Przejdź do treści

6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory

usg
Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Nie jestem nikomu winna wyglądu” – mówi Maja Staśko, wyjaśniając zjawisko przemocy psychicznej w sieci
Zdjęcie rentgenowskie mózgu
Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami
Test dla ciężarnych wskaże, czy urodzą wcześniaka. To nowatorska metoda naukowców z USA
Wczesne objawy COVID-19 różnią się w zależności od wieku i płci – mówią naukowcy
GIS wycofuje kilkanaście serii popularnych lodowych batonów. Są szkodliwe dla zdrowia

Niemal wszyscy się ich obawiamy. Nic dziwnego – nowotwory złośliwe są drugą przyczyną zgonów wśród Polaków (tuż po chorobach układu krążenia). Jednak nie możemy uciekać przed profilaktyką, bo tylko wczesne rozpoznanie i leczenie zwiększają szansę na wygraną. O jakich badaniach trzeba pamiętać?

USG

USG, czyli badanie ultrasonograficzne, to jedno z najprostszych badań diagnostycznych, które ponadto jest bezbolesne i bezpieczne dla pacjenta. Dzięki niemu można zaobserwować wielkość i kształt takich narządów jak wątroba, trzustka, nerki, jądra czy też jajniki. Badanie pozwala na określenie, czy struktura i przepływ krwi są prawidłowe oraz czy w obrębie narządu nie pojawiły się guzy lub torbiele.

Oprócz klasycznego badania USG wykonywanego przez powierzchnię skóry dostępne jest również przezpochwowe USG stosowane w ginekologii. Dzięki niemu istnieje możliwość oceny jajników, a także szyjki oraz dna macicy. Badanie ultrasonograficzne jest również stosowane podczas biopsji, czyli pobierania wycinków tkanek do badania histopatologicznego – w ten sposób oceniamy np. stopień złośliwości guza.

Dermatoskopia

Badanie przy użyciu dermatoskopu pozwala na ocenę znamion barwnikowych (tzw. pieprzyków) i niebarwnikowych pod mniej więcej dziesięciokrotnym powiększeniem. Dzięki temu badaniu dermatolog jest w stanie wykryć czerniaka (nowotwór skóry) nawet we wczesnym stadium.

Szczególną uwagę zwraca się zazwyczaj na okolice pachwinowe, pachowe, dłonie, stopy, okolice intymne oraz owłosioną skórę głowy, czyli okolice, które są trudno dostępne podczas samobadania. Dermatoskopia trwa około kilku minut, jest nieinwazyjna i bezbolesna. Powinny ją wykonać szczególnie osoby z dużą liczbą znamion barwnikowych na ciele.

Badanie cytologiczne

Badanie cytologiczne (zwane potocznie „cytologią”) polega na pobraniu wymazu z szyjki macicy, a następnie mikroskopowej ocenie komórek. Pozwala na wykrycie raka szyjki macicy nawet we wczesnym stadium, czyli w momencie kiedy nowotwór jest uleczalny. Samo pobranie komórek zajmuje dosłownie kilka sekund, natomiast na wyniki czeka się ok. kilku tygodni (w zależności od ośrodka). Zapisując się na wizytę do ginekologa, należy pamiętać, by dopasować termin do cyklu miesiączkowego.

Badanie cytologiczne powinno być wykonywane najwcześniej cztery dni po miesiączce, ale nie później niż w czwartym dniu przed kolejną miesiączką. Szacuje się, że najlepszym czasem, by wykonać to badanie, jest okres między 10. a 18. dniem cyklu miesiączkowego. W naszym kraju możliwe jest wykonanie tego badania w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Skorzystać z niego mogą kobiety w wieku 25-59 lat, które nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich trzech lat (w ramach NFZ). Lista ośrodków medycznych, w których można się przebadać pod kątem nowotworów kobiecych, podana jest na lokalnych stronach oddziałów NFZ.

Cystoskopia

Cystoskopia, zwana inaczej wziernikowaniem pęcherza moczowego, jest zabiegiem diagnostyczno-leczniczym. Badanie trwa od kilku do kilkunastu minut i prowadzone jest przy użyciu cystoskopu. Wprowadzanie wziernika do dróg moczowych poprzez cewkę jest dosyć bolesne, dlatego cystoskop smaruje się lidokainą (środek znieczulający). W przypadku większych zabiegów na pęcherzu stosuje się natomiast znieczulenie podpajęczynówkowe lub zewnątrzoponowe.

Po odpowiednim ustawieniu wziernika lekarz może ocenić błonę śluzową wewnątrz pęcherza moczowego, a także pobrać wycinki do badania histopatologicznego lub przeprowadzić drobny zabieg, jak usunięcie ciała obcego lub kamienia moczowego. Pobranie fragmentu tkanki do badania histopatologicznego jest kluczowym elementem w rozpoznaniu nowotworu. Ocena wycinków przez doświadczonego histopatologa umożliwia wykluczenie choroby lub określenie rodzaju nowotworu i wyznaczenie najlepszej metody leczenia.

 

Kolonoskopia

Badanie, które powinien wykonać każdy człowiek w wieku powyżej 50 lat. Kolonoskopia jest ponadto wskazana, jeśli występują zaparcia, biegunka czy też krwawienie z odbytu. Wyróżniamy różne typy tego badania – diagnostyczny, terapeutyczny oraz profilaktyczny.  Ten ostatni umożliwia monitorowanie stanu pacjenta, który narażony jest na wystąpienie wrzodziejącego zapalenia jelit lub choroby Leśniowskiego-Crohna, a tym samym ma podwyższone ryzyko raka jelita grubego.

Jak się przygotować? Najlepiej zacząć już tydzień przed wyznaczonym badaniem i zrezygnować z suplementacji żelaza. Konieczne może być również odstawienie leków antyagregacyjnych lub przeciwcukrzycowych, jednak uwaga – można to zrobić wyłącznie po konsultacji z lekarzem! Ponadto należy przygotować swój układ pokarmowy, czyli przyjmować specjalny preparat przeczyszczający oraz unikać spożywania siemienia lnianego czy owoców pestkowych.

Mammografia

Wokół tego badania krąży już wiele mitów i legend, które nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości. Po pierwsze, musimy powiedzieć, że mammografia jest bezpiecznym badaniem, a promieniowanie porównywalne jest z tym występującym w samolocie lub podczas prześwietlenia zęba. Warto pamiętać, by w dniu badania nie stosować kremów ani dezodorantów z talkiem.

Czas badania również ma znaczenie – mammografię najlepiej wykonać pomiędzy piątym a dziesiątym dniem cyklu miesiączkowego. Dlaczego? Wtedy piersi są mniej wrażliwe na dotyk, co może nam pomóc w ograniczeniu dyskomfortu. Podczas badania, które zazwyczaj trwa kilka minut, lekarz umieszcza pierś na stoliku aparatu i dociska ją specjalną płytką. Warto podkreślić, że ucisk ten jest bezpieczny dla pacjentki i jednocześnie potrzebny, ponieważ zmniejsza dawki promieniowania oraz pomaga w uzyskaniu dokładnego obrazu radiologicznego.

Kto powinien wykonać takie badanie? Przede wszystkim kobiety powyżej 50. roku życia. USG w tym wieku nie jest zalecanym badaniem w kierunku nowotworów piersi, ponieważ wraz z wiekiem zmienia się struktura piersi i badanie ultrasonograficzne nie wystarczy. W Polsce możliwe jest wykonanie tego badania w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Taką możliwość mają kobiety, które nie chorowały na raka piersi i jeżeli od ostatniego badania minęły minimum dwa lata.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

U gwiazdy serialu "Ania, nie Anna" zdiagnozowano nowotwór piersi. "Jedna na milion"

U gwiazdy serialu „Ania, nie Anna” zdiagnozowano nowotwór piersi. „Jedna na milion”

Alicja Stańczuk

Alicja Stańczuk jest „syrenką”. Ariel oddała głos, by zdobyć księcia, ona „oddała” macicę, żeby ratować życie

Kobieta

Pierwszy pacjent na świecie otrzymał szczepionkę na czerniaka

Przyjaciele

Gwiazda „Przyjaciół” James Michael Tyler ma raka prostaty. „W końcu prawdopodobnie mnie to dopadnie”

USG połówkowe – kiedy wykonać, jak wygląda, co wykrywa

Choroby piersi – rak sutka, zapalenie, brodawczak i mastopatia

Chorzy na szpiczaka pozbawieni leku ratującego życie. Nie ma go na lipcowej liście refundacyjnej

Dziewczynka z misiem

Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci. Kiedy powinno zaniepokoić?

Brodawczak piersi – objawy, diagnostyka, leczenie

Guz liściasty piersi – objawy, diagnostyka i leczenie

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Międzybłoniak opłucnej – czas przeżycia, przebieg, postępy

Wirus, który stał się „koniem trojańskim”. Nowa technologia dostarcza nadzieję na skuteczne terapie nowotworów i innych schorzeń

Naukowcy zamienili wirusa w „konia trojańskiego”. Tak w przyszłości może wyglądać terapia nowotworów

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Guzy śródpiersia – rodzaje, objawy, leczenie (operacja)

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?/Getty Images

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?

Amerykanka robi wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dziecko. „Muszą wiedzieć, że ich dzieci nie zostaną zapomniane”

Szyje wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dzieci. „Muszą wiedzieć, że ich maluchy nie zostaną zapomniane”

rak, koronawirus

Pokonali raka dzięki zakażeniu koronawirusem? Zadziwiające przypadki pacjentów cierpiących na nowotwory krwi

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Alicja Sekret

Alicja Sekret: Chodzi o to, by chorzy „uczyli” siebie nawzajem, że mimo danej przypadłości mogą i mają pełne prawo żyć tak, jak tego pragną

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?