Przejdź do treści

Przepona – funkcje, rodzaje, oddychanie, przepuklina

kobieta zimą
Przepona – funkcje, rodzaje, oddychanie, przepuklina/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dorota Szelągowska o atakach paniki
Dorota Szelągowska o swoim zdrowiu psychicznym. „Byłam na totalnym dnie”
„Nie powinniśmy się bać mówienia o tym, że problemy jelitowe należą już do chorób cywilizacyjnych” – mówi Roksana Środa, dietetyk kliniczna
Niezwykła szopka w Neapolu. Trzej Królowie z paszportem covidowym
Niezwykła szopka w Neapolu. „Trzej Mędrcy przybywają w tym roku z paszportem covidowym”
Kiedy trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-19 dla wszystkich dorosłych? Wiceminister zdrowia podaje prawdopodobny termin
Kiedy trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-19 dla wszystkich dorosłych? Wiceminister zdrowia podał prawdopodobny termin
Dr Fauci: Szczepionka Johnson & Johnson powinna być dwudawkowa
„Szczepionka Johnson&Johnson powinna być dwudawkowa” – mówi dr Anthony Fauci

Przepona oddechowa to jeden z największych mięśni, wpływający na pracę wielu narządów. Przede wszystkim bierze on udział w wentylacji płuc, umożliwiając prawidłowe oddychanie. W ludzkim ciele znajdują się również inne przepony, w tym przepona miednicy czy przepona moczowo-płciowa. Czym się charakteryzują poszczególne jej rodzaje i jakie są funkcje przepony? 

Co to jest przepona?

Przepona oddechowa to mięsień poprzecznie prążkowany, który – jak sama nazwa wskazuje – reguluje proces oddychania. Następuje to poprzez skurcz przepony i jej rozkurcz. Podczas wdechu mięsień się kurczy i obniża, dzięki czemu zwiększa się objętość klatki piersiowej. W trakcie wydechu przepona się rozluźnia i unosi ku górze.

Jeśli chodzi o funkcje przepony, wspomaga ona również przepływ krwi i limfy oraz właściwe działanie narządów znajdujących się w obrębie jamy brzusznej. Wpływa także na utrzymywanie prawidłowej postawy – kiedy niewłaściwie pracuje, mogą pojawić się bóle w odcinku piersiowo-lędźwiowym, jak również dysfunkcje w okolicy dolnych żeber. Uczestniczy ona także procesie trawienia, usuwania kału czy też nawet emisji głosu.

Kształtem przepona oddechowa przypomina literę „C” lub kopułę, a do tego jest płaska i nieco asymetryczna. Jeśli chodzi o anatomię przepony, składa się ona z trzech części: lędźwiowej, żebrowej oraz mostkowej. Łączą się one w jednym miejscu. Przepona posiada również specjalne otwory, przez które przechodzą ważne narządy, naczynia i nerwy. Gdzie jest przepona? Pomiędzy jamą brzuszną a klatką piersiową.

Przepon w ludzkim organizmie jest jednak więcej. Ważne jest to, że wszystkie ze sobą współpracują, dzięki czemu w poszczególnych komorach ciała utrzymuje się odpowiedni gradient ciśnień. Kiedy pojawiają się problemy w obrębie jednej przepony, reszta również na nie reaguje. Jeśli pojawiają się więc np. zaburzenia przepony miednicy, może to doprowadzić do zaburzeń w innych częściach ciała.

Przepona miednicy

Przepona miednicy położona jest w dnie miednicy. Składa się ona z mięśnia guzicznego oraz dźwigacza odbytu. Pomaga w podtrzymywaniu narządów wewnętrznych oraz prawidłowym działaniu zwieraczy odbytu i pochwy. Sam dźwigacz odbytu stabilizuje podporowy staw krzyżowo-biodrowy, wpływając na mechanikę chodu. Uczestniczy również w mechanizmie zwierania odbytnicy i pochwy.

Przepona miednicy, wraz z przeponą moczowo-płciową i mięśniami powierzchownymi krocza tworzy tzw. mięśnie dna miednicy. Destrukcyjnie na nie wpływają takie czynniki, jak: palenie, nadwaga, brak aktywności fizycznej czy też niezdrowa dieta. Warto dodać, że po porodzie mięśnie przepony miednicy są mocno nadwyrężone. Aby wróciły do swojego właściwego stanu, należy je odpowiednio ćwiczyć.

kobieta z niewydolnością oddechową, oddycha przez rurkę

Przepona moczowo-płciowa

Przepona moczowo-płciowa znajduje się pod przeponą miednicy. Stanowi dolną część jamy brzusznej oraz podparcie dla narządów wewnętrznych. Jednocześnie jest ona miejscem przejścia dla odbytnicy, pochwy i cewki moczowej. Składa się z: mięśnia poprzecznego głębokiego krocza, górnej i dolnej powięzi oraz zwieracza cewki moczowej.

Kiedy przepona moczowo-płciowa jest napięta, może powodować m.in. bóle lędźwi, bolesne miesiączki, problemy z zaparciami czy też obrzęki kończyn dolnych. Problemy mięśni przepony moczowo-płciowej najczęściej powstają, tak jak i w przypadku przepony miednicy, w wyniku porodu naturalnego.

Przepona jamy ustnej

Można wyróżnić również przeponę jamy ustnej. Składa się głównie z mięśni żuchwowo-gnykowych, połączonych ze sobą szwem. Znajduje się ona pomiędzy kresą żuchwowo-gnykową żuchwy a kością gnykową. Jest ona odpowiedzialna za podnoszenie kości gnykowej oraz języka, obniżanie żuchwy oraz napinanie jamy ustnej.

Dr Elżbieta Dudzińska / PRplus

Oddychanie przeponą

Bardzo ważne jest również oddychanie przeponą, które może przynieść każdemu szereg korzyści zdrowotnych. Warto je ćwiczyć, ponieważ pozwala ono odciążyć kręgosłup, zapobiec dyskopatiom oraz rwie kulszowej, a także zmniejszyć ryzyko występowania cellulitu oraz żylaków. Oddychanie przeponą jest również bardzo istotne podczas porodu. Warto dodać, że nieprawidłowy oddech może doprowadzić do hipertonii przepony, a w konsekwencji – do dolegliwości bólowych kręgosłupa, problemów żołądkowo-jelitowych, a nawet do nietrzymania moczu.

Jak oddychać przeponą? Najważniejsze jest to, aby nabierać powietrze nosem, a wydychać ustami. Cały proces powinien przebiegać dość wolno, miarowo. Wydech powinien być dłuższy niż wdech – nawet dwukrotnie. Przy oddychaniu powinna unosić się nie klatka piersiowa, a górna część brzucha. Podczas tego procesu powinno prowadzić się wdech w dół, aż do samej przepony miednicy.

Prawidłowe oddychanie a koronawirus / unsplash

Ćwiczenia przepony

Jak ćwiczyć przeponę, aby móc prawidłowo oddychać? Poniżej podajemy kilka technik, które możesz wypróbować we własnym domu.

Ćwiczenie nr 1

Połóż się na plecach. Bardzo powoli zacznij wciągać powietrze ustami – powinno to trwać kilka sekund. Kiedy klatka piersiowa wypełni się powietrzem, zatrzymaj oddech na dwie sekundy. Następnie powinien nastąpić wydech, ale tak, aby najpierw wypuszczone zostało powietrze z dolnej części klatki piersiowej. Kiedy będziesz powtarzać to ćwiczenie, zadbaj o to, aby za każdym razem wydłużać czas wdechu.

Ćwiczenie nr 2

Stań w lekkim rozkroku, wyprostuj plecy, a dłonie oprzyj na pasie. Zrób wdech nosem, następnie wydech również nosem, jednocześnie robiąc skłon. Później powoli wdychaj powietrze ustami, delikatnie podnosząc się i wracając do pierwotnej pozycji.

Ćwiczenie nr 3

Ułóż się na plecach, a na brzuchu połóż książkę – jej waga powinna być dla ciebie odczuwalna. Zrób wdech nosem i jednocześnie otwartymi ustami, tak aby książka lekko się podniosła. Na kilka sekund zatrzymaj powietrze, a następnie delikatnie wypuść je ustami, tak aby książka widocznie się obniżyła. Następnie powtórz ćwiczenie, przy wydechu wypowiadając wydłużoną głoskę „s” lub „f”.

Jak oddychać? Proste ćwiczenie czyni cuda

Przepuklina rozworu przełykowego przepony

Jeśli chodzi o choroby związane z omawianym narządem, najczęściej pojawia się tzw. przepuklina rozworu przełykowego przepony. Jest to choroba, która polega na przemieszczeniu się fragmentu żołądka do klatki piersiowej, a konkretnie – za przeponę. Wówczas powstają:

  • bóle w nadbrzuszu,
  • bóle w klatce piersiowej,
  • zgaga,
  • duszności,
  • trudności w przełykaniu,
  • odbijanie się treści żołądkowej,
  • wymioty,
  • kaszel.

Przyczyną tej choroby jest m.in. osłabienie mięśni przepony. Może być ono efektem zabiegów chirurgicznych, urazów czy nawet udaru mózgu. Czasami wynika ona z wad wrodzonych. Leczenie jej opiera się głównie na uśmierzaniu objawów oraz zapobieganiu uszkodzeniom w obrębie błony śluzowej przełyku. Aby zapobiec pojawieniu się przepukliny, warto prowadzić odpowiednią, zdrową dietę, tak aby nie doszło do otyłości. Dobrze jest również zrezygnować z palenia.

Zrosty na przeponie

Może się zdarzyć, że po wykonaniu badania RTG klatki piersiowej, w wynikach pojawi się określenie „zrosty na przeponie”. Co ono oznacza? Najpewniej jest to oznaka przebytego w przeszłości stanu zapalnego, który miał miejsce w obrębie układu oddechowego. Na wszelki wypadek warto o tym porozmawiać z lekarzem, który wystawił skierowanie na dane badanie.

 


Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470172/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1570921/

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

WHO: najwięcej zgonów z powodu gruźlicy

WHO alarmuje: w 2020 roku nastąpił największy wzrost śmiertelności z powodu gruźlicy od 10 lat

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Trening mięśni dna miednicy / pexels

Czy trening mięśni dna miednicy można robić, stojąc w kolejce na poczcie? Pani Fizjotrener odpowiada

Badanie płynu opłucnowego – wskazania, wyniki, przebieg

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych – objawy, leczenie

Angina ropna – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Proteinoza pęcherzyków płucnych – przyczyny i leczenie

„To, co jemy, ma wpływ na dno miednicy – na pochwę, pęcherz, macicę, jelita, więzadła i powięzi” – mówi Pani Fizjotrener

Kobieta

„Gubię mocz tylko czasem, kiedy kicham, to jest ok?”. Pani Fizjotrener ostrzega, że to nie jest ok!

Oscylometria impulsowa – co to jest? Wskazania i przebieg

Leczenie tlenem – komory hiperbaryczne, terapia w domu

Stara toaleta, sławojka

Po powrocie z urlopu spuść wodę w toalecie! Może cię to ustrzec przed ciężką chorobą układu oddechowego

Ostra niewydolność oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie

MERS-CoV i choroba MERS – objawy, leczenie. Jak zapobiegać?

Ułożenie języka a dno miednicy - co łączy jedno z drugim? Wbrew pozorom bardzo dużo

Ułożenie języka a dno miednicy. Uważaj, żeby sobie nie zaszkodzić

Wirus SARS, choroba SARS i SARS-CoV-2 – co je ze sobą łączy?

Pylica krzemowa – przyczyny, objawy, zapobieganie

Wideotorakoskopia – co to jest? Wskazania, przebieg

Kapnometria i kapnografia – wskazania, normy, wyniki

Fizjoterapia oddechowa – wskazania i cele rehabilitacji

Brzuch

Pani Fizjotrener: Wyobraź sobie, co się dzieje z powietrzem w balonie, kiedy ściśniesz go po bokach. To samo się dzieje w brzuchu, gdy wkładasz ciasne spodnie

Astma zawodowa – rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie

W szpitalu matka z córką chora na mukowiscydozę

Mukowiscydoza – jak długo się z nią żyje? Objawy, leczenie, dieta

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?