgu, przylega do otaczającej go opony twardej. Często w badaniach obrazowych jest obserwowany  zwapniały oponiak.

Jak szybko rośnie oponiak mózgu? Zmiana zwykle nie powiększa się lub jej wzrost jest bardzo powolny, nawet kilkuletni. W przypadku guzów złośliwych oponiak rośnie zwykle bardziej dynamicznie, powodując szybkie narastanie objawów.

Przyczyny powstawania oponiaka mózgu

Oponiak powstaje wskutek patologicznego rozrostu tkanek opon mózgowo-rdzeniowych. Doszukuje się też związku hormonów żeńskich z powstaniem oponiaka u osób płci żeńskiej – komórki zmiany posiadają receptory dla progesteronu. Sugeruje się także związek promieniowania czaszki z zachorowaniem.

Zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na mnogie oponiaki istnieje przy takich czynnikach jak:

  • napromieniowanie głowy w przebiegu leczenia wcześniej wykrytych nowotworów albo związane z innymi okolicznościami,
  • nerwiakowłókniakowatość typu 2 – dziedziczna choroba, w której dochodzi do patologicznego rozrostu tkanki nerwowej w obrębie układu nerwowego,
  • historia rodzinna – choć nie stwierdzono, by skłonność do oponiaka mózgu była uwarunkowana genetycznie, wykryto zwiększoną tendencję do rozwoju tego nowotworu u osób, które miały takie przypadki wśród najbliższych krewnych.

Jakie są objawy oponiaka?

Oponiak zazwyczaj nie daje objawów, wykrywany jest najczęściej przypadkowo podczas badań obrazowych. Jeśli już wystąpią, jest to najczęściej ból głowy związany ze zwiększeniem ciśnienia śródczaszkowego, co może dawać charakterystyczny obraz dna oka podczas badania okulistycznego. Objawy neurologiczne oponiaka to:

  • porażenia;
  • napady padaczkowe;
  • zaburzenia zmysłów: wzroku, węchu, słuchu, dotyku;
  • uszkodzenie nerwów czaszkowych.

Objawy oponiaka okolicy czołowej obejmują:

Większe prawdopodobieństwo wystąpienia dolegliwości widzi się u osób z nowotworem złośliwym. Należy pamiętać, że każde niepokojące objawy ze strony układu nerwowego powinny skłonić do jak najszybszej wizyty w gabinecie lekarskim w celu określenia ich przyczyny.

Drętwienie kończyn a miażdżyca, cukrzyca lub zespół cieśni nadgarstka.

Diagnostyka oponiaka

Oponiaki praktycznie jako jedyne nowotwory ośrodkowego układu nerwowego mogą wykazywać cechy na tyle charakterystyczne, że możliwe jest rozpoznanie tego guza. Widoczne są na nich jako zwykle jednorodne, hiperdensyjne, dobrze odgraniczone zmiany ogniskowe.

W diagnostyce choroby wykorzystuje się tomografię komputerową (TK) oraz rezonans magnetyczny, a także dodatkowo badanie EEG, szczególnie przy występowaniu padaczki.

Jak można wyleczyć oponiaka?

W większości przypadków wystarczającym leczeniem oponiaka jest operacja. Zabieg polega na usunięciu guza wraz z przyczepem i zajętą przez nowotwór kością. Alternatywą jest użycie noża gamma – metody laserowej, dzięki której możliwe jest zniszczenie tkanek guza. Rekonwalescencja po operacji oponiaka przebiega szybko i sprawnie, a chory szybko wraca do pełni sił. Niektóre małe oponiaki zostawia się i rezygnuje z leczenia chirurgicznego. Zmiany należy jednak obserwować przez kilka lat od ich rozpoznania, ponieważ istnieją przypadki złośliwienia oponiaka, choć zdarza się to niezmiernie rzadko.

Co ważne, w przypadku wystąpienia objawów neurologicznych można odstąpić od doszczętnej operacji chirurgicznej i uzupełniająco zastosować radioterapię. Wskazaniem do zastosowania promieniowania są również oponiaki złośliwe, atypowe.

Oponiak – rokowania

Tylko 20 proc. zmian nawraca w ciągu 20 lat od zakończenia leczenia oponiaka. Najważniejszym warunkiem skuteczności terapii jest jej doszczętność, a wznowy powstają w wyniku pozostawienia komórek nowotworowych, które zaczynają po jakimś czasie odrastać.

Po zastosowanym leczeniu należy poddawać się regularnym badaniom kontrolnym, obejmującym badania obrazowe do 10 lat od rozpoznania, przeważnie co 2–3 lata. Złośliwienie zmian jest wyjątkowo rzadkie, ale w takim przypadku kontrole powinny być przeprowadzane częściej.

Oponiaka należy różnicować z przerzutami innych nowotworów do mózgowia, które są również częste i wymagają innego leczenia.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Fijuth J., Dziadziuszko R., Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego. Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych, PTOK 2013.
Lamar Z., Lesser G. J., Management of meningeal neoplasms: meningiomas and hemangiopericytomas. Current Treatment Opinions in Oncology, 12: 230–239, 2011.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

6 skutecznych sposobów na sprawny umysł i poprawę pamięci

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

"Babski" problem w chorobie nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. „Babski” problem w chorobie nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. Jak zorganizować życie po diagnozie? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. Jak zorganizować sobie życie po diagnozie? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Pozytywne aspekty choroby nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. Pozytywne aspekty choroby nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Niemowle

Rak piersi nie przekreśla marzeń o macierzyństwie! Ola „Kobieta rakieta” jest tego przykładem

Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

Kobieta w lesie

Kleszczowe zapalenie mózgu – jak się objawia, czym jest spowodowane, jak wygląda leczenie?

Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

Olek Biliński, terapia CAR-T

„Niemożliwe stało się możliwe”: 11-Olek wyleczony z białaczki! Zastosowano u niego nowatorską terapię CAR-T

Diagnostyka nowotworów / istock

To nie musi być rak! Te same objawy mogą być symptomami łagodniejszego schorzenia

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Rak jajnika – czy można uniknąć zaawansowanego stadium?

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Lecytyna sojowa (E322) - czym jest i gdzie się ją stosuje?

Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie się ją stosuje?

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?