Przejdź do treści

Oponiak – przyczyny, rokowania i objawy. Jaka jest śmiertelność?

mózg w 3D - oponiak
Czym jest oponiak? Fot. decade3d / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Co robi alkohol kobiecie po 30. urodzinach?
Editing friends, czyli porządki wśród znajomych. „Warto co jakiś czas przejrzeć spis swoich kontaktów” – radzi psycholog dr Joanna Heidtman
Rozciąganie pleców na sportowo
Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty
Gruszkowe brownie bez pieczenia. Poznaj deser doskonały!

Oponiak to najczęstszy guz okolicy mózgowia oraz rdzenia kręgowego. Zastanawiałaś się, czy  jakie są rokowania przy tej chorobie i jej przyczyny? Odpowiadamy! Wyjaśniamy też, jakie są objawy oponiaka.

Co to jest oponiak?

Oponiak (łac. meningioma) to najczęstszy guz łagodny, zlokalizowany w czaszce w okolicy okołosierpowej lub okołoklinowej, nerwach wzrokowych lub w kanale kręgowym . Ponad dwukrotnie częściej występuje u kobiet, zwykle pojedynczo. Oponiak złośliwy występuje tylko w 5–7 proc. przypadków. Najczęściej chorują na niego osoby w średnim wieku oraz starsze.

Oponiak mózgu, jak i kręgosłupa zbudowany jest z komórek meningotelialnych, o różnej szybkości wzrostu oraz zróżnicowaniu (notowany w skali od I do III). Jest to guz dobrze odgraniczony, występuje na zewnątrz mózgu, przylega do otaczającej go opony twardej. Często w badaniach obrazowych jest obserwowany  zwapniały oponiak.

Jak szybko rośnie oponiak mózgu? Zmiana zwykle nie powiększa się lub jej wzrost jest bardzo powolny, nawet kilkuletni. W przypadku guzów złośliwych oponiak rośnie zwykle bardziej dynamicznie, powodując szybkie narastanie objawów.

Przyczyny powstawania oponiaka mózgu

Oponiak powstaje wskutek patologicznego rozrostu tkanek opon mózgowo-rdzeniowych. Doszukuje się też związku hormonów żeńskich z powstaniem oponiaka u osób płci żeńskiej – komórki zmiany posiadają receptory dla progesteronu. Sugeruje się także związek promieniowania czaszki z zachorowaniem.

Zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na mnogie oponiaki istnieje przy takich czynnikach jak:

  • napromieniowanie głowy w przebiegu leczenia wcześniej wykrytych nowotworów albo związane z innymi okolicznościami,
  • nerwiakowłókniakowatość typu 2 – dziedziczna choroba, w której dochodzi do patologicznego rozrostu tkanki nerwowej w obrębie układu nerwowego,
  • historia rodzinna – choć nie stwierdzono, by skłonność do oponiaka mózgu była uwarunkowana genetycznie, wykryto zwiększoną tendencję do rozwoju tego nowotworu u osób, które miały takie przypadki wśród najbliższych krewnych.

Jakie są objawy oponiaka?

Oponiak zazwyczaj nie daje objawów, wykrywany jest najczęściej przypadkowo podczas badań obrazowych. Jeśli już wystąpią, jest to najczęściej ból głowy związany ze zwiększeniem ciśnienia śródczaszkowego, co może dawać charakterystyczny obraz dna oka podczas badania okulistycznego. Objawy neurologiczne oponiaka to:

  • porażenia;
  • napady padaczkowe;
  • zaburzenia zmysłów: wzroku, węchu, słuchu, dotyku;
  • uszkodzenie nerwów czaszkowych.

Objawy oponiaka okolicy czołowej obejmują:

Większe prawdopodobieństwo wystąpienia dolegliwości widzi się u osób z nowotworem złośliwym. Należy pamiętać, że każde niepokojące objawy ze strony układu nerwowego powinny skłonić do jak najszybszej wizyty w gabinecie lekarskim w celu określenia ich przyczyny.

Drętwienie kończyn a miażdżyca, cukrzyca lub zespół cieśni nadgarstka.

Diagnostyka oponiaka

Oponiaki praktycznie jako jedyne nowotwory ośrodkowego układu nerwowego mogą wykazywać cechy na tyle charakterystyczne, że możliwe jest rozpoznanie tego guza. Widoczne są na nich jako zwykle jednorodne, hiperdensyjne, dobrze odgraniczone zmiany ogniskowe.

W diagnostyce choroby wykorzystuje się tomografię komputerową (TK) oraz rezonans magnetyczny, a także dodatkowo badanie EEG, szczególnie przy występowaniu padaczki.

Jak można wyleczyć oponiaka?

W większości przypadków wystarczającym leczeniem oponiaka jest operacja. Zabieg polega na usunięciu guza wraz z przyczepem i zajętą przez nowotwór kością. Alternatywą jest użycie noża gamma – metody laserowej, dzięki której możliwe jest zniszczenie tkanek guza. Rekonwalescencja po operacji oponiaka przebiega szybko i sprawnie, a chory szybko wraca do pełni sił. Niektóre małe oponiaki zostawia się i rezygnuje z leczenia chirurgicznego. Zmiany należy jednak obserwować przez kilka lat od ich rozpoznania, ponieważ istnieją przypadki złośliwienia oponiaka, choć zdarza się to niezmiernie rzadko.

Co ważne, w przypadku wystąpienia objawów neurologicznych można odstąpić od doszczętnej operacji chirurgicznej i uzupełniająco zastosować radioterapię. Wskazaniem do zastosowania promieniowania są również oponiaki złośliwe, atypowe.

Oponiak – rokowania

Tylko 20 proc. zmian nawraca w ciągu 20 lat od zakończenia leczenia oponiaka. Najważniejszym warunkiem skuteczności terapii jest jej doszczętność, a wznowy powstają w wyniku pozostawienia komórek nowotworowych, które zaczynają po jakimś czasie odrastać.

Po zastosowanym leczeniu należy poddawać się regularnym badaniom kontrolnym, obejmującym badania obrazowe do 10 lat od rozpoznania, przeważnie co 2–3 lata. Złośliwienie zmian jest wyjątkowo rzadkie, ale w takim przypadku kontrole powinny być przeprowadzane częściej.

Oponiaka należy różnicować z przerzutami innych nowotworów do mózgowia, które są również częste i wymagają innego leczenia.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Fijuth J., Dziadziuszko R., Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego. Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych, PTOK 2013.
Lamar Z., Lesser G. J., Management of meningeal neoplasms: meningiomas and hemangiopericytomas. Current Treatment Opinions in Oncology, 12: 230–239, 2011.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

„Kiedy nikt nie trzyma cię przy życiu, nic cię nie dopinguje, nie znajdziesz w sobie tej siły, żaden lekarz cię nie wyleczy” – mówi Marta Igar-Idler, która pokonała nowotwór

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

„Ludzie wciąż nie chcą wiedzieć, gdzie znajduje się schron przeciwrakowy” – mówi Anna Bimer, autorka książki „Rak time”

Jane Fonda poinformowała o swojej chorobie. „Rak jest nauczycielem. Zwracam uwagę na lekcje, które mi daje”

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

Nie żyje Olivia Newton-John. Gwiazda "Grease" od 30 lat chorowała na nowotwór

Nie żyje Olivia Newton-John. Gwiazda „Grease” od 30 lat chorowała na nowotwór

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

Próbki w laboratorium

Szczepionka komórkowa na raka coraz bliżej? Pracują nad nią polscy naukowcy

12-latek może zostać odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Rodzice przegrali walkę z brytyjskim Sądem Najwyższym

12-latek miał być odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Sądowa batalia rodziców z lekarzami

Skrzypaczka operowa w trakcie operacji usunięcia guza mózgu... grała na skrzypcach. To wideo trzeba zobaczyć!

Pacjentka grała na skrzypcach w trakcie operacji usunięcia guza mózgu. „Niesamowity pokaz mocy nauki!”

Osteosarcoma, czyli kostniakomięsak – objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin