Przejdź do treści

Coraz mniej chętnych na bezpłatne badania. Na Islandii potrafili rozwiązać ten problem

Z roku na rok zmniejsza się liczba chętnych na badania profilaktyczne pozwalające wykryć raka we wczesnym stadium\ źródło:iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy
Jak często należy ćwiczyć?
„Dlaczego te kobiety są grube?” – pyta trenerka personalna Marta Stoberska. Jej odpowiedź może cię zaskoczyć
Rachel Zegler o profilaktyce raka piersi: „Dwa lata temu znalazłam guzek w piersi i przeżyłam najstraszniejszy tydzień mojego życia”
Rejestr ciąż wchodzi w życie. Nowe prawo będzie obowiązywać od 1 października

Polki i Polacy nie chcą się badać. Z programów profilaktycznych w kierunku wczesnego wykrywania raka szyjki macicy korzysta garstka osób. Do mammografii także kobiety podchodzą niechętnie, mimo że rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem u kobiet w Polsce. Nie ma instytucji, która nadzorowałaby system profilaktyki zdrowotnej. Tymczasem na Islandii aż 90 proc. obywateli i obywatelek korzysta z bezpłatnej diagnostyki. A ci, którzy tego pilnują, są odpowiednio wynagradzani. 

Coraz mniej chętnych na badania

Raka szyjki macicy daje się wykryć zanim zacznie zagrażać życiu – zdiagnozować można już zmiany przedrakowe. Służy temu proste, niedrogie badanie cytologiczne, które powinna regularnie wykonywać każda dorosła kobieta. W Polsce od lat realizowany jest powszechny program cytologicznych badań przesiewowych, do którego łatwy dostęp ma każda kobieta w wieku 25–59 lat. Nie jest potrzebne żadne skierowanie, by wykonać badanie.

Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika jednak, że niewiele kobiet jest zainteresowanych tego typu badaniami. W Polsce aż 40 proc. nowo diagnozowanych przypadków raka szyjki macicy jest bardzo zaawansowanych i szanse na wyleczenie tych kobiet są niemal zerowe. 

Jeśli wszystko pójdzie dobrze, niebawem wyrycie raka szyjki macicy będzie jeszcze prostsze, bo Polki będą mogły wykonywać testy na HPV. Aktualnie trwa badanie pilotażowe obejmujące 30 tys. pacjentek, a jego wstępne wyniki pokazują, że zdolność wykrywania zmian przednowotworowych jest trzy razy większa w przypadku stosowania testu na HPV niż w przypadku cytologii. Mówił o tym w wywiadzie dla HelloZdrowie  dr Maciej Mazurec, ginekolog-położnik, członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy. Jeśli tylko znajdą się na to fundusze, to z całą pewnością badanie to powinno zastąpić cytologię.

W połowie 2021 r. ruszył program Profilaktyka 40+ z dostępem do szerokiego pakietu badań dla osób powyżej 40. roku życia. Od kilu lat NFZ refunduje też badania w kierunku wczesnego wykrywania raka piersi i raka jelita grubego.

Jak podaje Narodowy Fundusz Zdrowia, w programie profilaktyki raka szyjki macicy (cytologia) wzięło udział:

  • w 2019 r.- 485 903 kobiet
  • w 2020 r.- 291 480 kobiet
  •  w 2021 r. – 385 618 kobiet

Profilaktyka raka piersi, która polega na regularnym wykonywaniu mammografii, też nie ma się dobrze. Program skierowany jest do kobiet wieku 50–69 lat, które są najbardziej zagrożone zachorowaniem na raka piersi. Jest on najczęściej występującym nowotworem u kobiet w Polsce. W 2017 r., według Krajowego Rejestru Nowotworów, zachorowało na niego 18, 5 tys. kobiet. Zaś na raka macicy 2,5 tys. pań. Mimo tego na mammografię zdecydowało się:

  • w 2019 r. – 1 041 740 kobiet
  • w 2020 r. – 736 579 kobiet
  •  w 2021 r. – 1 060 372

 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

kobieta czeka na cytologię

Dlaczego tak się dzieje?

Wydawać by się mogło, że z roku na rok powinno być więcej chętnych na profilaktyczne badania, chociażby dlatego, że rośnie świadomość wśród Polek i Polaków. Niestety jest odwrotnie. Jeszcze w 2017 roku na bezpłatną cytologię zgłosiło się 460 tys. pacjentek. W pracowniach stacjonarnych oraz mammobusach, personel medyczny przebadał z kolei ok. 1 milion kobiet w ramach programu profilaktycznego. Wybuch pandemii koronawirusa sprawił, że Polki i Polacy przestali się badać.

Niechętnie korzystają także z badań przesiewowych raka jelita grubego:

  • 2019 roku – 69 710 badań;
  • 2020 roku – 48 403 badań;
  • 2021 roku – 96 376 badań

W Polsce na raka szyjki macicy umiera aż 5 kobiet dziennie. Dla porównania: na Islandii kilka rocznie. Fakt, że Islandia jest kilkumilionowym krajem, ale tam profilaktyka przeciwnowotworowa jest bardzo rozwinięta. Okazuje się, że działa tam specjalna instytucja monitorująca, czy obywatele wyspy zgłaszają się na badania. Specjaliści dzwonią do pacjentów, sprawdzają czy poddali się badaniu i dostają za to premie. Z profilaktyki przeciwnowotworowej na Islandii korzysta nawet ponad 90 proc. osób.

W Polsce nie ma kompleksowego, spójnego i sprawnego systemu profilaktyki zdrowotnej, obejmującego planowanie działań, nadzór nad ich realizacją oraz ocenę uzyskiwanych efektów.

„Brakuje edukacji i osób odpowiedzialnych za profilaktykę przeciwnowotworową w naszym kraju. Tu nie wystarczy tylko, że NFZ wyłoży na coś pieniądze. Potrzeba instytucji, której będzie zależało na tym, aby nowotwory były wcześniej wykrywane, a Polacy byli zdrowsi. Nie ma edukacji w szkołach o profilaktyce przeciwnowotworowej, choć rząd obiecuje od lat ją wprowadzić” – mówi w rozmowie z portalem politykazdrowotna.pl Joanna Frątczak-Kazana z fundacji onkologicznej Alivia.

Z kolei Bartosz Poliński, wiceprezes Fundacji Alivia w rozmowie z tym samym portalem wskazuje, że w Polsce są plany, by instytucją stojącą na czele realizacji Narodowego Programu Zwalczania Nowotworów był Narodowym Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

„Mam jednak co do tego wątpliwości, gdyż on sam realizuje badania, leczy pacjentów i nie będzie w stanie obiektywnie tego rozliczać”- podkreśla.

Natomiast Małgorzata Gałązka-Sobotka, ekspert ds. ochrony zdrowia Uczelni Łazarskiego, cytowana przez powyższy portal uważa, że  pacjentów trzeba motywować do badań profilaktycznych na zasadzie np. odpisów podatkowych od składki zdrowotnej. 

Pociesza fakt, że część kobiet w Polsce robi badania cytologiczne czy mammograficzne prywatnie, poza systemem NFZ, dlatego nie są one uwzględnione w statystykach. Być może są one wyższe. Gdyby prywatni świadczeniodawcy wprowadzali dane na temat tych badań, widzielibyśmy pełną skalę zjawiska.

źródło: politykazdrowotna.com, www.nfz.gov.pl

 

 

 

 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ryan Reynolds

Ryan Reynolds sfilmował swoją pierwszą w życiu kolonoskopię. „Przegrałem zakład, ale opłacało się”

„Rodzice wciąż są namawiani do bankowania krwi pępowinowej dla użytku ich dzieci, mimo że nie ma takiej potrzeby”. O tym, jak wmówiono nam, że krew pępowinowa to panaceum, mówi hematolog prof. Wiesław Jędrzejczak

„Kiedy nikt nie trzyma cię przy życiu, nic cię nie dopinguje, nie znajdziesz w sobie tej siły, żaden lekarz cię nie wyleczy” – mówi Marta Igar-Idler, która pokonała nowotwór

Zaniepokoiła ją ciemna smuga na paznokciu. Flecistka straciła połowę palca

„Ludzie wciąż nie chcą wiedzieć, gdzie znajduje się schron przeciwrakowy” – mówi Anna Bimer, autorka książki „Rak time”

W jej organach wykryto ponad sto guzów. Małej dziewczynce nie dawano szans na przeżycie / istock

W organach małej dziewczynki wykryto ponad sto guzów. Nie dawano jej szans na przeżycie

Fot. Piotr Balicki / Bartosz Krupa/East News

Piotr Balicki nie żyje. 38-latek chorował na nowotwór

Próbki w laboratorium

Szczepionka komórkowa na raka coraz bliżej? Pracują nad nią polscy naukowcy

Osteosarcoma, czyli kostniakomięsak – objawy, leczenie

To miała być zwykła infekcja. Okazało się, że 12-latka ma trzecie stadium groźnego nowotworu

Henryka Krzywonos-Strycharska

Henryka Krzywonos-Strycharska odpowiada kolegom z Sejmu: „To nie moda tylko rak”

Glifosat – co to jest i jak go usunąć? Jaki wpływ na nasze zdrowie mają herbicydy?

Brodawki na szyi – dlaczego powstają i jak się ich pozbyć?

„Niektóre kobiety mówią, że nasze sesje fotograficzne po leczeniu raka piersi powinny być refundowane przez NFZ” – mówi Agnieszka Ford z Fundacji Kochasz Dopilnuj

Zastosowano nowy lek przeciwnowotworowy. Efekt? 100 proc. remisji u wszystkich pacjentów

Kobieta w laboratorium

Nowatorska terapia w leczeniu agresywnego raka. Naukowcom udało się zahamować zmiany w późnym stadium choroby

Na jej ciele pojawiły się nowe „piegi”. Diagnoza zwaliła ją z nóg. Do szpitala trafiła w ostatniej chwili

Rak jelita grubego - zwróć uwagę na te objawy / pexels

Lekarka chorowała na raka jelita. Teraz uświadamia innych, co warto robić w trakcie każdej wizyty w toalecie

Szczepionka przeciwko rakowi trzustki / istock

Koniec z przedwczesną śmiercią spowodowaną rakiem trzustki? Naukowcy stworzyli szczepionkę przeciwko temu nowotworowi

Lyndsey Ashton / fot. Instagram @lyndsey_ashton22

22-letnia kobieta wygląda jak dziecko. Od ludzi mijanych na ulicy słyszy: „Czy ten dzieciak jest w ciąży?!”

Prezenter Piotr Balicki walczy z nowotworem. „Boję się, że nie dożyję do wakacji”

Kobieta w laboratorium

Jest nadzieja dla chorych na raka. Ruszyły pierwsze testy szczepionki na ludziach

„Rak to nie wyrok. Ale ignorowanie go i czekanie, aż da rozsiew, redukuje szansę przeżycia do zera”- apeluje Tomasz Rezydent

Sophie Wilmes zawiesza swoje obowiązki, żeby opiekować się ciężko chorym mężem. „Decyzja budzi największy szacunek”

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×