Przejdź do treści

Oponiak – przyczyny, rokowania i objawy. Jaka jest śmiertelność?

mózg w 3D - oponiak
Czym jest oponiak? Fot. decade3d / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Rośliny w lesie przykryte plastikową butelką
„My znikniemy. Przeżyją nas nasze plastikowe śmieci”. XI odsłona wymownego projektu „No Beauty In Plastic”
Dziewczynka idzie do szkoły w maseczce - koronawirus
Dzieci z klas I-III wróciły do szkół. Sprawdź, na jakich zasadach
Kolagenozy - objawy, leczenie i rokowania w przypadku choroby
Kolagenozy – objawy, leczenie i rokowania w przypadku choroby
Badanie PSA - interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje
Badanie PSA – interpretacja wyników, norma i praktyczne informacje
Kobiety w maseczkach - koronawirus
Koronawirus w Polsce. Minister zdrowia zapowiada zniesienie obowiązku noszenia maseczek

Oponiak to najczęstszy guz okolicy mózgowia oraz rdzenia kręgowego. Zastanawiałaś się, czy  jakie są rokowania przy tej chorobie i jej przyczyny? Odpowiadamy! Wyjaśniamy też, jakie są objawy oponiaka.

Co to jest oponiak?

Oponiak (łac. meningioma) to najczęstszy guz łagodny, zlokalizowany w czaszce w okolicy okołosierpowej lub okołoklinowej, nerwach wzrokowych lub w kanale kręgowym . Ponad dwukrotnie częściej występuje u kobiet, zwykle pojedynczo. Oponiak złośliwy występuje tylko w 5–7 proc. przypadków. Najczęściej chorują na niego osoby w średnim wieku oraz starsze.

Oponiak mózgu, jak i kręgosłupa zbudowany jest z komórek meningotelialnych, o różnej szybkości wzrostu oraz zróżnicowaniu (notowany w skali od I do III). Jest to guz dobrze odgraniczony, występuje na zewnątrz mózgu, przylega do otaczającej go opony twardej. Często w badaniach obrazowych jest obserwowany  zwapniały oponiak.

Jak szybko rośnie oponiak mózgu? Zmiana zwykle nie powiększa się lub jej wzrost jest bardzo powolny, nawet kilkuletni. W przypadku guzów złośliwych oponiak rośnie zwykle bardziej dynamicznie, powodując szybkie narastanie objawów.

Przyczyny powstawania oponiaka mózgu

Oponiak powstaje wskutek patologicznego rozrostu tkanek opon mózgowo-rdzeniowych. Doszukuje się też związku hormonów żeńskich z powstaniem oponiaka u osób płci żeńskiej – komórki zmiany posiadają receptory dla progesteronu. Sugeruje się także związek promieniowania czaszki z zachorowaniem.

Zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na mnogie oponiaki istnieje przy takich czynnikach jak:

  • napromieniowanie głowy w przebiegu leczenia wcześniej wykrytych nowotworów albo związane z innymi okolicznościami,
  • nerwiakowłókniakowatość typu 2 – dziedziczna choroba, w której dochodzi do patologicznego rozrostu tkanki nerwowej w obrębie układu nerwowego,
  • historia rodzinna – choć nie stwierdzono, by skłonność do oponiaka mózgu była uwarunkowana genetycznie, wykryto zwiększoną tendencję do rozwoju tego nowotworu u osób, które miały takie przypadki wśród najbliższych krewnych.

Jakie są objawy oponiaka?

Oponiak zazwyczaj nie daje objawów, wykrywany jest najczęściej przypadkowo podczas badań obrazowych. Jeśli już wystąpią, jest to najczęściej ból głowy związany ze zwiększeniem ciśnienia śródczaszkowego, co może dawać charakterystyczny obraz dna oka podczas badania okulistycznego. Objawy neurologiczne oponiaka to:

  • porażenia;
  • napady padaczkowe;
  • zaburzenia zmysłów: wzroku, węchu, słuchu, dotyku;
  • uszkodzenie nerwów czaszkowych.

Objawy oponiaka okolicy czołowej obejmują:

Większe prawdopodobieństwo wystąpienia dolegliwości widzi się u osób z nowotworem złośliwym. Należy pamiętać, że każde niepokojące objawy ze strony układu nerwowego powinny skłonić do jak najszybszej wizyty w gabinecie lekarskim w celu określenia ich przyczyny.

Drętwienie kończyn a miażdżyca, cukrzyca lub zespół cieśni nadgarstka.

Diagnostyka oponiaka

Oponiaki praktycznie jako jedyne nowotwory ośrodkowego układu nerwowego mogą wykazywać cechy na tyle charakterystyczne, że możliwe jest rozpoznanie tego guza. Widoczne są na nich jako zwykle jednorodne, hiperdensyjne, dobrze odgraniczone zmiany ogniskowe.

W diagnostyce choroby wykorzystuje się tomografię komputerową (TK) oraz rezonans magnetyczny, a także dodatkowo badanie EEG, szczególnie przy występowaniu padaczki.

Jak można wyleczyć oponiaka?

W większości przypadków wystarczającym leczeniem oponiaka jest operacja. Zabieg polega na usunięciu guza wraz z przyczepem i zajętą przez nowotwór kością. Alternatywą jest użycie noża gamma – metody laserowej, dzięki której możliwe jest zniszczenie tkanek guza. Rekonwalescencja po operacji oponiaka przebiega szybko i sprawnie, a chory szybko wraca do pełni sił. Niektóre małe oponiaki zostawia się i rezygnuje z leczenia chirurgicznego. Zmiany należy jednak obserwować przez kilka lat od ich rozpoznania, ponieważ istnieją przypadki złośliwienia oponiaka, choć zdarza się to niezmiernie rzadko.

Co ważne, w przypadku wystąpienia objawów neurologicznych można odstąpić od doszczętnej operacji chirurgicznej i uzupełniająco zastosować radioterapię. Wskazaniem do zastosowania promieniowania są również oponiaki złośliwe, atypowe.

Oponiak – rokowania

Tylko 20 proc. zmian nawraca w ciągu 20 lat od zakończenia leczenia oponiaka. Najważniejszym warunkiem skuteczności terapii jest jej doszczętność, a wznowy powstają w wyniku pozostawienia komórek nowotworowych, które zaczynają po jakimś czasie odrastać.

Po zastosowanym leczeniu należy poddawać się regularnym badaniom kontrolnym, obejmującym badania obrazowe do 10 lat od rozpoznania, przeważnie co 2–3 lata. Złośliwienie zmian jest wyjątkowo rzadkie, ale w takim przypadku kontrole powinny być przeprowadzane częściej.

Oponiaka należy różnicować z przerzutami innych nowotworów do mózgowia, które są również częste i wymagają innego leczenia.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Fijuth J., Dziadziuszko R., Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego. Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych, PTOK 2013.
Lamar Z., Lesser G. J., Management of meningeal neoplasms: meningiomas and hemangiopericytomas. Current Treatment Opinions in Oncology, 12: 230–239, 2011.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

3 kobiety, które mówią, w jakim wieku zaczeły chorowac na raka

„Nigdy, przenigdy się nie poddawaj”. Kobiety, które przeszły raka, wspierają inne chore

Joanna Moro, Katarzyna Zielińska, Anna Dereszowska

Poznaj lepiej guza. Gwiazdy w kampanii poświęconej glejakowi

Zespół Gardnera - objawy i leczenie

Zespół Gardnera – objawy i leczenie

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby

Choroby układu nerwowego – najczęstsze (i rzadsze) choroby

Kobieta leży na kanapie i słucha muzyki przez słuchawki

Jak spowolnić starzenie się mózgu? Wyjaśnia neurolożka

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Janina Ochojska / EastNews

Janina Ochojska pokonała raka! Radosną wiadomością aktywistka podzieliła się podczas rozmowy z Agatą Młynarską

Pamięć decyduje o tym, co zjemy

Pamięć decyduje o tym, co zjemy. Tłumaczymy, dlaczego tak się dzieje

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Fundacja Rak’n’Roll musi działać!/www.raknroll.pl

Fundacja Rak’n’Roll musi działać! Pomagamy tym, którzy nie mogą czekać na koniec pandemii

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?