Przejdź do treści

6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory

usg
Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta
Naukowcy wykazali, że COVID-19 jest chorobą sezonową. „Ma to istotne znaczenie dla planowania działań łagodzących fale zachorowań”
Warszawska Syrenka zniknęła z Bulwarów Wiślanych. Wzięła wolne w bardzo słusznej sprawie
„To wszystko, co zgotowała nam pandemia, bardzo negatywnie przełożyło się na naszą rzeczywistość”. O sytuacji osób z astmą mówi dr Piotr Dąbrowiecki
Rebel Wilson opowiada o obsesji społeczeństwa na punkcie wagi. "Prasa zaczęła się mną interesować dopiero, kiedy nie robiłam nic oprócz tego, że chudłam"
Rebel Wilson opowiada o obsesji społeczeństwa na punkcie wagi. „Prasa zaczęła się mną interesować dopiero, kiedy nie robiłam nic oprócz tego, że chudłam”
Ludzie na ulicy widziani z lotu ptaka
WHO ostrzega: Pandemia COVID-19 potrwa rok dłużej, niż jest to konieczne

Niemal wszyscy się ich obawiamy. Nic dziwnego – nowotwory złośliwe są drugą przyczyną zgonów wśród Polaków (tuż po chorobach układu krążenia). Jednak nie możemy uciekać przed profilaktyką, bo tylko wczesne rozpoznanie i leczenie zwiększają szansę na wygraną. O jakich badaniach trzeba pamiętać?

USG

USG, czyli badanie ultrasonograficzne, to jedno z najprostszych badań diagnostycznych, które ponadto jest bezbolesne i bezpieczne dla pacjenta. Dzięki niemu można zaobserwować wielkość i kształt takich narządów jak wątroba, trzustka, nerki, jądra czy też jajniki. Badanie pozwala na określenie, czy struktura i przepływ krwi są prawidłowe oraz czy w obrębie narządu nie pojawiły się guzy lub torbiele.

Oprócz klasycznego badania USG wykonywanego przez powierzchnię skóry dostępne jest również przezpochwowe USG stosowane w ginekologii. Dzięki niemu istnieje możliwość oceny jajników, a także szyjki oraz dna macicy. Badanie ultrasonograficzne jest również stosowane podczas biopsji, czyli pobierania wycinków tkanek do badania histopatologicznego – w ten sposób oceniamy np. stopień złośliwości guza.

Dermatoskopia

Badanie przy użyciu dermatoskopu pozwala na ocenę znamion barwnikowych (tzw. pieprzyków) i niebarwnikowych pod mniej więcej dziesięciokrotnym powiększeniem. Dzięki temu badaniu dermatolog jest w stanie wykryć czerniaka (nowotwór skóry) nawet we wczesnym stadium.

Szczególną uwagę zwraca się zazwyczaj na okolice pachwinowe, pachowe, dłonie, stopy, okolice intymne oraz owłosioną skórę głowy, czyli okolice, które są trudno dostępne podczas samobadania. Dermatoskopia trwa około kilku minut, jest nieinwazyjna i bezbolesna. Powinny ją wykonać szczególnie osoby z dużą liczbą znamion barwnikowych na ciele.

Badanie cytologiczne

Badanie cytologiczne (zwane potocznie „cytologią”) polega na pobraniu wymazu z szyjki macicy, a następnie mikroskopowej ocenie komórek. Pozwala na wykrycie raka szyjki macicy nawet we wczesnym stadium, czyli w momencie kiedy nowotwór jest uleczalny. Samo pobranie komórek zajmuje dosłownie kilka sekund, natomiast na wyniki czeka się ok. kilku tygodni (w zależności od ośrodka). Zapisując się na wizytę do ginekologa, należy pamiętać, by dopasować termin do cyklu miesiączkowego.

Badanie cytologiczne powinno być wykonywane najwcześniej cztery dni po miesiączce, ale nie później niż w czwartym dniu przed kolejną miesiączką. Szacuje się, że najlepszym czasem, by wykonać to badanie, jest okres między 10. a 18. dniem cyklu miesiączkowego. W naszym kraju możliwe jest wykonanie tego badania w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Skorzystać z niego mogą kobiety w wieku 25-59 lat, które nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich trzech lat (w ramach NFZ). Lista ośrodków medycznych, w których można się przebadać pod kątem nowotworów kobiecych, podana jest na lokalnych stronach oddziałów NFZ.

Cystoskopia

Cystoskopia, zwana inaczej wziernikowaniem pęcherza moczowego, jest zabiegiem diagnostyczno-leczniczym. Badanie trwa od kilku do kilkunastu minut i prowadzone jest przy użyciu cystoskopu. Wprowadzanie wziernika do dróg moczowych poprzez cewkę jest dosyć bolesne, dlatego cystoskop smaruje się lidokainą (środek znieczulający). W przypadku większych zabiegów na pęcherzu stosuje się natomiast znieczulenie podpajęczynówkowe lub zewnątrzoponowe.

Po odpowiednim ustawieniu wziernika lekarz może ocenić błonę śluzową wewnątrz pęcherza moczowego, a także pobrać wycinki do badania histopatologicznego lub przeprowadzić drobny zabieg, jak usunięcie ciała obcego lub kamienia moczowego. Pobranie fragmentu tkanki do badania histopatologicznego jest kluczowym elementem w rozpoznaniu nowotworu. Ocena wycinków przez doświadczonego histopatologa umożliwia wykluczenie choroby lub określenie rodzaju nowotworu i wyznaczenie najlepszej metody leczenia.

 

Kolonoskopia

Badanie, które powinien wykonać każdy człowiek w wieku powyżej 50 lat. Kolonoskopia jest ponadto wskazana, jeśli występują zaparcia, biegunka czy też krwawienie z odbytu. Wyróżniamy różne typy tego badania – diagnostyczny, terapeutyczny oraz profilaktyczny.  Ten ostatni umożliwia monitorowanie stanu pacjenta, który narażony jest na wystąpienie wrzodziejącego zapalenia jelit lub choroby Leśniowskiego-Crohna, a tym samym ma podwyższone ryzyko raka jelita grubego.

Jak się przygotować? Najlepiej zacząć już tydzień przed wyznaczonym badaniem i zrezygnować z suplementacji żelaza. Konieczne może być również odstawienie leków antyagregacyjnych lub przeciwcukrzycowych, jednak uwaga – można to zrobić wyłącznie po konsultacji z lekarzem! Ponadto należy przygotować swój układ pokarmowy, czyli przyjmować specjalny preparat przeczyszczający oraz unikać spożywania siemienia lnianego czy owoców pestkowych.

Mammografia

Wokół tego badania krąży już wiele mitów i legend, które nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości. Po pierwsze, musimy powiedzieć, że mammografia jest bezpiecznym badaniem, a promieniowanie porównywalne jest z tym występującym w samolocie lub podczas prześwietlenia zęba. Warto pamiętać, by w dniu badania nie stosować kremów ani dezodorantów z talkiem.

Czas badania również ma znaczenie – mammografię najlepiej wykonać pomiędzy piątym a dziesiątym dniem cyklu miesiączkowego. Dlaczego? Wtedy piersi są mniej wrażliwe na dotyk, co może nam pomóc w ograniczeniu dyskomfortu. Podczas badania, które zazwyczaj trwa kilka minut, lekarz umieszcza pierś na stoliku aparatu i dociska ją specjalną płytką. Warto podkreślić, że ucisk ten jest bezpieczny dla pacjentki i jednocześnie potrzebny, ponieważ zmniejsza dawki promieniowania oraz pomaga w uzyskaniu dokładnego obrazu radiologicznego.

Kto powinien wykonać takie badanie? Przede wszystkim kobiety powyżej 50. roku życia. USG w tym wieku nie jest zalecanym badaniem w kierunku nowotworów piersi, ponieważ wraz z wiekiem zmienia się struktura piersi i badanie ultrasonograficzne nie wystarczy. W Polsce możliwe jest wykonanie tego badania w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Taką możliwość mają kobiety, które nie chorowały na raka piersi i jeżeli od ostatniego badania minęły minimum dwa lata.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Elena Krawzow

Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia

Justyna Tomska / Archiwum prywatne

„Nie ma treningu, od razu jest życie. Wpadasz w nie po uszy i właściwie masz przegwizdane” – zauważa poetka Justyna Tomska

Rak pęcherzykowy tarczycy – przyczyny, objawy, badania i leczenie

Dorota Szelągowska

Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!

Joanna Głuchowska i Andrzej Dziedzic /fot. Damian Rychlica

„Choroba nie ma żadnego sensu. Dopiero to, co z niej wyciągniemy” – przekonują Andrzej Dziedzic i Joanna Głuchowska, autorzy książki „Liczy się każdy oddech”

Wirus, który niszczy najbardziej agresywne nowotwory? To może być przełom w onkologii

Odkryto wirusa, który unieszkodliwia najbardziej agresywne nowotwory. To może być przełom w onkologii

Próbki w laboratorium

Innowacyjny test krwi ma wykrywać aż 50 rodzajów raka. „To może oznaczać początek rewolucji”

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy suplementy faktycznie mogą wywołać chorobę?

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy suplementy przyjmowane w nadmiarze mogą wywołać chorobę?

Nie żyje Sarah Harding. "Nie chciałaby, by ją zapamiętano ze względu na walkę z tą okropną chorobą"

Nie żyje Sarah Harding. „Nie chciałaby, by ją zapamiętano ze względu na walkę z tą okropną chorobą”

Regularne przyjmowanie antybiotyków może zwiększać ryzyko zachorowania na raka jelita grubego - alarmują naukowcy

Regularne przyjmowanie antybiotyków może zwiększać ryzyko raka jelita grubego – alarmują naukowcy

hospicjum domowe

„Często mówi się, że 'ktoś kogoś oddał do hospicjum’. A nikt nie powie przecież 'oddał do szpitala'”. Anna Kurowicka o odchodzeniu bliskich

Witamina D ma duży wpływ na ryzyko zachorowania na jeden z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Witamina D ma wpływ na ryzyko wystąpienia jednego z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Pomacaj Się

„Nie wiem, co sobie wyobrażałam? Że dostanę SMS-a z ostrzeżeniem: 'hello, jak się nie zbadasz, to za pół roku będziesz miała raka?'” – mówi Magda, jedna z bohaterek akcji „Pomacaj Się”

Ewelina Grochowska

„Nie można 'zagłodzić raka’. Można natomiast zagłodzić zdrowe komórki”. Ewelina Grochowska wyjaśnia, czy dietą da się pokonać nowotwór

U gwiazdy serialu "Ania, nie Anna" zdiagnozowano nowotwór piersi. "Jedna na milion"

U gwiazdy serialu „Ania, nie Anna” zdiagnozowano nowotwór piersi. „Jedna na milion”

Alicja Stańczuk

Alicja Stańczuk jest „syrenką”. Ariel oddała głos, by zdobyć księcia, ona „oddała” macicę, żeby ratować życie

Kobieta

Pierwszy pacjent na świecie otrzymał szczepionkę na czerniaka

Przyjaciele

Gwiazda „Przyjaciół” James Michael Tyler ma raka prostaty. „W końcu prawdopodobnie mnie to dopadnie”

USG połówkowe – kiedy wykonać, jak wygląda, co wykrywa

Choroby piersi – rak sutka, zapalenie, brodawczak i mastopatia

Chorzy na szpiczaka pozbawieni leku ratującego życie. Nie ma go na lipcowej liście refundacyjnej

Dziewczynka z misiem

Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci. Kiedy powinno zaniepokoić?

Brodawczak piersi – objawy, diagnostyka, leczenie

Guz liściasty piersi – objawy, diagnostyka i leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku