Aspermia, cichy wróg męskiej płodności. Co warto o niej wiedzieć? 

Co to jest aspermia? 

Aspermia to stan patologiczny charakteryzujący się brakiem wytrysku (ejakulacji) podczas orgazmu, uniemożliwia osiągnięcie naturalnego zapłodnienia. W odróżnieniu od azoospermii, gdzie ejakulat jest obecny, ale nie zawiera plemników, aspermia oznacza całkowity brak zarówno płynu nasiennego, jak i męskich komórek rozrodczych, które powinny być w nim zawieszone. Wyróżnia się: 

• aspermię całkowitą – oznacza brak jakiegokolwiek wytrysku nasienia, 
• aspermię częściową – występuje, gdy ejakulat ma minimalną objętość, często praktycznie znikomą, niewidoczną gołym okiem. 

Czym jest aspermia przejściowa? 

Aspermia przejściowa to stan, w którym dochodzi do tymczasowego braku ejakulatu podczas wytrysku. W odróżnieniu od trwałej aspermii, jest to zjawisko odwracalne. Stres i czynniki psychologiczne często odgrywają kluczową rolę w rozwoju tego zaburzenia, a ustępuje ono po wyeliminowaniu przyczyny problemu. 

Aspermia – jakie są jej przyczyny? 

Aspermia miewa różne podłoże – przyczyniają się do niej zarówno czynniki fizyczne, jak i psychiczne. Wszystkie zostały opisane dokładniej poniżej. 

Czynniki fizyczne aspermii  

Czynniki fizyczne odpowiadające za aspermię mogą dotyczyć funkcjonalnych zaburzeń pracy układu rozrodczego. Zwykle wynikają z patologicznej biologii organizmu, ale mogą być także pochodzenia zewnętrznego, np. przyjmowanie niektórych leków. Oto możliwe przyczyny: 

• blokada przewodów nasiennych z powodu przebytych infekcji (np. zapalenie najądrzy lub prostaty) czy urazów i operacji, na skutek których powstają zrosty i blizny. Zablokowanie światła nasieniowodów uniemożliwia transport nasienia z jąder do cewki moczowej, 
• w trakcie operacji w obrębie miednicy mniejszej  (np. prostatektomia – usunięcie prostaty lub resekcja guza pęcherza moczowego) może dojść do uszkodzenia nerwów odpowiedzialnych za wytrysk. Konsekwencją są zaburzenia ejakulacji oraz aspermia, 
• schorzenia neurologiczne (stwardnienie rozsiane, uszkodzenie rdzenia kręgowego, cukrzyca) prowadzą często do neuropatii, a więc zaburzeń w przesyle sygnałów nerwowych odpowiedzialnych m.in. za ejakulację, 
• niektóre leki, zwłaszcza stosowane w leczeniu nadciśnienia (np. beta-blokery), depresji (np. selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI) oraz leki przeciwhistaminowe, mogą wywołać aspermię jako efekt uboczny. 
• Czynniki psychiczne aspermii 
• Czynniki psychiczne przyczyniające do rozwoju aspermii obejmują przyczyny wynikające z problemów emocjonalnych, psychologicznych lub relacyjnych. Mogą one wpływać na zdolność do ejakulacji poprzez mechanizmy stresu, lęku czy napięcia emocjonalnego. Do najczęstszych przyczyn należą: 
• silny stres lub lęk związane z aktywnością seksualną i obawy dotyczące wydajności, 
• problemy emocjonalne, konflikty i napięcia między partnerami, 
• depresja i inne zaburzenia nastroju prowadzą do obniżenia libido i trudności w osiągnięciu ejakulacji. 
• Inne czynniki aspermii 
• Niektóre wady anatomiczne mogą prowadzić do aspermii. Należą do nich: 
• wrodzony brak nasieniowodów (ang. congenital bilateral aplasia (absence) of vas deferens, CBAVD) – przewody transportujące nasienie z jąder do cewki moczowej są nieobecne. Jest to jedna z najczęstszych przyczyn wrodzonej aspermii, 
• wrodzone zarośnięcie przewodów wytryskowych, 
• wrodzone zwężenie cewki moczowej, 
• wrodzone zaburzenia struktury gruczołu krokowego. 

Aspermia może być również wynikiem radioterapii i chemioterapii, które stosuje się w leczeniu nowotworów. W zależności od dawki chemii oraz obszaru napromieniania, uszkodzeniu ulec mogą tkanki jąder i przewodów nasiennych, prowadząc w efekcie do aspermii trwałej lub tymczasowej. 

Na czym polega leczenie aspermii? 

Leczenie aspermii obejmuje zarówno podejście farmakologiczne, jak i chirurgiczne oraz psychoterapeutyczne, jednak ostateczny wybór metody zależy od przyczyny wywołującej problem. 

Leczenie farmakologiczne aspermii 

W przypadku aspermii spowodowanej uszkodzeniem nerwów podaje się sympatykomimetyki w celu stymulacji wytrysku. Jeśli przyczyną aspermii jest infekcja, wprowadza się antybiotykoterapię. 

Leczenie chirurgiczne aspermii 

Gdy aspermia jest spowodowana przez blokadę nasieniowodów, operacja może być jedyną skuteczną opcją leczenia. W przypadku wrodzonych wad anatomicznych stosuje się chirurgiczną rekonstrukcję nasieniowodów. 

Psychoterapia w leczeniu aspermii 

Jeśli aspermia ma podłoże psychologiczne, dobre efekty w redukcji lęku i stresu związanego z aktywnością seksualną przynosi terapia poznawczo-behawioralna. Terapia dla par jest skutecznym rozwiązaniem problemów relacyjnych będących przyczyną aspermii. 

Bibliografia: 

1. http://clinmedjournals.org/articles/iauc/international-archives-of-urology-and-complications-iauc-3-023.php?jid=iauc [dostęp 02.07.2024]. 
2. Mehta A., Sigman M., Management of the dry ejaculate: a systematic review of aspermia and retrograde ejaculation, Fertility and Sterilty 2015, 104(5):1074-1081. 
3. Sigman M., Introduction: Ejaculatory problems and male infertility, Fertility and Sterility 2015, 104(5):1049-1050.