Przejdź do treści

Orlando Bloom przyznał, że cierpi na pyreksjofobię. Sprawdź, czy ciebie to dotyczy.

Fobia – każdy jakąś ma
Podobno aż 99 proc. społeczeństwa cierpi na jakiś rodzaj fobii. Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek
Niedrożność nosa u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny
szalik zamiast maseczki? Lekarz: to nie jest dobry pomysł
„Maseczka nie jest częścią garderoby!”. Lekarz Aleksander Biesiada o zastępowaniu szalikiem maseczek
Kobieta wystawia twarz do słońca
Kiedy „nic mi się nie chce” to znak od organizmu, że czas zrobić sobie przerwę i odpocząć? Wyjaśnia psychoedukatorka
Lekarka w maseczce ochronnej
Ilu pracowników ochrony zdrowia zmarło w Polsce na COVID-19 od początku pandemii? MZ podaje dane

Ronald Reagan cierpiał na  lęk przed liczbą 666, czyli heksakosjoiheksekontaheksafobię. Nicole Kidman podobno panicznie boi się motyli, a więc zmaga się z lepidopterofobią. Orlando Bloom ma pyreksjofobię – to lęk przed świniami. Eksperci przyznają: ile ludzi, tyle fobii. Skąd się biorą i jak się ich pozbyć?

DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), czyli klasyfikacja zaburzeń psychicznych, wyróżnia dwa rodzaje fobii – specyficzne i sytuacyjne. Do tych pierwszych zaliczamy najczęściej spotykany irracjonalny lęk przed zwierzętami, określonymi przedmiotami i zjawiskami. Fobie sytuacyjne związane są z koniecznością wykonania zawstydzającej czynności w miejscu publicznym, na oczach innych ludzi. W każdym przypadku objawy są podobne: paraliżujący niepokój, przyśpieszenie akcji serca, zawroty głowy i suchość w ustach. To wersja łagodna, bo fobie często mają związek ze stanami depresyjnymi i mogą spowodować stan przedzawałowy, a w skrajnych przypadkach nawet zatrzymanie akcji serca. Mimo to otoczenie chorego nadal bardzo często bagatelizuje problem – przyznaje psycholog Agnieszka Urbanowicz. – Niektóre formy fobii całkowicie uniemożliwiają normalne życie. Niestety, jako społeczeństwo staramy się ukrywać swoje problemy, więc możemy nawet nie zdawać sobie sprawy z tego, że znamy wiele osób dotkniętych różnego rodzaju lękami – dodaje.

Skąd się biorą fobie?

Podobno aż 99 proc. społeczeństwa cierpi na jakiś rodzaj fobii. Oczywiście do tych szacunków warto podchodzić ostrożnie. Nie trzeba długo szukać osoby, u której lęk i niepokój wywołują błyskawice i towarzyszące jej nieprzyjemne efekty dźwiękowe. Teoretycznie to nic dziwnego. W klasyfikacji psychologów to już brontofobia. Cierpisz na pedofobię, jeśli nie lubisz dzieci, paraskewidekatriafobię, gdy obawiasz się piątku trzynastego, albo gamofobię, jeśli małżeństwa unikasz jak ognia. Naukowcy szacują, że w rzeczywistości na silne fobie cierpi niecałe 10 proc. z nas. Na szczęście na szacunkach się nie kończy, bo o przyczynach tego nieuzasadnionego lęku wiemy coraz więcej.

Najczęściej powstawanie fobii jest uwarunkowane klasycznie, takie rozwiązanie proponują behawioryści. – Załóżmy, że pierwszy raz w życiu widzę mysz. Jaki mogę mieć stosunek do myszy? Obojętny, być może trochę mnie intryguje – w końcu jest taka malutka i puszysta. Jednak gdy patrzę na nią i w tym samym momencie słyszę pisk starszej siostry, która boi się myszy, czuję zaskoczenie i niepokój. Jeżeli sytuacja się powtórzy, jest prawdopodobne, że „nauczę się bać” tej myszy – wyjaśnia psycholog. Amerykański naukowiec John Watson jeszcze na początku XX wieku eksperymentował na „małym Albercie”. Badanie polegało na pokazaniu dziecku białego szczura i jednoczesnym wywoływaniu głośnego, nieprzyjemnego dźwięku. Po kilku powtórzeniach u małego Alberta sam widok białego szczura wywoływał lęk.

To wiele wyjaśnia. Ale zdaniem wielu naukowców ważnym czynnikiem powstawania fobii są uwarunkowania genetyczne, a więc niejako dziedziczenie strachu. – To, czego my boimy się teraz, wywoływało strach u naszych przodków. Ci przodkowie, którzy bali się zagrażających czynników, mieli okazję przetrwać i przekazać swoje geny kolejnemu pokoleniu. Ta teoria, mimo że w dużej mierze potwierdzona, pozostawia przestrzeń także dla warunków środowiskowych – przyznaje Agnieszka Urbanowicz.

Jak się pozbyć fobii?

Fobia – każdy jakąś ma

Na początek jeden ważny komunikat: warto zmierzyć się z fobią jako własną słabością. Tym bardziej że coraz więcej wiemy o przyczynach jej powstawania. Naukowcy z warszawskich instytutów biologii zajrzeli do naszych mózgów i potwierdzili, że neurony odpowiedzialne za wygaszanie strachu są inne niż komórki zaangażowane w przywracanie reakcji lękowej – to ważna i dobra wiadomość. Być może już niedługo powstaną leki, które będą oddziaływać na konkretne sieci neuronalne odpowiedzialne za strach. Byłby to duży postęp, bo obecnie dostępne farmaceutyki wpływają na całe struktury mózgu. To jednak pieśń przyszłości. Teraz zostaje nam terapia. Eksperci proponują zacząć od samego siebie. Zrozumienie swojej fobii jest pierwszym krokiem do jej pokonania. Później można wziąć się za leczenie. Jednym ze sposobów opanowania lęku i przejęcia kontroli nad własnym organizmem jest desensytyzacja, czyli zastępowanie reakcji niepożądanej inną neutralną, na przykład relaksem.

Inna z metod sugeruje sposób „lecz się tym, czym się strułeś”. Tak zwane zanurzanie polega na doprowadzaniu do kontaktu pacjenta z obiektem fobii. Teoretycznie powtarzalne eksponowanie bodźca ma powodować, że człowiek z czasem przestaje się bać, ale to metoda ryzykowna i niekoniecznie skuteczna.

Kolejny, najmniej znany sposób na wyeliminowanie lęku to modelowanie. Jak sama nazwa wskazuje, polega na naśladowaniu tzw. modela. – Pacjenci obserwują osobę uczestniczącą w sytuacji, której dotyczy fobia, i dostrzegają, że nic jej się nie stało, nie doszło do katastrofy. W dalszych etapach przypomina to oswajanie lisa przez Małego Księcia – pacjent robi małe kroczki od omawiania tego, co obserwuje, do aktywnego uczestniczenia w tej sytuacji – wyjaśnia psycholog.

Jakkolwiek patrzeć, te sposoby walki z fobiami są dość oczywiste, ale jak zwykle na drodze stają psychoanalitycy. Ich zdaniem w leczeniu trzeba sięgnąć do podświadomości pacjenta i uświadomić mu, że pod postacią fobii często skrywa się inny obiekt powodujący niepokój. Na przykład lęk kobiety przed pająkiem może być przeniesieniem lęku przed agresywnym mężczyzną.

Niestety, z leczeniem można przesadzić. Niektórzy tak bardzo chcą pozbyć się problemu, że popadają w kolejną fobię, tym razem „odwrotną”. Pacjent za wszelką cenę chce sprawdzać siebie w trudnej sytuacji prowokującej lęk. Chodzi o poczucie odwagi, siły i satysfakcji. Ale ten problem trudno sobie uświadomić, najczęściej nie zdajemy sobie z niego sprawy. Po raz kolejny powraca jedno, ale bardzo ważne słowo, w którym tkwi klucz problemu: podświadomość.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka

Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka

Trudno ci się skupić w niedzielę? Po 15:00 zaczynasz odczuwać niepokój? To może być sunday blues

Nie oceniaj wszystkiego. „Na przykładzie pogody zauważyć można, że często oceniamy to, na co nie mamy żadnego wpływu”

Kobieta przy liściach

Jak nie być zazdrosnym? Chorobliwa zazdrość a zdrada

Anya Taylor-Joy: W chwili stresu trzeba zrobić krok w tył i powiedzieć sobie: nikt nie umiera, nie jesteś chirurgiem, wszystko będzie dobrze

Terapia zajęciowa – przebieg, korzyści, rodzaje terapii

Miłosne (nie)porozumienie stron, czyli 7 sposobów na udany związek

Odchudzanie – na co dajesz się nabrać?

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie: „Nie da się obejść żałoby, przez żałobę trzeba przejść”

Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny, zapobieganie

Zakochana para na tle morza

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

„Z twoimi ocenami to skończysz na ulicy!”, „Jesteś do niczego!”, „Zamknij się, ryby i dzieci głosu nie mają”. Tak brzmi przemoc psychiczna wobec dzieci

"Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym, ale to absolutnie w żadnym przypadku, nie pobudza do zmiany". Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy i co sprawia, że jest nieskuteczna

„Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym przypadku nie pobudza do zmiany”. Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy

Kobieta i jej odbicie w lustrze

„Ten sukces to przypadek, miałam akurat szczęście”. Często mówisz takie zdanie? Prawdopodobnie cierpisz na syndrom oszusta

"Jak będziesz się tak zachowywać, to zaraz cię ten pan zabierze". Psycholożka o "rewelacyjnym" sposobie na wzbudzenie w dziecku strachu

„Jak będziesz się tak zachowywać, to zaraz cię ten pan zabierze”. Psycholożka o „rewelacyjnym” sposobie na wzbudzenie w dziecku strachu

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Hipochondria – objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?

Złośliwe żarty – jak na nie reagować? Porady psychologa

10 najważniejszych filmów o depresji

Kobieta z kwiatami na czole

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Jak zadbać o swój komfort psychiczny? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

leczenie kryształami

„Niby żyjemy w tej samej rzeczywistości, ale nadajemy ze światów równoległych”. Z Łukaszem Lamżą rozmawiamy o pseudonauce

Monika Baryła-Matejczuk

„Wysoka wrażliwość rzadko jest wymieniana wśród cech efektywnego pracownika. Zupełnie niesłusznie” – zauważa Monika Baryła-Matejczuk

Motywacja – nie wzbudzisz jej żadnym trickiem ani sztuczką. Sprawdź, jak się skutecznie zmotywować

Chwalenie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska / Unsplash

Komplementowanie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?