Przejdź do treści

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym
Fot. auremar / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kombucza – stwórz sobie własny probiotyk
Ćwiczenia na piękne plecy. Sprawdź, co zrobić, jeśli codziennie spędzasz kilka godzin przy biurku
Jak rozpoznać przetrenowanie?
Kotleciki ze świeżej kolby kukurydzy
dwie dziewczyny rozmawiają
Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa

Regularne wykonywanie badań profilaktycznych może pomóc w zapobieganiu najpowszechniej występującym chorobom. Badania profilaktyczne mężczyzn i kobiet dają szansę na wykrycie i szybkie wyleczenie nawet poważnych dolegliwości.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Badania profilaktyczne połączone z utrzymywaniem odpowiedniej diety oraz aktywnością fizyczną zwiększają szanse na uniknięcie lub szybkie wyleczenie wielu powszechnie występujących chorób. Kalendarz wizyt na badaniach profilaktycznych w dużej mierze uzależniony jest od wieku. Badania profilaktyczne mężczyzn i kobiet są częścią kilku programów realizowanych z Narodowego Funduszu Zdrowia.

Badania profilaktyczne dzieci i młodzieży

Zdrowie najmłodszych z powodu ich niskiej odporności immunologicznej powinno być regularnie kontrolowane za pomocą podstawowych badań profilaktycznych. Inne parametry należy poddać analizie w wieku przedszkolnym, a nieco inne w wieku nastoletnim. Jakie badania profilaktyczne standardowo wykonuje się u dzieci i młodzieży? Bez względu na wiek należy przynajmniej raz w roku wykonać morfologię. Zbyt niska lub zbyt wysoka ilość elementów morfotycznych krwi może świadczyć o poważnych schorzeniach, takich jak np. anemia bądź małopłytkowość. Istotne jest również białko ostrej fazy (CRP), wskazujące na toczące się w organizmie infekcje, a także szczegółowe badanie moczu. Małe dziecko powinno również odwiedzić ortopedę, a jeśli jest to konieczne, uczestniczyć w zajęciach korekcyjnych wad postawy. Ponadto maluch powinien raz w roku odwiedzić okulistę oraz stomatologa. U nastolatków w okresie intensywnego wzrostu wskazane jest wykonywanie oceny poziomu wapnia, który jest podstawowym budulcem dla kości. Cennym wskaźnikiem stanu zdrowia jest także badanie stężenia ferrytyny oraz żelaza.

Podstawowe badania profilaktyczne osób dorosłych

Mężczyźni znacznie częściej niż kobiety zapadają na choroby ze strony układu krążenia, nowotwory (np. jelita grubego) oraz hipercholesterolemię. Statystyki mówią o tym, że mężczyźni niechętnie chodzą na badania profilaktyczne, co może mieć związek właśnie z większą zapadalnością na najczęstsze nowotwory. Badania profilaktyczne w kierunku raka pozwalają na wykrycie choroby na wczesnym jej etapie, a co za tym idzie – na szybsze wyzdrowienie. Mężczyźni powinni raz na 3 lata wykonywać badania jąder i prostaty. Zaleca się także sprawdzanie poziomu cholesterolu we krwi oraz elektrokardiografii serca (EKG). Badania profilaktyczne u kobiet i mężczyzn powinny uwzględniać:

  • Lipidogram (inaczej badanie profilu lipidowego) – w jego skład wchodzi ocena poziomu całkowitego cholesterolu (w rozbiciu na „dobry cholesterol” HDL oraz „zły cholesterol” LDL) oraz trójglicerydy. Na podstawie wyników lipidogramu lekarz jest w stanie ocenić ryzyko pojawienia się miażdżycy oraz innych zaburzeń układu krążenia.
  • Badanie poziomu cukru we krwi – zwykle wykonuje się je na czczo. Zbyt wysoki poziom glukozy we krwi może świadczyć o zaburzeniach wydzielania insuliny z trzustki.
  • Odczyn Biernackiego (OB) to inaczej szybkość opadania czerwonych krwinek. Normy zależą od płci oraz wieku osoby badanej. Najniższa prędkość opadania krwinek obserwowana jest u niemowląt, natomiast najwyższa po 60 roku życia.
  • W morfologii dużą uwagę przywiązuje się również do liczby krwinek czerwonych (erytrocytów), krwinek białych (leukocytów), płytek krwi, hematokrytu, średniej objętości erytrocytu (MCV), średniego stężenia hemoglobiny w erytrocycie (MCH) oraz stężenia hemoglobiny w ogólnej masie erytrocytów (MCHC).

Niezależnie od tego, jakie badania profilaktyczne wykonujemy i jak często, należy mieć świadomość, że same badania to za mało i konieczna jest świadomość zdrowego odżywiania się oraz regularnej aktywności fizycznej.

Zobacz także

Badania profilaktyczne na raka

Nowotwory należą do podstępnych chorób mogących rozwijać się nawet 10 lat. Dlatego też badania profilaktyczne na nowotwory są kluczowe w ich zapobieganiu i zaleca się ich systematyczne wykonywanie. Kobiety po 18 roku życia powinny pamiętać o regularnej cytologii oraz samobadaniu piersi. Po 40 roku życia wskazane jest wykonywanie mammografii oraz USG piersi, a po 50 roku życia należy również rozważyć wykonanie kolonoskopii oraz RTG klatki piersiowej. Mężczyźni powinni wykonywać samobadanie jąder po 18 roku życia. Z czasem do badań profilaktycznych nowotworów należy dołożyć również badania prostaty, RTG klatki piersiowej, kolonoskopię oraz USG prostaty. Jak często wykonywać badania na obecność nowotworu? U osób, które mają rodzinne predyspozycje do chorób nowotworowych, zaleca się wykonywać je częściej. Na badania kieruje lekarz prowadzący i to specjalista decyduje jak często wykonywać poszczególne badania.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej